De Lateranensibus parietinis : dissertatio historica Nicolai Alemanni : additis quae ad idem argumentum spectantia scripserunt Ill. VV. Caesar Rasponus & Simonius Assemanus

11쪽

mus, cujus diligenti e debemus Arcanam Procopii Asoriam ex vetusto codice Vaticano juris publici sa- dum ci notis doctissimis illustratam citem opuscu tum Aureum D PARIETINIS LATERANENSIBUS, reconditis antiquitatis ecclesia

sic e moeriis re sertum. Et erat Cir ille , multarum litterarum , summeque Persatus ii omni genere artium optimarum idem Scriptor copiosus elegans ; verum anxio nimis, e suspensio ad omnia uerba , in

nesque sententias judicio , quemque limae in scribendo

nec labor fenderet, nec mora non delectaret quosactum es, ut minus multa oti ingenii monumenta habeamus , quam pro Siri do trina , o lucubrandi

assiduitate. Quem Alemannum appellatum videmus, nonnulli Alamannum perperam nuncuparunt , quo factum est, ut P. Julius Negrius in illa Scriptorum Florentinorum αγυντακταsconsarcinata historia pag. 9 I. eum civem Florentinum fuisse falso scribat , ac e pervetusta , illustrique Alamannorum familia ortum , in qua alioquin quamplurimi floruerunt litteratissimi viri, ac novissimis hisce temporibus Marchio Andreas Marchionis Vincenti filius , in omnium studiorum genere Versatus is acri , summoque ingenio Praeditus, Omnibusque , quae ad ingenuum civem Pertinent, virtutibus apprime excultuS, quem inse-

12쪽

infelix temporum conditio immaturo, & heu nimis crudeli fato nobis eripuit, cujus tam cari capitis, utpote mihi perquam familiarissimi, At carissimi, memoriam nulla unquam delebit oblivio. Nicolaum tamen Alemannum Romana Nuitate fuisse donatum adfirmat Mandosius , in qua favore Scipionis Cobelutii, cui domi Graecas litteras tradiderat, inter canonicos S. Mariae ad Martyres cooptatus fuit. Quo autem anno Obierit, patet ex inscriptione ejus sepulcro apposita, quod in Quatuor Sanctorum ecclesia prostat ea vero sic se habet:

NICOLA A LEMANNO ANCONITANO

BIBLIOTHECAE VATICANAE

ET ARCIS HADRIANAT ARCHIUII PRAEFECTO EXIMI PIETATEI 1LLUITRI GRAECAE ET LATINAE ERUDITIONII LAUDE EDITIS ETIAΜ PRAECLARIS INGENII MONUMENTIS CONSPICUO QUI DU AEQUE PRAECLARA PROPE DIE EDENDA ET DOCTIORIBUS EXPETITA MOLIRETUR NON SINE ROMANAE CURIAE DOLORE AC MAGNA APUD OMNES OMNIS ORDINIS VIROs EX MORUM ETIAM INGENUORUM SUAVITATE SUI DESIDERIO RELICTO HUMANIS COELO DIGNUS ERIPITUR CEO GEU TROΜBA LASCAREUS AN ONITANusCHARISSIM EX SORORE NEPOTI MOERENS MERITISSIMO POSVlT VIXIT ANNOS QUADRAGINTA TRES MENS VI DI LXII. OBIIT ANNO DONlNI DCXXVI. DIE XXIV. ULII TRIBUS SUMMIS PONTIFICIBUS

