Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

발행: 1721년

분량: 517페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

E V observatoris Motu orto. I

qua in si viribus Neparatis impelleretur sed

hisce conjunctis viribus selinia uia peditur recti tudo semitte, quam seorsim haberent perpendicularisin horizontalis impetus iaetot basque per agetur in linea curva iis simili quas deseribunt Gravia horizoiit aliter proiecha, quaeque sit aut prorsum in deor luna seruntiar, in ip rapor in quiescente nave Clobum ejusnaodi e cur rete irvam videbit Porro cum Globus' maliis ea deni socitate progreditantur, eadem inter utrumque lex per manebit distantia. de proinde Globus juxta pedem mali tabulatum seriet Praeterea motus Globi quo prorsunt ei dit, tam navi ejusque partibus quam vectori communis est At motus ille communis uti ostensum est, ante casum Globi videri non ,

tuit, quare nec postea in descens erit obser vabilis. Sed Solus ille motus quo Globus vi Vitatis propria deorsimi tendit, quique Globo peculiaris es visu pereipituri hoc est Globum

quas in perpendiculo cadentem aspicient Do es Haec omnia revera sic accidere expcri menta saepius acta a de confirmant, ut dubita tioni nullus relinquatur locus. Si quis in prora sedens, Globum verse pup-4 πωα-pim ea celeritve qua navis fertiit, pioiiciar, t

Globus ille nee prorsum, nec retrorsum, o et n. vebitur, sed sublata gravitatis vi in aeterinam tus manerct gravitate autem urgentc, recta ad navein descendet, talenaque ste eius motum, in ripa vel in quies nite nave sedentes agnos cent spectatoresa vis enim a projiciente Iiupres si contrariam Sc miralem destruet vim quam

Globus a nave acceperat. At illi qui in nave

B vehuntur,

42쪽

i De Motu Apparenti

veluintur, Globum iis in quivicentem nec rei cadentrem, sed versi poppim ea velocitate tuni conspicie at, iratia revera in uici, si quiescem nave, Adem' i prino Luciuisset. Si velocitas tu projicitii Globus verius pup- sum sit minor velocitate navis, Globus in eo caluin eandem cum nave plagam sed tardius descretiar, nondum cstructa vi tota quam a navis moti accipiebat. At in nax e ledentes Globium non statu cum nave progredientem conspicient, sed in colit ratiam proritis ph gavitendemon ea celeritate quaru liaberet, si qui-

cicente nave eadem vi prolemi nister. Hi nuliquet motum apparentem ci o ob liuor es mi directi contractim. At obiiciat aliquis Globum e manu prinici mris emissum, ii ipsam puppim in pingere, eiq; ictum imprimere inii d fieri non potest iis r vera Globiis versus puppim moveretur Qui nodus solutui uidi metus est, Globum enimum intra navem versantur in puppim irruere eamque percutere cernent. At si ponatur liqui.

in ripa quiescens ille non Globuna in puppin Ised puppim in Globum impingentem videbit

ictus ni nitudo in utrovis corpore recepti, ea radem omnitio erit ae si avis quiesceret Glo rabus mera in puppim impclleretur ea claritate qua puppis a Globuin oaecedebat. Si enim duo

snt corpora in s ut A ncunque aequalia vel illa:

qualia, caden erit per . dcussionis vis, sivem cum data celeritate incom

ptis A lucscens impingeret, si re in iescat s.

43쪽

cuna eadem celeritate in ipsum minueret, vel si utrumque corpus ei ius eandem plagam moveretiar, si s Auciis A celerium motiun in ipsum n impingat, cadem crit quantitas iii aesis inlinino quiescerct&Alat a cilci soli illimo. do differentia celeritanan qua scit ipsus cel ritas si perat celeiiciata corporis B. Uel de- .niqtie si A in contratias ferantur plagas, atque in se invicem impingant, ictus magnitudo eadem eri ac si ip thim unum quies ret; alterum motum erect cum ea claritate qua sit utritasque ccleotatum si 1 inmae aqualis Veri in dicam, adem seu per manente velocitat corporum relativa, qua ad se invicem accedant ea.dem quoque manebit percussionis quantitas quo modocunque velocitates illa pauidae fuerint Atque hinc fit ut ii nave quantumvis velocita lata imotus omnes Iostri crumque a nobis inobili. um catam ratione per uiuur, ii lemque opparcii ac si riguis rex fra qui csceret Et univcrialiter tuni se se pre lacndi nitri, quod corporum in dato loco irae lusonini, iidem crimi moras inter se, iidem coargressius, eadem percussionis vis, sive locus ille quies at sive moveatur tabsormiae indirectum. Hae adduxi exempla, ut vobis constaret quantum discrimitiis iue motus corporum rea loe apparentes, possit intercedere dc quam

dissicile sit de illis, ex his, iudicium faccr C. Ex iisdem constabit, quod si in Jove vel Saturia vel alio quovis Planetarum locetur spectator, is loci sui motus proprios non nimis Visu percipiet quam navigantes motum navis in qua vehuntur allis dis ccinere pollutat. Et

44쪽

li quidem ex subit incis navis iactationibus quo sita frequenter molastas operiuntiir, motum ius aliqualem dignoscunt. At Planetae nullis sum is, nullis procellis simi obnoxii sed placidissima latione in tranquilloqi si aequorem tantes iuuntur, de in motibus sum abique omiui in limento perseverant.

