Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

61쪽

primet distatutam extinii satellitis Jovis, ii dia Inctii Jovis, Olcmque revera cisecis , ditantiam observationibus depreliensiim est. Huius Regillae causa Physiica Keplaruna latuit, L A

qui solummodo eam in enit, comparandodi stan tias larietarum cum ip tum Periodis At glos ianuaria illam a priore investigandi cullius caulina μαμα.

ex necessitate Physica monstrandi, naagno Ne tolio nostro re seriata luit, qui demonstiavit is vis naturae legibus, aliam regulam in naundo locum obtinere non poss): hiod nos quoque sycndςmus cum de causis pliylicis agenduin erit. Cum itaque omnes agnoscunt Astronomi Legem superius traditam, constanter obiere ri a quatuordecim corporibus mundanis, quorum plures circi commune centrum revolvuntur, nempe a quinque planctis priarariis, novem secundariis, o cinia Luna circa Terram, tanquam matrum, gyros dii est; s Sol etiam circa ipsani, circulationem perficeret, congruum esset ut eadem Lex ip rum motus regeret. --deoque cum Luna diebus 27, Sol 36s diebus, circulos absiolvunt, una orientidiametris Terrae, a Terra removeatur, si fiat ut et quadratum numeri et ad ras quadratum numeri 363, ita at Ito cubtus numerico ad alium, is erit 39 6o 3 16 cuius Radix cubica est 3 o dcine numeriis distantiam Solis exhiberet, si mindo in eius motu locum Obtineret eadema gula qua reliqua omnia corporani undana motus suos constanter temperant. Uerum omnes consentiunt Astrononii, an

victis rationibus demonstrati potest, Solem plus quam trigesies magis a Terra distat mi am sunt 1 o ciuidiametri Terrestres. Ex

62쪽

εν - γ Ex quo liquet, si admittam Solis notus cla TV ea Terram aut uias violari universalem arriat Ust mn diram Naturae legem, concidete motuuia 22- ωportiones, quae ut imi maneatu, Tetrati . - . in liuo loco inter Planet reponi debeat. lamque eum iis circumire, quibus postis resti, uetur pulcterrima circulationum Harmonia fine omni exceptione, motuum ordo man hi immutabilis.s, i, Ut Planetarum omnium agnoselinus coma tironem, similemque naturam, ex eo quod cibi . lutis ii har, sint corpora opaca Sphaerica, s lisque luce illustrata, circa quem etiam motibus omnino similibus contiinio cienturi se etiam

eum Sol 1 reliqua omnia sidera propria luce splendeanti rac sedibus suis immota conqui D

cam, mili ratione proco aioribus eiusdem ii, tune traberi possunt iodque solum resi- quis uinibus stellis tantur Tetricolis appareat,

quodque tanta luce rcfulgeat, in ejus praesentia omnes stellarum fiamnia splendore suo extin- mat, in aula est quod Terra a reliqui omni bii, sideribus immens,intervallo distans, in Sm is vicinia circa ipsit mi continuo gyrat. Nam qui fixam aliquam ex eodem intervallo, quo nos

solem, aspiceret, se solent nostro Soli per Onania similem intueri crederet spectator etian a s nostro aeque rer nota ac nos ab aliqua fixa, eum stellis annumeraret Fixae itaque omnes fiuiu Soles cstque Sol una ex fixis. an Quamvis tanta sit Telluris a Sole ditantia ut L 2. ex hoc spectata Tellus, quas ut ii nutum ali.

sis quod punctuina videt hir, ea tamen distantia, ad statarum xatrum distantiam comparata, atri ctigua

63쪽

De Sustemate Mauri. 29

exima habenda, ut etiam si orbita in q111 divimus emini circa solei deserti E stellis

fixis onspicianir ea etiam ut 'alactum apparebit anguli atque subina orbitae diameter, ex fixi videtur tam exiguus est , ut ab Astron mis aeutissimis vix observati hactenus potuit . certe qui in hoc angulo quem paralaxim orbis

annui dicunt observando maxinae invigilarunt, illum semper uno minuto primo minorem deprehendeciInt, adeoque neccile est ut stellae decies millicis aut longius a nobis distent, quam nos a Scile distamus. Hinc sequitur, quod etiamsi Tellus ad alia

quas stellas propius uno anni tempore accedar, .

quam in opposito, idque interuallo diametri hitae suae, non tamen stellae illae majores appωrebunt, neque ulla fiet apparentis intervalli inter duas qu1svis stellas sensibilis mutatio, pro te diversias spectatoris positiones. Sint enim in Terra duae turres sibi invicem

propinquae a quibus tamen distet pectator sp, tici decem mille passarun, is si per unum tantum passum sim suum mutat, ad ipsas accedendo, tantillo spatio propius almotus, nee tunes magnitudine auctas, me a se invicem longius dis suas conspiciet. Itaque eum Tellus una anni tempestate tantum per decies millesimam distantiae suae partem ad fixam aliquam accedit,huam alia nulla tamen sensibilis orictur insis u scias aut magnitudiatis respectu mutatira Hinc emiam sequitur quod si Sol tantam a tu em bis distaret, quantum proxima quaevis fixa, an In is pulus sub quo videbitur, erit decies milliestas m m

