Matthaei Campani de Alimenis Spoletini ... Horologium solo naturae motu, atque ingenio, dimetiens, et numerans momenta temporis, constantissime aequalia. Accedit circinus sphaericus pro lentibus telescopiorum tornandis, et poliendis. ..

21쪽

tent polim sphaerari qui est id venire Α ,, erunt

recti ad ireulum maximum ABD pertinebunt ad partem eius peripheriae in aliquo puniora; maioremque dictae peripheriae partem compraehendent, prout magis ad eius diametrum, hoc est axem pliae-rre inclinabunt. Accipiatur itaque unus ex huiusmo. di eirculis euius diameteris .iscire axem , servivata eadem inclinatione volvatur . donee ad lo immin quo volutationem suam inceperat reueriatur, Vel potius , quod idem est, stante illo immobiliter tu suo tu, volvatur circa eundem axem , ope tornis corpus aliquod solidum extensionis in omnes partes indefinite, quod a dicto circula qui pro nunc nogatur ex acutissimo calybe confectus incidatur: iraut partes inseriores talis corporis a superioribus sep rentur dico tales partes inseriores terminari per superficiem neeessario sphaericam conuexam, centrum hambentem in centro C quandoquidem resecta illa,&formata est a peripheria circuli A . quae cum ut diximus fuerit insuperscie spherae Aram omnes eius lineae ad punctum ductae erunt inter se aequales, aequales itidem inter se lineae ab eodem puncto C. ad reliquam omnem superficiem a tali circulo formatam, mi omnibus suis punctis ad aequat semper ab ebdem centra interuallum dissectantias

quod ipsum est; superficiem sphericam esse.

Quo autem circulus AE., si in determinata,

22쪽

gnitudine i puta palmari, sumatur I magis ab axea

A B declinabit, eo maioris semper ac maioris sphaerae superficiem formabit, donec in maxima declina. tione eonstitutus 3 hoc est perpendiculariter ad axem

erectus infinitae sphaerae superficiem se abit , hoc est plannmci cita circulus huiusmodi ad forma Radamia corpore solido sphericam superficiem,aqua tale solidum terminetur singetur vice ircini Hr

mantis , in plano circumferentiam, a qua tale planum rerminatur . Et erit instrumentum tanto persectius circino, quanto difficilior res est superficier sphericam , quam lineam circularem describere et quia unus, idemque circulus; nec aucto nec immi. nuto sui spatio, ad quamcumque magnitudinem sphaerae satis est; quod a circino vulgari in tam tione diueris magnitudinis circulorum non habemus; nec contrahendo se aut dilatando, ut circinus a sed, quod multo expeditius est, demittendo, aut extollens do ad minorem se aut maiorem efficiendam spheram; aeeomodat. At enim si opus est minore splura . cuius circulus maximus , A E cireulo minor sit tunc ipsius circuli Enullus usus esse potest, quomodo possumus uti cimino adimandos minores; minoresque circulos in infinitunt, ut ita dicam. teor id quidem 3M quantum ad hoc circinum sphe-Heum libet hoc illi voeabulum dare circino communi impersectiorem ess noni Inficiori sed quanto

23쪽

infinitum in elescendo, deserescendo pes partes aequa Ies , maiores, etiam aliqua certa partes qualia sunt incrementa per quae procedit circinus sphaericus infinito in deerestendo, raeerescendo per partes proportionale, qualia sunt decrementa per quae pro. cedit circinus communis prauuntius es tanto nouus hie circiniis eommum circino nobilior Se per sectior, praestintior est . Adde quod infhitum in prinio easi vere infinitum 'eu, Qvruppellant eath sorematicimas; secus in secundo casu . Et hoc quantum ad thiarserim; quantum verb ad praxim & maxime ad effectum poliendi ui. gandi vina, comparanda est machina ad modum torni, in qua collacetur opportun vitrum, quod te, uigari oporteat, circulo non iam ex chalybe, sed ex aere facto, materiaque poliendi vitris idonea instru oto, proposita laevigatio administretur, tenendo ipsum cireulum tantum ad axem tomi inclinatum, quam tum sphaerae , cuius perscies euditur magnitudo d siderat . Et in opus exactius proredat non solun vitrum quod obtinebit locum corporis lidi inde, finiti, de quo supradictum est circa axem torni voluatur, sed eodem tenipore ipse circulus, motu milevohatationi contrario circa proprium centrum inuatur Machina autem vitumque horum motuum

