Alfonsi Hispaniarum regis Tabule & L. Gaurici artium doctoris egregij Theoremata quorum hic est index ... In calce huius libri seorsum annexe sunt tabulae Elisabeth Reginae nuper castigatae & in ordinem redactae per L. Gauricum ..

발행: 1524년

분량: 334페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

172쪽

Tabula inuentionis temporis itar colunctione et oppo sitionem Ueram et Damiam.

t in

mi il

qigil

ora as

Isi a i

et o

33633

I stria l

a Is

li I

et Q

173쪽

Tabula altera immiendi tempus inter coniunctioisset oppo Buperatio I a

iiDi si

a lin

a III

Ia o

II 33

II 2

alis

s sis a

s ae ε

175쪽

si Semidiametrum Polis et Lune et circuli more in loco transitus

nune inuenire.

umbinquodlibit sub suo titulo.Et intra semper rem d lici introitu su ossibilitarent necessitatem* eclipsis inueniret

a Econiunctionis' lunare:fi operaras mores ad tempus oppositi operist cum πι coniunctioneti l cu utra oppositione ad illud in raaggregatum er semidiametris: necessario die si pressolis Cud:

UMccessi tem autem eclipsis lune hoc modo inuenias.

176쪽

semidiametris

mile est fieri eclipm.Si autem latitudo Emeruerit emalis tali aggregato; transibit I na proni terminoe umbre: et non eclipsabitur. Sed si latitudo fuerit minor isto aggrega toet semidiametris: necellario Euna eclipsinitur. 1 Si latitudo tempore arissime op/tositionis non inuenilur in aliqua tabularum eclipsso Eunerimpossibile est fieri eclptam vane.Si Wro inuenitur in altera earum Wi in ambabus:necessario fit eclipis lune Gallotan dumi tabule quibus dic utimur'de diuersitate aspecIus lunem longitudine et latitudine sunt lacte luna existente in auge sui trserentis et etiam in auge sui epinclinet cum hoc in primcidio cuiumael figni:et ergo filuna non su Prit in istis locis: tunc oponet te emare diurent ram astactus pro loco codiaci: et etiam pro loco epici cli et ecentrici in quo est lunae Tistactam oe diuerelas aspectus lune posita in tabula non est tota diutinius aspectus eius:sed ea talatium manens post subtractionem diuersitatio aspectus solis a diuersitate aspis Eune. et proprie incatur dic diuersitas aspectus lane adlalem. . n

QCum igitur volireris scire diuersitatem inpalus.

Cias immo tempus et issime coniunctionis inbue non ecinatis.et ad idern temptis sias uerum locum Solio et Eunciargumentum mim talitudinis inne.et recina iurargumentum latitudinis hane secundo equalum: quia argumentum latitudinis, me primo ematum esset arcumentum latitudinis equatum ad tempno medie coniunctionio Scias etiam ad tempus predictum motum tune in laena ma acceptum per argumentum ematum inne mediante quo inuenisti equationem ergumenn tempore rerissime cinuntummo Et scias fimiliter motum solis in una hora per argumentum Solio: mediante Moe Rem temnore inuenim equationem solle.Usimiliter scias superationem Eune in una dira. TDeinde cnm aro loco solis quere equationem ditriim cum noctibus sui quam adde emnon inrissime coniunctionis dic e non equans.Et tunc ad idem tempus stim gradus ostendentem:et gradum medii ccli:et etiam ascensiones gradus solis et luner et ascensiones radus ascendentis:et gradus meduceti in umsonte recto. CQuibus dabitic scias virumi, natem rearissime coniunctionis diebus equatis sit supra terram: aut subtus terram, in rem a istius coniunctionis fit in die uti in nocte.CSi utro suem laburra dicem fi oniunctio fuerit in noctemidii cures α ea: ia eclipsis non erit infiditis.et marime fi sue λεο olanda in nocte. posset tamen esse parti post onum Solis:vel parum post malam tera in a hars eclipsis viderem.C Si autem luna tempore coniunctionis fuerit ista terrami ian ista coniunctio sit ante meridum: vel post.Si enim luna fuerit inter ascendenset: irit e cradum ascendentem et loram tune sunt plin es gradus Q sto tum coniuctio est pram Mostea scias distana minois a meridie P diras enualest isto modo Subtraheri. minuta me vissime piucnois di equo Oet homo. et 5 si ille dore muctiois iuerint et remanct ut bore ditatie piumois a meridie.et sui an meridi in semiem Tl-ri hora cesiunctionis fuerint pauciores G.l r. serua eas pro distantia coniunctionio a meri is e lant post meridiem eiusdem dici. Cloabitis ergo borio distantie vere coniumnonis in Aiae intra cum eis tabulam diuerstatis aspectus Euncique facta fit ad tuum climam ira si modior latitudini me regionis.et intra sub signo in quo est Sol.et hoc in parte superio talistante recessum:fi contonato sutrit ante mcridi .vel in parre in oetuque inlit

