Tractatio de mirandis naturae fontibus ex quibus ambrosinum humanae sustentationis nectar hauritur : illorum origine ductibus & reliquis, tam in excessu quam defectu existentibus qualitatibus

31쪽

res est Dequentissima mulieres plebeculas lactantes cuna primum lac amiserint a pharmacopolis corticem avellanae in hunc usuma medulla excavatum foramine angusto fabrefactum argento vivo plenum sibi ipsis emere, obturato cera orificio, dccollo appendere ut lacrest ituatur, quod ipsis ex voto succedit Et quanquam istae tanquam superstiutiola putent argentum hoc fascinationibus prodesse, quae animo concipiunt amissum lac ob fascinationem fuistis deperditum, ego tamen ulterius Iordanus prosequitur aliter sentio, qui cum videam hydrargyrum vaporosiam in se habere substantiam, Musque adeo tenuium es te partium, ut non modo in penitiores quasque partes se insinuare possit,iverum etiam tophaceos tumores distatuat, atque digerat,

animo concipio, ideo prodesse deficienti laeti, quod valeat erassiim sanguinem fundere a attenuare, qui propter sui

erassitiem& lentorem venas mammarum ac glandulas ingredi non poterat atque ideo tantam videmus in hoc vapore essicaciam ut qui argento, vivo ad inargentanda ,*ecula frequenter utantum, magna ex parte tremuli, par litici, stupidi ac veternosi evadant, gingivas habeant ex fas, dentes erosos non minus, quam illi qui inunguntur, utitaliae venerea vindicentur, haec Thomas Iordanus..

g. r. Quod lactis redundantiam attinet, ita ut p. debito luxuriet lac, dum non tantummodo sussiciat nutriendo foetui, sed praeterea etiam sponte essiuat, origo ejus est vel materiae copia in subjectis sanis .salubribus, vel inam marum laxitas mollitiesque ac syongiositas glandularum in mammis a quibusi uberior lactis copia emulgeturia trans latur , quo accidit ipse foetus robust or&famelisus sortius exsugens lac ac proinde ejus retundantiam per accidens, procurans, ea propter in bur dAntia dactis ni C, tricess

32쪽

trices dolorem compressivum intensum in dorsi percipiunt, qui dolores Vel puncturae dorsuales robustiores .faniores praegnantes mediis gestationis mensiibus inis.

stant.

g. 43. Quod curam abundantiae lactis concernit de quidem ratione nutricis diaeta sit tenuis modicara parca, ne a copiosiore ciborum ingestione copiosus chylus elabo iretur: De coetero remediis tam internis quam externis huic incommodo subveniendum: Interne conveniunt, quae alias semen extinguentia dicuntur, semen agni casti, nitrum, sacharum Saturni, Myrrha, Ruta, rosmarinus, Cheretalium, Coriandrum, Gmcus, item amara absinth centaur minus&c quidam etiam amphoram hic referunt, quia gonorrhaeae solliitioni nocturnae eonvenit .sed cavendum, quia secundum Borell. l. a. observ. 9I abortum promovet, uteri vigorem turbando, ideo ex supra citatis ut expertis mulli.

sariae praescribi possunt formulae. e. g. II. Sal. Ora lapid. pruneli 3j Myrrh. sachar. in a. 9 Croc, orient gr. iij. M. pro primo, pro 3. Ves dossibus, potest quoque unum vel sterum ga anum laud. optati adjici. Externe hic conveniunt leniter adstringentia resolventia, ut decoctum Cumini, Coriandri in , vel in vini a.ne nimis adstringat vel cumini pulvis informa cataplasimatis e. Item cicuta& mentha contusa calide imposita, vel ex iis paratum d eo tum c. I serrario rumparum Onis vel quod melius salis

O posset addi, quae simul lactis coagulationem & glandula.

