Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

81쪽

has inaxime celebris est illa, quae in ollo Caeli

videtur, quae octo vel iovem anni mensibus i conspicua, reliquisquamor vel tribus mensibus Uaria magnitudine te videndata praebet huius sum stellae si aper scies corporibus opacis seu maeulis niniina parte tegi videtur, aliqria tan cn Hii, - - portione lucida manente, irae dum circa suum axen convolvitur, modo hanc, modo illam par

tem nobis obvertit, sed di hujus stellae aerulae quasdam mutationes subire videntur non enim singulis annis eandem obtinet stata magnaludi ncm,' quandoque secundi Ordinis ita sit perat

magnitudine, aliquando inter tertium res inciri vix consistere videtur; nec eodein semper temporis spatio sui copiam facit, an sit se non ultra tres menses continuos, saepe etiam per u tuo integros 5 amplius conlpicitur, neque quis temporuna intervallis increnient silmit. lyraeterea ex Astronomotum observationibus at d. . constat, sepius novas aliquas prius latent semicuisse stellas, quae per aliquod tenapin insigneud maxime conspicuae apparuere; sed deinde paulatim decrescenteς tandem evanuere quast

exstinctae filissent.. Manim stellanam una ab

Hipparcii Astronomorum prui spe notata observata fuit, eumque impulit ut lixarum catalogum adornaret, posterilique traderet ut ex eo facile discerni milit an obirent in iperent uetesiae Postillata deinde saecula, alia etiam nova Ty Din imis clamat Braheo, ejusque temporis Astronomis, iii t M. constellatione Cassiopeiae apparuit 1 quae non sinciis ae Hipparchea illa Tyclionem adia onuit, in pu etsi : ut novum condcret stellae ii Catal rum

82쪽

sum vita est hae stella circa membris me dium Anno is a peruransit eodem intersi casIoco, tot apparitionis tempore, quod per mera se circiter sedecim duravit, laridemque parulatim extincta fuit m niciado eius apparem L, tan aut Syritim inerraiatiam splendictissima, superabat, Veneris Peri a sere nulla trian

ridie a non paucis visa est. Sed tandena sensim imminutae amiit, nee ex eo tempore in Gesis est conjicienda Leovicius ex iiii oriis istius

temporis tradit annos 3 regnante Ollione in peratore, stellam novam in Casliopeia an ruisse, similem ei quae suo tempore visa est anno aliudqvioque adducit testimonium per antiquum, quod anno tafi visa est in septen. trionali caeli parie circa constellationem Cassio. petam nova&ninima stella quae nullirm habe.bat motivi proprium credibile ciliane 5 si pra memoratam quae anno ος apparuit eandem sitisse stestam tum ea quae a Tysimae vise suit. δε- Anno ooo sequenti deprehendit e m

I rus aliam nova ni stellam in patore Cygni qua multos annos Mem perstitit, dc Hevelio in

paruit remae magnitudinis evanuit tamen amno i 66 Indeque ad annum I 666 latuit, donec

in mense Sept bri eam denuo conspexit id velius nudo oculo, ut stellam sexta magnitudinis, ' iidem in eodem loco quo fi Iit ab an .

Excatalogis fixarum liquet plures testas suine

a veteribus istam a Tychone obseri alas quae nune non amplius conspicituita Et spmciatim Pleiades vulgo habentur numero septem, M nunc si isti a nodie, non plures quam G. a certa priu

83쪽

De Mutationibus in ter Fixas.

cerni possunt. Unde Ovidius lib. 3tio Fastorum

bus opacis, penitus obsitas obrutas suillei lucem exinde omnzm anaisile, quaruin proinde Planetarum cohortes tenui admodum reliqum rum fixarum luce tuatum illustrantur.

LECTIO

84쪽

De Mot Tellaris a uocirca Sc lem: circa proprium Axem, de Motu Apparente Solis ρο caeli inde orto.

Et lustratae ut serie Universali Mundi materi ali, Fabrica, traditatque ii de stellis fili,

inperia habuimus, ad nostrum Solare acceda aram Systema, iiiiis parte omnes accillatiore u tuitu sunt conteinplandae, nam circa corporum in eo contentorum motus, minuumque phaen men praecipue versatur nostra Astronomia. Et primo amotu Terrae, domicilii nostri, sta a nobis ipsis convenit ut incipitarius, nam ex nostro motu oritur monis Solis apparens, sisene quo reliquorum maxietarum pha non cria. iam explicari, nec computari possinit.