177쪽

lam'Necessus: si disicito Dent pol meridie.Accipe igit mirim logitudinio in directo Iaphoraz inuentari datvbio diuersitate aspectus Lune in logitudine: si in illo non fuerint mi nuta si Si sero cum noris suerint minutarintra i lepeasdem labulas vita hora super ilia aua: et accipe in directo minuta logitudinis vi pus in scribe ea extra sub alos. Deinde scias dinerentia inter minuta tosiluamis nunc accepta et bus accepta. Oe qua et aliarum stactionum quelant vltra diras perlectas accipe parit proportionalem ad .6 .mulula. Qua parte P nona lem adde minutis logitudinis pino accepus: fi minula stbo accepta suerint plura minutiis omo acceptis. Vel si trade ab eis: si fuerint pauciorari proueniet diuersita o aspectus Lune in logitudine equata supposito m Luita sit in pncipio ligni sub quo intrasti .et mi ut auge epicitii et Getrici. 7Si vero Luna no suerit in locis pdictio: tunc minuta logitudinis nuc musta incans.oiuersitas aspectus in logitudine equata pro mus lisinic est pro boas distantie coiuncti odis a meridieri tunc oportet te equare diuersitate aspectus ista pro somaco ecetrico et emiclo. libri mosi luna non tuerit in principio figi inluc etia intra sub sequeti signo cu3 mus distane iunctionis a meridieri in eadem parte tabule accipe minula logitudinio in directo inutia:et equa etia pro minuti s direri badibis minuta dometae modo penitus operado Dcut dictu estri datebis diuersitatem aspectus in pcedenti Mno in logitudine equata pro notio et minutio in pncipio signi sequelis illud signo in quo est luna. C Deinde psidera differem nam inter minuta logitudinis equa te pro boas et minutis signi in quo est lunari etiam Iigni eqnetis subtra do num op minore a malom de qua dicterclia accipe parto pro monalem stolii proportionem graduumri minuINra alia* tractionii signi in quo est luna pertransitora ad tolli signum: id est ad . 3o.g.Qua parte proportionale adde ad diuersitate aspectus equata ipro primo signo: si diuersitas aspectus pro Oo signo equata fuerit inalon vel subtralae ea a p. ima si s fuerit minor.Et qb post additionc xel subtractione ruentet: est diuersitas aspectus equata pro hons et minutiori pro loco tune m sodiaco. einde si luna non fuerit inauge epici cluboc est uti argumecum equa tu lune lacrit aliqd in fistus aut gradibus et minutio: tunc diuersitate aspectus iam inueniam opo: tet inequare pro remotione tune ab auge epici liisto modo. GCum argumento tune equato bora xerissime piuncaonis diebus non equatis intra tabulaequalionis diuersitatio aspectus: Et si tale amaenemu ibi preci se inueneris:ac ope in directo minuta proportionalia in linea sup qua est scriptu Epici tuo. Si vero tuc argumentum lion preci se invinerierintra primo cu numero minori propinquiori in tabula stris prori accipe in directo minuta proponi alla: sicut dictum est. einde intra citin maiori nu mero i mediale ibi de inuentori accipe etia minuta propomonalia i directo eristitia. Deinde scias differentia illo* minuiop proportionalium subtrahendo nume* minore minutop te maiori: de qua dria accipe parte proportionalem scom proportione graduit et fractionum in argumento equato contento; vltra signa et gradus cu Qtibus pino intrasti ad 6s. Qua parte proportionale adde minulis pino acceptis: fi minuta stbo accepta suerint plura minus is primo acceptio: ael subtratae ab eis si merint pauciora et luc post additione xvi subtractione debl ς minuta x pollionalia eqla: si quo3 Pporum Dd. . acciu pariexportionali te minutis diuerinfitalis aspectus in logitudine ultimo Nitis. syro codiaco Que pars .ppomonalis ostedit qjtu

diuerfitas aspectus sit augmetata a pter dessem tui e mepici lo: qud adde diuersitati aspici sinuetciet debis diuersitate aspectus tribus modis equatam.w:o aeris et minutiori pro a lune in signo in quo estri P loco eius in glorio C Et si luna no suerit in auge ece trici: saeo isto modo.Sinultu fuerit centru media tune bora arissime pulictionis diebus no