64쪽

o, .

quo videtur Sol a Te colis, si dimidii ei rei istam, seu triginta senipulorum pririlorum, ex stelli lixa spectatus Sol sub angulo qui es,

millesima pars trium scrupultarum lane cae angulo decem circiter eruptiloruni Terii omni videlimit tradum positionem obiiciunt aliquis stant sit fixariuri distantia, oportet in stellae Solem nos mira magnitudita ciuiliuni sit rem iace nainores possim eis quali Sphaera, cujus dici ter diametro orbitae annuce Telluris . qiralis sit volunt enim stellas, alieni ordinis primi, sub angulo non minore in minuto vi. deri Cumque orbitae Telluris diameter cinxissi majori angulo nota emitur, istolarum di metri di amoto Orbitae iniqua fertur Telmi magnitudine non cedunt Cumque Spluera illa citius semidia inete distanti uix Tora a Sole ad irat, solem nostr una ccntio oenicius mille vicibus superat, toties quoque superabunt Mulae Solem nostrum, adeoque cum enorme inte sit magnitudinis discri incit, non erunt Sol noster.&Fixae corpora cognata, neque proinde Solma hiabendus ih MAE Sed qui de magnitudine fixarum talia praedia eruit, multiam falluntur dum tantas ii assiet.

ii is nant dramctro apparentes; cae eatim tam Exι-- re apparent, ii rite Observentur, at veluti pum

... in cta tantum lucentia sine visibili quavis latit dine resulgeanti quo fit, ut observationibus nin Ila earum mensura deprehendi potest cingit quiden flammea omnia corpora in tenebris vlsa. irradiatio quaedam ea capillitium, unde fit vi centies e pluribus vicibus imajor conspi

n Ier

65쪽

cvinna quam si biblato capillitio viderentur; multum autem n inuitur capillitiunt, si perexi. Multi soramen cicuta in clama factum con spicialitur, faciliti vero δε nablin hiii incom modo medetur, Telescopia ullii bclido, quae Mdi illos adventitios auferiint, stellam ut in rapum a lueemti, spectandas praebent, in Ie Ici copia quamvis multu in augcant objectorii mdiametros, non tamen certas di definitas stella,nim mensium nobis ediibent, cum sidera tu lucida punitii . seu nullius magnitudinis per cactian vita appa eant; Unde nurun est quod mRicciolus Syrii sive Canis majoris stellam posuit 22

sub angulo is videri Nam si tantus syrtus nudo oeulo appareret, per Telest pium visus, quod ducenties ampliat objecta quoad diam tros debet ille sub angulo 36oo serupulorum secundorum seu angulo unius gradiae videri; i indein ejus discus Solarem dilaum qitate superare videbit ir , cum tamen oertum est e

lescopium illius exilibere syrium ut pluaestura tantum lucenς stella Martis non maiorem. Nars vitem eum nobis proximus atque maximus adest, sub angulo a scrupuloriam secundorum conspicitur. Unde diameter Syrii duce imites ampliata, non maior erit 3 sci upulis se cundis, adeoque angulus sub quo nud oculo apparere debet, non major erit m unius sinipuli secundi e novem siet apulis tertiis Hoc est

Syrius Soli sere aequalis cernitur, si is tantum a nobis distaret quam Syrius Mirum ortasse ubhucdam videbitur, quod stellae sita omnino conspiciant vi , cum eorum diametri tantillos sibi dura ad oculuin angulos. Sed staminea: νnita

66쪽

De Maculis Solaribis, , Solis,

o Planetartim circa promiss es, vertigine, b de Stet Iis fixis.

O maximam Telluris a Sole diruttam.

Solis convexit nostris oculis prorsus evanescit, nec mirum cum S Lunae,.qia cnobis multo propius adest, Splitica ilipeiticies a ien. fibus non percipitur, k aan Lunae caluuia Solis orbes tanquam disciplani nobis appareant quorum in medio pinctum, quod revera est in sit perficie centriam, seu etaurum apparens, di tur. Et di Solis facies aequaliter ubiuiue luceret, ob uniformem eius faciem quae nullam variet tem culo objiceret poterit ille circa uum Artem mini,' ejusmodi rotatio nobis non in note secreta nunc vero cum in lucidisti mori lati disco. purissima ejus fiamma tape nigrae conspictuntur maculae ejus superficiei adhaerentes, cx eorum motu nobis constat de Solis r tatione; naan hae macula: a margine Solis occidentali medium versus progredi cemuntur, deinde ulterius provςciae in opposita margine scit. orientali margine occidere vidcntur. Ea cariam aliquae postqua in in opposta nobis Solis superficie perquatuordecimcirciterdicsdelituerunt, innaa

sine

67쪽

eriseisior ilia tu uunt Circulus AG nn repsente it 'biatem si erfici in nobis conspici i epex, imis materi as quasdam densas&obscuras nubibitiorei terremissius es perii inites in in iii Aortii, quae paulatim versus repet te In medio tamdem . sci conspiciantur, deind petis ad circuns, serens am progredi crues, post siqua ni morant ga Dcvmό sicunt Aliquando macularum aliqvie interii die at d. a

rum x inti septem circitet spatio. digres z: .

sum ab rursus in eodena puncto mi iciuntiara i M. tantamqtae tempori per Sidissiperlicient nobis itia πυ- aversam tramcla renuo impcndunt, littantum in ii ui.

obversa Solis iacie 13 - conspectui subjiciun turi acularu a motu liti disci peripheria Avel o tardissimus apparet, in versus medium

velocior praetci ea canam figurae, circa margInes Solis arctistitia ae a medio latae, di plena majestate sesie ostendunt; in hae apparentiae ros pondent materiis ciuibusdam densis obse ris Soli, superficie, 9 nriguis, Soliari vertigine abreptis Elidi i existimaverunt Iaculas has non corpori Solari adhaerere, sed ab eodem aliquantestini istare , circa Solem revolvi almodum satellitum Irivis; sed ii facile refelluntur, nam si macula I superficie Solis non exibati I is

sterent. ydem macula non videretur per totum

tempus naiperiodi in stiperficie Solarii sit enim . . scillit A vilia ex Telluren stili angulo Ge o.

68쪽

lis superficiem percurreret, non videbitur soli discum intrare, antequam di pervcnerit, ubi secta BED ex terra ita a discumqtie tangm smaculae orbitani secat,in dii ui cu solent quoque tangesi per Solli super ielem tantummo do decurrere videtur, dum arciam En desieribit,

69쪽

quod semperiodo minus est percurretur. Sed observationibus constat maculas quae integram revolivionem absolvunt, iuere ciumn uillae, qtiae duas aut tres periodos abitaverunt, surgulas nempe visimi septem dictum illa inquamis , impendunt, ad hoc ut i limbo oeeidentalia Mas Solis ad limbum orientalem perire niatu de tutisque eum dimidium periodi suae tempus in transs---- currendo Solis discum impendunt, ipsarum or ditae in ipsa superficie Solari extabunt. Macularum plures in medio Solis disto primo videri incipumi, alias in eodem dillo, de cvanescere cernimus saepe plures inimum e fluunt, saepius una in plures dissiuit Primus eas Teleseopi sim detexit ciallilaeus, post caracinis ratius observavit Schicinem qui magnum vinlumen de iis edidit, is time temporis plure quinquaginta in Sole visae sunt. . At ab anno 16 3 usque ad annum 57o vix una aut est ravisa est exinde tape plures a conlpectae sint di nulla constanti temporum lege; appa

rent aut evanescunt

Narrant Historici Solent per integrinnati s -- num aliquando pallidum apparuisse, Uine δε nae lito fulgore, calore 1n tenuem debilemque emuiui's umsisse, quod edibile est ex eo provenisse, quod t plures nee me maculae non minimant, Solaris superficiei partem tune temporis texerunt. υδ nune aliquando videntur naaculae quaera ita tan dum iam aut Africam sed tinius Telmitis si perficiem latitudinc superat. Macularum nonis cma, cidente in Orien et retem, ex eo constat, Exem circaqIIem mi- ad M. . ntur sol ira est ad planum orbitae esturis L -

perpem arator.

70쪽

De Maeti Solariis

perpendiculariter cret ut se ad illud ineli Ti. α fu ere cum Axe orbitae qui per Solis cui tum transit angulum septeria circaer radiiunx&proinde bolis PEquator, seu citctilu, in medio interduini polos orbitae planum lecatur in linea re quae proda orbitaeo irretia duobus abcti . Eloim prat alvi duobus in his licen, in sentitae macillat tuti rectae lineae apparebun cum scit oeulus spectatoris est in carunt plano. At in alio quovis Telluris sita, minacit aequam Solaris stipra oculum attolitud aut intra illum deprimitur vestig a maculinam runt curvili .ncae Ellips es rupti, i, Cum splendidissimum Solare con ius obiis. -- Ummaculis foedatur, non cogitandum cst cor pora mali et arvin opaca is caro e qui corim facies aspergimur. Et mera Jufici Mars& Venus, si Telescopi spectentur,mn amicula suas prodinu, ex quarum motu eo stat has Planetas circa Axes rotati. Simili scit. .e-- argumento quo Solarum vertiginem probavi - πυμ nivi Veinis dii spatio a horarum gyratam nem circa proprium Axen ab occidem in in rientem efficit, Mars suritiem rotationetur lio ris almin. O. abisivit Terra iura die ab ocidem in Orientem curo circa Axem rotareae quod ex apparentiniora inluministroruni ab oriente in occidente nobisminat in Lot.: In Iove praeter imaeulas, plures initi uulsibi invicem paralleta, at hae ncque eandem constantem magilitudinem nec distantias. servant ea iem, nunc erescunt, nunc dini inuat

tur, aliqi tuli a te imicem lon ius diicedunt, liqviando propius accedunt illares una ciam maculis,