장음표시 사용
71쪽
eirculum venisset, in quo aut de re publica disputaretur aut o philosophia erino haberetur, numquam inde priuS discessit, quam ad finem Sermo SSet adductus. pauper itatem adeo facile perpessus est, ut de re publica nihil praeter gloriam ceperit, amicorum in Se tuendo caruerit saeuitatibus. fide ad alios sublevandos Saepe te SUS St, ut iudicari possit, uini et eum amici sui38 Communia. nam cum aut civium uorum aliquis ab hostibus esset captus, aut Virgo amici nubili8, quae propter paupertatem colloeari non posset, amicorum conSilium habebat et, quantum quisque duret, pro saeuitatibus imperabat. iamque Summam Quin fecerat, PriuS illam ueciperet pecuniam, adduc ebuteum, qui quaerebat, deos, qui conserebant, eique ut ipsi numerarent, faciebat, ut ille, ad quem e re per-Veniebat, Sciret, quantum cuique deberet. IV. Tentata autem eius est abstinentia a Diomedonto Cygieeno. namque is rogatu Arta XerXi regis Epaminon dam pecunia corrumpendum SuSceperat. lie magno cum pondere auri Thebas venit et Micythum adolescentulum quinque talentis ad suam perduXit Voluntatem, quem tum
Epaminondas plurimum diligebat Micythus Epaminon
dum Convenit et caussam adventu Diomedontis ostendit. at illo Diomedonti coram, Nihil, ' inquit, Osu pecuniti St. nam Si recen Vult quae Thebanis init utilia gratis a Core Sum paratuS; Sin autem Contraria, non habet auri utque argenti Satis . namque Orbis terrarum divitias acci-Pere nolo pro patriae caritate. tu quod me incognitum itentasti tuique similem Xistimasti, non miror tibique igno Sco; Sed egredere propere, ne lio CorrumpnS, Cum me non potueris. et tu Mieythe, argentum ui redde, ut, nisi id consestim saeis, ego te rudum magistratui. hunc Diomedon cum rogaret, ut ut eXiro Suaque, qua uitulerat, liceret ossorro, Istud quidem, se inquit, faciam, neque tua auSSa, Sed mea, o Si tibi Sit pecunia adempta, aliquis distat, id ad me reptum pervenisse, quod delatum accipere noluissem. n quo eum quaesisset, quo Se deduci vellet, et illo Athenas dixisset, praesidium dedit, ut tui operVeniret neque vero id satis habuit, Sed otium, ut inviolatus in navem escenderet, per Chubrium Atheniensem, de quo Supra mentionem CC inuis essecit. abstinentiae urii
72쪽
hoc niis testimonium plurima quidem proserre Possemus, sed modus adhibendus est, quoniam uno hoc volumino vitam excellentium virorum complurium concludere constituimus, quorum Separatim multi milibus versuum com plures Seriptore ante OS Xplicarunt. V. Fuit etiam disertus, ut nemo ei Thebanus par esset oloquentia, neque minia concinnus in brevitate respon- dendi quam in perpetua oratione Ornatus habuit Obtrectatorem Meneclidem quendam indidem Thebis et adversa rium in administranda re publica, satis exercitatum indicendo, ut Thebanum Scilicet: namque illi genti plus nost virium quam ingenii is, quod in o militari florere Epaminondam videbat, hortari solebat Thebanos, ut pacem bello antes errent, ne illius imperatoris opera desideraretur. huic ille, Fallis,' inquit, Verbo cives tuos, quod hos a bello
revocas Otii enim nomine Servitutem Oneilias nam n-ritur pax bello itaque qui ea diutina volunt frui, bello exercitati esse debent. quare Si principes Graeciae ullis QSSO, Castri eSt vobis utendum, non palaestra. idem ille Meneclides cum huic obiiceret, quod liberos non haberet neque UXOrem duxisset, maXimeque insolentiam, quod sibi Agamomnonis belli gloriam videretur consecutus, At, ille, desine, se inquit, Meneclida, de uxore mihi eXprobrare; nam nullius in ista re minus uti consilio volo: habebat enitu Meneclides suspicionem adulterii: quod