rum indurationem prohibent, Vel etiam ex hoc decocto utantur cataplasmate ex farina fabarum c. oxycrato su aceto quod egregie conducit, item succus plantag. mamismis applicatus domesticum quoque hoc remedium ma

xime conducit, nimirum papyrus grystus has graue

33쪽

2 eu)lappis naelle virgineo illitus, mammis quo te applicatus lac minuit; alii etiam speciali hoc sympathetico utuntur, nimirum A fluviatilibus calcinatis sacculo lineo inclusis,&mammis applicatis. f. 4. Si vero mulieres lactare nolunt, timentes tamen ne ex lactis praesentia in mammis aliquid nocumenti ipsis superveniat, utantur cataplasimate ex mica panis pulvere menthae aceto & sale commixto, quo Timaeus usas,nec in conveniens Hoeseri emplastrum, quod sequens est. MCerae alba cerae flav pingued.Gallin. Axung. cervin ad M.& colli quatis adde Camphorae,Myrrh. asci foetid a 3gCrocibi f. l. a. Emplastrum quo litigantur lintea in formam mammarum adaptata, deinde ut papillae perforatae commode exeant, sicque gestantur peri septimanas obstetrices aliquae statim post partum, quando lac fluere incipet maminmis herbam imponunt, Alsine germano idiomate una n. 8ssedarin vocatam, quam eontusam & calide saepius appositam, lac restinguucit,4 de mammis reprimimi. . P . . s. s. Curiositatis tamen gratia quaedam mulieres,. ne maritis post puerperium mammas flaccidas offerant, se issum ab antecedenti desiderio deterreant, magis yero

ut imposterum amatoribus haut displiceant, hinc cindo

mammas duriores reddendas a te quaerunt, quibus quO- quedastivae personae ut sese pro immaculatis vendant, remediis utuntur, sic quaedam recipiunt Upini viridis per alena cic. destili itaqua luere vesperi mammae laventur, cum ii et cautela ut sponte X siccentur, quae Umilae laudatur, Aliae decocto Alchymillae specialem fidem attribuunx, ut illud pro tu calide mammis applicetur eum additione matricariae Aliis remedium usitate est decoctum gallitrichi sieta Maris via ais applicatum arritis l

34쪽

6. 46. Et si superiori hoc illacebrarum genere non eis rant satis contentae delicatulae ut&libidinosiae mulieres vel quoque per coitum deploratae virgines artificialem vulvae constrictionem sibi comparare studendi sic primatum sequens obtinet decoctum exrad. sympholi majoris vel balis neum ex illa herba conse tum mire enim virginalia adstri git, adhaec alumen conducit, si vaginae uteri immittatur Sequens quoque lamentum a quibusdam externe applicatum maximὲ laudatur. R. ibi querc. plantag. a Mj rad Consolid. maj. Iiij. Gallav. Contusar. j. Alumin Coriosas. coquantur in simpl. decoctum hoc per laryngem immittatur in uteri vaginam, vel eodem decocto spongia vel linteolum impraegnatum externe applieatur pari modo iistiusmodi Meocto ob acaciae rostra bis dis lui posse eo melius conducit, non minori laude depraedicatur ad hoc artificium fraudulentum Alchymilia, cujus decoctum vaporetenus in vaginam susceptum insigniter sinum pudoris angu- g. 47. inter superstitiosas muliercularum medicationes&haec de laete reprimendo adnumeranda, eo induis istae , cum mus lac nutricis gustaverit, eo ipso lac etiam diminui id quod pars modo inter magnetica referendum si mulier de suo lacte parum super carbones ignitos, vel ignem excernat, sic enim evenit ut lae exsiccetur teste Hel-nnomia. Per hoc ego quoque inductus, quod substantiam laim eo facilius hoe magneticum inflammet, de quibus Dio copiosius scripsit, exemplumque de vaccis lactio seris in medium produxit, nimirum sympathetica via stiatim calorem illum lac emulctum in igne conceptum per tomos ad substantiam Iactis penetrare, Cita calarem ca