praestans non magno negotio conssmi potest, ' Cunisconstructioitheta veis nos ipsi rationem is iis

24쪽

tis expeditam exeogitauimus Pae etiam mathinam ipsam, non tam ad usum, quam ad exemplar conseiscimus: a vulganda tamen illa supersedendum esse duximus quo huiusmodi artium studiosi sui quisque

ingeni exercendi materiam liberam haberet. Inter quos non puto delaturos, qui certiora , 5 expeditiora, quam haec omnia nostra sunt, excogitet, in me. diumque proserat quibus propterea uniuersus labor noster hoc opusculo contentus, qualiscumque is est, si minus documento ad proficiendum, certe incitamento ad similia inuenta enitenda,& proferendae esse poterit Unde mox paulatim is,quem nos fortas. se assecuti non sumus, utriusque huius indemi cum

lus existat.

Habes REGUM MAXIME opusculum , si a

Materia illud, de scopo auctori proposito aestimare avelis cognitione Tua dignissimum quippe nihil mediocre, aut vulgare, nihil humile aut sapit, aut spectat. Quandoquidem altera sui parte id agit, ut de- praehensa in Oceani vastitate nauigia propter imprudentiam locorum, quae tenent, in assiduo salutis discrimine posita, sole solisque cursu progressia, inaequalia temporum spatia distributo, quasi gubernatore, nauis magistro δε regionum indice, mutita dicam nomenclatore uti possint, eoque praesidio

certa, & explorata suorum itinerum inire consitata: altera vero , ut minus iam de rerum natura queri

25쪽

mortales debeamus 3 quod nullo satis dignis eum fiuctus dominisublime dedit , alumque tueri Iussis cir erεctos ad sidera tollere ultus; dum ob diliantiam spatiorum , quibus talia nostris ob oculisse mota sunt, nihil in illis certi, nihil explorati , nihil et pressi cernilnus, non magnitudines, non

figuras, non motus , aut luminis rationem , immo

pleraque eorum sint ea necn penitus ignoramus. De quibus nunc omnibus, non, ut hactenus factitatum est, per obscura argumenta, coniecturas mente duntaxat, cogitatione, sed sensibus ipsis , multo exactius, multdque apertius iudicamus, ope scilitet vitreorum , lnasi oculorum, quos veluti quasdam machinas admovemus ad contrahenda obiecta terras

inter caelumque spatia Immb ad nos ipsos, coelo, sideribus propius inserendos , vel potius ad Celum ipsum,&sydera suis e sedibus educenda, Qui

oculis nostris viciniora sui spectacula faciant compellenda)onge feliciore 4 salubriore audacia, quam fuit ea, qua fabulosus ille Iapetus usus esse tradiis tur, cum caelestibus a facibus ablatum Ignem fraude, maticientibus intuIit Verum horum, quae dixi gratiam austri ae sibi vindicat uniuersam materiae, S argumenti splendor, ac dignitas, cuius pretium in immensum excrescit, quod inter sui studiosos praeelarum Maiestatis Tu , N ad

26쪽

altissima quique natum ingeniam numerat ut propterea in ea versari etiam minima cum laude id quod mihi in hoc opusculo contigisse non inficior: amplum, splendidum, magnificum, desivi uno verbo complectar omnia LvDOVICo XIV. Lut

re , iatrono dignum est.

27쪽

Imprimatura