autem me Agamemnonem aemulari putas, salteris namque ille cum universa Graecia vix decem annis unam cepit urbem; ego Contra ea una urbe OStra dieque uno totam Graecium Lacedaemoniis iugatis liberavi. μ VI. Idem cum in conventum venisset Areadum petens, ut sodietatem cum Thebanis et Argivis sacerent, contra que Callistratus, Atheniensium legatus, qui eloquentia Omne e praestabat tempore, Ostularet, ut potius militiam Sequerentur Atticorum, et in Oratione sua multa in vectus esset in Thebanos et Argivos, in eiSque hoc O-2 utSSet, animum advertere debere Areadas, quale utraque Civitas cives procreasset, ex quibus de ceteri possent iudicare Argivos nim fuisse Orestem et Alcmaeonem matri fidus Thobis odipum natum, qui eum Patrem Sulam intersecisset, ex matre libero procreasse huic in reSPOn-
73쪽
dondo Epaminonda Cum de ceteris peroraSSet, Postquam
ad illa duo opprobria pervenit, admirari se dixit stultitiam rhetoris Attici, qui non animadverterit, innocentes illos
natos domi, celere admiSSO cum patria essent expulSi, receptos esse ab Atheniensibus. Sed maxime eius olo 4
quentia eluxit Spartae legati ante pugnam Leuctricam.
quo cum Omnium ociorum convenissent legati, coram 1 requentissimo legationum conventu sic Lacedaemoniorum tyrannidem coarguit, ut non minus illa ratione opes eorum Concusserit quam Leuetrica pugna tum enim persecit,
quod post apparuit, ut auxilio Lacedaemonii sociorum
VII. Fuisse patientem suorumque iniuria serentem civium, quod e patriae irasci nefas SSe duceret, haec Sunt testimonia cum eum propter invidiam cives praeficere exercitui noluissent, duxque esset delectus belli imperituS, Cuiu errore e esset deducta illa multitudo militum, ut Omne de Salute pertimeSeerent, quod loeorum angustiis clausi ab hostibus obsidebantur, desiderari coeptaost Epaminondae diligentia erat enim ibi privulia numero militis a quo cum peterent opem, nullam adhibuit memoriam eonium liae et exercitum obsidione liberatum domum reduxit ineolumem neque vero hoc semel fecit, Sed Saepius maXime autem fuit illustre, cum Peloponnesum Qxercitum duxisset adversus Lacedaemonios haberetque Collega duos, quorum alter erat Pelopidas, vir sortis ne Strenuus hi eum criminibus adversariorum omnes in invidiam Venissent, ob eamque rem imperium hi esset abrogatum, atque in eorum locum alii praetore SucceSSissent, Epaminondas populi scito non paruit, idemque ut sacerent, persuasit collegis et bellum, quod suSceperat, geSSit namque animadvertebat, nisi id fecisset, totum Xercitum propter praetorum imprudentium inscitiamque belli periturum. lex erat Thebis, quae morte multabat, si quis imperium diutius retinuisset, quam lege praefinitum oret hanc Epaminondas cum rei publicae conservandae caussa latam Videret, ad perniciem civitatis conferre noluit et quattuor mensibus diutius, quum populus iusserat, gessit imperium. VIII. Postquam domum reditum est, collegae eius lio ierimine aecuSabantur. quibus ille permisit, ut tinnum
74쪽
onus sum in se trans serrent suaque opera suetum Oniendorent, ut legi non obedirent qua defensione illis periculo liberatis nemo Epaminondam reSPonSurum putabat, quod, quid diceret, non haberet. at ille in iudicium venit, nihil
