Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

91쪽

De Motu Teltaris.

Et si planum aequatorios ad caelinia utillic pr tendatur, essiciet 1 caelo circulum, qiai l qtia tor seu AEquinoctialis vlestis nomitianit, mi duo circuli, Equinoctialis ninutum Icliptica angulum constituunt 23 graduum. Ita vero in ua orbiti progredithii Tellus, ut Axen suum retineat sibi seinper parallelum ιli estii ducaturi ineaquaevis, axi in quovisellissitu parallela, Amille in omnibus aliis ortatae silvi punctis eidem lineae parallelus naanebit nec unia quam directionen variabit, sed versiis eandenimundi plaga in continuo dirigethir. Atque hoe aieccilario fiet, si Terra nullo alio motu praeter progressivum in orbita propria, Sc rotalloi ecite Axem ciatur. Sit eniti corpus cuius ei D

trum in linea Ara seratur, ' in notetur quUi-.bet dia incter CD, utcumque adlincam Aniucti. nam,si corpus nudum alium praetet progresti vulὶ motum trabeat, iuri ad n pervenerit Diameter

c in it c d priori D parallelo invenietur, quod stidein corpori circa Axem et rc tali impriniatur, annes ejusden corporis diametri praeter Axem stus suos constante mutabunt. Λ Axi per rotationem illam e stari suo non turbabitur, adec que parallelu ut prius, sibi en per manebit ine

92쪽

Hinc conlut non opus cne in tertim quibilam is onua etiam exta aliquo parallelit itin is sit conservaret, rit quidam Gmniarunt alio enim iritu aliud requiritur, ii iii ut bapraedicii duo motus Terrae ii ruminar nam si tentus nullus eidem insit, Axis no stanc eritri metuo eidem tectae parallelus, cui seii teli, calleius erat. Cum planum 'uatoris non eoincidat cum plano Ecliptitae, haec duo plana se mimio inrec a linea Gabiint,in miramin is nam lectiosi, senipem paralles maiicbit ob catillcniicit causatra, qui Axis Terri parallelisinin conscrvare ostentus est. Sesaio itetque illa ad duo op

post Ecclipticie puncta semper dirigitur casdemque seinper Univelli paries respicit. Et circulas in elo maximus per 'olupi quatoris' communem illam intersecti non

C. Utransiens dicitur Eurus atrumoc Irorum lici t

alter, imite ad rectos angulos in polos anu di c. . msucitur Co rus Sol it rara a qui tra 'fit per pumcla ubi Ecliptica ab aequatore maxime distat,& tam aequatorem quam Ecliptieam ad rectos angulos secat, ademite per utriusque circuli polum transit. Quatuor pi uicta in quibus hi duo coluri Eccliteticae eclimant Pirum ara nasia appellaritur; quod Sole in iis existente, qt altior at ni Cardines seu tempe te dete miliant. Et duae intersectione coluri AEquinoctioriam cum Ecliptica ruuntur puta an qui inoctialia aliae duae in quibus eoiurus Soliti omni l cunita cclipticae, dicuntur puncta Nolstitialia. Aspiciat iam ex obliquo cκulus orbitam cr- , cujus repraei matri s cui dinia leges Atris.

93쪽

pospectivae erit figura Ovalis seu Ellipsis, ii qua

medium tenet Sol S. per Solis .centrunt duca. turrecta 'ra 2 co ramuni sectioni aequat ris &Eclipticae paralleta Ecliptica in dilobiis prui d occlinicus ci cita Telliis in utro vis horuniit in rum invenitur recta ilia mquae Solis c Terra centra conjunei cana coit muni planorum iEctione coincidit, et iique perpendicularis ad Axem Terme, utpote est, in plω no aequatoris, de Meadein recta est perpendicularis ad Planturi circuli terminatoris lucis &um, adeoque eme Axis, erit in litici cibis se in circuli in circi ilus ternii nator pee los Tec transibit, dc aequatoris parallelos oti ne in partes aequales raciabit. Tetra icitur DLt tenente, Sol viderant in s communi risectione plani aequatoris sum plano Ecelidicae

adeoque videbitur in circialo uirinoctiali tolli, ne lue decuntarit ad PORI Orcum auI o. MAustris vim sed liter utruntque inca lita aequi. v - - noctialem liculum motri ii irrita apparent,de

scribet. in ioe sit illi scinio Terrae , Sole sacra ad iitriunque polum pertinget parallelos omne rati dic uin est, aequalit flat, L det, locusque Terrae quilibet qui motu diurno aequaliter circuinve lus per Allelum .s tibii. tamdiu in tenebris qui in in luce nianebit hoc

est, per totumTerraruin orbem dies no libus ae quanitur Undecticulii quent Ilo die Sol cli scri bere videtur, aequinoctialis nomen est adeptus.