35쪽

perientia edoctus sui. Verum sequens consultius esset, si post ablactionem lac adhuc restans in mammis dolorem pariet,ut mulier in sacculo crystallum suspendat, succinum in regione dorsi appossitum sit,eo modo lac absumitur,& per alvum educitur. Quaedam obstetrices mamma Oblinunt melle, aliae linteum aceto intinctum, in quo prius bullierat crocus hortulanus, commode applicant: Sunt aliae,quae prohibent lactis generationem in mammis cum unguento populneo, aut panno lineo succo mentitae imbuto. I latronae, ut Forestus l. 17. observ. ao. scribit, Veneta lactis proventum inhibent a partu Emplastro ex melle, croco terebinth. confecto .mammis imposito cum hac cautela ut eo tempore nec juscula sumant, neque vinum bibant, multo minus tenue Obstetrices Delphenses lac in puerperis in hunc modum exisiccant, puerperis nimirum pannum lineum oleo raparum intinctuma undique mammis imponunt, aliumque pannum linteumo

melle illinitum primo anno superimponunt, interim subparte inferiore incipiendo mammas debite constringunt,

ut minus propendeant.

g. 8. Quod lactis depravationem concernit, quomodo illa corrigenda veniat, tunc aquosum non bonum nutritu lac illud per aromata leniter sudorifera corrigitur; ad quod corrigendum specialiter meae pitulae sanctiores conducunt, praeprimis theriaca quoque, in hoc accidente diaeta specialis observanda, nimirum ut cibi paulo solidiores sumantur. Si lac salsum reperiatur, tunc per emollientia Macredinem corrigentia emendetur demulceatur, ut sunt decoctum hordei, Chinae, Altheae, Sarsiae parillae vel ex passulis minoribus, rasur C. C quae dilectisssimae

meae quoque commendavi Aciditas vero lactis corrigi- D tur

36쪽

tur per alia volatilia MEIsa, Millum acorem abs brbentia, quae lactis coagulationem impediunt, coagulatumque re solvunt. Ad haec symptomata conducunt R .visescuI Iij. anisi Jj. Utheriacat simpl. IL Crystali montan. ppi Anti-mon diaphor aras spir. . armon.9j. l. stili Maz gt iij. l. iiij. yir laenici Isi M. pro mistura cochleatim sumenda. Vel R. antim .diaphor. 5s sal.volat.GC.9s Elaeos acch.Sassasi . gr. Viij.l x. M. fi a pulv. pro s. dosib.veI solus spin S; et a gr. XV ad 9j potest quoq; hic prodesse involat busem SyIrig. 49. iactis coagulationem quod attinet, tunc vitium illud vel a moerore,vel a terrore gravi,praeprimis vero aequocunque acido procedit; in lacte enim plerumque copiosum acidum reperitur Acorem hunc te consi quens coagulationem lacli inducunt, quae alterationi vel aliquali corruptioni occasionem suppeditant; hinc lac subito acescit, si post sudorem mammae subito aeri frigido exponantur, vel per edulia potulenta acidum inducatur, hoc facto mammae vel statim rubescunt,& sic deinceps pulsare incipiunt, vel febris ac tumor durus supervenit,aut ad scimrhum promovetur,4 denique dolorosissima effervescentia suppuratur. Quamprimum autem pathemata haec persentiuuntur, tunc lac quod in mammis est, quoad possibile, emulgeri debet, quod metdicamentis est resolutum& discu

sum iterum tentando in quantum possit, emulgeatur.

g. O. Ad hoc interne conducunt diaphoretica resolventia, quibus palmam spermaceti deportat, illud enim grumos quoscunque resolvit, hinc oculi Mimprimis si myrrhae paululum iis addatur ;pulvis quoq, millepedum sive asellorum mira praestat, si a Si,. ad 3j crebrius sumaturi porro e regno vegotabili semen semicul cumini, Crocus, alvia, mentha, cheresolium, maxime conducunt. . Externe solamen

