장음표시 사용
61쪽
CHABRIAS. 39vilium in magnis liberisque civitatibus, ut invidia gloriae
comes sit c libenter de his detrahant, quos eminere videant altius neque animo aequo nupere alienam pulentium intuuntur Ortunam itaque Chubrias, quo ei licebat, plurimum aberat neque Ver Solii ille aberat Athe 4nis libenter, sed omne sere principe secerunt idem, quod tantum se ab invidia putabunt futurOS, quantum n On- Spectu suorum receSSerant itaque Conon plurimum Cypri
vixit, Iphicrates in Thracia, Timotheus Lesbo, Chares Sigeo dissimilis quidem Chares horum et saetis et moribus, sed amen Athenis et honoratus et poten S. IV. Chabrias autem periit bello sociali tali modo op 1 pugnabant Athenienses Chium erat in classe Chabrias privatus, Sed Onanes, qui in magiStratu erant, auctoritato anteibat, eumque magi milite8, quam qui praeerant, aspiciebant. quae re ei maturaVit mortem nam dum primu Studet por 2 tum intrare, gubernatorem iubet eo dirigere navem, ipso Sibi perniciei suit cum enim e penetraSSet, ceterue non Sunt Secutae quo saeto circumfusu hoStium concursu cum sortiS- Si me pugnaret, navi rOSiro pereuSS coepit Sidere hinc re 3 fugere eum OSSet, Si se in mare deiecisset, quod suberat classis Atheniensium, quae Xciperet nutanteS, Crire maluit quam armis abiecti navem relinquere, in qua suerat vectus id ceteri sacere noluerunt, qui nando in tutum per 'enerunt ut ille, praeStare honeStam mortem exiStiman turpi vitae, comminus pugnans teli ho Stium intersectus est.
I. Timotheus, Cononis silius, Atheniensis. hic a patre incceptam gloriam multis auxit virtutibus. fuit enim disci ius impiger, laboriosus, rei militaris peritus neque minuScivitatis regendae multa huius Sunt praeclare facta, Sed haec maximo illustria. lynthios et Byzantios bello subegit Samum cepit, in qua oppugnanda superiore bello AllienienSes mille et ducenta talenta consumpserant id ille sinu ulla publica impensa populo restituit adversus Cotum bella gessit ab eoque mille et ducenta talenta praedae in Publicum retulit. Cygidum obsidione liberavit. Ariobargani Sinaid cum Agesilao auxilio prosectu e St a quo cum Laco
62쪽
pecuniam numeratam accepi 8Set ille cives uos agro atque urbibus augeri maluit quam id Sumere, Cuius partem lomum suam ferre posset itaque accepit Crithoten et Sestum. II. Idem classi praefectus circumvehens Peloponnesum Laconicen populatu Clas Sem eorum fugavit Corcyram sub imperium Atheniensium redegit, Sociosque idem adiunxit Epirotas, AthamanaS, Chaona omneSque ea gen
tes, quae mare illud adiacent quo saeto adsedaemonii do diutina contentione dosiiterunt et Sua sponte Atheniensibus imperii maritimi principatum Onees Serunt neemque his legibus constituerunt, ut Athenienses mari duces essent quae Victoria tantae fuit Atticis laetitiae, ut tum primum arae Paci publice Sint sactae, eique deae pulvis nar sit institutum. Cuius inuciis ut memoria maneret, Timotheo publice statuam in foro posuerunt qui honos huic uni ante id tempus contigit, ut, cum patri populus Statuam posuisset, filio quoque daret sic iuxta posita recens filii votorom patris renOVa 'it memoriam. III. Hi cum esset magno natu et magistratu gerere
desisset, bello Athenienses undique premi sunt coepti. 0- secorat Samus deseierat Hellespontus Philippus iam tum
valens Macedo multa moliebatur, cui oppositus Chares Cum S Set, non ait in eo praesidii putabatur si Menestheus praetor, filius Iphieratis, gener Timothei, et, ut ad bellum proficiscatur, de ornitur huic in consilium dantur duo usu sapientiaque prae Stantes, quorum Consilio uteretur, pater et Oeer, quod in hi tanta erat auctoritas, ut magna Pe CSSet, Per eo amiSS posse recuperari hi