Terra motu annuo patulatim verssis ad V dolata, sectio planorum aequatori S Ecelip ticae sibi semper parallelammens, non amplius versu soleindulgitii sedili Tacit cum linea sp

95쪽

ungerite Solis c Terrae centra angi iluna rectium Cumque linea illa si non sit in aliquatoris scilinaeliptita plano Angulus B dis, quem cum e -- facit Axis Terra non erit rectus sed acutus 7 I. 66 graduum aequilis, sici i adlinationi Axis et . . rae ad Planuni Eclipticae. Fiat aligulus et L re in m MLchus, circulus lucis Terminato per punctum παL transbit,&arcus B L,seu angulus BFLieri 23 ι .graduum, aequalis sicil complementoangulti psa rectum Fiat angulus P rectus, recta P E erit in aeqt totis plano, unde ob arcum BR aequalem arcui aequali quadratui, crit

a blato ccii in uniis , arcus T E aequalis L B, a

qualis ah gradibus . Fi tWM Musis , cdescribantur per T vi paralleli aequatoris duo Te MN. Hie dicitur Tr cvs anm I, ille Imm ... Tropicus Capraemu R dc Terra in hoc siue istente Sol super punctum Terraea perpendi

culariter eminet ubi maxinae ad Boream ab aequatore declitarat,&circulus,quem tunc temporis motu diurii describere videbitur,supcreir tuni

rc directe entineto proindeTropiciis T caelestis dicitur. Et propter revoluti item diuNaam circa Mem stabilem omnia paralleli et iuncta per idem punctum transibunt,&Solidi recte obvertantur,itine Sol in meridie fiet verticalis omnibus habitatoribus parallelia et Dumque Tellus halic positionem obtinςt, mani sellium ci , circulam lincis terminatorem ultra Polum Borealem Ic tingere in L. citra Austrinum A desinere in rarit in F describantur circuli aequatori paralleli, circuli illi P es dicuntur, ille Ariaisus ..hr

hae ut trietis A Telluris Tractus potari AD M. sim KL inclusus, non obstanti revolutione di

urna

96쪽

ra, contino in liue veroabitu perpetu qui die metiar e contrario. mae circulo Aritate iconsi Mitur errae ponim continuis tene Milone iri vetiit. Pata rio, exinissit c cisculi aequatori paralleli, inter hiaticini darem Arctieam interjecti partem Hloten in liue versari, cui uvis autem qui Ninatorem prestem Amarciti eum interjacet pariem maiorem

tenebris obvolvi Midem partes illae maiores erunt aut minore . proiit circuli ab ae ii rore sagis minus e itis alit ita tricii ino Te

lutis sitii cuili sol in oppiret Dorcillis hemis manat incolu longissimi liutri die nocte bro villima: ademite illis erit aestas Australi a item Hemisphetrilineolae noctes habebunt longillinias, dies , vallinit, , Hyeinis metoras Carictu. Et quidem cuiuique I ei longiores c in dilangillimi breviores nocte in villimae. proues in ille ab aequatore remotii r est. Vidi mus etiam δε inutibus allelis solum mi torein circillum utpote maximinia secari in pates mi uales a terini natore Iiret . adediti In

Iae qui in aequatore demit ibi habebunt per totum annunt dies noctibus te titiales Procedente Terra a Viet M ad V, quod tempore Sol fgna T LUS 'et peragrare vidcoiri

Sol palitati ira versius amitatorem reverti viri Nei ad incet Venerit ira, sta videtur ui ub λι-- conmittim intersectio aequatoris MEceIiptiuae

zzz sibi parallela manens per solem transibit dc si

id in mavore caelesti conspicietur, ubi nus his die, noctibus inuales essetet pariti in o quo fMi cst dum Terra erat in ei ii eo denuo situ

circulus lucis terminator pet polo, transibit imi de

97쪽

deo ut pN B quo Telli Greli ait, nimi minpe semestre spatium perpetua ait dies, Nip.

pe qui ita luce versabatur, sicut A poliis scine stri pruine banit intactu.

Iarim abi aequatore valus austrui declinare vi debitiunx Terra revera uam existente Sol in. ier iii, in I videbitur. Et cum Axi non muta aetat inclinationem, sed sibi parallelu ita ιν mansierit, asipectum: positionein respectu Solis Terra habebit oliui inoli initem ei, tu N. obioedis . . t ne bardum vi occupabat Sed cum Medi me rentia, quod eum circii liis talauna Terra vi te nebat uria cum tracta Terra intus eonteritot rus luit m luce, iam Terra in V existente mlus lenebris regiuir. Et cippita tu, solati, totus in in tu infit piliis teneluis sui litvolutus Ex parallelis inter aequatoren, Wpo iam s. arci illii minati seu dium minores sunt te Le- bd si seu nocturmis, cuius contrarium prius accideriit ex alteris versus polum A iacentibus paralleli , reus dii: rni iam im majores nocturni cuius oppositum accidebat in prior Terrae politicine in Sol ibi qtie vertici hue se line erit Tropie MN habitatori is, i et descendet versas ausit in a parallelo Te ad parat elum MN per arcum cst graduum mine Sol, in quolit et ultra tropieos versus alterutrum po Ium loco altius Observabitur in meridiario, est 2 propius ad verile em dedit per interios L. Im

gradus una amni senapinate quani in opposita.

