장음표시 사용
191쪽
dique I , Draeronam ver ipsius Lateranens Triclinii, qua extenditur a campo ct ultra imagines Apostolorum, Hae prae ni-xnia Tetu late ruitura erat a fundamentis simul, ct sarta tecta , necnon solarium isse imo usque ad Jummum moviter restauravit , ct in melius firmissimis marmoribus stravit, atque cameram Nilis macronae noviter fecit , diDe
sis hirio uis pictura mirifice decoravit . Vides macronam a ct solarium a Triclinies Leoniano diversum; hoc enim leo III de novo fecit macro nam vero .solarium cins auravit. De solario vero loquitur Bibliothecarius in Leone IV. quum ait n. 99. pag. 36O. Nam ct solarium 3 quod .
membria e III. Tapa construxerat, Ius m prae nimia vetuis state fractis trabibus 'in ruinis erueretur Uersum , noviter
pulchrius in meliorem speciem restauraυit. Nihil habet de Triclinio per Leonem IV. restituto . Quamobrem Pan vinius, tantus aetera vi , humanum quid passus, Triclinium Leonianum cum solario confudens , erravit ipse , inque
errorem induxit eos , qui pol ipsum scripsere . Triclininium a Leone III faetum post aliquot annos suisse a Leo ne IV. instauratum, debemus Cardinati Francisco Barbe rino , qui hujus Triclinii Leoniani absidem dextrae ac letavae partis imagines nobis servavit Nicolaus Alemannus )mussivum dextrae partis ab IV. sinistrae vero Tab. V. huus voluminis repraesentat. Vod parte abidis dextra inquit relu
cet mustatim, recentis quidem manus 6 imitati , qua tamen
opus exprimit illud antiquum , quod e III in conspectu limp σιι erat. Id porro ante annos amplius septuaginta decidi spe ex e conjicere mihi ideor, qrso ille casus non antinii modo diligentiam an reteriit, sed etiam Angeli fossa relli, curiosi
Ar ingeli extat inscriptio olim as hoc oratorium S. Michaelic Ar. chan eli a Leone I 'I. apposita apud Rasponium libr. . pag. 38 se q.
Hoc oritorium a fundamentis curante N. Levita Perri ad honoren, Archange istum Leo III. Pa r ullis. Aula ampla raone macrona Graeco priscoqii vocabulo appellata. 3 Solari uni ad meridiem pertinens, Solique apertuna , calorem aes lumina
amplissimis ac frequentissimi ad hybernas deambulationes admittens. η Alemannus scribebatunno 1σas.
192쪽
iso Assemani Excerptationibus provide conservatis , dexterae hujusmodi ne vestia quidem nobis reliquit. Vixit ille Iulio II. Antifice, cui duobus ejus succelsoribus I farcello II edi Gol M. fuit a secretis, eandemque operam concilii Tridentini atribus summa cum laude natati , ac demum Theleginam rexit Ecclesiam sed qui eum antecesserunt ecclesia lice antiquitatis curatores, laude illi quidem dignissimi, hanc hujus musis partem de suo tempore labantem exceperunt , optimaque de delineandam curarunt . Hoc ejus imagini S XemplUta , quod unicum nobis, ac toti polleritati relinquebatur, Illustris limus Cardinalis Barberinus , non sine divino nutu post diuturnam indagationem nactus est quod lapis ab illo positus ita profitetur ac monet in 'anciscus S galbia Ttac. Cardinalis arberinus Triclinii a Leone III. Rom. 'Ant con- Rructi, a Leone C. succcessore si sexagesim pori anno reparati, nostra tandem aetate pene diruti, Drtem hau illustriο- rem, in qua traque Imperii Om ni translati , redduaque ivrbi pax publica continetur, pa letibus hinc inde se ut it camerae mustum re, arsi alit labansque Iim dexterum abidis emblema, antiquariorum diligentia excepitim , penitus deinde colapsum summa me ex mus υ resiluit LX Alemanno iam-pinius par a Veterum monimentorum Cap. I. tab. XXXIX.,
XL. 'asponius libr . cap. I. p. 337. totum, quod superest Triclinium Leonianum delinearunt, Wint ei pretati sunt. Emblema vermiculati operis , quod in medio apsidis cernitur , est hujusmodi , , Apparuit Christus inta , medio XII. Apostolorum , stans deXtera elevata in is actu benedicendi sinistra librum apertum sustinens, is in quo leguntur Gobis expressa verba capite, diadema habens cum cruce. Tunica color est sui obscurus, violaceus palli rubeus. Sub ejus pedibus quatuor erum- punt flumina. Ad dexteram cernitur . Petrus, sinistra baiari culum gerens in summitate cruces a insignitum AE cla- ves duas. 3 Apostoli omnes sunt tunicis albis, multi
s Hoc salsum, ut stipta diximus, ex anuinio errante error desumtus ici Apud Aleinaiinum tab. III. civius cruce Apud Clampinium p. s. avem unam
193쪽
emant Excerpta, IS Io lici rubea linea mixtis; pallis albis vestiti, cinia is eorum fimbriis singuli singula , diversaque habent O-
, Ogrammata . Pedes cum sandaliis . Subtus leguntur hiis versus X Evangelio desumti: Docete I Omnes gente , baptie antes eos in nomine Patris , et Filii, ct Spiritus sancti, ct ecce ex sobf- cIim stim omnibus diebus ut is ad consummatione=nseculi.