cum Samum profecti essent et eodem Chares illorum adventu cognito cum Suis Opiis proficisceretur, ne quid ab-gento se gestum Videretur, uecidit, cum ad insulam p- Propinquarent, ut magna tempeStas oreretur, quam Vitarct duo veteres imperatores utile arbitrati suam claSSem Up- presserunt. at ille temeraria usus ratione non cessit maiorum natu auetoritati, et, ut in sua manu esset fortuna, quo Contenderat, pervenit, eodemque ut Sequerentur, ad
Timotheum et Iphi ratum nuntium misit hinc male regesta, compluribus ami8Si navibus, O unde erat Prosectus, Se recepit litterasque Athenas publico misit, sibi Proclive fuisse Samum aporo, nisi a Timotheo et Iphi-
63쪽
crato desertia esSet populus aper, suspies X Ob eamquo rem mobilis, advorsarius, invidus etiam potentiae in crimen Ocnbantur domum reVOeat accusantur proditionis hoc iudicio damnatur Timotheus, iisque eius aestimatur centum tulentis.
illo odio ingratae civitatis coactus Chalcidem se contulit. IV. Huius post mortem cum populum iudicii sui poe initeret, multae novem partes detraxit et decem talenta Cononem, filium eius, ad muri quandam partem resciendam iussit dare in quo fortunae varietas est animadversa. nam quo S Vus Onon muro e hostium praeda patriae PQStituerat, OSdem nepos cum summa ignominia familitio ex sua re familiari reficere coactus est Timothei autem moderatae Sapientisque Vitae eum pleraque ΟSSimus prO- ferre testimonia, uno erimus contenti, quod ex eo facile coniici poterit, quam carus suis fuerit cum Athenis adolescentulu cnuSSam diceret, non solum amici privatique
hospites ad eum defendendum convenerunt, sed etiam in eis Iason, tyrannus Thessaliae, qui illo tempore fuit omnium potentissimus hic cum in patria sine satellitibus se tutum non arbitraretur, Athenas sine ullo praesidio veniti antique hospitem fecit, ut mallet se capitis periculum adiro quam Timotheo de fama dimicanti deesse hune adverSUS tamen Timotheus postea optili iussu bellum gessit, patriae Sanctiora iura quam hospitii esse duXit haec X- trema fuit aetas imperatorum Atheniensium, Iphicratis, Chabriae, Timothei, neque post illorum obitum qui8quam dux in illa urbe fuit dignus memoria. V. Venio nunc ad sortissimum virum maximique On Isilii omnium barbarorum exceptis duobus Carthaginiensibus, Hamilcare et Hannibale de quo hoc plura feremus,
quod et Obscuriora sunt eius gesta pleraque, et ea, quae PPOSPere ei cesSerunt, non magnitudine copiarum, Sed consilii, quo tum omnes superabat, acciderunt, quorum nisi ratio explicata fuerit, res apparere non poterunt.
I. Datames, patre Camisare, natione Care, matre Cy ithissa natus, primum militum in numor fuit apud Ar-tRXerXen eorum, qui regiam tuebantur. later eius Cumi-
64쪽
sares, quod et manu sortis et bello strenuus et rogi mullis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Cili- cia iuXta Cappadociam, quam incolunt Leucosyri. Datames militare munus fungens primum, qualis esset, aperuit in bello, quod rex adversus Cadusios gessit namque hiemultis milibus regiorum intersectis magni fuit eius opera. quo factum est, ut, i cum in eo bello cecidisset Camisares,
paterna ei ut traderetur provineia. II. Pari se virtute postea praebuit, cum Autophradatos iussu regis bello persequeretur OS, qui defecerant namque huius opera hostes, cum castra iam intrassent, profligati
re maioribus rebia praeesse coepit erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere ortus a Pylaemene
illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum
ait is regi dicto audiens non erat quam ob caussam bello uni persequi constituit, eique rei praesepit Datamen, propinquum PaphlagoniS: namque ex fratre et Sorore erunt nati quam ob caussam Datame primum experiri voluit, ut sine armis propinquum ad officium reduceret ad quem cum venisset Sine prae Sidio, quod ab amico nullas verere tu insidias, paene interiit. nam Thuys eum clam interficere voluit erat mater eum Datame, amita Paphlagonis.
