Paratitla in libros 9. Codicis Justiniani repetitæ prælectionis. Opus Jacobi Cujacii Caroli Annibalis Fabroti ad ea enarrationes

발행: 1686년

분량: 624페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

28 Farantia in lib. IV

qui indebitum, id est quod nec natura debuit

solvit per errorem facti, non per errorem juris , vel qui dubitans factique incertus solvit. Nam qui sciens solvit, etiam si dixerit, Solvo non Dono , donat verius quam solvit. Et ejqui rem solvit non poenam : nam poenae solutae condictio non est, etiam si ad causam indebiti reciderit. Ergo nec ei condictio datur qui egea causa solvit quae inficiatione crescit, lege 4. 'hoc tit. Proinde si ex causa judicati solverit ignorans se non rite & ordine judicatum , vel falso credens se condemnatum esse , copdictio cessat, I. I. hoc tit. non quia civiliter obligatus fuerit, sed quia ex causa solvit quae inficiatione crescit: constat enim actionem judicati ex inficiatione crevisse in duplum ex Paulo in Sentcnt. & eum qui ex his causis solvit, incntem videri indebitum solvisse propter metum periculi quod inficiatori imminet non implenti intontionem suam , arg. l. si non sortem f. si non falso, D. eod. qua de causa recte in l. eleissanter s. ult eod. Ab initio, quia secus est si ex

'inficiatione.

Enarratio.

mod. re coni. obligat. & g. item is cui, Instit. de oblig. qu. CX conre. Promutuum 2 Quasi mutuum, mutuum tacitum. Promutuum in I. ex conducto Is. g. item

cum quidam, D. lo c. & l. Sthico . g. servus , D. de statvlib. accipitur pro eo, quod prO- rogatur, & in antecessum datur. grae-

32쪽

buit

utar

ali, in

i. si

Codicis Iustimani. 29

ci vertunt, ut Harmenop. Epizonu lib. 2. tit. II. g. 11. Baslica lib. 48. tit. s. προς τουΤοις , et χρω- αὐΤοῖς δέλκεν Scaevola dixerat, stissuper etiam promutuum eis dederit, d. g. se Uus. Eadem autem forma dictum videtur promutuum , qua procommodatum , Glossae grae- colat. σποχή;σ- , procommodare.

Quae pondere 9 Si ea solvanttir, quorum datione in creditum itur..tantumdem igitur condicitur quasi ex causa mutui. Sed & aliarum rerum QMibus in creditum non irur , quae in mutui caulam non veniunt. puta si corpora solvantur , ut supellex , non quantitates, sive ea , quae pondere, numero &mensura constant, indebiti condictio est: Nam qui accipit non obligatur ex promutuo. Quasi ex contr. 2 Quasi id actu in sit inter dantem & accipientem , ut si postca appareret indebite solutum condiceretur. Certi velinc. J Condictio duplex est, certi &incerti, vel enim corpora condicimus , aut quantitates , & condictio certi est : vel rem inta certam, veluti possessionem , cautionem , scr-VItutem, S incerti condictio est. Λομ εα ρη-J Celius AureIia His attit. morb. l. r. c. I 6. Accepta per vias mente sensus , quas Logotheoret os appellat. Quod nec natura γ Narras naturq debuit, condictio non datur , l. sed fi 9. g. ult. S l. seq.D.deS C. Maced. Atqui in specie legis Natutiraliter I 3. D. h. t. pupillus locupletior factus , natura iter & quasi civilitet obligatur ex comstitutione D. Pii, & tamen si fine tutoris auactoritate , το χήim νοθοω φυσει πιοσκορὸς ον , aeuod jure ac vatura d betur , nondum pubes

33쪽

3o Faratilla in lib. IV .

. factus solverit, nummos repetit, si extem , quod rationem habet: pupillus cnim id quod solvit non facit accipientis , quia sine tutoris auctoritate nullam rem alienare potest , ut docet Theoph. tit. 8. institutionIs 2. Naturalis autem obligatio condictionem impedit , si pubes factus solverit, quia eo tempore solvit, quo

lex et alienandi ficultatem concedit. --3 ον, alisnatione ιαιτῶ οut aiunt Graeci.

Per errorem facti J Ueniam sere habet igno-xantia facti: ουδεὶς μ' ἁμοις vis, χρι-: Nulta ignorantiae dica scribitur, Syrianus in Hermog. Qui igitur falso se debere credens solvit, reperit , i. si per ignorantiam s. & l. seq. h. t. errans igitur in causa traditionis rei suae dominium amittit, Theoph. ad g. I. instit. qui b.