Ostensiim est in praecedentibus, Solem nostria α' ystematis corpus maximum nobilissimum .

- ... sitique generis unicum, centrum occupare, a quo ille undique diffundens radios, Planetarum corpora paca luce siua illustrat, calore vet, atque vivificat, circa hunc a nantur in orbent diveis periodis distantiis Pl inet evssis si omnes, inter quos Tellus numeratur, qua P me nodum absolvit spatio unius anni, Interea es

nisa inca cassium axem vertatur spatio viginti quatilorhoes rariam. Eumque distantia Pirarum a Terra vel Solu

85쪽

De uti Teliaris.

Sole tradita uia tinniensa, respectu distantiae Terrae a Sole, cadem apparebit caeli testati se ei es, dena manebit situ atque ordo fixanimia se invicem, sive e Sole, sive o Terra, as ,

ciantur astra. . Sed cum corpora omnia longin I qua ad Gelum resera iamr, Spectator in Sole ic, VI Dcatus, videbit Tellureni cita tunicii caeli stella- ut frati uperficie maximum, inter fixas describe Repretentet S Solem Anco Telluris orbitam in qua novetur Tellus aboccidente in Orientera , M uscit ab A per B c D. Spccirior in Terram in Alo 2 aestam ad ullam acieret, cum T trape cnorit ini, illam iuxta lenam in Maspicio oriri ad cito :reis si init in Q videbit in ero delata Telicii e Sole iura cain spectabit Et Ar

86쪽

per dii: ascisciens rurius m rvi labit eat Hinc si planum orbitae Tellum ad fixas licque prinei datur cssicis m, superfici: caeli mphaerica concava, circillum quem inter fixas peragrate vi labitur Tel us, quot ilKt aiano. Miscillus hie Eesiptis dieitur, de ab Astronontis in

L duo lecim aequales partes quae signa appellaim tur dividitur; 'iar una unaquaeque nomen o titur a culcnatione' 'ae tunc te Irpori quando laomina imposita tuere juxta illati partem

cornus , marius L Pse Η. Sole ad 4 emm transseratur lpectator, deponanuvi Totam in I aram, e illa Terrico. ueri s. I Solem observet, li quoque Solem adirium D teseret, tum Tellus est in orbitae puncto et Sol '' in caelis videbitur in . spectatorque ille mintus annui particeps, Teriae paries omnes in e dem ad te invicem situ in in eadem ab oculo distantia manere videbit,& proinde motum illum sensibiis percipere non potest; at Stalem aspiciens, cuni ad n pervenerit Terra Solem iuxta stellam in T videbit, imi liter fixa lacum mi

me deprehendet, di ab ter Ninas ad apertransime Exi vero ad A progrediens et ra, Sol ex ea consipicietur signa pericinisse,' irtus dum emici ultim ne describit Terra, Sol petiex signarat tu Veturin in stupetii et Celi plintea deserti Id

bitur. Tetricola igitur Solem loco revera in motum, eundem in caelo circillum defcribere vl- debit, quem spectator in Sole Terram depre hendet percutiere. Hind

87쪽

Hinc oritur motu ille apparens Solis versias stellas orientaliores Ut si stella obstruetur

prope Ecliptica in una cum Sole oriri aliquot Interiectis diebus. Solis agis verius orientem promotus videbitur, in stella ante Solem ur, Otilisque occMet sicellam quae nunc post Solis occasum videtu stella, in Ecclipticam tabit satis interi allo a Sole distant post aliquod interie natempus una cum Sole occidet, nee amplius noctu conspicietur Hune morem ano tui diurno comtariuna, realem esse & Soli te Vera competentem statuebant Ptolome sina fores; at illum apparentem tantuni esse, ex motu Terrae ortum laicostensium est. Similes quoque motus reliquoruni plane. -'Mintum Incolae in Sole observabunt, ocimus παqi iisque Planeticola Solem circa se eundem cir ωti c. culum inter fixas, in eodem tempore, laeseri bentem aspiciet quem iden Planeta, E Sole Spectatus, in caelo describere videtur, v. gr. Jo vis incola observabit Solem circa Iovem in or Bel vagi, in circulum disersium quidem a nostri Ecliptica in per diversas stellas transieuntem pesscurrere, spatio duodecim annorunn. Eadem ratione is similes causas Sol vi elebim ex Saturno allum diversunt circuitinei rea ipsam absolvete, spatio triginta annorum qui tempus periodi eum Satumreomplent. Cum que impossibile siti, ut omnes hi motus simus sint in Sole, nec ratio excoqitari potest, cur unus ecinam potius quam teliqui Soli tribuatur dicendum est, omnes esse tantum apparentes se