ea, quid ageretur, re Sciit filiumque monuit ille fuga peri culum evitavit bellumque indixit Thuyni. in quo eum ab Ariobarzane, praefecto Lydiae et Ioniae totiusque Phrygiae, deSertus esset, nihilo segniti perSeveravit Vivumque Thuyn cepit cum uxore et liberis. III. Cuius sueti no prius fama ad regem quam ip8e perveniret, dedit peram itaque Onanibus insciis eo, ubi erat rex, Venit OSteroque die Thuyn, hominum maximi
corporis terribilique acie, quod et niger et capillo longo
barbaque erat promissa, Optima est teXit, quam Satrapae regii gerere con8uerant; ornavit etiam torque atque
armilli aurei ceteroque regio ultu ipse agresti duplici
amiculo cireumdatus hirtaque iuniea, gerens in capite galeam Venatoriam, doXtra manu la 'um, SiniStra OPulam, qua vinctum ante e Thuynem agebat, ut si seram bestiam captam dueeret quem Cum times conSpieerent propter novitatem Ornatus ignotamque Ormam, euntque rem
65쪽
DATAMES. 43ma nus esset OneurSUS, sui non nemo, qui agnosceret Thuyn regique nuntiaret. Primo non accredidit itaque Pharnabagum misit XPloratum a quo ut rem e Stam comperit, Statim admitti iuSSit, magnopere delectatus iumsucio, tum ornatu in rimis, quod nobilis rex in potest tum inopinanti venerat itaque magnifice Datamen dona 5 tum ad exercitum misit, qui tum contrahebatur duce Phar nubago et Tithrauste ad bellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iusSit postea Vero quam Pharnabagum recrevocavit, illi summa imperii tradita sunt. IV. Hic eum maXimo Studio compararet exercitum Aegyptumque proficiSci pararet, subito a rege litterae sunt ei missae, ut Aspim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat: quae gens iacet Supra Ciliciam. confinis Cappadociae. namque Aspis saltuosum regionem castellisque munitam incolens non solum imperio regi non parebat, sed etiam finitimas regione veXabat et, quae regi portarentur, abripiebat Datames, etsi longe aberat ab his regionibus et ue maiore re abstrahebatur, tamen regi voluntati morem gerendum putavit. itaque cum paucis, sed viris sortibus, naVem OnScendit, MXistimans, quod accidit, facilius scimprudentem parva manu OppreSSUrum villam Paratum
quamvis magno Xercitu. hac delatus in Ciliciam, gres 4sus inde dies noctesque iter suriens, uiarum tran8iit eoque, quo Studuerat, Venit quaerit, quibus locis sit Aspis;
cognoscit, haud longe abe8Se profeciumque eum Venatum. quae dum peculatur, adventus eiu enu8S CognOSCitUr.
