Fr. Baconi de Verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

11쪽

fructura. quoad opificium, ad caverint: multo magis postquam θI m, s Mat riem naicta sint, solidiores fructuras exciaratura ; idque licet via veteri pergere malint . nec via nostri organi qua, ut nobisi videtur, aut unica et i, aut optima) uti. Itaque huc res redit, ut organum nostrum,

etiamsi fuerit absolutum. absque Historia

Naturali, non multum . Historia Naturalis absque organo. non paruv . Ins 4ratιο-nem Scientiarum sit provectura Luare omnino , s ante omnia, in hac incumbere. satius, es confusius visum e t. Deus Cniversi Conritor, Conservator, Instaurator,

hoc opus, s in ascensione ad Gloriam suam, is in descensione ad Bonum humanum, pro sua erga Homines Benevolentia, is Atiserι- cordia, protegat is regat, per Filium suum Anicum, Nobiscum Deum.

12쪽

HISTORIAE

PRAESENTIS.

. Vamvis sub finem ejus partis Det ἐnostri, quae edita est, praecepta de Historia Naturali & Experimentali conscripsim ; visum est tamen, hujus, quam nunc aggredimur, Himpia Normam , dc Figuram, Ec accuratius describere, dc succininctius. Tatulis in Cataluo comprehensis, qui pertinent ad cinereta, Πιulas de Naturis Abstractis, squatum ibidem, ut Historia Roseoata, menti nem fecimus , superaddimus. Hi sunt, Mate-νia Schematismi diversi , sive Formae ima Clase. H. Motus simplices. Summa Mauum , Mensura Motaum, alia quaedam. De his Abecedarium Novam confecimus, & sub finem hujus voluminis

collocavimus. πιιulas icum ad omnes nullo modo sum eiamus non ex ordine, sed ex delectu sumpsimus ;quorum scilicet Inquisitio, aut propter usum erat gravissima, aut propter copiam Experiment . rum maxime commoda, aut propter obscuritatem rei, maxime difficilis, dc nobilis, aut propter distrepanctam Diuia1Am inter se, latissime patens ad Exempla. . .

In Titulis singulis, post Aditum quendam, aut

praelationem, statim Topica particularia, sive Articulos Inquisitionis proponimu4 , tum ad Lumen Inquisitionis praesentis, tum ad Provocationem suturae. Domini enim Ouaelli utar su

mus,

13쪽

Noima Historia Prasentis. mus, Rerum non item. Neque tamen Qu. aestionum ordinem, in Hioria ipsa praecise observamus, ne impedimento sit, quod pro auxilio adhibetur. Historia& Exp.rimenta omnino primas partes tenent. Ea si Enumerationem, de seriem Rerum particularium exhibeant, in conficiuntur; aliter istorium excipiuntur. Cum Historia Sc Expe intenta saepissime nos deserant, praesertim Iucifera illa , de Instantiae ciu-cis, per quas , de veris Rerum causis , Intellectui conitare possit; Mandata damus de Experimentis novis, quantum prospicere animo potiumus, aptis , ad id quod quaeritur. Haec Mandata tanquam Historia d 'nria sunt. Quid enim aliud nobis, primo viam ingredientibus, relinquitur 3 Experiminia alicujus subtilioris Madum , quo usi sumus, explicamus, ne Error subsit; utque

alios ad meliores, S inuis exactos modos exco sitandos, eae citemus.

Monita, de Cautiones, de Rerum Fallaciis, de qui in inquirendo, de inveniendo possint occnr-rcre, Erroribus, de scrupulis, aspergimus; ut Phantasmata omnia, quantum fieri potest, tanquam Exorcisino sugemus. - . Observationes noliras, super Historiam de Exi νim nta , subteximus, ut Interpretatio Naturae,

magis sit in procinctu.

commentationes, de tanquam Rudimenta quaedant.Interpreι.ttianis de Cains , parce, de Dragis

suggerendo , quid esse possit, quam definiendo,

quid sit, interponimus. Canones, sed tamen Mobilis , sive Axiomata inchoata, quae nobis inquirentibus , i nn pronunciantibus seosterunt, prae cribimus, ec con- studii

14쪽

Norma Historia Praesentk.stituimiit. Vtiles enim sunt, si non prorsus veri. Vtilitatis humanae nunquam obliti licet Lux ipsa dignior sit iis, quae a Luce monstrantur

Vestacatιones de Practica, attentioni & memoriae Idominum subjicimus; cum nobis constet, talem, & tam inscelicem esse Hominum Stuporem, ut quandoque, res ante pede positas, nisi moniti. non videan t, sed p raetereant.

Opera, & res impasiibiles , aut saltem adhuc. non inventas, quae sub singulis Titulis cadunt, proponimus; atque una ea, quae jam inventa lint, & in Hominum potestate , atque -- 'fissilibu illis, & non Inventis, sunt proximas& maxime cognata, subjungimus ; ut simul de Industria humana excitetur, atque animi addantur.

Patet ex antedictis, Historiam praesentem, non tantum G1tiae Partis Instaurationis vices suppi re, sed praeparationem esse hon contemnendam ad Quartam , propter Titulos ex Ancedaris , &τομω; dc ad Sextam, propter Observasiones Maseres , Comment riones , dc Camones. '

15쪽

HISTORIA

VENTORUM.

Iuni ; ad multo plura adhiberi possunt , si Hu

16쪽

Topica Particularia

Articuli Inquisitionis de Ventis.

NOMINA VENTORUM. Escribito Ventos, ex diligentia Nautica, & imponito nomina ipsis, sive vetera, si ve nova, modo constantia.

