장음표시 사용
571쪽
honoris gratia comitantibus. Ea ge causa esseditio Maurica in sequentem
annum dilata: comitia tantum regni Toleti habita sunt, ijs rebus comparandis, quae ex usu belli sutura erant. In ijs comiti js sumptuariae leges,quoniam mores in luxum degenerabant,promulgata . supplicia toto regno decreta numine propitisndo. Id Reges legati destinati, ut communi periculo non deessent postulatum. Rogericus praesul Toletanus Romam aman datus est, venia peccatorum impetranda omnibus,qui more perea tempora
ustato. cruce insigni distincti ad bellum sacrum conuenirent. Rex ipse
equos, arma, pecuniam, commeatum magna diligentia comparare. Mauri contra aduersus tantus apparatus, tantamque animorum consternationem, io
suae ditionis oppida in Carpetanis Bartica, & ad promon rorium Sacrum.
quoniam in ea primus impetus suturus erat, operibus munire, quantum
temporis spatium dabat: pr esidiisque firmare , novusque copias ex Africa euocare. Alsonsus Castellae Rex dum uniuersas copias expectat, erroris bellici ostentandi cauila, in Maurorum fines inuectus , a s Sucronis ripam aliquot oppida Mauris eripuit. & re ex sententia patrata, Concham urbem to cis vicinam redi jr ubi Aragonio Rege conuento de summa belli delibera tum est. sanctius Vasconum Rex missis legatis se bello haud defuturum re nuncia uir. Rodericus praesul sabstituto Adamo palentino Episcopo ad ecclesiae Toletanae gubernacula in Italia atque Gallia spe veniar quam a Pon- diotifice Innocentio. III. impetrsrat, es periculo in licato nisi succurrerent, proceres, & presules ad sacram expeditionem se i & ex plebe homines excitare non desistebat. Tantam esse barbari superbiam, ut omnibus toto orbe crucis cultoribus bellum, interitum, exitium comminaretur: contumeliam haud serendam nomini Christiano. Multum ea diligentia prosectum, tanta erat cupiditas aduersus Christiani nominis hostes dimicandi: prorsus
vi centum millia pedites, decem millia equites ex externis nationibus con suxi se tradant. ingens numerus ac vix saem facturus. verum quis pro certo assirmei cum alibi duodecim equitum millia, peditum quinquaginta in ueniam. His omnibus, ne tot gentium colluuione Toletum quo conue- somendum erat turbaretur horti regij praecipua amoenitate, sed di coniuncta urbi ad ripam Tagi loca ad tendendum designata. Februario mense anno 1 i, salutis milies modocentesimo duodecimo, hae gentes Toletum Conueni re coeperunt. In Iudaeos a promiscua multitudine seu itum in ea urbe, is sviolandis numini se gratiscari putanti. restitere nobiles miseram gentem armis & auctoritate tutati sunt. petrus Aragoniae Rex sesto Trinitatis die, publica omnium laetitia, atque supplicatione,in urbem exceptus est viginti
peditum millia, equites tria millia & quingenti ex Aragonia sequebantur. Lusitanus Rex Satimus sacro bello interesse non potuit, Con imbricae per id tempus ex morbo ertinctus. funus in s. Crucis illatum, humili sepulcro: dounde Emanuele Regem magnificentius migrau4 t. successit Alsonsus de functi filius, geminor iam prolis ex Vrraca uxore pater esectus sane ij Al- sensiq; Ferdinandus Sanctii frater,anno superiori uxorem duxerat Ioanam Comitem Flandriae, Balduini filiam , haeredemque . Ex Lusitania tamen
572쪽
Don contemnenda militum manus, an sua sponte incitata,an abs Rege suo missa auxilio venit.Vniuersae multitudini stipendia in dies singulos per ca pila numerabantur.pediti quinque nummi, quos vulgo solidos vocabant, equiti quadruplum. dona principibus pro cuiusque merito & dignitate commeatus allatim Alsonii Regis cura comparati, nihil vi tantis copi sdeesset summa diligentia prouitientis prorsus, ut impedimentis portandis, 1 exaginta curruum millia contracta essent, auctore Roderico praesule : qui totius expeditionis testis oculatus suit: visaque ad posteritatis memoriam litteris propagauit. alij iumenta sarcinaraa eo numero suisse aiunt: utrunq; ro miraculo proxamum, in runta remporum disticultate regi, aerari j inopia. sed nihil est tam difficile, quod non diligentia vincatur.& ab externis gentibus,& Principibus equi,muli,pecunia certaram mittebantur. Iunii die vigesimo Toleto discesium. Dies hus Harus in primo agmine curare iussus: ubi externae gentes erant. in secundo agm ine Rex Aragonius. postremum Castellae Rea Al sensus ductabat: in quo quatuordecim millia equitum