LECTIO III

CHIM ut ostensum est pro vario oeuli situa atque motu tot ima variae fiunt rerum apparentiae, quo meliuςn uiuit abrici innotencat, II niversi admiranda pulati inido, toti

utrique Harmonia, animo concipi:itura mav

nuit Divinum hoc immensum opus non ex uno aliquo spectetur puncto seu angillo, sed explimbus locis debitis intervallis a se inviceni distantibus lustrandum erit, ut dives sinos se

spectus contemplando, eosque comparando ra tandem, Gusta, summoque Conditore digna univer Popilicii plici uiario gnitio. Caelestia itaque corivra motuumque pharia mea a ut perii stantur, fingamus nos non Terim

colas esse, in sedi quasi punisho amaeos. cea potestatem nobis dari libere quocunque lioticirit, per spatia in elinita vagae di. Et ut divertita I alpe una

45쪽

aspectuum oranersis locis habeatur, aliqum-do nosniet in spatio quodam immoto sis bimus, aliquando in Sole, saepius in phanc tanim aliquo nonnunquam tialia in Stellis fixis vel in C meta locari nos VP anms. Tem a ire per ina

Et quamvis corpora nostra hutpote in Tem mira sita gravitate depressa ad altillimas illa d mos avolate nota possunt nihil tamen prohibbet quo mi ines animoin imaginatione caelastes illas peragremus regiones. Nce deneganda haec quam nosia et nobis vindieamus licem pana quippe quae omni sonant saevi Astron, mistae imper eoncess suit: hi mina oci ilia:n alii persei ad ipsum tellii is enmma cuticitant ut motuum aequalitas xiii leui cctaretur, quili circalos lineas rectra per Solem Sydera traducunt, quae licentia, ni peteretur semper, concederetur, brevis admodum mipe secta esset Asronomia Scientia dc irritus m. nis Astronomoni labota Ut igitur Astronomis sol tam flait, oculuari

ad Terra centrum detrudere, quo is motum appocntem diurnuli a consipicem at trabilcm, robis, contra, quo motus corpi r in ta atra

Gibluti, quantum fieri potest aequabiles i. deantur liceat ponatorem in xl uni invehors: in loco quodam immoto constituere. Nam o me cujusqtie sectae Astronomi

agnoscunt

46쪽

De Sastemate M udi.

cunt Planetarum metit esse in se simplices u-λ- . . nilarmes: regulares At ex Tereae si apertate I mi ab eius centro spectit Planetae in m

z tibus propriis nax'ali admodum minimen . . O regulari cursu delam videntur, ad que ceritum est Tellurem lianc non in illorii ira o tuum centio locari. ' Motu ita que corpori is Natinam Is proprios tui inuetriplari velit spe ctator, primo vel in Solis centro Ictiana extra

solaris corporis Globum, non dimen in loco ab illo nimis remotos sistat, mrales is sit visurus tertim apparent ii perpendamus -- 1 Et hic inpriini notan fuit cist quod in quo π Qinque loco ponatur spectator, se imper in emi his moro prosi crus propcti se constitutum cernet. Nam corpora longinqaia etiamsi magnis i tenvallis a se invicem distent, di tamen in eadem laeti hi linea per oculum transeunte, an eodem spatii puncto, quas aeque remota videntiar; inde rael, ut spectator ea eorporam nam di stanti a viiiii aestimari nequit ad superficiem

Spli ae reserct, cujus centruria: oculo me tur motusque omnes in ca superscie petam et parebunt Hinc fit ut Solem , dc Lunam, reliqua omnia sidera, quae diversissimis intervallis a nobis distant, una cum nubibus quae non ultra milliare unum aut alterum ascendunt, tanquam in cadem superiicia Sphatica concavato

ta inruenitar Paal; scitia a te igitur sit spectat r; si abitatio sue in sole cili in Saturno Pl nctarima Extimo, vel tiam in cita quavis ilia, locus ille pro medio mundisi spatii, istupro centi Univer ab illius loci incola habbebitur.

Spectator

47쪽

spectitor itaque Solis ei atrum tenens, det 're Με bina intuens, superliciem esus Si ridam eon 2 cavam oculo conecirtrio ni in umeritque Stelli quas fixam dici as, undique refertam vide hii climque Stellis illae testure spectatae cuia f. ii inter se inamutabileni tuni atque orit nem 1crvare depreli siduntur, se etiam datae vi e eandem road sensium quae e Terra Θ- servatur ἱ se invicem invar tam distantiam δε - , positi nem obtinebiunt, tanta mini est ips, et 'Enim vel a Terra et a Sole distiantia, 'in post a uia. cistantitur, ut exigua illa loci mutati quae fit spectator 1 a tellure ad Solem deduceti