eorum negavit, quae adversarii crimini dabant, omnia tuo, quae collegae dixerunt, ConseSSUS St, neque recusavit quo minus legis poenam subiret, Sed unum ab his petivit, ut in periculo suo inscriberent: Epaminondas a Thebanis morte multatus est, quod eos coegit apud Leuctra Superare Lacedaemonios, quos ante Se imperatorem nemo Boeotorum ausus sui a Spleor in acie, quodque uno proelio non solum Thebas ab interitu retraxit, Sed etiam universam Graeciam in libertatem vindicavit, eoque re utrorumquCperduxit, ut Thebani Spartam Oppugnarent, Lacedaemonii satis haberent, si salvi esse possent, neque prius bellare destitit, quam Messene restituta urbem eorum obsidione Clausit. haec cum dixisset, risus omnium cum hilarituto coortu est, neque quisquam iudex ausus est de eo erro suffragium. si a iudicio cupitis maxima discessit gloria. IX. Hic extremo tompore imperator apud Mantinoum cum acie instructa audacius instaret hostes, cognitu a Lacedaemoniis, quod in unius pernicie eius patriae Situm putabant salutem, universi in unum impetum feeerunt neque Prius abSeeSSerunt, quam magna caede multisque Oecisis sortissime ipsum Epaminondam pugnantem, Paro
eminu pereuSSum, Oneidere Viderunt huius causSa aliquantum retardati sunt Boeoti, neque tamen riu pugna XCOSSerunt, quam repugnante profligarunt ut Epaminondas cum animadverteret, mortis erum e vulnii necepisse, Simulque, si serrum, quod ex haStili in corpore remanSerat, XtraXiSSet, animam Statim emiSSurum, SqUCe retinuit, quoad renuntiatum est, vicisse Boeotos id ΡOStquam audi it, Satis, inquit, vixi invictus enim morior. tum ferro extraeto conseStim Xanimatu e St. X. Hic uxorona numquam duXit in quo cum reprehenderetur, quod libero non relinqueret, a Pelopida, qui filium habebat infamem, maleque eum in eo patriae Consulere di eret, Vide, se inquit, ne usuiu consula S, qui intem X te natum relicturus is neque vero Stirps Potest mihi deesse: namque ex me natam relinquo pugnam Leu-
75쪽
tricam, quae non modo mihi superstes, sed otium immo talis sit necesse est.' quo tempore duce Pelopida exules Thebas occuparunt et praesidium Lacedaemoniorum ex arce Xpulerunt, Epaminondas, quam diu facta est caedes civium, domo se tenuit, quod neque malos defendere volebat neque impugnare, ne manu Suorum Sanguine eruentaret namque omnem civilem Victoriam sunestum putabat.
idem, postquam apud Cadmeam cum Lacedaemonii pugnare coepit, in primis stetit huius de virtutibus vitaque satis erit dictum, si hoc unum adiunxero, quod nemo itinfitias, Thubas et ante Epaminondam natum et OSt eiuS-dem interitum perpetuo alieno paruisse imperio contraca, quam diu ille praefuerit rei publicae, caput fuisse totius Graeciae ex quo intelligi potest, unum hominem pluris quam civitatem suis Se.
I. Pelopidas Thebanus magis historicis quam Vulgo
notus cuius de virtutibus dubito quemadmodum XPonam, quod Vereor, Si ros explicare incipiam, ne non Vitam ius enarrare, sed historiam videar scribere; si tantummodo Summa attigero, ne rudibus Graecarum litterarum minus
dilucide appareat, quantus fuerit ille vir itaque utriquere Oeeurrum, quantum potuero, et medebor tum satietati
tum ignorantiae lectorum Phosebidas Lacedaemonius cum exercitum Olynthum duceret iterque per Thebas saceret, arcem oppidi, quae Cadmea nominatur, occupavit impulSuPaucorum Thebanorum, qui adversaria suetioni quo sucilius resisterent, Laconum robus studebant idque Suo Pri-Vato, non publico sedit consilio quo facto eum Lacedae 3 monii ab exercitu removerunt pecuniaque multurunt, neque eo magis arcem Thebanis reddiderunt, quod Susceptis inimicitiis satius ducobant os obsideri quam liberari. nam post Peloponnesium bellum Athenasque devictas cum Thebanis sibi rem osse existimabant, et cos S Se OlOS, quindVerSu resistere auderent hae mente amicis Sui Summas
potestates dederant alteriusque suetionis principes partim interfecerant, alios in xilium eiecerant, in quibus Pelopidas hic, de quo Scribere CXOrSi Sumus, ut Su patria earUbat.