178쪽

colu Milone Wra.Si aro centrum medium fuerit aliquid in gradibus et minimis: ira luna non est in auge: tunc oportet te equare pro ecentrico: sic. Cum ' centro medio aene intra ta bulam equationis diuersitatis aIpectus: et intra cum onplici introitu: si oportet: id est si cem trum mediu non preci se inueneris:et accipe minuta proportionalia in directo erillentia in ii nea que inruulal Ecentricus sumi quopproportionem M. eo minuta accipe. partem propor nonalem te diuersitate aspectus lune ultimo inuenta: scilicet equata pro epiculo. Et illa pars proportionalis ostendit M tu augmentat diuersitas aspicnis propter discensum epicitii tunem auge ecentrici.Qua adde diuersitali aspectus in Psitudine ultimo inuete: et prouenit Pi uersilao aspectuo in logitudine Oibuo modis equata: scilicet pro dono et minutis: prosodim co epiciclo: et ecentrico. C Et nota si cum argumento equato tune nibit inuenires in minutio pro monalibus in tabula equonis diuerstatis aspectus:tuc diuer filas aspectus emata

pro loco lane in sodiaco:est etiam equata pro epiciclo.Similiter si tu centro medio nibit istis ueneris te minutis proportionalibus: et doc sempirin sua linea fiast dicae est: tunc diuersias aspectus equata pro epitaclo est etiam equata pro ecentrico. Coabita igitur diuersitate aspectus in logmidine omnibus modis eula: reduc eam ad eande tr notatione: scit 3 ad libas. Reduc etiam stipationem tune in una dora ad eandem: et tunc diuide diuersitatem aspectus m sit ratione:et in quotuine proueniunt dore. Si FN diuersitas aspectus tuerit ita parila Nnon possit diuidi per sil ratione lune: tunc multiplica eam per straginta: et postea diuide productum per superatione: et prouem ut in quotiente minuta hore. Et si tuerit alimn d residuiam: . illud multiplica iterum per stragintan diuide pir idem Optius et rueniet fractio imediate sequens.Et limc lepus illo modo mentes incatur .loore preme diuersitatis aspicnis. Quas adde doris inre munctionis diebus equalis: si inter gradu ascedentem et tau3 lune suerint plures gradus . o. boc est qua doconiunctio fuerit post meridie3Ilel subtrare illas borasciuersitatio aspinas ab boas are Runctionis diebus equans:fi inter gradu ascendetem et locum tune fuerint pauciores gradiis l. o caesi coniunctio ara diebus equatio meritante meridiem .c Quo factostias etiam distantiam illa; Nun que post additimo Wi sub tractionem proueniunt a linea meridiana: et ille incantur bore sine distantie a meridie. Cu3 quibus quere diuersi talem aspectus in logi ludine: recte per eundem modu3 sicut mus laci. sit: equando scilicet pro doris et minutio et loco tune in fodi aco: epiriclo:et ece trico. Et voca/turdi uenitas aspectus scba .Qussetia diuide per superatione tune in tria dora: eodem modori prius.Et tunc dore minuta et fictaque prouenilint: incantur dore in eldiuersitans as cmumas adde bous xere coniunctionis diebus natis:stilicet bous quibus addidisti boras prime diuersitatis: et non aggregato et boris uore coniunctionis:et bono preme diuerstatio. Et boc si inter locum tune et gradum ascendente3 fuerim plures gradusq3. o. Vel subtrahe ab eis: scilicet ab boris are coniunctionis: et non ab bono que remanent post subtractione3 arum prime diuersitatis aspectus ab dotis are coniunctionis: et boc lac fi inter locum M ine et gradu ascenderilem fuerint paucIores Q po. GDeinde istaru 3 dorarum que tibi nunc post additionem Ri subtractionem proueniunt etiam scias longitudine a linea meridiana: sint pnus: que vocabantur bore tertie distanne a meridie.Et cum illis iterum quere diueros: sitatem aspectus in longitudine:eodem modo operado ficut pctus:et decerit diuersitas ahet cruo tertia C Deinde cosidera an ista diuersitas aspectus tertia fit maior scha aut minor: aut parra par: eo expedilus:quia lunc scha dinosias prora suit equata garaum cuius .