13쪽

Αlemanni opera , quae in Iucem protulit,

haec sunt. Procopii Cafariens Αν ηδ α Areana sorti, quis liber IIII historiarum . Ex bibliotheca δειμεana Nicolaus Alamannus protuli , Latine reddidit, notis illast τὰ Lugduni apud Hierat. 623. οἱ Iterum vero inter omnia ejusdem Procopii Opera in publicum haec Arcana Historia pro lata est Parisiis ectypographia regia anno 166Dset iterumque osoma 1669. DL Aliam ejusdem Historiae editionem Romae

anno Is . adornatam innuit Cl. Comes in chelitus de Scriptoribus Italicis ex Stolii introductione in Historiam litterar Pag. I. cum jus tamen adfirmationis fidem penes auctorern, e quo polle judicio , relinquit , sibique imcompertam esse fatetur. Ac ita profecto esse dicendum est , quum haec editio non selum nullibi fuerit, verum nec esse potuerit ; etenim anno Is . Alemannus nondum natus herata ni o

lasse in annorum numero aliquis typothetarum' error irrepserit. Verumtamen praeter has editi es alia inbnime praetereunda est, quae sic inscribitur: Aνεκα to usu fisoriis arcana Procopii Caesariem' fl Micola Alemanno defensore, primum ex bibliotho Vaticana prolata nunc larisque locis συννeoγων l. Naesi I sesi noniis falsitatis comuicta P anne Et -

14쪽

ehelio Franco Helms,gemim indice locupletata. Eichelius autem falsiitatis hanc Procopii historiam insimulatur in Praefatione, quam μακ eoλον

eidem historiae praemittit . Quin septem post menses illi superaddidit opellam hoc titulo inscriptam: Imperatoris Pusiniani defensim Mersius Alemam num auctore Thoma IVSio 7 C. Regis Iuliae a o-cato, curante oh. Eichelio Hel ad Troi qui loca auctorum asscripsit, ex quibus haec apo iis ador nata Heline adii Upis ac sumptibus Henniaci Μu Ieri Acad. pogr. anno CIDI DCLIV. in . At quamvis ichelius ubique acerbum ejus

in Alemannum , maleque affectum animum pro serat, attamen in Praefatione ad lectorem, Veritate compulsus, sese cohibere non potuit , quinde eo scriberet Num hoc Alemannus, cui neque imgenium neque doctrinam de uis e labens largior, ignorare potuit Sed nullam insulsiorem , nullam futiliorem, nullamque magis a Vero abhorrentem

causam comminisci poterataichelius insimulandi Alemannum. Inficiatur enim homo hic nescio quibus intemperiis actus , hanc historiam nullo modo a Procopio fuisse elucubratam, sed illi perperam adscriptam, Tortasse ab ipso Alemamno, ut invidiam cieret in Imperatores. Sed quasnam adfert causa tantae irae odiique plus quam atiniani contra principes viros in summo re

15쪽

rum humanarum fastigio collocatos, quique neque injuria , neque contumelia affecerant , nec assicere poterant Alemannum En plane nova, inopinate eXcogitata ratio. Quod Alemannus studi partis Pontificia tenebatur. Profecto hanc retul1sse rationem , eam statim ac abunde confutasse , exsufflasse est.

Verum maXime miror , cur nam alioquin diligens Langletus in Om. 3. De ratione legendi historias, hanc postremam tantum nec- dolorum Procopi editionem meminerit, ceteriSaliis posthabitis . Suspicor valde an hoc casu, vel aliqua ratione factum sit . Diversimode admodum de Alemanni , quam circa Procopium navavit , per judicium tulit eruditissimus P. Claudius Maliretus S. I. presbyter, qui in monito ad Lectorem , quod praefiXi tomo primo Historiae Procopii sic ait: Si consilium est , erudite e tor , hos libros nouprius legere, quam auIhorem pernoveris qualis su rit, hinc oculos , T aortim coumerte ad consequen

tem tomuin . Ibi ΙCOLAUS ALEM ANNUS

mila doctrina prae tuns suis in Historium Arcanam praefatiombus te com Dotem Tot faciet: simul etiam docebit, quot , o quam gratae temporis hominumque iu- furias Proconi Caesarie is libri pertulerint . tor monito tumi secundi lectorem pariter adloquens