do, vix ssensibilem inutat idnen in Stellanim si tu visibili cssiciet. Verum quamvis telis fixae tellure vita easdem scinper a se invicem di

stantia dc eosdem inter se situs conservare vi deantur, at oculi resipectit positioires mutare nunc supra attoli, nunc insta deprimi pcrpe tuoque mori circia telluris Axem D re es leo, st. vantur, 'cua tamen interea mite caelo solati et illos intueriar, omnino immobiles seu in codem 2, a. semper loco permalaentes conspiciet. Nec pro

secto restit sue omnino quies cerent Stellae, sve circa Tellurem elum obtine sydereum una cum seleelset volubile Len per enim e Sole ea. dem est et quietis apparentia, iam motus ille squis fuerit gyrationis eirea Teream fit specta

tori siellis irae omni biis coitimii ni ade lite non inagis iensibus percipietur, quam lavigintii in oculis cursus navis, in qua vehuntur, it obser

talis .

Prxter stella innumeras quiescentes: sex alii . .a in caelo nitem circa Solein volubiles Globi, qui

48쪽

23 De Sastemate Munda.

diversis oennino periodis Dros complent, a deoque varias 5e coeatinuo minabiles positionestana a se invicena, ram ab immoti, Stellis eas sortiri necessie cae Stellas lias errantes sive Pl . ne dicimus quanim una est ipsissima Testus nostra liabitatio. Quin sit Tellurem iiescere,

te, Tellurem eundem in Caelo circulum d -- dem tempore destri, iate in videre, ueni nos in Terea trabitantes a Sole percum observamus, uti in sequentibus demonstrabitur. Planetaruin nomina de Ctaracteres sunt, Saturnus , Jupiter x Maris, Tellus , V nus . Murcuri tris ii cli Soli proxiinus.

- - Planctae omnes cci uadum eandem plagana, et a-er Cesi ab occidente ira orientem, circa Solem in

z π orbitis in uno sere plano iacentibus seu non

riis multum a se inviceni deliiscentibus, seruntur Worbitarim plana se mutuo erant in lineis. quae per Solis centrum transeulit Adeoque spectator in Solis centro locatus, in orbitantinomnium planis contuler, Si Planctas in conca. v. caeli superficie moriis suos peragentes, circi

losque clica se traxi tiros describentes videbit, unde sit ut se gulorum planetarum diversas a Sole distantias oculorum acies aestimare non potest. Quo itaque tam distantia quam nurutus Planetarum videamur convenit ut e Sole migremus, oculusque supra orbitam phanaascendat, in recta quae per Solon: tranteat lcad orbitam Tellit is perpendicillim uelit, quanta Terrae a Sole distantia in tanta etiam trape

latoris distat ilia. in hae recta positi. Ex hoc

loco

49쪽

De Sastemate Mauri sis

loco cemere licebit Planetas diversis iam duri intervallis a Sole noveri, vilia sntos citius conficituit, ipsi propiores esse; qui ita diuin ab lvunt circuitiis, longi iis abesse Eritaque Planetarum talis ordo, qualis in no1 figura repraesentanit. Ubi in orbitaruit centro perstat Sol loco immobilis, circa quem volvuntur planetae sex, Merairius Uenta aes. σμlxim Mars, Jupiter, Salumus, ah oeeidem te in orientena Secundium ordinem literarum

50쪽

An Cn; Mercurrus Soli proxii nix cimilianisium murati spatio tempor in trimestra; doinde Venus paulo maioriam bina periodum ab itavit mensi hin sere octo Ultra hane Tellus circumiri coinficit patio unitas Asni Deinde Nars in circulum proprium com et Aelongius mulio protenditur ori ita lovis tardi usque ille stat duodecim asinoruni patio e Galationem poticis. Extim ident lite atque omni uitileiutilinatas Sati uiuis teli ua,mian or tatis Deto suo coiitinet, originta annos ad periodum propriam complendani, Ollulat. Hoc est antiquissimum Mundi systema a Psectagora ciuique lauacibus in reeia ab Orientis populis introductum, quamvis alteriam illi id appocias systen Minsitari erram in mobilem, caeli inique volubilc miti a viilgo sui re. ceptuit . Qitoditi ira Aristotelis reliq iiqtie qui post illum in sequentibus seculis vixeritia Pixi losophi, a prioribus magnis uris muliuni degine res amplexi sunt, usque ad Nicolaum C erni cum qui verum veterum systema ab oblivione vindicavit de Iesiuscitavit, solidisque argume tis confirmavit. Unde ab Astronomis systema hoc Copernicianum Dicitur. Post inventu ira Telesipitian nova spectacula non ante Obse vita, elua intuentibus maiusest se ostent, hant, ii systrina Antiquum mitifice auxe-rrunt in ictisque argumentis stabiliverunt. ν-. Planetas elescopi adjutus, diligentius tu sis strans spectator, deprchendet eos Telluris in- stati esse corpora Sphaerica, opaca, nam 1 cies eorum quae soli bvertauitur illi aminari, S Esiue luce rest a spici lcro, facies Milcm avem sata

SEARCH

MENU NAVIGATION