179쪽

rio proinde ut insta patebit: quia ipse sant Nne medie eclipsis. Quia tunc quantitas diuersitatio aspectus Eune in longitudine erit equalis minutio que sunt inter Solem et lunam ea, dem bora. GSi aro diuersias aspectus terna sit maior secuda. tunc diuersitas aspectus ista dora erit maior minutio que sunt inter Solem et Eunam lanium quantum diueratas tertia erudit secundam. Si autem diuerfilas tertia fit minori secunda. tunc diuersitas aspicius eadem dora erit minor minutis que sunt inter solcm et lunam: tantum quantum diuersitas secunda ercedit tertiam. Quare oportet te equare: et querere boram in qua diuersitas aspe elus in longitudine fit equalio minutio inter solem et Eunam eadem bora: quia in ipsa erit medium eclipso.Qdoc sac isto modo.Si diuersias aspectus tertia fuerit malor secunda: scies quato su ret ea et serua differentia.Et tuc fi longitudo Eune ab ascendente tuerit minor .g.tunc er minutis dorarum tertie distantie coniunctionis a meridiet quas per tertiam diuersitatem aspectius inuenisti: id est a minutis bore: qne sequuntur boras completas: su trahe sertam partem unius muta. fi potes. boc est si sunt tot minuta bcne ultra doras comple lao ς possit ab eis subtrabi serra pars boreciid est. lo.minuta Sixero ex illis minulis non poterio subtrabere sertam partem unius dore. lunc subtrahe octaua id est in.7.2.i. o. et aecima partem rid est. m. 6.et sic te alijs:prout melius potes: ita ut boram integram non franga stat utro longitudo Lune ab ascendente fuerit plus. .g. tunc adde sextam parte bor Caut octouam: vel dicimam: minutio que sunt ultra boras completas tertie distantie. ita tamen ς non addas tantum ut perficias integram boram. Et eius quod post additionem xvi subtractione prouenerinquere diuersitatem aspectus in longitudine quartam. et vide quantum illa quari tercedat tertiam: vel econiseris subtrabendo minorem de maiore Et tunc illam differentia tertie et quarte diuersitatum aspectu o multiplica per.6.s addidisti rei subtraristi sertam patrem illo bore diei per.3. fi addidisti sti stibiratim octava parte3IJel per. io.fi addidisti ixi sub transti aecimam partem bore.et sc diales. Et per istam multiplicatione non fit variatio te nominationis.Sic. proueniet diuersitas aspectus que diditur uni bore.quam subtrahe a superatione Eune in una bora.et quod rem anet: erit motus lune equatus . per quem. diuidetur differentia inter secundam et tertiam diuersitatis aspectus:primo viriud reducendo ad ean dem denominatione. et tunc in numero quotiente xueniunt bore. Et si non posset differentia diuidi per motum Eune equam tunc multiplica per . 6o.et productum dillide per ido quod prius. et Puenient in quotlciale minuta bore. Et si ad cnon potest dividi: multiplica ad e r.6 . et Plu .de ficul prius et meniunt i bore. si 'postea illud quod ruenit re botis et mimitis xvi de minutio ini: adde doris secude diuersitatis aspectus. et quod plenerit serua .et erunt vore secunde diuersitatio aspectus equate.Si vero diuersitas aspectus tertia tuerit minor msecunda: et si longitudo fuerit minor. g. adde sertam partem vinus bore: aut octauam:xelte cimam et sic te alus:ri melius poteris. ita tamen vi boram integra3 non copleas.Si tuerit longitudo plus. .g. subtrahe sertam partem unius bore: aut octauam: set imma3.sic tamEς oram integram non frangas. Et boc est conuersum eius quod preuo da isti .sq; quddo diuersitas terna erat mior fecitda.et tunc eius mod menerit quere diuersitate aspectus in longitudine quartam .Et tunc cosidera quantii superatur quarta a tertia:xel ecouersciet excessum multiplica per.6 xxl.8. xl. io secundu ae addidisti rei subtratisti sertam octauam xel recimam partem borcificut prino di ctu est et inuenies diuersitato aspectus que redit uni bore.et tunc duic quod mentet adde superatione tune in una bora. et memi motus lune equatus. Πquem diuide differentiam inter secunda et tertiam diuersitale aspectus secundu marinani iam dictam .et quod memet subtrahe ab bolis secude diuersitatis aspectus.et Inienient bore secuti diuersitatis aspectus equale.et strina eao.Docaule raro euenit.st Isecunda ercedat