76쪽
II. Hi omnes sere Athenas se contulerant, non quo sequerentur otium, Sed, Ut quemque ex ProXimo opum fors obtulisset, eo patriam recuperare niterentur itaque eum tempus est Visum rei gerendae, communiter eum his,
qui Thebis idem sentiebant, diem delegerunt ad inimicos
Opprimendos civitatemque liberandam eum, quo maximis magistratus simul conSuerant epulari magnae a PQ res non ita magnis copii sunt gestae; Sed proscet numquam tum ab tenui initio tantae opes sunt profligatae nam duodecim adolescentuli coierunt ex his, qui exilio erant multati, cum omnino non OSSent amplius centum, qui tanto se offerrent periculo. qua paucitate percusSa est Lacedae moniorum potentia hi enim non magis adversariorum
factioni quam Spartanis eo tempore bellum intulerunt, qui prinoipes erant totius Graeciae; quorum imperii maiestas, neque ita multo post Leuctrica pugna ab hoc initio ei 5 eulsa concidit illi igitur duodecim, quorum dux erat Pelopidas, cum Athenis interdiu Xissent, ut Vesperascento nolo Thebas possent pervenire, cum canibus Venaticis exierunt, retia serente8 VeStitu agreSti, quo minore suspicione sacerent iter qui cum tempore PSO, quo Studuerant, pervenissent, domum Charoni deVenerunt, a quo et tempus et dies erat datus.1 III. Hoc loco ibo interponere, etsi seiunctum ab re
proposita est, nimia fiducia quantae calamitati soleat esse. nam magistratuum Thebanorum Statim ad aures pervenit,
exules in urbem venisse id illi vino epulisque dedit usque e despeXerunt, Ut ne quaerere quidem de tanta re 2 laborarint accessit etiam, quod magi aperiret eorum dementiam allata est enim pistola Athenis ab Archino uni ex his, Archiae, qui tum maXimum magistratum Thebis
obtinebat, in qua omnia de prosectione Orum erSeripta erant quae eum iam necubanti in convivio esset data, sicut erat signata, sub pulvinum subiiciens, In craStinum, inquit, differo res severas. at illi omnes, cum iam OX Processisset, vinolenti ab exulibus duce Pelopida sunt intersecti quibus rebus confectis vulgo ad arma libertatemque Oeat non solum qui in urbe erant, sed etiam undique X agri concurrerunt, Praesidium Lacedaemoniorum ex arce epulerunt, Patrium obsidione liberarunt, auctoreS
77쪽
Cadmeae occupandae Partim occiderunt, partim in exilium
IV. Hoc tam turbido tempore, sicut supra docuimu8, 1 Epaminondas, quoad cum civibus dimicatum ost, domi quictus fuit rituque haec liberandarum Thebarum propria
laus est Pelopidae; ceterae sere communes eum puminonda. namque Leuctrica pugna imperatore Epaminonda hic fuit dux delectae manus, quae prima Phalangem Γο- stravit Laeonum. Omnibus praeterea perieulis affuit sicut Spartam cum oppugnaVit, alterum tenuit Ornu, quoque Messena Celerius restitueretur, legatus in Persas est profectus. denique haec fuit altera persona Thebis, sed inmense unda ita, ut proxima SSet Epaminondae. V. Conflictatus autem est cum adversa fortuna. nam Io initio, sicut ostendimus, exul patria Caruit, et, eum
Thessaliam in potestatem Thebanorum cuperet redigore legationisque iure satis tectum se arbitraretur, quod apud
xandro Pheraeo simul cum Ismenia comprehensus in vincla coniectus est hunc Epaminondas recuperavit bello persequens AleXandrum. IOS id factum numquam animo placari potuit in eum, a quo erat violatus. itaque persun- sit Thebanis, ut subsidio Thessaliae proficiscerentur tyrannosque eius Xpellerent. cuius belli cum ei summa esset data, eoque cum Xercitu prosectus esset, non dubitavit, simul ac conspexit hostem, confligere. in quo proelio Alexandrum ut animadvertit, incensu ira equum in eum Oncitavit proculque digressus a Suis coniectu telorum Confossus concidit. atque hoc secunda victoria accidit: nam iam inclinatae erant tyrannorum Opiae. quo saeto Omne bThessaliae civitates interfectum Pelopidam coronis aureis et statuis aeneis liberosque eius multo agro donarunt.