Venti vel Fenerales sunt, vel Stati, ver Assecti, vel Liberi. Generales voco, quisem perflant Statos, qui certos temporibus; Affecta , qui frequentius; Liberos, qui indifferenter. VENTI GENERALE S.

L. An sint Venti aliqui Generales, atque ipsissimi Motus Aeris; &, si sint, in qua consecutione Motus, & in quibus locis spirent

3. Qui Venti Anniversarsi sint, aut redeuntes per vices , & in quibus Regionibus An inveniatur Ventus aliquis ita prae cise Status, ut redeat regulariter ad dies tertos, di horas, instar Astus Maris A VEN-

17쪽

1 His To Ri AUεNri A SsEC LAE. . Qui Veneti sint Assecla, & familiares E Iton m ; qui Temporum, in i iidem Re-griani su ; qui Vernii qui AE ti vales ; qui Aretumnales , qui Frumales ; qui AEquinoctiales; qui Sol ritales, qui Macrativi, Me-γιά ant, I fer mi, Noctu ι 's. Quales sint Centi Marini , quales qui spirant a Continente ' Disserentias autem Marmorum,&. Terrestritim diligenter excipito, tam eorum qui in Terra, & Mari; quam eorum, qui a Turra, S: Mari, VrNri LIBERI. c. An non spirent Venίι ex omni Plara Carti. . SVenti non mutro plus Plagis Coeli, quam Luatitaribus variant. Alii Vehementes, abi Lenes 1, abi Consantes, alia Mutabiles; at ic ait Q. aliι Frigidi ; clii humectant magis. foliunt, ala de pucant..consipam ; arric. v egant nobes, ta sint ptu υιos, vel etiam

proce si, alii dotant, spini sereni.

7. Inquirito & narrato, qui sint Venti uniuscuiusque speciei ex praedictis, S quo

18쪽

VE N Tortu M. 3djiciuntur ex alto; aut emanant a terra; aut constantur in ipso Corpore Aeri .

8. Secundum has tres Origines, de Ventis inquirit o. Qui scilicet ex ipsis dejiciantur de Media quam vocant Regione AerupQui vero expirent e Caυis Terra; sive illi erumpant consertim , sive efflent insensibiliter, & sparsim; & postea glomerent, ut rivuli in fluvium; Qui denique generentur passim ex tumoribus, sive expansionibus Aeris proximi

Neque generatisnes Ventorum originales tanIum : Sunt es Accidentales, ex com-tressionibus Aeruscilicet, isperclusionibus, O repercussionibus ejus.

s. De hujusmodi Ventorum Genenationibus Accidentalibus inquirit o. Generationes Ventorum proprie non sunt ; etenim augent,& sortificant Ventos potius, quam producunt de excitant. De communitate Ventoria hacyenm. Re periuntur autem Venti Rari, cν Prodigiosi,

quales sunt Praster, Turbo, Een hias: His per Terram: At sunt is subterranei quorualia sunt Uaporosi, s Mercuriales, si perci- petuntur in Minerui AbiSulphurei; illi emi

19쪽

r Iur. nacti exitum in Terra Motibus, aut et M. et egeret escunt ex Montibus ardentibus. VENTI Ex PRA ORDINARi IET FLAT vs REPENTINI.

io . De hujusmodi Ventis, Raris is Pro-d 'iosis, atque adco de omnibus Ventorum Miraculis, inquirit o. A Jeciebi s Ventorum transeat Inquisitio ad Consectentia ad Centos. ita enim loqui volumus, quia vocabulum Esicientis plus fguificat, Vocabulum Concomi antis in nrus quam inte Cimm) atque ad ea q

Ventos putantur excitare, aut sedare . CONFACIENTIA AD U E N TOS, & EXCITANTIA, &

II. Circa Aprologica de Ventis inquirito parce, nec de accuratis Schemat bus Cocli curatot tantummodo ob servationes manifestiores. de Ventis ingruentibus circa cae ortus ali auorum Astroruna; aut circa Eclipses Luminarium : aut Conjunctiones Planetarum, ne negligito; nec minus, quatenus pendent ex viis Solis, aut Lunae. . Quid consactant Meteora diversa rum geucrum ad Ventos ' quid Terrae Morus , quid Imbres, quid Concursus Vento rum ad invicem i Concatenata enim sunt ista, & alterum alterum tralui.

I . Quid

20쪽

VEMTOR V M. a 3. Quid eonfaciant ad Ventos,Vaporum& Exhadationum diversitas & quae ex ipsis sint magis generativa Ventorum ; &quatenus Natura Ventorum sequatur hujusmodi Materias suas a . Quid confaciant ea quae hic in Terra sunt, aut fiunt, ad Ventos ; Quid Montes , & solutiones Nivium in ipsis; Quid Moles glaciales, quae in Mari innatant, &deferuntur alicubi; Quid differentiae Soli, aut Terrae, modo hoc fuerit per Tractus Majores veluti Paludes, Arenae, Sylvae, Campestria ; Quid ea, quae hie apud

Homines aguntur, veluti Incensiones Ericae, & similium, ad culturam agrorum ἔIncensiones Segetum, aut villarum in Betilis; Desieeationes Paludum: Displosiones continuae Bombardarum ε, Sonitus Campanarum simul in magniς Vrbibus; & similia Z Festucae eerte sunt res nostrae, sed tamen aliquid possunt. i I . De omnimodis Excitationibus, aut Sedationibus Ventorum inquirito; sed pati cede Fabulosis, aut superstitiosis. A Confarientibus ad Ventos, transeat Inquisitio, ad inquirendos Limites Vento inrum ride Altitudine i Extensione; Dura

rione eorum. . -