180쪽

tertiamsidest et tenta sit minor secunda r nifime lana Merit propi montema tant inter

as diuersiales differentia minima apparebit. Et dic est sententia Albategni in diuersi te avictus lune pro eclipsi Solis inuenienda: quando diuersuas aspicius tertia tuerit malo aut minoe lacunda. CDabitis igitur hocis secunde diuersitatis aspectus equaris: multiplicaeas inmotum Mis in mal et ream Wr motum lime in dira rem procNolidit separatam. τ proiieniens tibi serua: quodlibet rer se.et illa ostendunt quan m3 solet luna mouentur in paedictis dicis secunde diuersitatis aspectus.Et tunc si longitudo ab ascendente illa bora suerit minci. o. gradibus: predictas lanas secunde diuersitans aspectus equatas subtrahe ab horis strissime coniunctionis diebus equano.et prouenil coniunctio risibilis: e est mediu GDinsa subtrahe motu3 Solis in minutis bor .et motum tune in eisdem hono subtrabe a loco tune inuento arissime coniunctionis .looc idem subtrahe ab argumento lune: et proueniunt omnia ista equata ad medium eclipsis. einde hoc idem quod subtransti a motu luneri ab arcumento Eune: subtrahe enam ab argumento latitudinis lune secundo equato: us sennato Deinde vide quanae caput draconis mcuetur secudii cursium suu mediu in heris secunde diversitans aspectus equaliountrando. so tabula medii motus capitis draconis: cu horis eminutis site diuerstatio aspictus equalisa illu motu etia subtrahe ab argumeto latinidinis secundo equato.t prouenit argumentulatitudinis terito equatum ad mediu ecclinis. CSi Wro longivio lune ad ascendite fit plus. g.mnc oia ista que tibi nunc pcepi subtrahere a colunctione ara dii 'equalis: et a sero loco solis:et a xero loco luneri ab argumento timet ab argumento latitudinis secudo equato diiunt addi eisdea xuem ut oia ista vi pus. lepus media eclipsis: et locus Solis et Euneri argumen in meditari argumentu larmidismo tertio equam tempore medie eclipsis. CDeinde ad argumento latitudinis lune tertio renato quod nunc inuerum intra tabula latitudinis lune. tu duplici introitu: si ori et accipi latitudinem tune quam ibi inuenies ra partem suam ri serua ad partem. inde scias distanitiam horarem medie eclipsis a linea meridiana secundu modii prius dicimum quibus is rio intra tabulam diuersitans aspectusn accipe minuta latitudinis in directo inuenta:eode odo medendo nunc ut prius .sc3 equando illam diuersia tem aspectus prohous et minutis eloco tune in Iodiaco tempore medu eclipsis: et pro loco tune in epiciclo et ecentrico.Sed pro enici clo mimila proportionalia non sunt eodem modo que prius fiserinit: quia argumentu3eonatum lune non est idem ideo oportet te intrare cum argumento tune equato ad medium est tofis iam struato in tabulam equalionis diuersitatis aspicius et accipi minuta proportio/nalia in directo ipsius inuenta .et intra cu duplici introitu si oportet.Similiter locuo tune noost idem cui prius. ideo oportet te intrare pro loco lune: in quo est tempore medii eclipsis. sore differentia que est inter diuersitatem aspectus in lannidine innenta sub signo in quo est lunari inuenta sim sequentu accipiendo partem proportionalem secundum proportionem

uum et suaru fractionia que Wrtransimit luna de signo in quo est tepore medis eclipsis ad tonisanti In aliis non differt opus: nec oponet te istam diuerfitat plus equaret semel QDi, Derstate aspectus in latitudine inuenta: ride eius pari rid est virum fit meridioalis rei se fit tridalisa est semper meridionalis in Oibus regionib' laru latitudo est maior.ra g. stinuitii altitudo poli est maior Q sit marima solis trilinatio: que ponitur maior.g.r4.et est idem sentiti adomito isto cosidera virum diuersitas aspectus in latitndine iam innent in latituati tune prino inuenta: sint in eade3 parte: id est si amae sint meridionalis: rlambi semitrionales tunc iunge eas simul .R3 latitudine3 lune et diuersitate aspectus in latitudine et ruenit latitudo tune visa ad medium eclipsis.Si vo una fit meridionaliore alia septetrionalis.tunc subtrade minorem et mattacra remanoeir latitudo tune visa.que erit illius partis cuius m i

SEARCH

MENU NAVIGATION