PiSidus cum iis, quos secum habebat, ad reSiStendum Aspis comparat. id Datames ubi audivit, arma sumit, Suos equi iubet; ipse equo concitato ad hostem Vehitur. quein procul Aspis conspieiens ad Se serentem pertime-Sei atque a conatu resistendi doterritus sese dedidit hunc Datame vineium ad regem ducendum tradit Mithridati. V. Haec dum geruntur, Artaxerxes reminiSCenS, O stanto bello ad quam arvum rem principem dueum mi-Sisset, Se ipse reprehendit et nuntiuin ad exercitum Acen miSit, quod nondum Datamen prosectum putabat, qui diceret, ne ab Xercitu discederet hic priusquam perveniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim
ducebant. qua celeritate cum magnam benevolentiam re 2
66쪽
gis Datames consecutus S Set, non minorem invidiam aulicorum excepit, qui illum unum iuri quam Se OmneS fieri videbant quo facto cuncti ad eum Opprimendum Consenserunt haec Pandates, gazae euSto regiae, amicus
Datami, perscripta ei mittit, in quibus docet, eum magno foro periculo, si quid illo imperante adversi in Aegypto
accidis Set namque eam CSSe OnSuetudinem regiam, Ut casus adversos hominibus tribuant, Secundos fortunae suae;
quo fiori, ut sacile impellantur ad eorum pernielem, quorum ductu ros male gestae nuntientur illum hoc maiorus ore in discrimine, quod, quibus reX maxime obediat, eos habeat inimicissimos talibus ille litteris cognitis, cum iam ad exercitum Acen Venisset, quod non ignorabat a Vere 6 seripta, deSCiScere a rege Constituit neque tamen quidquam fecit, quod fide sua esset indignum nam Mandro clen Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cuppadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam ς-
Cupat, celanS, qua Voluntate 8Set in regem clam cum Ariobargano saei amicitiam, unum comparat, Urbe mUnitas suis uendas tradit. VI. Sed haec propter hiemale tempus minus proSpere procedebant audit, Pisidas quasdam copias adversu separare filium eo Arsideum cum exercitu mittit cadit in proelio adolescens proficiscitur e pater non ita iam magna manu, CelanS, quantum Vulnia accepisset, quod prius ad hostem pervenire cupiebat, quam de male re gesta amnad suos perveniret, ne cognita filii morte animi obilita rentur militum quo contenderat, pervenit iisque locis cu-Stra ponit, ut neque circumiri multitudine adversariorum
posset neque impediri, quo minus ipso ad dimicandum: manum haberet Xpeditam erat cum eo MetrobarzaneS,Socer eiuS, praefectus equitum is desperatis generi rebus ad hostes transfugit id Datames ut audivit, sensit, Si in turbam exisset, ab homine tam necessari se relietum fui iurum, ut Ceteri consilium Sequerentur in vulgus edit, suo iussu Metrobarzanem prosectum pro perfuga, quo sa-cilius receptus interficeret hostes quare relinqui eum par non 8Se, et Omne confestim sequi quod Si animo irenuo fecissent, futurum, ut adversarii non posSent resiStere, cuin et infra vallum et oris caederentur hac re Probuia
67쪽
exercitum educit, Meirobarzanem persequitur tantum qui cum ad hostes pervenerat, Datames signa inferri iubet. Pisidae nova re commoti in opinionem adducuntur, persu sigas mala de compositoque sectSse, ut recepti maiori os sent calamitati. primum eos adoriuntur illi cum, quid ageretur aut quare fieret, ignorarent, coacti sunt cum is pugnare, ad quo tranSierant, ab iisque stare, quos reli querant. quibus eum neutri parcerent, celeriter Sunt con ei Si. reliquos Pisidas resistentes Datames invadit, primo impetu pellit, fugientes persequitur, multos interficit, castra hostium capit. tali consilio uno tempore et proditores perculit et hostes profligavit, et, quod ad perniciem Suam suerat cogitatum, id ad Salutem convertit quo neque R I tius ullius imperatoris cogitatum neque celerius saetum usquam legimuS. VII. Ab hoc tamen viro Sysinas, maximo natu filius, desciit ad regemque transiit et de defectione patris detulit. UO nuntio ArtaXerxes commotus, quod intelligebat sibi cum viro forti ae strenuo negotium SSe, qui, Cum Ogilasset, facere auderet et prius cogitare quam conari con-SueSSet, Autophradatem in