alique hae omnis natauio non prinsidi scitur ex . ,

, quod Gra deprimitat axit elevatur, sta. et

contra ut a '

98쪽

m Motu Telluris.

contra Ct eo quod nusqua in deprimitur nis quam elevatur; sed eundem teiriper retiliet s. tum alanim respectit niveui, Solent tantum modo circuitilens, qui positus es in media sere istius orbitecquem describit Terrae

Iriura motu annuin

Haec urnia oculis sient manifesta si in imo

obscuro accendam cauadela quae lena repra

sentet, de Globus comparetur, cujus diam te sit duorum aut trium digitorum in aet sis nitia poli, aequator, ejinque paralleli si quot d meridialii deinde ita tenerati a Gli, bus, ut eius Axis non stat admotiaonterii qui hie loe Eclipticae planum resert perpendi eulatis, sed ad illum aliquantulum inclinatus; deinde primo in eo situ ponat ut Globus, ut IPolorum unus plUam caeli Boream respiciat dilhunen candes ad utrumque Polum exactescue tingat, hoc si circulus lucis IJmbrae telini lnator per Polos transeat; pri e notetur Axis positio, seu plaga mundi ad uarii diri. gitur tandem circa candelam in circulo liori. zonti parallelo, ita feratur Clobus, ut Axis eius eandem plagam dii borean senaper respiciat;&mne videre licebit staminam candelae eodem prorsus modo illuminare Globum Polos aequa rem ejusque parallelos, quo Terra a Sole re vera illustratur, cadem prorsus conspicientiae Phanotricii quae prius de Sole Terea declar vimus. Pliae menis ex vetetigine Terrae ortis, sini lia observari possiunt ex alio quovis Planeta et ca Axem rotat et g cum Iupiter circa Axem

suum mitur spatio decem horarum Jovis in

99쪽

ineola videbit eaelum oti ne sidereum' et

ram nostriim una cum Sole circa ipsum eodem . tempore motu rapidissimo revolvi. At eum Jo 'vix Axu ad planum sita orbita sit normalis, culus lucis Terminator temper Qubiqire per

polos transibit, unde in Iove dies noctibus fiunt perpetuo aequales, Iovis incola uniformem per totam periodum sentiet temperiem, nec aestatis calores aut Hyemis frigora pertime et Si per Telluris, Solisve centrii sperinde mimest, elim haec duo pinacta e caelo stellato spectata

coincidere videmur erigatur recta ad planunt Eesi eae perpendictitaris, S ad caelum usque producatur dicitur haec linea Aviri licae, in m

De Fotis Piod si per hunc Polum, 'qua-- .sibet stellas, traducantur circuli maximi, erunt Ut natura sphaeri omnes ad Ecliptieam perpe, diculares Et ecundari Ecliptici seu Latitu-α- et dinum ei retuli nominantiir. Et Arcus ejus odia te cireuli inter sicliam quamvis in Eclipticam 1nt et pius, dicitur istius stellae Latitudo, seu di-zi .

stantia ab Ecliptica Sicut Arcus Eclipticae inteli nutuna r&ejusintersectionem dim Secundario per stellam transeunte dicitur Longitud sellae. 1. 2. Similiter si per polum Telluris neu AEquatoris M.& quaelibet loca in superficie Telluris traducaniatur circuli, erunt omnes ad AEquatorem per pendicularc undari L AEquatoris nominantur; Locorum vero respectu Meridiani diu ciantur, quia cura Sol in plano alicuius Meridi

alii videtur, ineolli sub illo Meridiano degenti bus: Meridies. Areus secundarii inter locumque uilibet Echiatorem iliterceptus dicitur

100쪽

i Et arcus a viatoris intcreeptin inter ctioi in cim curri AEquatote, et, ut sinquod ii, A quatore fixuin dicitur loci

tudo.

De Varus aliis Phaen intem ex motu Terrae Pendentibus.

CUM T ira circa viri ita stratur ut

eius Axis ibi temper parallesus maneat necesse erit ut Axis ille diveriis anni tempori bus, ad divellas ita diligatur , de stellia si minctum caeli quod directe si 'pra Polua a civi strem imminet in aestate inlayean won directi ei clem Polo i in beta sed punctum, cui layeime diligini Axi M a priore distabit tru vallo di

metri orbitae Terrae Sit enim xc do orbita Terrae: in euius eoi m . . tro sit Sol S, cum Ierra cst in , axis eius diri IAA gitur ad stellam r. qiuae directe supra Polui tiri 'f' miner at cum ad Oppositum Orbitae punctum Blcmenerit m , Axis in Politi e mori para em M uallela, non ditis itur sed ad aliana ei

lam , quae duae fixae distabunt a se im ieemi tervallo aequili An diametro orbitae Telli Annitaris autem seu observabilis stellarum statui erit angula Enr, cui Vitalis est angi Ius AEn per a Ll L qui ei angulus liti, qui videlluri