16쪽

M ANNUM: amplecto nitorem tas , quas historicas appella vi , singulari plinas eruditione de scutor. Praeter hanc , de qua hucusque disseruimus historia, haec etiam alia edidit lemannus: Rogerii Comitis Calabrie Donatio Ecclifae Meli- tensii e Graeco Latine reddita a Nicola Alemanno. Haec autem reperitur apud rahelli Ital sacri

Carmina in columnam Pauli H e templo P cis i Eaequilinum translatam. Haec carmina coinmemorat, quasi ea typis mandata fuerint, Ludovicus Iacob in Biblioth. Pontificia libr. a. apud Mandosium in Biblioth. Roman Vol a. Pag. I 86. Cetera tanti viri opera, vel mss. vel etiam nondum ad umbilicum Perlata , memorantur; veluti: De Trincipis Apostolorum sepulcro , quam lucubrationem laudat idem CL Mazuchellius tomo. Pag. 26s immortalis ,- nunquam satis commendandi peris , quod magnis ausibus , Mgnoque eruditionis apparatu elucubrandum sustepit, quodque nomini suo, totique Italiae gloriam pariet empiternam. Verum unde hoc tissimum hauserit, reticuit. Opus prosecto majus in immensi laboris confecerat Alemannus noster Te ecclesiasticis anti

quitatibus , cujus meminit in acies amet Dis

17쪽

sertatione pag. o. Ceterum inquit hin libris e cis sicarum antiquitatum ids e probamus. Et iterum pag. q3. Quamobrem Ingobertus cc c. a qua

draro quidem in signi, utpote proprio sacerdotum, ut in Ecclesiasticis nutris docemus ab inuit

In quo autem praecipue hoc opus versaretur luculentius enarraverat pag. f. his verbis : Reliqui in hae tabula non minimam antiquitatis ec-el asicae notitiam continent, pallia , lorasae iunica, meses litteratae, gesiculationes digitorum , alia 3 quacum hujus loci non tam propria, quam aliarum Ue rerum tabularum communia udeantur , ad libro , quos de eodem argumento scribimus , reiici nunc a

nobis, aequi bonique lecto con utar. Dolendum sane, hoc tam praeclarum opus, quod inexhaustum eruditionis thesaurum fuisse jure & merit reputandum est, misere periisse. De eccloastita praelatione librum quoque conscripssisse idem amrmat in hac eadem Dissertatione pag. s. o. unde, quid in eo tractarit coniici potest Sed qui plura de Alemanno scire aVet , adeat Iani Nicii Erithraei Pinacothecam primam n. LXX.& potissimum l. V. semperque cum laudem minandum Comitem Μaguchellium, auctore'.

plurimos ab eo citatOS. Nec praetereundum arbitror nonnulla etiam animadversiones in f, nastasii Sinaitae o ηγς exarasse

18쪽

rasse Alemannum, easque ad P. Iacobum Gret- serum transmisisse, quas ille imprimendas curavit cum ejusdem Alemanni ad eum epistola ut videre est in Om. XIV. Operum ipsius Gret- seri p. q6. ubi Alemannum doctissimum Cirum merito appellat. Huic autem elegantissimae, quam denuo Ppis mandari curavimus, Dissertationi operae pretium putaVimus adiicere, quae Caesar Rasponus de Triclinio Leoniano scripssit in Historia Lateranensis Basilicae , necnon , quae doctissimus , clarissimus Ioseph Simonius Asstemanus Bibliothecae Vaticanae Praefectu , tot tantisque praeclaris,in sane laboriosis operibus a se conscriptis litterario Orbi notissimus, ad idem argumentum conducentia collegit in libro, quem De sacris imaginibus nuncupavit δε qui adhuc in ejus scriniis latitata ea enim non mediocre lumen huic Dissertationi adferre possi int.

Qua de causa ab illo, ut nobiscum communicaret, expetiVimus. Ille Vero, qua praeditus est humanitate Omnia nobis libenter, uerbenigne reseravit ε quamobrem ei gratias reserimus, habebimusque sempiternas Vale.

19쪽

ELATERANENSIBUS

DISSERTATIO.