37쪽

men procreant ad petroselini in forma cataplasmati, mammis imposita. Sic emplastrum de spermate ceti Myn- sicliti egregium est, haec tamen cautela in eo observanda, quod magis coagulationem lactis praeservet, quam coagulatum lac resolvati si vero aliquid de gumm ammoniac in soluto,vel diachylon simpl. aut compositum addatur, majorem effectum in resolvendo lacte Tanguine coagulato habebit. Alias etiam mentita contusa tanquam cataplasima mammis superposita per octiduum, quotidie tamen novam

herbam recipiendo, optime grumos lactis resolvit, si simul

interne omni mane j semin. anethi propinetur Cicuta quoque contusia Mimposita etiam lac grumosum resolvit. Si vero Erysipelas conjunctii metuatur vel immineat, tunc interne sambucina & diaphoretica moderata acidum ab ser-bentia cum ocul. ae vel liquore illo, quem D. Michael in praxi sua patefacit, omne punctum absolvunt. Externe sequens Cataplasima R. rad consolid. maj sem lini, scenicul. pulverisentur,o coquantur in lixivio tenui ad formam cataplasm de hoc externo contestari pbssum , quod maxime expertum&multoties probatum remedium sit. g. I. De coetero&hoc praecipue notandum i quod externe in operatione Chirurgica Medicus ab oleosis mere&pingvibus abstineat, per haec enim pori obstruuntur,&sic transpiratione inhibita tunc ad suppurationem 4bsce sum fit transitus. In cataplasmate quidem seminis lini fuit mentio facta,hoc tame quamvis oleos maxime sit,adjectis reliquis corrigitur,& per coctionem penitus fere absumitur: 1 observandum, quod inflammata una mamma, raro illa ad restitutionem perducatur, nisi prius altera sana lacn

suo sit exhausta; itaque speciali providentia in hisce casibus opus eripi quia hae inflammationes maxime periculosiae sunt; 4 cito

38쪽

esto enim,nis in tempore praeveniatur,in abscessius abeunt&hinc in ulcera sinuosa, interdum etiam in fistulas, plerumque,quando non in abscessus,in scirrho degenerant,qui levi errore postea in cancros se vertunt. g. 32. Porro Rex mentita cheretatio Ollata mirifice inflammationi mammarum conducit hinc ex card.hened. blandela moderate usiurpata sudorifera sanguinis stagnationem egregrie tollunt. Non minorem laudem sequens in hoc statu mere tur, quod specificum cum sit lac abundans eoagulatum, etiamsi inflammatio superveniat, ut mammae

splendescant, resolvit. R. U Herb. Ruperti Ligustic. a. M. nuc. Virid. 'S. M. linteis Mixtura hac inebriatis calide semper mammae foveamur,& hoc aridis linteisrursus madefactis

g. y3. A Timaeo sialiis chymiatris magnis laudibus pro expertissimo invehuntur specula seu orbiculi lucidi pavonum, eo quod ex signatura cum mammis concordent, quisqOdammodo repraesentat, adeoque maxime proficua sis mammis reputentur. Verum an haec hypothesis firmis innitatur fundamentis, in medio relinquo. De cetero hoc notatu dignum,quod, si manus in qua taespa viva tamdiu fili detenta donec moriatur, mammae in principio statim imponatum, inflammationes statini sistantur, quae ipsa manus etiam cancrum oceultum mammae singulariter cuis rare pro vero dicitur, de quibus videatur curiosissimus Paulinus tractat de Talpa p. 133. Sic quoque simile exemplum ex Forest eadem pagina allegat ad mammarum imflammationem, ut si quis manu occiderit dextra Xm ranas,

manumque postea mammae dolenti applicuerit, idque in principio,curabitur inflammatio sine suppuratione. 44. 4ψὶoniacoa: cellitur. 4. observi ἷ9. restri quoa