Cappadociam mittit. hic ne intrare posset, saltum, in quo Ciliciae portae sunt Sitae, Datames praeoccupare studuit. Sed tam subito Copia oon 3 trahere non potuit in qua re depulSU Cum ea manu, quam contraxerat, locum deligit talem, ut neque circumiretur abhOStibus, neque praeteriret adversarius, quin ancipitibus locis premeretur, et, si dimicare cum eo Vellet, non multum Obesse multitudo hostium suae paucitati poSSet. VIII. Husic etsi Autophradates videbat, tamen statuit Congredi quam cum tuniis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere. habebat barburorum equitum Viginti, pedi 2 tum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum; praeterea Cappadocum Octo milia , Armeniorum ducem milia , Paphlagonum quinque milia , Phrygum decem milia , Lydorum quinque milia , spondiorum et Pisidarum circiter tria milia , Cilicum duo, Captianoruin totidem e Graecia
conductorum tria, levis armaturae maXimum numerum. ha adversus copias Spes omnis consistebat Datam in o aloesque natura: namque huius partem non habebat vicesi-
68쪽
mam militum quibus fretus conflixit adversariorumque multa utilia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cestidisset quam ob caussam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat hinc cum castra movisset Semperque inferior Opiis, superior Omnibus proeliis discederet, quod numquam manum ConSereret, nisi cum adverSarios locorum unguStiis clausisSet, quod
perii regionum callideque cogitanti saepe accidebat: Autophradates, cum bellum duo maiore regis calamitate quam adversariorum videret, ad pacem amicitiamque hortatus 6 St, ut Cum rege in gratiam rediroi. quam illo etsi fidam non ore putabat, tamen conditionem eoepit seque ad Artaxerxem legatos missurum diXit. Sic bellum, quod rexndversus Datamen SUSCeperat, edatum est. Autophradates
in Phrygiam e reeePit. IX. At rex, quod implacabile odium in Datamen susceperat, postquam bello eum opprimi non pos Se uni nand- vertit, insidiis interficere studuit quas ille plerasque vitavit. Sicut cum ei nuntiatum esset, quosdam ibi insidiari, qui in amicorum erant numero, de quibus, quod inimidi detulerunt, neque Credendum neque negligendum UtaVit, X- periri voluit, verum salsumne sibi esset relatum itaqueo prosectus est, in quo itinere futuras insidias dixerant. Sed elegit corpore ac Statura simillimum sui eique Vestitum suum dedit atque e loe ire, quo ipse ConSU0Verat, iussit. ipse autem Ornatu vestituque militari inter corporis custodes iter sacere coepit ut insidiatores, postquam in eum locum agmen pervenit, decepti ordine atque Vestituimpetum in eum suciunt, qui suppositus erat praedixerat nutem iis Datames, cum quibus iter faciebat, ut parati essent sacere, quod ipsum Vidissent. pSe, ut Oneurrentes insidiatores animadvertit, tela in eos conio it hoc idem cum universi secissent, priusquam erVenirent ad Ulia, quem aggredi volebant, confixi coneiderunt. X. Hic tamen tam callidus vir eXtremo tempore captu Sost Mithridatis, Ariobarganis filii, dolo namque is pollicitus est regi, se eum interfecturum, si e re permitteret,
Ut, quodcumque vellet, liceret impune adoro fidumque do
ea re more Persarum dextera dedisset hanc ut accepi a rege miSSam, Copias arat et absens amicitiam cum Da-
69쪽
tam sucit regi pro 'incia VeXat, caStella CXpugnat, magnas praeda capit, Uarum partem ut dispertit, partem ad Datamen mittit pari modo complura castella ei radit. hac diu faciendo persua Sit homini, Se infinitum adversus regem suscepiSSe bellum, cum nihil magis, ne quam si spicionem illi praeberet insidiarum, neque colloquium eius
petivit neque in conSpectum Venire itiduit. Sic absens amicitiam gerebat, ut non beneficii mutuis, sed communi odio, quod erga regem USceperant, contineri viderentur. XI. Id eum satis se confirmasse arbitratus est, certio lrem facit Datamen, tempus SSe maiore exercitus Parario bellum cum ipso rege Suscipi, deque ea re, si ei vide retur, quo loco Vellet, in colloquium Veniret probata recolloquondi tempus sumitur OeUSque, quo OnVeniretur.