Se Lateranenssibus parietinis aliorum Opiniones. ATERANum, antiqua Pontificum Romanorum sedes ecclesiasticis quondam fuit monumentis illulire , quae paulatim vel temporum iniuria Collapsa sunt, vel novis cesserunt aedificiis Onum ex illis, aut alterum hodie superesse videmus Basilicam Lateranensem, Constantinianum Ba Lateraniptisterium, & Saneti Laurentii Sacellum, 'quod olim celebre fuit, ac etiamnum sanetissimum habetur Extant, praeter haeC, parietinae, ac rudera magnarum aedium, quae , quum longius aream eXCedant, qua Sixtus V. Pontifex Maximus suas aedificationes in Laterano solo circumscribi voluit, demolitionem quidem facile evaserunt quum vero nomen earum , nedum usus, atque praestantia passam apud omnes obsoleverit, ad han C ferme diem neglectae sunt, penitusque incultae acuerunt Minime id quidem tulit Illustricta Restauramus FRANC1sCus Cardinalis BARAE RINus, qui quum in iis rude ' ribus sepultas quodammodo Videret insignium rerum memorias, Imperi Romani in Orientem translati, indeque in Occidentem redusti , publicaeque pacis Urbi, ac universae Italiae restitutae ut primum cum dignitate fuit, hoc sui reparandae antiquitatis ecclesiasticae studii opus esse primum voluit, atque prarcipuum. Quamquam aedificiorum molem jam Cons lumi

sere

20쪽

Aliorum

opiniolae .

a P Lateranensibit parietinis resilutis.

sere omnino prostratam non e integro totam eXestandam existimavit, ne vetustatis majestas novitate minueretur . vel tantis derogaretur monumentis fides, lauetoritas, vel privatae potius , ut sit, memoriae posteris commendandae , quam

restituendae antiquitatis id studium videretur . Quamobrem aedificii partem , qua ea rerum praeclararum historia contine-ride, tur, ab interitu Vindicare satius esse duxit. Itaque de suo

quid addiderit, in altero consignari lapide jussi, in altero

aedificatoris, loci, ususque ejus notitiam ex historiarum memoriis petitam incidi, utrumque demum veritatis, ac fidei documentum omnibus extare. Neque illa sacrae antiquitatis Cura duntaXat, quae viros ecclesiasticos apprime decet, ad hanc eum restaurationem aedium induxit; sed etiam Leonis IV sanctissimi Pontificis auctoritas , qui plenam dignitatis domum , rerumque illustrium , sartam te stam polletitati primus a conservavit. De ea tamen non una omnium fuit antiquariorum opinion a Carolo Magno Rege Francorum eXaedificatam alii crediderunt, alii a Leone ΙΙΙ. Pont Ma X. Hi tamen ab aliis ejusdem Leonis aedificiis, hoc non satis commode distinguunt ac denique in ejus usu declarando non a que omne conveniunt De qua tota controversia constabit, ubi de aedificiis a Leone Tertio Pontifice extructis, vel restauratis constiterit, quae ex Anastasio Bibliothecario hic recensemus. Leotie II. Leo III. singulis Basilicae Lateranensis porticibus , Io i urata . Constantini Baptisterio te sta in duae it novaci atque magnifica. In Vaticana etiam sancti Petri Basilica , praeter Contignationem , turrim etiam, gradusque tum primi aditus, atque vestibuli, tum partis templi dexterae, ad pristinum decorem revocavit. Locum uter sacra sacerdotibus destinatum , quod Presbyterium appellamus, conditum e marmore, caelat etiam opere e Xornavit. Restituit Ecclesiam sancti Pauli via Os iensi , quae terrae inusitato motu corruerat Basilicae Liberianae , quae est ad Praesepe te flum laqueavit. In altero sancti Andreae templo aram majorem , in altero Cata- Barbara , hoc est prope Barbarae nobilissima seminae domum, in LXDuiliis, tholum, .laquearia enovavit. IIacronam

AEdisicia ra

i Atiast in Leon. IV.