39쪽

mulier nobilis tumore mammae sinistrae praeduro Iaboraveis rit,4 quidem ex coagulatione lactis, irritis omnibus rem eis diis ex arte per mensem integrum usurpatis,curata fuerit suis mendo 5j. pulv. milleped. retar. in jusculo; cujus pulv. eximiae dotes saepe alii Medici cum patientibus observarunt, non solum in tumoribus ex lacte concreto, sed quoqu

mammarum cancro, reliquarunnque partium, quod etiam

in quodam viro contigisse certo legitur, qu ulceribus multis profundis in multis corporis partibus amigebatur praecipue vero in tibiis, a quibus brevi tempore curatus fuit sumendo pulv. praedicti per7.vela dies alternos, praemissis tamen praemittendis,g. 3. In istiusmodi ex regno animali petitis specificis ex multis historiis sequentia annotata leguntur,quod ex pulveoribus ani mantium, praeprimis vermium generibus in putiverem redactis ac assumtis derivationis novarum specie.

rum causiae similiter alia mala dehinc extorta fuerint , videatur de his Borest. Cont.3. Observ.37 qui refert ex septem pediculis comestis universalem phtiriasin ortam. Sic mutitis encomtis depraedicandus Paulin in Histor de Talpa pagos; diversa exempla adducit. Exsul vere nimirum Aselulorum specialiter crebrius usurpato alius vivus ortus, Macalculos eum lotio excretus fuit cujus rei simile exemis plum idem Excellentis Paulinus in medium profert. Abbas quidam immorigero fratri poenitentiae loco varia indixerat, nulla tamen sequente emendatione, tandem novum insolitum quoddam poenae genus excogitaturus coquo monasterii jubet, ut jusculo condimenti vice Iargius pulverem muris domestici immisceat, idque petulanti fratri offerat qui licet ab aliis quid in culina factum audivisset, risu tamen

seulam illud hilariter ingerens, nequaquam ad frugenti.

40쪽

rediit:miratus praelatus pertinaciam hominis,in carcere eum trusit, lapsis aliquot hebdomatibus magnos in ventre cruciatus percepit, quos lacte qaeticiniis aliquando sedavit,

qui tamen paulo post atrocius recurrebant, tantarum molestiarum tandem pertaesus, obtinet nescio cujus opera vomitorium, quo sumto duos musculos veros perfectos

vivosque, post Abbati istius loci in patina oblatos,evomuit, nulla amplius molestia audita. Ex qua historia concludendum, ex istiusmodi pulveribus seminio adhuc turgidis ejus dem specie animalcula successu temporis a calore nativo pr0duci posse. g. 16. Tale etiam de semine humano ventriculo immita judicium ferendum, quod nempe mediante calore, plena hominis figura provenire possit,cujus hypothesis Philippus Salmuth specialem casum centur.3. observ.94.sequentibus circumstantiis delineat . Iuvenis quaedam foemina in civitate Imperiali infantem digiti longitudine, maximis cum doloribus summoque vitae periculo per os enixa fuit, mortuum mulieres adstantes statutae includunta sepeliunt: Amplissimus vero Senatus postquam hoc rescivit,refodere

infantem eumquein honestorum quorundam virorum prae sentia aperire jubet, quem omnibus membris humanis tam internis quam externis Vere constare cognoscebant. Puerpera ea de re interrogata&examinata, constanter affirm

vit, maritum semper cum illa per os coivisse,&sperma in fauces immisisse,sibique puerperae ut natura plane simplici si que amarito facile persu siexprimo quidem de alio modo coeundi nihil prorsus constitisse, donec a vicina, qua cum , de eo aliquando communicasset, aliter edocta suisset, atque ita se amarito delusam postmodum animadvertisset marutus seu linpurus potius ac sceleratus nebulo qui lator fuit