erant,peditum numerus iniri vix poterat:ctim ex uniuersa Caste ila,quorum aetas idonea erat,arma induere omnes compulsi essent. Trinis castris Mala
conem peruentum est quo i oppidum Maurico praessio obtinebatur, Toleto iis situm quinquaginta sex passuum millibus. barbari, tantae multitia ii-ro nis metu oppidum relinquere , & arcem munire coactit e ternarum ramen gentium virtute atque impetu , arce expugnata, Iuni j vigesimo tertio die ad unum omnes trucidati sunt: usque adeo animos impiae gentis delendae cupiditas occuparat. Κalen Iuli j Calatraus firmissimum oppidum vitra Anam fluvium situm incolarum 3eesitione res suas in extremo sitas, neque a iiij spem vitam esse considerantium,venit in potestatem .in dedimios ne externi milites pro ingenio seu iresar, nostrorum interuentu vix est impetratum:cum datam de salute ii em amplae quamuis genti seruanaum 9isputarent: neque desperatione quo nullum est acrius telum essetandos amplius hostium animos videri. Oppidum Calatrauae militibus, quibus a Mauris 3s ereptum erat,redditum est polia Aragoni j s. externisque militibus: quos inta siletus calor, caui grauitas,rerumque omnium inopia compellebat, sic ipsi videri voluerunt piorum castris relictis in patriam sese referre. Arnal
dus Narbonensis Episcopus,& Theobaldus Blaeto Picto rebus nostris praecaueris fauens, ut qua senus maternum ex Castella deducebat, uterque cum peculiari suorum manu in castris mansere,gentis ignauiam incusantes, atque quodvis periculum subire certi. Externorum discessus unde metus moe rorque nostrorum animos occupauit, dupliciter commodus fuit: tantae vitactoriar laude, haudquaquam cum exteris participata:& ex ea re Mahoma de qui ad Giennium se tenebat totius certaminis aleam detrectans, ut v m- 4ri uerso praesio dimicaret inuitato. Itaque nostri, moris castris Alarcum peruenerunt. quod oppidum, quoniam ante paucos annos a Mauris euersumerar, deserentibus incolis venit in potestatem. sanctius Nauarrae Rex cum valida suorum manu, eo loco Reges est consecutus. Eius aduen rus lanissimus suit.moeror ex superiori casu, externorumque discessu, hilaritate muta-M m s ius,
573쪽
tus aliquot eo tractu arces vi expugnat:e In saluaterrae agro lustratus ac recensitus exercitus. motis 3 einde castris. ad Marianorum montium radices peruentum. Maurus rebus omnibus exploratis, Biatiam mouit: atque saltus
Castulonensi, fauces, quibus Losae nomen est, & qua nostris transeundum erat, insidere institit. si pergerent victoriae spe non dubia propter locorum
iniquitatem: si consisterent, inopia commeatus pereundum ei1e, regre sum ignormniosum sore considerans.prudenter destinata altior potentia discus sit.Disputatur in concilio de montium transitu: qua parte superandi estet quaeritur. plerique censebant retro conuertendum iter,maiori circuitu,mitiore via, in Baeticae campos euadendum insessas ab hoste montium angim Iostias vitandas esse Castellce Rex Alisensus contra: magna famar momenta invii unque pIrtem fieri. pro ut prima cessissent, re reliqua. Regum discesila turpissiniae sugur fgnificationem contineri. ea re hostium animos augeri,nolla is minui, ac debilitari nece te esse, alioqui ad deserendum castra propensis uti externarum gentium discessione Duper intellectum erat. A uertatus difficultates, quae proponebantur,numinis opem, cuius causa agebatur,
implorandam: & nili sibi ipsi deessent, proculdubio asseturam. Tentando saepe sacilia seri,quar ignauis ardua videbantur esse. Hoec vicit in concilio sententia. Lupus Dieghi Hari filius a patre praemissus cum valida manu,
in summo monte castrum Feri alium nomine cepit. Mauros leuibus proelijs io submouit. perrumpere Losae angustias non est ausus: ne uno tempore cum locorum iniquitate & aduersus hostes pugnare ellet necesse.
Actoria a noris parta. cap. XXIIII.
MN Is multitudo, praesertim militaris, animorum impetu opinioneque potius quam rebus ipsis mouetur vi hir accidit. plerique milites rebos desperatis castra deserere cogitabant, par periculum cogitantes siue Reges progrederentur, siue reia
ferrent pe3em. dedecus in uno erat,in altero temeritatis nota. 3o
Res propemodum deploratas numina divique indigetes sustentarunt. rusti canus enim homo, locorum notitia fretus,quoniam ijs in montibus pascen
dis gregibus diu operam dederat, genium quidam seisse putarunt, argumento , quod opera nauata nusquam comparuisset Regibus est pollicituas se ductore sderent, notis tramitibus, copias omnes in summos montes nullo discrimine euasuras, obscuro ignotoque homini de re tanta, neque fide n accommodare tutum erat: neque detrahere omnino prudentis. Die-ghus Harus, & Garsas Romerius praemissi ut visa explorataque referrent. Ercit itera proposito diuersum, co trariamque in partem iri videbatur prorsus vi Mauri nostrorum Aiscessu constitato, commeatus inopia su - ore, atque in pacata referre pedem putarent. Enitendum erat per montis latus, transcendendae valles, saxa multis locis prati ta extabant,iterque morabantur : sed nullum laborem recusabant victoriae spe certa , si in summa montium iuga peruentum esset.In sestinatione certamen omne erat:ne iter
574쪽
hostes prci'occuparent. Ergo consecto itinere,Reges planiciem nacti castra uniunt. Hostis se ad pugnam parat aciem , instruit,in quatuor 3istinctam agmina in colle Res ipse circunfusis praetorianis constitit. Nos ri continenti itineris labore fatigati homines iumentaque, in consilio detrectandi certaminis persunt. Idem sequenti ἡie faciunt tanta Maurorum laetitia metum interpretantium,ut extrusis tabellarijs, tres Reges quasi indagine circumuentos intra triduum redacturum in potestatem, Mirama molinus insigni verborum fastu polliceretur. fama in maius augebatur, quolibet ad id quod ut ierat adi ciente aliquid, ut gratior res esset: Die temo, qui dies Lunaeao erat Iulij metis, sestusdecimus, nostri certamen subire certi, albente caeso poenirentia & Eucharistia animos expiati iacies ad pugnam instruunt. Primum agmen Dieghus Harus luctabat. mediam aciem Consaluus Nunnius tenebat eique adiuncti Templari; alij que milites sacri.in postremo agmine Alsonsus Rex,Ro iericus P esui aliique Episcopi curabant. Reges Aragoniae & Vasconum cum peculiaribus copi is ab utroque latere,Vasco ad deΣ-tram,ad sinistram Aragonius collocati Maurus contra quo instituerat ordine copias ordinauit. pars castrorum,ubi pluetorium erat sera eis catenis cincta ibi sortissimus quisque genere ac factis clarissimus reliqui tanta multitudine erant,ut valles de colles obtegere videretur. Vtriqi suos ad pugnamao hortantur. Episcopi per manipulos & turmas spe veniae Dolirorum animos
erigunt Redi Alsonius ex loco unde exaudiri posset, Mauros praedones esse ait Christo imperatori rebelles. Nullo olim iure Hispaniam occupasse : dc
nunc latrocinio lacerare Ingentem saepe numerum a paucis fulse profligatu . magnamque prouinciae partem amisa se, vir , habere Vbi in Hispania, , consillant. Si hoc praesio victi erutar quod numina pollicentur,&ex vestra, , omnium laetitia atque alacritate ominari licet, de impia gente actum erit , , Nos pro aequitate proq; iustitia pugnabimus, illi pro nulla republica, cum, , nullis inter se legibus vinciantur. Receptos pulsis nullus: nec usquam nisi , , in certamine spes. pugnam ergo magnis animis capessite. Deo freti a 3o ma siti lapsistis. Deo fieri in holles impetum data . Maurus contra, se eo die summo certamine dimicaturum admonuit. Finem belli suturum seu vincant,seu vincantur. si vicerint, uniuersum Hispaniam victoriar ptiemium futuram: ad id praesium vires uniuersas prouinciae si imma diligentia colla..ius. si victi essent,imperium Mauricum in Hispania intercisurum. Ne q. sibi