I. Agesilaus Lacedaemonius cum a ceteris scriptoribus 1 tum eximie a Xenophonte Sostratico collaudatus est: eo enim usus est familiarissimo. hic primum de regno cum Leotychide, fratris filio, habuit contentionem. Ino Stenim a maioribus Lacedaemoniis traditus, ut duos ube-
78쪽
ron somper regeS, nomine magis quam imperio, ex dua bus sumitiis Proeli et Eurysthenis, qui principe e pro genio Herculi Spartae reges fuerunt. liorum ex altera in alterius familia locum fieri non licebat ita utraque suum retinebat ordinem primum ratio habebatur, qui maximus natu esset e liberi eius, qui regnans decessisset; sin is virilem sexum non reliquisset, tum deligebatur, qui proxi- mus 8Set Propinquitate mortuus erat Agi reX, frater Agesilai filium reliquerat Leotychidem, quem ille natum
non agnorat eundem moriens Suum esse dixerat is de
honore regni cum AgeSilao, patruo SUO, Ontendit, neque id, quod petivit, consecutus est. nam Lysandro Sustragante, homine, ut Stendimus Supra saetioso et his temporibus potente, Agesiluit antelatus est. II. Hic simulatque imperii potitus est, persuasit Lacedaemoniis, ut Xercitus omitterent in Asiam bellumque regi sacerent, docens satius esse in Asia quam in Europa
dimicari namque fama exierat, ArtaXerXen Omparare claSSe pedestresque Xercitus, quo in Graeciam mitteret. data potestate tanta celeritate usus est, ut prius in Asiam cum Opii pervenerit, quam regi Satrapae eum Seirent Prosectum. quo actuin est, ut Omnes imparato impru-: dentesque Ostenderet id ut cognovit Tissaphernes, qui summum imperium tum inter praefectos habebat regios, indutias a Lacone petivit Simulans, Se dare Peram, Ut Lacedaemonii eum rege conveniret, re autem Vera di copia comparandas easque impetravit trimestres iuravit autem uterque se Sine dolo indutias conservaturum in qua pactione summa fide mansit Agesilaus p contra en
Tissaphernes nihil aliud quam bellum comparavit id etsi
sentiebat Laco, tamen iusiurandum servabat multumque in eo se consequi dicebat, quod Tissaphernes periuri Suo et homines suis rebus abalienaret et deos sibi iratos redderet; Se autem OnServata religione confrinare exercitum, cum animadverteret, deum numen saeere Secum homine S-que sibi conciliare iniciores, quod his Studere OnSueS-Sent, quo conservare fidem viderent.
