Aphorismi de cognoscendis, et curandis morbis, et materies medica ejusdem suis locis interposita ...

21쪽

chirurgica, in obscuro relinquuntur ea nominatim non exhibentur Pag. XVI. Artis usus , Chirurgiae institutio, magisterium , Chirurgicum studium purum putum per totam istam parentationem merito, luculenter, energiCe. . enarrantur , laudantur , extolluntur. Utinam alia Encomta similia protrudanturi Chirurgus iste Regius longaevo , obstinato, haud interrupto , Simplici Artis usu , atque studio : in Collegio gaditano Alumnus, Bibliotecarius, Magister, DireCtor, Vice-Ρr32Ses . . Joan. Alexan. Erambillae Vienensi, parisiensi Germano Ρichaut de

la Martiniere par pag. LIX) laudatur,

imo superior absdubio praedicari poterat. Neque isti , neque alii similes prome

ruere mihi saltem ignotum) de illis asseverari quod de Canibellio ab discipulo ingenuo , exacto, autopta pronUntiatur : in arte nempe tota Valuisse plurimum ; in operatione fortasse dissiciliori , labiliori . . . Litotomia nempe aptiorem methodum perfecisse : in ea dig-nOSCenda , et exequenda nunquam fuis- .e lapsum , nunquam deceptum. Pagm. XLIV.) io sortunatum, doctumque

22쪽

viruml io virum dexterrimum , in Comparabilem l merito Chirurgiae hispanar heroem pronuntiatum Pag. LXXVI.) Dis cipulis illius Celeberrimi Collegii gaditani in eXemplum propoSi tum , et in omnium Chirurgiae Alumnorum merito in quam posthac proponendum l

Antonius Petit Med. Doct. et Chirurgiae publicus in parisiensi Academia

Frofessor orationem eloquentissimam anno I s. proniantiaVit , qUa eviden tia ineluctabili evicit utillissimam , imo necessariam esse istam de qua nunc loquimUr Separationem. Benjaminus Bellin Nosocomio Regio edimburgensi Chirurgiae professor doctissimus , dexter rimus , Celebritate Clarissima per Euro pam notissimus Chirurgiam totam lectu dignissimam nuperrime VulgaVit. Professor iste Chirurgiam solam agit, Unicam tractat , ab eis , quae ad Me dicinam spectant sobrius ea Medicis amandat , ista non Curat , ab his sejungitur ut plurimum, praescindit. Exempla duo tantum adducam. In tractatu de Aceribus nuper hispanice edito , quo iste in Boerhaavit Chirurgia desideratus per

23쪽

fectissime suppletur , dum de inflammmtione tractat ad externam unice dirigitur , internam omittens , ad Medicinam pertinere declarans SeCtione I. pag. I.)Dum de Hydrocele suo Cursu Chirurgico Tom. I. Cap. 6. SeCt. a. pag. I96. hispanice etiam nunc ConVerso) agit, asserens quam pluries istam aegritudinem ab interna causa proVenire, Sive Cum ipsa complicari ait : Sanationem exter nam proponam tantum i internam Causam ad Medicos deferam , ab eis tractandam , atque Corrigendam relinquens. Optimum exemplumi Hac neceSsaria Separatione circunscriptus, innixus, instar

Canivellii nostratis Chirurgiam pro dignitate excoluit , ornavit , perfecit. Quo ad Medicos perfectos emciendos

spectat Boerhaavius hic , et Van-SWietentus in Commentario asserunt, et demonStrant studium Chirurgiae MediCinae Studium praecedere debere. ita sane reS CSt.

Certum est enim partes eXternaS , CU-tem nempe . . atqUe internaS ex eodem

sonte , Corde scilicet, haurire humoreS,

OmneSque Communem agere Vitam.