neque rebus suis parcere in eo discrimine aequum esse. Copias suas ex una gente constare: Christianorum ex multarum colluuione gentium, legibus, lingua institutisque discrepantium. maiorem partem signa deseruisle. 1 eli quos haud constanter pugnaturos, suo periculo aliena utilitate prannioque. His dictis magno utrinque animo ad pugnam concurritur victoria diu an o ceps sitit. virique pro extrema spe enixe dimicant. Ducum conspect is,ne que ignauiam neque virtutem clam esse patiebatur, omnesque ad certamen accendebat. A medio agmine pugna coepta. consecuti sunt Vascones,mox
Aragoni j. Nihil prosectum triplici impetu facto contra nostra agmina lota co tantisper mota fugam respectare videbamur:cum Alsonsus Rex periculo
575쪽
lo simul,& rei indignitate commotus in consertos hostes irruere parabat: dii Roderici praesulis,qui lateri adhaerebat hortatu destitisset: in unius cini
ma momentis totius victoriae, sed & rei Christianoe summam vertit perge rei ut coeperat, de diuino numine bene sperare: neque se periculo committeret. postremi agminis signa illata. res nostrorum virtute restituta. Ec quilubare videbantur ad delendum dedecus restitutis ordinibus in pra tum se rociores rediere. Mauri continenti totius diei labore sessi, eorum impetum non tulere, qui cum in subsiclijs sui sient,recens in pugnam inuecti sunt. suga sce la,neque minor quam pro tanta victoria caedes. Ducenta Maurorum illia eo praelio cecidere .in his triginia equitum millia alij ex eo numero ime liam partem detrahunt. Miraculo certe fuit e nostris viginti clui q: rantum occubuisse Roderico presule auctore. alij quindecim supra centum at
tirmant. exiguus uterque numerus pro tam illusiri victoria. Exasuersat ijs autem tanta multiiu sine caesa, qua maiorem non m minerant, vestigium
sanguinis toto campo nullum vitiam, idem Rodericus ait Rex ipse Maurus, Zeiti fratris monitu,suga salutem petiit mulo vectus Biatiarn. inde immento miliato Giennium eadem nocte peruenit. sub occasum Solis castra hostium capta . spolia ab Aragoni js lecta, reliquis sugientes insequentibus. Mauri Regis supellea quae intacta sola permansit,a Die glio Haro aequis partibus Vasconum Regi Aragonioque elli data sericum tentorium rubro co- alore,in quo Rex barbarus tenciebat Aragonio cessit, Alsonsi Castellae Regis pcrmissiccum gloriar tantum auidus belli praecipuum decus sibi retineret, cetera sociis libenter concessit.Reliquam praedam in medium conferri, a pro cuiusque virtute dividi,vr res exigebat,visum non est sed cuique habere permissum quod ipse abstulerat. nam metus se litionis suberat: & gratius id fore cogita bust, quod sua quisque manu ceperat,quam si multiplicatum excommuni praeda redderetur Multum ad victoriam contulisse crucis signum vario colore is aere sub ipsum confictum visum quidam scribunt. negantali j argumento quod Rodericus Praesul de re tanta nihil meminit: ne Rex quidem ad innocentium Pontificem iis litteris quas de belli summa consci i 3psit Conuenit paschasum Toletanus is Canonicus erat, deinde Decanus,tΑtatque sepulcrum eius in s. Luciae sacello templi maximi Toletani) cru tem quam Roderico praesuli de more preserebat insignem,per hostium cuneos semel & secundo circuntulisse euas seque incolumem:ta meis telis omnibus petebatur multaeque sagittae crucis hastili confixae sunt. Ea re nostris
animus creuit Maurorum cocussa mens est. Hastae & sagittae hostium tanta
multitudine repertar, ut duobus diebus quibus piorum exercitus iisdem in locis his lignoria in usum exhibuerint tacitandis ignibus,cibis codiendis. ac ne comburi quissem omnes potuerunt ametsi studium adhibebatur. Victoriam continuo in omnes partes fama primum, deinde alii super alios 4 duenientes nunci j vulgarun r. Barbaris luctus ingens fuit, non tantum prae sentis mali sensu sed etiam metu impendentis periculi. Inter nostros se sticelebresque dies ludis,conuiuiis,omni magnificentia, hilaritate, comitate, gratulationeque agitati, non tantum in Hispania, sed etiam ab exteris Da iionibus.