huc Mithridates cum uno, cui maXimo habebat fidem, anto aliquot dies venit compluribusque locis separatim gladios obruit eaque loca diligenter notat. ipso autem colloquii die uirique locum qui Xplorarent atque PSOS erutarentur, mittunt; deinde ipsi sunt congressi ii cum aliquam 3 diu in olloquio fuissent et diverse discessissent, iamque procul Datames abesset, Mithridates, priusquam ad uos
PerVeniret, ne quam Suspieionem Pareret, in eundem locum
revertitur atque ibi, ubi telum erat impositum, resedit, ut si lassitudine cuperet acquiescere, Datamenque reVOCRVit, simulans se quiddam in colloquio esse oblitum. interim telum, quod latebat, protulit iudaiumque vagina Vestotoxit ac Datami venienti ait, digredientem Se animadvertisse locum quendam, qui erat in conspeetu, ad eaStra ponenda SSe idoneum. quem cum digito demonstraret et ille respiceret, aversum ferro transfiXit Priusque, quam quiSquam posset succurrere, interseeit ita ille vir, qui multos consilio, neminem perfidia ceperat, Simulata captus est amicitia.
I. Epaminondas, Polymni silius, Thebanus. id hoc
priusquam Scribamus, haec praeeipienda videntur luciori
bus, ne alieno more ad Suo reserant, neVe ea, quae
ipsis leviora sunt, pari modo apud ceteros fuisse arbitren-
70쪽
cipis persona, aliare Vero etiam in vitiis poni quae umias apud Graecos et grata et laude digna ducuntur. Cum autem Xprimere imaginem consuetudinis atque Vitae velimus Epaminondae, nihil videmur debere praetermittere, quod pertineat ad eam declarandam quare dicemus primum de genere eius; deinde, quibus disciplinis et a quibus sit eruditus tum de moribus ingeniique facultatibus. et si qua alia memoria digna erunt; postrem de rebus geStis, quae a Plurimi omnium anteponuntur Virtutibus. II. atus igitur patre, quo diXimus, genere hone Sto, pauper iam a maioribu relictus, eruditus autem te, ut nemo Thebanus magis nam et Citharizare et cantare ad chordarum Oniam doctus est a DionySio, qui non minore fuit in musicis gloria quam Damon aut Lamprus, UO-rum PorVulgata Sunt nomina cantare tibiis ab Olympio-
doro, sultare a Calliphrone ut philosophiae praeceptorem habuit Lysim Tarentinum, Pythagoreum, Qui quidem iesui deditus, ut adolescen tristem ae Severum Senem niuibus aequalibus suis in amiliaritate antepoSuerit, neque prius eum a Se dimiserit, quam in doeirinis tanto antecessit condiscipulos, ut faeilo intelligi posset, pari modo superatu-
rum Omne in Ceteris artibus atque haec ad nostram consuetudinem sunt levia et potius Contemnenda; at in Graecia utique olim magnu laudi erant postquam ephebus est factus et palaestrae dare operam Coepit, non tam magnitudini virium servivit quam velocitati illam enim ad uilite turum usum, hanc ad belli existimabat utilitatem pertinere. itaque Xercebatur plurimum currendo et luctando ad eum finem, quoad Stan Complecti poSSet atque contendere in armis vero plurimum Studii Consumebat.
III. Ad hunc corporis firmitatem plura etiam animi
temporibus sapienter utens peritus belli, sortis manu, animo maximo adeo veritatis diligens, ut ne ioco quidem
mentiretur idem Continens elemon patienSque admirandum in modum, non solum populi, sed etiam anticorum serens iniurias inprimis commissu celans, quod interdi imnon minus Prodest quum diserte di ore studiosus audiendi: