장음표시 사용
172쪽
Ι36 CAP 11. SECΤ. IV. K. IN FLORES C. S. 82- SEMI A duo; oblonga, hinc conveXa, subulatiS acUminibus secundum strias armata, Inde plana V
1o. Ultimum est quod notamus: In Cliaracteribus genericis plantarum totius Classis XIX. SI GENESIAE a L IN EV earum Flos coin- P0situs appellatur l. C0ά9LLA composita, eadem sigillii
catione, ac alias Termino usus est Corollae universalis , 3. 78. n. q. ci et in hoc 3 Π 5 - 9. cuiuSFlosculi ab Eodem dicunturna. Cor oliti tu e; sic ut non solum eorum Cois rolla, quam dein disti inguit Terminu Corollae propriae, Vidi supra n. Ι - . sed Ct alia 2- parteΑ
) Ηoe indicant termini: Corolliane mares; -- femini- Nae; -- hermaphroditae loco Flosculi mares; femunci; hermaphroditi. Confer CharactereS genericOS, e. g
E dictis I. 78, Π 1 - 5. Ut g 8I, n, J - IO itaque patet plurimas Floram compositorum aggregatorum , que iit appellari soletit, itemque Umbellarum qualitates, quae a LIX EO sub titulis Corialae uniVersialis aut con positae conserend0 3. al. C
173쪽
Omnino ad Formas IA FLORESCENTIAE 3. 58. pertinere ' his enim si astaciantur, idea earum a multis dubiiS liberatur, quibus ambiguitate Vocum Corollae uniVersali compositae; ac C0rollitiae, implicata fuit.
tio atque dispositio, ) ad observatarum similium aut dissimilium qualitatum normam, alia ob COn Venientiam coniungendo, alia ob discrepantiam separando, facta, cuiuS Ope myriades Vegetabilium, secundum Das quaSdam principiorum pro fundamento dispositio ilis' electorum leges , distribuunimo iu
174쪽
Addimus quaedam ad eorum generalem notionem: 1. MOS est: In VentoriS nomine Systemata
botanica appellare; e. g. SYSTEMA TO UENE FORTIANUM uol POL NE FOR ID, LIMNAEL etc. vel etiam simul indicare .fundamentum, qu0 Sy si e malis basis inniditur, et a quo divisionis principia peti solent: e. g. Systema a
a. allevant studium Scientiae. b. asservant historiam plantarum, quae ab antiquissimis ad nostra usque tempora innotuerunt, observationibus ac descriptionibus illustratam, seculis futuriS.
a. o DISPOSITIO Vegetabilium. divisiones s. conjuncturas docet ; estque vel Theoretica, quae Clasus es , Ordines, Genera ; vel Praestica, quae Species es Varietates instituit. i. Dispositio plantarum, eX fundamento fructificationis, recentiorum inventum est. 'c. Dispositio Vegetabilium, vel Synoptice vel Systematice absolvitur, & vulgo Metho 1 audit Vd. ,, Synoptica divisio, Seculo XVI & XVII maxime in usu fuit.
175쪽
e. se Systemati a Vero, Seculo XVIII praecipue exculta fuit, incepta a Tournefortio & Rivino.' LI . Philo f. bot. p. 97. h. 152 S I 53. f. se SVNOPSIS tradit Divisiones arbitrarias, longiores, aut breViores, plures aut pauciores , a Botanicis in genere non agnoscenda. ροg. no mis est dichotomia arbitraria, quae instar
viae ad Bolanicen ducit, Limites autem non determinat. Vii. se Gavis Cis grum Synpplica est ex artis lege, ne confundantur distinguenda. V . i. SYSTEMA. Classes per quinque appropriata membra resolvit: Clesses, Ordines, Genera, Species,
Varietates. VExempla haec illustrant in aliis scientiis. Geographia: Ars militaris: Philosophia: Bolanica: Regniam, Legio, Genus Iunianaum, Classis,
Provincia, ' Cohory, - intermedium, Ords, Tergitoriam, Manipulus, --PT0χimum, Genus, Par eia, Contubernium, Species, Species, Pagus. Niles. Inditriduum, Varietas. Totirne fortio debet Bolanice hos familiarium limites. Differentia inter Synopsim & Systema haec est: Synopsi: zi b. ψi c. 8i d. 16, e. 32. Systemati: IO; b. IOOi c. IOCO, IO,OO , e. IOO,OOO. itaque praestat Systema Synopsi.' il. Filum ariadnen in Bolanicis est Systema, sine quo chaos est res herbaria. Exemplo sit planta incognita indica 3 evolvat Bolanophilus descriptiones, figuras , indiceS OmneS, nec reperiet nomen, nisi casu ; sed Systematicus sive antiquum i sive novum genus mox determinabit. ''
f. 8 Vegetabilium individua quae sponte Crescend0, sub eadem climatis solique conditione, ac repetita generati0ne pr0pagata, ind0lem innatam, ac faciem primitivae semper simillimam serVan ,
176쪽
a S P EC IES appellantur. Si auteni harurii Speciei ina n.) proles, a cultu, va, climato, aut ab alii S causiS insignum patitur et indolis suae et faciei primitivae mutationem, b. VARIETA ES dicuntur, quae Vero cultura neglecta, ac cessantibus aliis causi harum mutationum, ad pristinam nativam suam indolem , ac faciem primitivam redire solent Modio loco quasi inter Species a.) et Varie lateS, b.) surit Plantae originiS miXtae, impra gnati0ne sci' licet facta a speciei alteriuS polline, asperso pistillis ulterius speciei distinctae. Hos quidem raro fit; fui it tamen variae Species tali modo sponte
c. SPECIES vel VARIETATES hybrida 8 dicuntur. Ρlures arte produxit Cl. LOLLRE G
Quaedam e spontaneis propagant hybridam suam sucium; hinc Speciebus merito associatae ;plurimae vero vel admodum difficillime, Vel omnino non propagari semjnibus possunt; hi ac Varie tutibus associandRE.
Exempla: a. SPECIES PYRUS Marus. Fab. ψ4. quae sperialis differentiae nota: foliis serratis, lacvibus; floribus corymbosis distinguitur a: PYRO communi, cui: folia subtus to-imentosai fistros in Umbellae formani congesti.
177쪽
e AP. ΙG. SYSTEM. NOTIO GENER . . S. S*. I IAPUILEGI A vulgaris. Tab. ψ9. quae differt corniculis petalorum melliferis Nectariis) curvis, ab rAPUM LEGI A cana deis; cui haec recta sunt. GTBUS Aurantium. Tab. 6δ. quae differt, foliorum acuminatorum petiolis alatis, a: CITRO me ita; cuius foliis petioli lineares sunt.
PYLI Mali Varietates permultae, notissimae, ob culturam Acquentem in hortiS, primam originem debere Pydo Malo sylvestri. admodum vero simile est. Huic primitivae arbori spontaneae, est statura admodum humilis ; rami varia curvatura impleXi, spinisque longis horridi. Poma acerba, austeru, dura, eXsucca, haud edulia . cultura initescentis sativae Vero statura procerior; ramis explicatis, spinisque evanescentibus, urnia speciosa. Poma maturitate succida, tenerae carnis , gratiminique saporis. - Simili culturae benea sicis meliores suas qualitates debet ' PYIUS communis sylvestris, in satir a's mutata, Unde quoqlle permultae enatae sunt varietateS hortense8. . APUILEGIAE su aris varietates plures sunt; tum spontancae a climate es loco natali: α.) flore caeruleo, primitivae proprio 3 β.) rubro; ν.) carneo i albo, in regionibus frigidioribus, ε.) Variegator tum cultura luxuriantes : ζ.) floribus respectu corollae impleatione varie mutatiS.CITAI Au antii varietates: Ditistia acido; '. dulci; priimitivae speciei fructus amari sunt.
Q hybridae: inter SPECIES, sequentes a LIF Escollocantur
AMARANTHUS hybridiis. Linn. Spec. Plaut. Edit. III. p. 14O6. n. 151 AXYRIS hybrida. Spec. plunt. p. 130O. n. 3. CALENDULA hybrida . Speo. Plans.1 . I 3οψ. n. 5. CAMPANULA hybrida . Spee. Plant. p. 239. n. 32. e CAMPAN. Speculum Veneris dicta,mat re.) - CHENO PODIUM hybridum. Sp. PAp. 3I9.. n. 8. CHELIDONIUM hybridum. Spec. pl. p. 72 . n. q. DELPHINIUM hybridum. in I 1, V. Amoenita lib. s cad. VOl. IJ f. p. 37. de Plantis hybridisi,
178쪽
I 2 CAP. III. SYSTEM. NOTIO GENER . g. 85. horti ta agri Gottingens. p. 122. pro distincta specie
habet.) Primo exorta in horto Petropolitano, inde in hortum Ut saliensem missa, ubi optime e seminibus propagatur. Linu. Amoen. l. c. Horti Upsal. p. ISI. γ. Postea vero non amplius ejus mentio sit a LIN EO, nec in Speciebus Plantar. nec in Systemate Naturne, nec Vegetabilium. - GERANIUM hybridum. Sys. Vegetab. ed. I 3. p. 6I3. n. 3. Filia Geranii inquinantis . ex GERAN. acetoso. Flores simillimi GERAN. inquinantis, sed herba minorue folia non tomentosa, simillima GER. acetoso. LIN . in Manti . p. 9J. TRIFOLIUM hybridum. Sp. Pl. p. IO97. n. II. TROPAEOLUM hybridum. SU. Vegetab. ed. I 3. p. 357. n. 3. Planta noviter orta, e praecedenti. TROP. maiore) Nectarium obtusum. Corolla vix unquam determinata. Semina viX producit, ramis multiplicanda. - In Mantissa dicit LIMN. p. 6 . Habitat nullibi; enata Holmiae in horto Ehrenreicii , seminerariuS propaganda planta. - VERONICA hybrida. SP. Ρl. pM . n. 8. Folia VERON. ossicinalis, Caulis VERON. spicatae, sed Spicae maiores, pallidioreS. VICIA hybrida. Sp. Pl. p. IO37. n. Ι3.