24쪽

xvIII internos valde similes debere eSse , natura , signis , Symplomatibus , indica tionibus , therapaeia : differentia tamen, quia illa pauciora : sensibus Ut taCtui, ViSui . . . oblata faCiliora , apertiora: ista recondita , abstrusa , arcana , dissicillima , numerosiora. Inflammationes,

exhibent exemplum ita notum ut Cuicumque pateat. Ista igitur interna , Obscura, lucem maximam ab externis illis accipient ; quin ad ista sussiciant physice,

bolanice , Chemia. . anatomia ipsa , quaSOmneS immane quantum superat Chirurgial Hujus d ectu scientiam medicampius damni pati, quam si omnibus reliquis auxiliatricibus artibus esset mutilata cum Ill. Gortero Confidenter asse-Veramus. Chirurg. repurg. Praefat. Ad ista omnia firmiter , et inCODCUS- se stabilienda Cum tanti sint momenti,

Ut ex earum exacto ordine Sanitas hominum emolumenta SpeCtet , atqlae eX inexaCto et perturbato nOCUmenta horresCat , prae oculi S habendum oraculum illud Hippocratis ore dictatorio aSSerentis Artem esse Iongam nostro aeVo abs-

25쪽

dubio longiorem vitam brEUem, o aSiones principiteS, experimenta pfrisu Sa, Diota di ollima. Audiendus etiam sapientissimus ΡLATO cognitione perspicacissima limitationis humanae mentis innixus , quamVis ille amplissimam posidebat , qui ita apposite pronuntiavit:

duas artes aut Studia duo diligenter EXERCERE M EnS humana non potest. J. Huarte Examen de Ingenios. Ρag. Ι. Ego harum de rerum Certo intime persuaSUS assero : si aliquid in medendi Arte valeo ; etsi quam parum in ea me valere licet invitus agnosco; sed sincere, atque Verecunde fateor, prae aliis Scientiis auxiliaribus , quas reverenter Salu

taVi , et introspexi qua potui CHIRURGIAE , cui in Universitate CaesaraUgUStR-na pro Medicinae Cursu adimplendo studui 3 cuius exercitio in valentino No sOComio adstiti , et quam in Academia Jussu regio ibidem stabilita, Cui pr-- fui olim , docui, tribuendum mihi reor; atque praesertim quod ab ejus usu Me

dicinae addictus totus ambabUS CXerCen dis impar , abstinui, ita ut triginta trius annis, quibus Medicinam in ista

26쪽

Carpetanorum Mantua exerceo Unica tantum occasio Sese mihi obtulit , in qua neCesitaS Urgens , absentia Chirur gi , atque peri Culosa mora me adegerunt ut protinus exerCerem eam , et his praecise Conditionibus exerCui.

Alumni igitur isto tertio Medici

nae Curriculo quo Chirurgia boerhaaviana edocetur eam gnaViter , atque Studiose addiscant , curationibus Chirurgicis intersint i tumores , inflammatio

que , Operationes graviores quae Artem istam Specialiter constituunt , et distici lem reddunt , in aegris quando efficiantur , et in Cadaveribus , in quibus ad

exemplum instituentur adnotent, atqUe manu propria in istis conficiant ut se exerCeant ; et ita Si neCe Sitas eX postulet non adstante Chirurgiae Prosessore , eas eicere poterunt, et emcient. Absit tamen Medicos suae conscientiae immemores ultro in Chirurgiae uSum progredi, et oberrare. Experientia testatur tale fa- Cinus ab istis rarissime, Vel non nisi praefatis Circunstantiis perpetrari 3 tuncque licite , et honeste eam ab istis exerceri.

27쪽

Medici sciunt extensionem, dissicut

tales , Compii Catione S . . SCientiae suae ad quas expediendas ObservationeS Saga cissimas , meditationes proflandas . . tota sua Vita, morbis internis extriCandis unice destinatas Vix Sumcere suadentur, Convincuntur. Probe etiam noscunt in negotio sanitati S, et vitae hominum reparandae , et Cu Stodiendae ignorantiam acrimine non excusare L es deI Proto-

Medicato Pag. 164) eique esse valde

obnoxios Chirurgos aeque ac Medicos suae ProVincise transgressores , non hygetae, sed mammonae potius libantes, deservientes. Itaque boni Medici licet chirurgicis ut dictum instructi, ista eX- terna ad interiora facilius percipienda unice conserunt: hujus Artis nobilis, uti

iis , necessariae . . eXercitium suis Prosessoribus doctis, deXteritatem adeptis uni-ze, exclusiVe pertinere Credunt, eVinCUntur. Maxima animi sui alacritate Vident, istos Versatissimos , atque experientiSSimos sanitatis hominum etiam Custodes

laude, honoribus , praemiis . . ab omnibUS aequis rerum aestimatoribus juste , atque Cum mulate assici , decorari. Jungen igitur recte , ac religiose Concludendo:

28쪽

Medicinae : earundena Exercitia Separanda. Hippocrates , qui adeo facilem, atque tutam Artem istam declarabat Lib. de Medico) dicens turpisSimum egi non contingere a Chirurgia , quod Selis jure jurando nihilominus, in litotomia inexpertus , aSSeVeraVit neque Sero calculo laborantes secabo , Sed MViStris ejus artis peritis id muneris concedam. Vid. Meibomii Comment. in Jusjurandum Hippocratis Pag. I 6 I. 2. 3. Circa Febres , earumque divisioneS, atqUe Symplomata aliquid addendum judicavimus. Licet enim aliquae febres

junctione symptomatum de quibus egit posSint utcumque describi , in Tironum Commoda has adjicimus ex probatissimis Auctoribus depromptas i his praesertim qui doctrina , methodo , Caeterisque dotibus sunt Boerhaavio ipsi aliquomodo similes. Inter hos Franc. Home, Christ. Theoph. Selle, et Maxim. Stoli

praeserimus scopo eo ut Tractatus iste DE FEBRIBUS Completissimus eVaderet.

29쪽

luti felicioris , et securioris Ariadnae filo se Cupiunt expedire , ut praeter alios alibi sp. so 6.) memorandoS maXima CU-ra , atque reVerentia adeant Iosephum

Amar , et Andream Piquerium Medi Cos Regios, et ambo Celtiberos ; et etiam Lodoicum Pereyra Doctorem Medicum Conimbricensem in suis des Febrihus Commentariis, quae hispanice mallem

hercle latine ut amplius exteris nobis ut plurimum haud sequis , et in Sua Commoda paterent) hispanice inquam his

nostris temporibus , et in ista nostrabeatissima Metropoli Carpetanorum Mantua tantis Viris merito Superba Sapientissimus iste , atque celeberrimus Triumviratus evulgarunt. In istas Febres, et alia omnia , quae in isto Volumine III. continentur ΝΟ-tas satis amplas , utinam aeque utiles addidimus. Eas fere omnes ex gazophilatio Commentariorum Gerardi van-SWietenti excripsimus, aliquas inserioris sub tu , utpote nostras , adjecimus. Totum

illum batavum heroem LoerhaaSium ad

30쪽

xxiv nostram praxim hispanam accomodare Siladuimus , et studebimus. Num istud opusculum tamquam hujus Van-SWietenti compendium haberi poterit' Fas sit mihi saltem dicere epitomen ab SCombergio Medic. Doct. An. 1762. Fran- cofurti editum libello in B. paginula rUm 24O, quo quatuor ex quinque illius tomis grosis in synopsim rediguntur esse prorsus improportionatum. Aliud Compendium SChombergianum anglice quatuor tomis in 8. etiam conscriptum in latium converti desideramus. Materia Medica Febribus , Chirurgiae,

Morbis simplicibus respondens locis suis includitur , sine CaracteribUS ara bicis , sine compendiis, imo plane et litteraliter in commodum disCentum eX-hibetur. Sauvagestus , et Cullenius No- sologorum Principes oportune etiam ad-

VOCantur.

Post ista omnia simpliciora, faciliora Tirones jam aliquatenus instructi in Medicinae Occeanum , in Medicorum

Principem HIPPOCRATEM debent

animum dirigere , atque hujus sacris initiari. In Universitatibus Summa tiro