576쪽
tionibus eo propensus qu/d res prope metum fuerat. Nunquam Christiani
nominis gloria maior visameque Christianae nationes iunctiores ullo tem pore fuere. Hispani quoque gloriam antiquorum exaequa se visi sunt. Rex ipse Alsonius diuina stirpe genitus,supraque mortalem consitionem haberi coeptus. Vasconum Rex ut tantae victoriar monimentum esset, ad rubrum clypeum,quo maiores utebantur, catenas circum limbum adsidit, in medio aequore smaragdum : cum catenas perrupisset primus, quibus castrorum ea pars,ubi Rex barbarus tendebat,munita erat Alsensus ipse ag vetera Castellae Regum insignia. arcis liguram auream adiunxit in rubro sculo to,ut nonnulli pnestanti erudatione viri ac diligentia confirmant. negantali j indicio veterum diplomatum quibus turris insignis, ante hosce annos Regum Castellae insignibus eapressa est. Haud multo maiori sde nixum est, quod euiusdam historici testimonio a nonnullis inuenio afirmatum:ex hoc tempore in Hispania,religionem a carnibus abstinendi diebus sabbathi ae intestinis tantum & extremis animalium partibus vescendi susceptam esse: veteri more,quem Gotthi ex Griecta transtulcrant,vnὰe sacra primum acceperunt hoc temperamento emollito. Conuenit nobilissimam victoriam, ac qua nulla clarior extitit in Hispanici,non humanis viribus, sed superiimmagis ope partam:quos castissimis precibus devotis toto orbe Christianodio propitiandos cur, ranciRomae praesertim ubi ad omnia altaria supplicationes habitae erant. quo synceriori cultu discreti agminibus & templis, ad quae eundum erat,viri,sceminae,sacrati homines,atque profani pontifex ipse aderat,omnium ordinum concitator. Extant de re tota eius ad Alsonsum Regem litterae cum primis graues & elegantes.
D HOC bellum profecti sunt Episcopi ellius palentinus,
Rodericus seguntinus, MFendus Uxamensis, Petrus Abulensis Dominicus placentinus, Garsias Frontinus Turiasionensis, Berengarius Barcinonens s. procerum numerus iniri non poterat. Magistri militum Alias Iacobitarum , Rodericus Diacius Calatrauae,Gometius Ramirius Templariorum praeterea Ioannes Ges- mirides Hospitalarijs in Hispania Praesectus. Gometius Maiaricus, Alson- sus Menesius, Gonsaluus Gironius, Enecus Mendo ius Cuntaber, Dieghi
Hari propinquus nunc primum in historia Hispanica Mendo tar gentis
mentio.)praeter hos Comes Fernandus Lara claris maioribus egregius ipse,ampla ditione,& multis clientelis potens: ex Castella hi. Ex Aragonia, Garssas Romerus semenus Coronelius, Agnarius parsus,Guillelmus Percil- e laseliique viri principes,Aragonium Regem secuti ante omnes Dalmatius Cresselius Emporitanus patria : a quo propter insignem rei militaris peritiam , singularem virtutem, nostras acies ail pugnam instructas,Aragoni j scriptores tradunt.In Vasconibus Garcesius Agoncilius Garsias Almoraui des, petrus Leetus, Petrus Arronicius, Ferdinandus Montacutus, Semenus Atuarius,
577쪽
Atuarius ad hoc bellum virtutem, industriam, bellicasque artes attulerunt. Cmnino tertio post victoriam die mota nostrorum castra.Ferralium oppi
dum nam ad Mauros redierat Bilches, Balnea, Tolosa unde huic belloromen)praesidiis occupata. Victoribus omnia prona erant, aspera victis. Biatia ciues deserta cum desperatione concepta Vbedam aurugi sient, in potestatem redacta pauci templi maximi monitione conlis, se dedere re cusantes, admoro igne cum ipso remplo consumpti sunt. Octauo post victoriam die Vbeda ipsa vi capta est:ctim ciues vim auri Regibus offerrent, vi pace uterentur: spiscopi negarent, impiae genti parce e fas esse . quae
vicit sententia,atque in mi ieros ciues promiscua caede grassatum .pars in ser rouitutem abacta praeda omnis lita cessit. eoque facto barbaris metus in cussus: exercitus cliuiurno labore fatigati redemptae voluntates. nam sessi morbis erant,caelique intere periem incusabant. Itaque iniquissimo tempore coacti Reges sunt in mitiores regiones exercirum reducere. In reditu ad