Plura de Plantis hybridis reperies in KOELR E UTER
d. GENUS vocatur: plurium Specierum, itemque ad eaS pertinentium Varietatum, g. 8J. a. b. c.) ob conVenientiam qualitatum in iis
dem observatarum, consociatio.
g. 86. Notamus varios, qui et distinctionem inter Species, b. 84.) et coniunctionem earum iu Ge-Hera, S. S5.) respiciunt, Terminos:
179쪽
1. CHARACTER est: Descriptio notarum 60nvenientiae, Vel differentiae. Hincet. CHHRACTER SPECIEI, sitae specificus appellatur: Descriptio notarum, quibuSPlantarum singula Specie S 3. 8 . a caeteris eiusdem Generis f. 85.) differt: et syn0nymo quoque Termin0: differe vita jecim . s. CHAEA TER GENERIS, sive generi res, notaS cumprehendit pr0 eius diagnusi; definiendo praecipue qualitateS, quibuS Species
Addimus L INNAEI distinctionem, Philol.
bot V.F. Ia8. 3. 186. cuius Verba sunt:
si CHARACTER est Desinitio Generis; isque triplex datur: L 'Uti res, F sequii aliis, Maturalis. q. CHNOCTER GENERIS facti tius a.) uti a LINNAEO dicitur, quem D ste tisum appellare p0sseS, tradit
Unam alternuine accomodatam Systematis
S. 83. electi legibuS notam, petitam e selectis quibusdam partibuS FructificationiS, S. 7.) quasi unus S. 85o a reliquis in eundem ordinem S. 88. dispositis, differt.
a FACTITIUS Character, Genus ab aliis Generibus eius, dem tantum Ordinis artificialis, distinguit. - FACTITIUS Character distinguit Genera extra ordinem naturalem, sive pauciores, siVe Plores notas es; racteristicas assumit. '
180쪽
Um gno sis Charyotaris Naturalis potius a Charactere generiS naturali vid. n. 7.) est haec : quod nurn quam Valeat in ordine naturali genera distinguere ;Charm fieres itaque, sive essentiales sive naturales, quae nequeunt genera in Ordine naturali suscienter dillina guere, factitii dicendi sunt. V LI . Philo . bot. pag. J29. 3. U8. Addimus quaedam adhuc . e Praefatione ad Genera Plant r. ref. VI. p. X. n. 36. Character unicam notam generi imponit, qua unum a reliquis , sub eodem ordine militantibus non ab aliis) distinguere tenetur. Character eiusmodi esst intellectu omnium facillimus , es instituitur per Dicbotomias seu Tabulas Synopticas , uti a RAIO in praecedentibus Synopsis editionibus I NAUTIO, ERAMERO datus, Sane si nulla unquam dubia movet erit ur de Classe vel Ordine, & oinnia in rerum natura existentia Genera detesta esstent, reliquis facio Jior foret; quae cum detecta non sint, nec esse possint, fallit fallitur ; cum alioquin Genus aliquod detegi: tur novum, fallaces eVadunt proXimi es quotquot elamo cui annecti debet, enati sunt Characteres V
Tales sunt, Schomatis instar Clusii cuique Syste mutis sexualis Linnaeani, praefixi Characteres succincti , in systemate Hegetabiliom.
lias naturni eS. platatarum notam lingularem, eX una alterave parti uni
Fructificati0nis selecturo , interdum aliquarum jucompleXu) indicat, qua differt Genus a reliquis ustia jbus, in Familia sive Ordj ne naturali g. 99,
3. 1G2. coniuncti S. . . b) ,, ESSENTIALIS charactet notam Generi cu 1 spplica etUr , ' Pi Osriissim arris singularem subministrat. V,, ESSENTIALIS character uoica id ea distinguit Gentis