mod. re contr. oblig. alioquin non condiceret, sed vindicaret. Actio in rem competit cum dominium non transfertur e certi condictio clurixes facta est accipientis, i. interdum 29. & l. si in area 3. D. eod. Per errorem facti J Δια Φυλογν ἀγνοί- , et qui justus & probabilis error est δε Δμελῶ μ πάι - αβοίαν , quae supina & dis soluta ignorantia est , Theodor. Hermopol. ad . 33. D. de re g. jur. Non per erro. jur. ). l. error 9. in . ad leg. Falc. l. cum quis io. su p. de jur. & fact. ignota nulli enim eorum qui in orbe Romano sunt, jus ignorare conceditur. Minori tamen , mulieri, militi, & rustico juris ignorantia Non nocet , v. su p. de jur. & facti ignor. Qui dubitans 9 Anxias animi atque incer-xus. Dubitatio media est inter ignorantiam &

34쪽

scientiam. Aristoteles ait, eos qui dubitant, &vacillant vinctis similes esse η ἡ ἀπιρῶ, ταυ Προπότον-τιις δεδεμνοις αδ-Hον μαροφσΤς ρας σπσε νιν ές τι ἔμμο 3ν. Sua texus dubitat , eatenus simile quiddam vinctis patitur : utroque namque modo impossibile est ad ulteriora procedere. Metaphys lib. 2.c I. Placet tamen Iustini auo , incertos animi, sive eOS , qui mente titubante solvunt , ut ipse loquitur, magis ad ignorantes accedere , l. ult. h. t. nam qui dubitat nescire videtur , I. ult. g. sin autem C. de furi . l. 2. D. quis ordo in bonor. post .serv. l. r. D. de leg. 3. in l. I. D. de interrogat. in jur. fac. Sui dubitat, Baslica vertunt, άμνο- , ignorans, qui dubitat, errat. Glossae latino gr. Titubat, σφανες ι , συζει, ideoque solutum repetit qui dubitans solvit. Nam qui sciens Qui sciens solvit, non repetit , l. I. g. I. & l. si non sortem 26. g. r. ff. eod. l. indebitum 9. h. r. l. eum qui 12. g. 1 E de ino T. test. etiamsi dixerit sol o , non dono, l. quod quis sciens ue o. ff. eod. magis enim donat, quam soliit, i. cujus s3. ff. de re g. jur. Graeci

Poenae solutae J Quod poenae nomine solutum est, non recipitur, l. poenae 42. is eod. l. quod a quoquo 46. ff. de re g. jur. Ergo nec ci Cujacii collectio est. Qui sciens solvit, non repetit. Ergo nec condicitur , quod

35쪽

3a Faratilla in lib. IV.

ex ea causa solutum est , quae inficiatione duplatur : videtur enim solvi a sciente , propter metum poenae dupli, ut ipse ait inf. h. t. L. q. h. t. & g. vlt. Instit. de obligat. quo ex contr. veluti ex causa judicati, depositi, ex causa tumultus , ruinae & naufragii, & aliis de qui b. Paul. Eb I. Sent. tis. I9.

Ab initio. Vlp. ibi ait: si qua lex ab initio

dupli statuat actionem, solutum ex falsia ejus causa repeti polse : nam si ex ea causa , quae in- 'ficiatione crescit, solutum sit, non repetitur.

De condictione ob causam datorum. ΤIT. VI.

REcte Stephanus, condictionem indebiti

esse generalem , eaque posse condici data ob eausam honestam causa non secuta , vel da ta ob causam inhonestam, sed & speciales eo-xum nomine proponi actiones hoc tit. & seq.Hujus igitur condictionis qua repetimus data ob causam honestam , veluti ob matrimonium matrimonio non secuto, generale nomen est condictio indebiti, speciale condictio ob causam dati causa non secuta ; & speciali potius Vtimur quam generali, quia specialiter edicimus , qua ex causa dederimus. generali autem ubi dati nulla causa est quae sequi debeat, ut si indebitum 1olverimus quod esse debitum arbitrabamur. qua de causa idem putat in Dise-stis, tit. de eonda indeb. tecte anteponi speciatis de cond. cau. da cau. non sec. & de cond

36쪽

Bbturp. vel injus cau. quemadmodum dicitur nonaesse novum , ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subjiciat verbum, quo specialia complectarur, l. si servus. S cum eo, D. ad i. Aq. Causam autem non pro principio agente accipimus , sed peto fine . quae res dicitur proprie, non pro causa praeterita, sed pro istura. haec si fefellerit , id est si finita vel non fis' cuta fuerit, condictio competit, ob causam praeteritam dati condictio non competit, i. damus , l. in summae . g. id quodque, D. de cons. ind. quod tamen ita accipiendum est, ut fi dedi ob falsam debiti causam, quo me pridem Drecivili obstrictim e se credebam , condictio in debiti mihi competat, non si dedi liberaliter remunerandi animo, vel alias naturalis obligationis solvendae gratia : hoc enim casu condictio mihi non datur, quamvis erraverim, quia donare volui. Donat enim quis quod nul lo jure cogente , id est nulla coactus solvendi necessitate solvit: idemque & solutio est simul 3t donatio , l. ro. f. si domini, D. de in rem ver Ergo sive verasve falsa sit causa naturalis propter qυam debitum solvitur, indebiti condictio cessat, d. l. damus, & l. in summa. ac

proinde s Iuli condictio mihi non competit si refero gratiam & solvo ei a quo beneficium accepi. quia natura debui referre gratiam, &quia donavi, si ei a quo falso credebamme be-peficium accWisie, quid donavi;

37쪽

34 - Faratilla in lib. IV.