Calatrauam Dur Austriae obuiam factus est cum ducentis equitibus, quos virtutis ostentandae causia ad bellum sacrum ducebat. Rex eum Aragoniae, quoniam sanguine propinquus erat, re leuntem in patriam ad extremam Hispaniam prosecutus est Vasconum Regi quatuordecim oppida iuris conatrouersi ob memoriam veteris imperi j lubrica si te nam paulo ante erepta erant restituta sunt. id nauatae operae praecipuum p emium suit. Alsonius a o Castellae Rex troqi Lege climiso Toletum triumphantis in modum inue esus est inter festas ciuium acclamationes,plausumq;& gratulationem popuJi Numini primum pro diuino beneficio gratiae actae deinde perpetua lege sanctium,eius victoriar memoria quotannis septimode cimo Kal. Augusti celebrari mauricis vexillis explicatis omni . laetitiae significatione: sesto die, cui triumpho sanctae crucis nomen est inditum tis Rex impaties, di victo Tiae urgendae cupidus proximo ineunte anno rursus in fines hostium incurrit: Donnias oppidum Mauris ereptum, Calati auar militibus dedit. arcem Letnauexoram D. Iacobi militibus. Olcarasum modicam urbem in Maria Dorum montium complexu arduo atqM pnecipita colle stare,bimesri obia , o sidione oppressam aes quintum lecimum Kalend. Iuni j die Mercuri j,pridie eius 3iet,quo ascendentis in caesum Christi Dei memoria recurrit, vi expugnauit. aliquot praeterea oppida ignobiliora eo tractu capta. His rebus pa- iratis Als si is inter Europae Principes clarissimus dilectus Toletum rediit: ubi Eleon ora uxor Berengaria filia atque lueres regni suturus Henricus tunc decem annos natus,Regis aduentum operiebantur. Lu/is ac hilaritate cuncta in ea ciuitate plena erant Tametsi siccitate & inopia frugum insignis annus suit Carperanis maxime nouem mensibus nunquam pluisse memorant. praecipuo agres es damno,victus quaerendi caussa passim deserebant agros in alias regiones migrantes. grauissima ea ab omni memoria ca- olamitas extitit in paucis memorabilis. Extant de huius belli summa victo riaque Al sensi Regis & Innocenti j Ponti scis litterae inter se misi Minutu egratulationis causa. Regiae litterae si ad calcem huius libri subi jeerentur ver retium me facturum existimavi, quoniam in i)s totius belli summa
578쪽
, , comprehensa est. SANCTIss1MO patri & Domino Innocentio, , Dei gratia summo pontifici, Alsensus eadem gratia Res Castellae &Tole-
, i ii cum osculo manuum atque pedum salutem. A sanctitate vestra credimus, , non excessisse propositum impugnandi Sarracenae gentis perfidiam, vobiso, per nostros nuncios deuote & humiliter intimasse in omnibus tanquam pa, , tris & domini vestrum subsidium expectantest quod sicut a patre nos reco- γ ν gnoscimus benigne & pie pariter impetrasse. Quocirca,cum litteris nostris
nuncios nostros, quos ad hoc exequendum idoneos reputauimus ad partesi , Franciae non distulimus destinare .addentes etiam,vt omnibus militibus vero nientibus ad bellum & omnibus seruientibus,prout decebat, e esas victu1, , nece sarius largiremur,quibus possent commoder sustentari Vnde suit, quod , , audita remissione peccatorum,quam vos venietabus indulsis is,venit magna multitudo militum de transmontanis partibus: necnon & Archiepiscopi , , Narbonensis & Burdigalensis,& spiseopus Nannetensis Fuerunt qui vene, , runt usq; ad duo millia stilitum,cum suis armigeris S usq: ad decim millia , , seruientium in equis,& vsq, acl quinquaginta millia seruientium sine equis., , quibus omnibus nos oportuit in victualibus prout iere. Venerunt & illi, , amici nostri &consanguinei Rex Aragonum & Nauarrae,cum potentatu, , suo in ii dei cstholicae auxilium & iuvamen. quibus nobiscum aliquanto te-ao pore apud Toletum facientibus moram expectauamus quippe homines no- , , stros,qui venturi erant αδ bellum omnia necessaria prout per nuncios no , , stros promisimus non deficimus ministrare licet e&penta essent propter sui , magnitudine nobis & regno nostro sere importabiles & oneros P. Do enim , , tantum in his quae promi seramus verum de in pecunijs, specialiter in dex- , , trari js,quibus ferὸ omnes tam milites quam seruientes indigebat,nos opor- ., tuit proui8ere. sed Dominus qui multiplicat incrementa frugum iustitiae, , , ministrauit nobis abundὸ secundum suae gratiae largitatem:& dedit omnia , , posse perficere pariter perfecte & abunde Congregata ita j nostra & suoru , , multitudine viam Domini sumus ingressi,& cspimus proficisci.& venietes ιci ad turrim quandam,quae Magalon nuncupatur,satis munitum, Ultra monta , , ni antequam nostri peruenerunt per unum diem in illam & cum Dei auxi , , lio impugnare coeperunt in continenti. Licet autem nos eis omnibus neces, , sarijs latissim ξ prouidimus ipsi tamen attendentes laborem terrae,qus deser ta erat & aliquantuin calida, voluerunt ab accepto proposito recedere,& ad , , propria remeare.Tandem ad magnam instantiam nostram ' Regis Arago,, num processerunt viq; ad Calatrauam,quar no distabat a prae licto castro nisi , , per duas leucas.Tamen nos ex parte nostra,' Rex Aragonum eae sua, & ipsi
, , ex sua,in Dei nomine cepimus expugnare Sarracena aurem qui intus erant , attendetes se Dei exercitui non posse resistere: disposuerunt nobis villam tra o dere, ita quod personae eoru saluae discederent, verutamen sine rebus Cumq;., nos istud nulla ratione vellemus acce a re Rex Aragonum & Vltra monta-
, , ni habentes super hoc consilium,viderunt villam esse munitam muris & an ,, temuralibus prosundis soliaris,& excelsis turribus:&quod non pollet capi, . , uis suiloderentur muri,& sic ruerent:quod cederet in graue damnum fratri
579쪽
, sus terrae sanctae quorum fuerat,& non possent si necessitas incumberet reatinere: unde apud nos institerunt firmissime , ut villa salua & integra cum muris & magna copia victu alium.quae ibi erant quibus satis indigebat exercitus,nobis redderetui .& personae Sarracenorum vacuae & inermes 3iscedere permitterentur.Nos autem attendentes in hoc firmam voluntatem, votis eorum annuimus. Itaq: medietas omnium eorum quae iratus erant cederet in
partem Regis Aragonum & alia medietas in partem Vltramontanorum:&nec nobis neq; noliris aliquid voluimus retinere Ipsi autcm propositum re- patriandi apti l se retinetes licet dominus Deus nobis exhiberet gratiam &honorem,& nos vellemus omnibus eis sufficientissime necessaria ministra- iore,desiderio patriae coacti, nes pariter ligno crucis relicto cum Arct nepiscopo Burdigalens & Episcopo Nanneteli licet certitudinem ite bello Sarracenorum haberemus ad propria redierunt,exceptis admodum paucis qui
permanserunt cum Archiepiscopo Narbonens &Tibaldo de Belecon. quinaturalis noster erat cum quibus lana alijs militibus, qui erant de Pictauia.& hi omnes qui remanserunt erant vix inter mi ites & seruientes centum quinquaginta.de peditibus ADtem eorum nullus remansit. Cumq; Rex Aragonum apud Calatrauam moram faceret expectando quosdam milites suos es Regem Nauarrae qui nodum ad nos perueneranimos cum nostris processimus & peruenimus ad quoddam castrum eorti quod Alareos dicitur. Jstud rocastrum licet bene munitum esset cepimus: & alia tria castra: quorum unum dicitur Caracilaia, aliud Beneuentum, aliud Petra bona. In te procedentes per enimus ad salua terram: ibiq; peruenerunt acl nos Rex Aragonum, qui de suis hominibus no dimit nisi tantum milites generosos:&Rex Nauarrae
qui simillier vis suit in effercitu de suis plusquam ducentis hominibus comitatus & quia Rex sarracenorum in vicino erat nobis, saluaterra noluimus expugnare,sed procedcntes cotra sarracenorum multitudinem peruenimus ad quaedam montana, in quibus no erat transitus aliquis nisi in certis locis cumq, nos peruenimus ad pedem illius montis ex parte nostra,farraceni venientcs cx parte alia obtinuerunt summitatem monti 'volentes nobis trans solum impe ire. Sed milites nostri ascendetes viriliter, quia adhuc pauci sar raceni ad locum illum peruenerui eos cum auxilio Dei viriliter expulerunt:& castrum quoddam munitum quoa propter transitu impediendum Sarracenorum R Y construxerat, ceperunt, quod Ferrat dicitur. Quo occupato exercitus Domini secure potuit a s cacumina montis ascendere: ubi multum laborauit propter inopiam aquarum ' loci crudelitatem.Sarracini videtesquod iransitum illum occupare non possent alium transitum qui erat in descensu motis, arctissimum occuparunt.talis quippe erar quod mille homines pollent defendere omnibus hominibus qui sub caelo sunt.& iuxta transitum