III. Postquam indutiarum praeteriit dies, barbarus non dubitans, quod ipsius orant plurima domi dilia in Caria, et ea regio his te inporibus multo putabatur 10cupletissima,
79쪽
AGESILAUS. 570 potissimum hostes imputum acturos, Omnes suas copiaso contraxerat at AgeSilaus in Phrygiam se convertit eamque prius depopulatu eSt, quam Tissaphernes usquam Se OVeret magna praeda nil litibus locupletatis Ephosum hiematum exercitum reduxit atque ibi officinis armorum institutis magna industria bellum apparaVit et quo tudiosius armarentur insigniuSque ornarentur, Praemia pro-POSuit, quibus donarentur, quorum egregia in ea re fuisset industria se it idem in Xereitationum generibuS, ut, I qui ceteri praestitissent, eo magni afficeret muneribus. his igitur rebus effecit, ut et ornatissimum et Xercitatissimum haberet Xer itum hul cum tempus esset Visum copias Xtrahere e hibernaculis, vidit, Si, quo esset iter sueturuS, Palam pronuntiaSSet hostes non credituros aliasque regiones praesidiis occupaturo neque dubitaturos, aliud esse saeturiatii ne pronuntiasset itaque eum ille Sam dis iturum se dixisset, Tissaphernes eandem Cariam de- sendendam putavit in quo eum eum opinio sesellisset vietumque se vidisset consilio, Sero Suis praesidio prose-CtuS St. nam eum illo venisset, iam Agesilaus multis locis expugnati magna erat praeda potituS Laco autem, cum Videret hostes equitatu superare, numquam in Camposui sedit potestatem et iis locis manum conseruit, quibuSplus pedestre copiae Valerent. Pepulit ergo, quotieSCUmque CongreSSUS St, multo maiore adversariorum Copias
et Si in Asia versatus est, ut Omnium opinione Victor
IV. Hic cum iam animo meditaretur proficisci in Per ISa et ipsum regem adoriri, nuntius ei domo venit ephororum missu, bellum Athenienses et Boeotos indixisse Lacedaein Oniis; quare venire ne dubitaret in hoc non minus eius pietas Suspicienda est quam virtus bellica qui, Cum Victori praeesset exercitui maximumque haberet siduciam regni Persarum potiundi, tanta modestia dicto audiens fuit iussis absentium magistratuum, ut si priVatus in comiti esset Spartae cuius exemplum utinam imperatores nostri sequi voluissenti sed illuc redoamus. Age 3 Silaus opulentissimo regno praeposui bonam Xistinanti O-nem multoque gloriosius duxit, si institutis patriae paruis-SUt, quam Si bello superasset Sium. huc igitur mente i
80쪽
Hollo spontum copias traiecit tantaque usus est celoritate, ut, quod iter Xerxes anno Vertente consecerat, hic trans ierit triginta diebus cum iam haud ita longe abesset a Peloponneso, ObSi Stere ei conati sunt Athenienses et Boeoti ceterique eorum Socii apud Coroneam quo omneS gravi proelio Vicit huius Victoriae vel minima sui laus, quod, cum plerique e fuga se in templum Minervae coniecissent, quaerereturque ab eo, quid his vellet fieri, etsi aliquot vulnera aeceperat eo proelio et iratus videbatur Omnibus, qui adVersus arma tulerant, tamen antetulit irae religionem et eos eluit violari neque vero hoc solum in Graecia fecit, ut templa deorum sancta haberet, sed etiam apud barbaros Summa religione Omnia simulaera arasque conservaVit itaque praediCubat, mirari se non sacrilegorum numero haberi, qui Supplicibus eorum nocuiSsent, aut non graVioribus poenis affici, qui religionem ininuerent, quam qui sana spoliarent.
Post hoc proelium collatum omne bellum est circa Corinthum ideoque Corinthium est appellatum hic cum una pugna decem milia hostium Agesilao duce cocidis-Sent, eoque acto pes adversariorum debilitata viderentur, tantum afuit ab in8Olentia gloriae, ut commiseratus sit fortunam Graeeiae, quod tam multi a se vieti vitio adversariorum concidissent: namque illa multitudine, si sana mens esset, Graeciae Supplicium Persas dare potu- isse idem cum adverSarios intra moenia compulisset et, ut Corinthum oppugnaret, multi hortarentur, negavit id Suae Virtuti convenire se enim eum esse dixit, qui ad officium peccantes redire cogeret, non qui urbes nobilis Simas expugnaret Graeciae. Nam Si, inquit, eo eXStinguere Voluerimus, qui nobiseum adversus barbaros steterunt, nosmet ipsi nos XpugnaVerimus illis quiescentibus: quo facto Sine negotio, eum Voluerint, OS Oppriment. μ
VI. Interim accidit illa calamitas apud Leuctra Laee-
daemoniis quo ne proficisceretur, cum a plerisque ad exeundum premeretur, ut si de exitu divinaret, exire noluit idem, cum Epaminondas Spartam oppugnaret, SSetque Sine muri oppidum, talem se imperatorem praebuit ut eo tempore omnibus apparuerit, nisi ille fuisset, Spar- tum futuram non suis Su in quo quidem discrimine cele-