ex ver motibus maiietatum nos P tumVnum tame Circulationi Annuum, ra

88쪽

curat est 'tiam cis, uti nixorem vel o ait rem, prout palactum signa in plus imusve saerit apolis retriolum de poli erunt soli loci in super. nete Telluris, onini rotatiotruseXpert autem ille qui despicatur a puncto, aequaliterat utroque polo remoto, maxinuun circulumni . descitarit. is Telluris equium cicu circv

res paralleli appellantur. Porro si per pulictima, in quo iii sistit spectit. tor, duci intelligatur planxui Tellurein tangens, M.tarium viqia protens lini, hoc ploiunii in duas pari caelum dividet, e circulum in illo eis. ciet milhinon dicitur, caeli pariena col si'. an ii sui patentem, ab illa infra deprenani,& propter Iciliatis opacitatem, latentem di stri ruens Hie Hoelaon est proni Horizonsensibiliri a quo differt rationalis qui transit pci Rat M. centrum Terra: sensibili parallelus. . Hi duo cimili in caelo coincidere ceniundi sunt, va nescente in tantadastantia ipsbrum intervali

Cum Terra circa si tutu Axem rotetur, huic insulantem speestatorem una cum rorizonte suo μ λ In ut in eandem plagam icit. Orienteni rotati ne is est, unde versas ortuni posita prius in- conspic

89쪽

eo pi 1 retegi latur, sopter Horizontem imitia illa Iubsidentem, S alia verius occisum a s mdentur, Hos troiue filii a illi levato; ideo si stato it La stipra Horizotiteta astendete siveor videbit, haec iis eundem deicendere;

Horizon sensibilis.

Rationalis. unde &Plagis istis, talia nomina sunt imposita. Hi ne provenit motus ill apparens Oinnium corporum mundanorum, Terrae non adhaerentium quo celum omne silereunam unum- qiiodque in eo punctum praeter Polos circa

90쪽

μ δε

te in occidentem rapi, o cireulos describere

videntiar, maiores aut nainores, pro niaiore aut

minore pis a distantia a polis, qui siniptincta inmota spectanturi d licet iuperficie Terrestris locus quilibet iqualibet stelli supra Horizontem conspicua illi: minctur, illustratio tamen a Sole facta, an ta est, in Soli semia sua reliq- ioncs ste Iantinianianas extinguat, diem siciatu ab sentia autem Solis, ubi is iniri horirantem de prina itur, vel quod verius est, ibi Horizon se. pra illum attollitur, noctem essicit Cunnque Terra figuram Sphaericam' substantiam opa erim obtineat, 4 Sole secunduin n1edietatem si perficiei suae illumine niti altera medietate tonebit oritia in ancntea circulus ille in Teres Naxi,Mus illumulatam Terrae faciem a tenebri sedistinguens. eis umbrae Temmator du- g. 2. - cimust, usque planum erit ad rectam uri.

- gentem centra Solis x Telluris normale.

- Si Telluris Axis ad planum Ecclipticae stet

normalis, coincideret aequatoris planum Cumis, Ei ρ Plano Eclipticae Sc circulus lucis Terminator in tu m Ma eo casia semper per polos transiret. mirator ciri omnes ille ius parallelos in partes aequales seca ret; adeoque in eo casu astra omnia una cum

Sole tantundem temporis supra Horizontem ite rent conspicua, quantum insta eum depressa I, terent, dies lue noctibus per totum Terrarunt orbem perpetuo forent aequales. Vcrun Axys Terrae non in ad Eeψlipticae planu inperpendiculariter erectus,sed ad illud inclinatur ansulis 6 s ad tum nec proinde coincidet planiun quatoris cum plano Ecclipticae.