illum ex altera parte erat totus Sarracenorum exercitus,& sua tentoria ramsi; a Cumq; nos sacere moram ob desectum aquae non possemus neqj transire propter transitus disticultatem: qui iam ex nostris consuluerum,qubd ite rum αδ pedem montis descen3eremus,& as duas vel tres dietas alium tradi situm quaereremus.Nos autem attenssentes fidei periculum, & personae nostras
580쪽
,, strae dedecus, nothimus huie parere consilio, eligentes fotius in dissicul-
, , tale mori pro fide, quam faciliorem transitum quaerendo, qualitercunq; in , , fidei negotio retroire. Cumq: iam quidem firmauissemus propositum, ad in- , , dictu cuiusdam rustici quem Deus insperathmi sit,in eodem loco alium tra, , situm satis facilem magnates viri,qui primos ictus in bello obituri erant in
,, uenerunt:& in quodam loco exercitui eorum vicino, licet aridus esset & sic- , , cus,sarracenis tamen ignorantibus tentoria 'osuerunt. Quod cum Sarrace- , , norum exercitus alte lillet processit ut marsionem illam impediret. Nostri , , autem licet pauci essent, se viriliter de senileriit. Nos autem & Rex Nauarrae 1 o & Aragonum armati cum militibus nostris in loco prirnae mansionis, quar, , erat in summitate montis,expectauimus,donec totus eXercitus Domini per- , , uenit securia ad locum, ubi anteriores nostri castrametati sunt. & ita dante, , Domino factum est licet via esset in uia & inaquosa, lapidosa & nemorosa, , , nihil de nostris amisimus. Hoc autem factum est die sabbathi XVII. Kal.
, , mensis Augusti. circa serotinam vero horam Sarraceni attendentes quod , , omnia tentoria nostra tutὰ fixeramus,dispositis aciebus suis venerunt ante, , loca castrorum:&ibidem quaedam praelud tabelli in modum torneamenti, , cum nostris exercuerunt.attenderes verh illi quod nos illa die nollemus lia ., bere bellum ad castra sua reuers simi sequeri autem Dominica summo mane venit Sarracenus cum infinita multitudine dispositis aciebus suis. Nos , , autem volentes cons Aerare multitudinem gentis suae & dispositionem &,, statum,& qualiter in omnibus se haberet habito prudentum virorum consi, , lio & in his exercitatorum expectauimus sequentem diem Lunae. ipsis aute, , sic existentibus posuimus milites nostros cum peditibus, ut extremos agmi- , , nis nostri non possent in aliquo molestare: quod quidem diuina fauente gra. , tia se euenit. Secuda die scilicet secunda seria omnes in Dei nomine arma , , ii processimus dispositis aciebus,cum eis pro fide catholica pugnaturi. Ipsi
si autem promontoria quaedam obtinuerunt valde ardua & ascensu difficilia, , , propter nemora quae inter ipsos & nos erant,& propter alueos torrentium 3 o profundissimos. quae omnia nobis erant magno impegimento, ipsis vero, , maximo adiumento Veruntamen ille a quo omnia, in quo omnia fecit mi- , , rabiliter:&direxit manus sui exercitus contra inimicos suos. ει anteriores,, nostri necnon S medii multas eorum acies,quae in minoribus promotori Js, , existebant, virtute crucis dominicae prosternauerunt. Cum autem peruenis, , sent ad extremam aciem eorum, equidem infinitar multitudinis, in qua Rex
, , Carthaginis erat ibidem difficillimos conflictus militu peditum,&sagitta-
, , riorum inuenerunt:quos sub maximo periculo , & vix etia poterant tolera- , re.Nos autem attendentes bellum illud eis omnino incomportabile impetu , , equorum processimus signo crucis 3ominicae prseunte,& vexillo nostro sin
o quo crat imago B.Virginis & filii sui in signis nostris supposita. Cumqjiam, , nos pro siue Christi mori costanter eligeremus attendetes erucis Christi &, , imaginis sus matris ignominiam quas lapidibus & sagittis irritantes pete , , bant in arma surientes aciem illoru infinitae multitudinis diuisimus & lice
, , ipsi essent costantes in bello & firmi super domino suo, Diis illorum aciem N ii infinitat