Enarratio.

bro vigesimo quarto Basilic. tit. primo ii

38쪽

codicis iustiniam.

Posse condici data ob caus. hon. Si verus debitor ei solvat, qui simulat se esse procuratorem creditoris , & creditor ratum non habeat , di bitor advorsus falsiim procuratorem habet specialem condictioncm ob rem dati, l. si procuratori I 4. D. eod. habet & generalem condictionem indebiti, l. creditoris 8.su p. de condict. indeb. Qua repet. data ob .caus. hon. 9 l.I. D. eod. Matrimon. non . sec. l. I. h. t. I si servus J V. Cuj. lib. I 7. ObD c. et s. o Res dicitur proprie 2 l. I. D. de cond. ob turp. caus. l. damus 12. D. de cond. ind. . Si finita P Si fine suo non potiatur, qui deis dito ob causam praeteritam I Quod datur obtem , si causam futuram , condicitur , si res &cauta secuta nod sit. Quod autem datur ob causam praeteritam non condicitur, etiamsi falsa causa sit. Sed hoc perpetuum non est: nam quod dedi animo remunerandi , vel alias naturalis obligationis solvendae gratia, non repeto, quia donare volui, id vero quod dedi ob falsam debiti causam , quo me jure civili obstrictum pu- Iabam, repetere positura. Referre gratias l. sed etsi et s. g. consuluit, D. dc peti. hercd. Heliodorus Prusis iis ad quin

tum Ethicorum Nicomachiorum C. I 4. φυσικος νόμος ετι τους ευεργε, s αντευταιειν. Lex rari ισα

39쪽

'Parantia in lib. IV.

De eo odietione ob turpem causam. Τ I T. VII.

V. tit. s. eod. lib. EX superiore tit. didicimus , data ob causam honinam condici eausa non secuta, ex hoc intelligimus data ob causam turpem, id est , bonis moribus adversam, non condici, si vel dantis solius turpis causa fuerir, ut si scorto mercedulam dederit, vel dantis & accipientis , ut si mercedula judicem corruperit, i. 2. aut condici etiam causa secuta, si turpis causa solius accipientis fuerit, ut si dederit ut rem depositam reciperet, vel rem furtivam , l. 4. & Pen. hoc tit.. Enarratio. TIT. VII. Bonis moribus ) l. mercalem s. h. r. Mercedulam dedi ) Videtur quidem metriusqlae turpitudo versari Qx veterum prudentium sententia. Hic pecuniam dedit ut corruptionem emeret: illa pudorem perdidit, ut pecu-χiam compararet. Valerian. homil ao. Sed La'beoni & Marcello magis placuit, solius dantis esse turpitudinem, l. 4. g. 3. D. eod. Cyrillus ibid. o Ahκως πορνη ου ρήπι ΠΠυ si s , του μ

ηαυμ-ς ψω, ut loquitur B filius Seleuciae

40쪽

Codicis in mani. 37

I. cli vita S. Theclae, turpiter quidem lacit Sopater in Divisione Quaestionum : ουπω βιουως παγ τους νομουε η ita νάς ο δε vis φιλιος : sed non turpiter accipit, cum sit meretrix d. g. 3. prostat enim quaestus causa, quae stui vivit. Theophilactus in epistol. I. ad Timoth. cap. v. η si γπρνη ΟΨγρίου ἐνωον εαυ- σθίεσι. Hinc quaestuaria vel quaestuosa promeretrice , I. 43. g. 7. ff. de ri. N. Gloss, vet. θοα luaria . ἄσακῖκη , πιωτική. InterpreS Irenaei adversus her. I. c. aci. Tertuli. de cult. Diria Plaut. Mil. Glor. act. 3. sc. I. Non condicitur . εο quod datum est , μι Θαρνου M γυ- ναιους , s πω τῶ σωυ μύος ωρ- ωιμ εαυοί en o icti ri: iis, quae corpore quaestum exercent. ut

verbis utar Cyrilli e sexto concra Julianum. quae se omnibus pervulgant. Quid si perductori lucellum quoque datum sit, an condiei pore

rit λ non videtur : nam Lenonum quoque natio Zπν κη, omniaque lucri causa faciunt. Syrianus in Hermogenem: οἱ-πυς ιν - γνι- πα ρε σπα μου m, 8c turpiter igitur facie

Leno, ιυς στοαγγeς , institor libidinis, sed non turpiter accipit cum si Leno. Mercedulam, ρωρωειδῖον, Alciphron in epistolis, assem, Ρetronius, pretium stupri.

Quid si sti Pulatio, cautionc interposita sit , an quod mulieri quaestuariae promissum, vel cautum est , peti potest' quidam ex veteribu mercedulae promissae meretrici actionem esse putabat. Sed verior est glosse sententia ad dia f. s. existimantis id quot vanium Promissum

SEARCH

MENU NAVIGATION