In apstidis a hemicyclo Gloria in excelsis Deo , in terra pax hominibus 3 bona oluntatis In fastigio
tribunalis , Christi aeonii Papae nomen sic In dextera Triclinii, sive arcus parte, iamp.
tab. XL. Alem tab. IV. Christus sedet diademate , Cum cruce, praecin Rus , claves duas dextera B. Silvestro Papae diadema rotundum gestant , genua fleetent , sinistra vexillum cruce in sum nitate ornatum porrigens Constantino Magno diadema quadratum in capite Coronato gerenti, gladiumque ad sinistrum latus gestanti cum inscrip tione supra caput de Onyontinus , idest , ut interpretatur Alemannus, Rex Confantinus; ut vero agitis Roma , Onsantinus. In altera Triclinii parte nempe sinistra I)Petrus in medio sedens indutus tunica coloris albi,&supra penulam orarium seu pallium gestans cruce signatum, clavesque duas in sinu tenens, dextera pallium Leoni Papae genuflexo , sinistra eae illum in summitate hastam hahens , sexque rosis ornatum Carolo egi similiter genu flexo porrigens Ambo , idest Leo Papa δε Carolus Rex, diadema quadratum ferunt 8 Carolus coronam Constan lino similem gerit in capite . Ad latus S. Petri deYterum haec verba SCS. Tetri s supra caput,& ad latus dexterum Leonis
PP. Q Sanctissimus D. N. Le TR supra caput . ad latus sinistrum
3 Apud Alemann tab. III. Euntes docete omve gentes baptizame eos in nomine
P tris , ur Filii , Ur Spiritus sancti nihil aliud
194쪽
IS hsemani Excerpta sinistrum Caroli Regis D. V nrui Regi . Sub pedibus
S. Petrici Beate Petre, dona titam Leona P., ct actoriani si Carisio Regi dona Severanus in libr. De VII. ecclesiis p. a 44. hoc ipsum quidem Leonis III. Triclinium stabie delinea tum repaesentat; sed super caput Constantini ait extitisse hanc epigraphen Oulantinus . id est . Rex constantinus sub pedibus vero Christi Domini inter Apostolos sedentis, hanc
, Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomi-
ne Patris. ωFilii QSpiritus sane hi Mecce ego vobis- cum sum omnibus diebus usque ad cCnsummationem seculi. Temporibus anuinii cita se habebat hoc Triclini una , quemadmodum ab ipso pag. Ibo describitur , Superestri adhuc vetustum e musivo emblema circum absidana triis unae in postico aulae , in quo S. Petrus sedens pietus is est, qui Carolo Magno Imperatori laeva vegillum , Leoni, vero Papae III deXtera pallium ante se genus e X is por, rigit cum hisce inscriptionibus: SancIissimius T. N. Leori L Tapa item T. V Carui ni . infra vero sub S., Petro: Teate Petre aeoni Papae bitori. Loo Carnio legi Mona Danda est veni do stissimo viro , qui Antiquarios non consuluerat , undes integram epigraphendescribere potui flet . Nostris autem tempotibus est gratulandum , quod hoc nobilissimum eccles1asticae antiquitatis monimentum , quod cum Lateranensem Basilicam Clemens XII nova porticu ornaret, diffra 'tum fuerat, Cura
sumptibus sapientissimi Pontificii Benedi sti XIV. in pristinam formam restitutum est; nam resta ad latus Orientale S. Laurentii perampla augusta tribuna , in ea oicones, quae in Leoniano Triclinio X tabant, ad normam exempli sub eodem Clemente XII coloribus e prClotypo expressi δε similis picturae in Vaticano codice deI ncatae aptari secit cum hac inscriptione. Benedictus XIV. l.
m. antiquissimum ex vermiculato opere monimentum is
195쪽
ae sacr. Imaginibus ις 3 is in occidentali abside Lateranensis coenaculi a Leone III. is sacro Cogendo senatui, aliisque solemnibus peragendis
is extruisti, quod ad templi aeram laxandam Clemens XII., integrum loco moveri , o proximum S. Laurentii, oratorium collocari jusserat , vel artificum imperitia. , vel rei dissicutiate diffraetum , a penitus disiectum , neri illustre adeo pontificiae majestatis , authoritatisque ar- , gumentum literariae reipublicae damno interiret, ad fi- dem exempli, ipsius Clementis providentia stantibus, adhuc parietinis accurate coloribus expressis simil- limae in Vaticano codice veteris pietura , nova apside, a fundamentis excitata, eruditorum virorum votis ocis Currens, Urbi aeternae restituit anno MDCCXLIII., Pontificatus sui ΙΙΙ.
Quod speetat ad imagine s. etri Leonis III. Papae, Caroli Regis, qui in sinistra Triclinii parte sunt mu-sivo depicta , nullus dubito, qui ita se habuerint Leonis ejusdem tempore , sicuti nunc beneficio sane issimi Pontificis Benedicti XIV. restitutas illas videmus stantibus enim adhuc
musi vis , ab antiquariis accurate coloribus fuerunt expressae, quamquam per illas non collatum a Leone Papa Regi Carolo Imperium, uti Alemannus, aliique autumarunt, repraesentari, sed vexillum patriciatus Romanorum missum. uti Pagius ad ann Chr. 796. demonstrat, mihi Certum est;
qua de re infra sermo redibit, ubi de Basilicae Aqui ranensis musivis. At vero quod ad imagines Christi Domini Silvestri Papae QConstantini Imperatoris in dextera Triclinii parte depietas attinet, valde dubito , quin Francisco Cardinali Barberino antiquarii imposuerint, Wipse nobis unam pro alia figuram in ea Triclinii Leoniani apside restituerit Alemannus de Lateranensibus parietinis restitutis
Cap. 9. pag. 36. ingenue fatetur , Ante annos amplius
is septuaginta C idest circa annum Christi 13so. partem
is apsidis dexteram jam totam corruisse,itaut ille casus nonis Pan vini modo dilgentiam anteverterit, sed etiam An-- geli Massarelli, curiosi antiquiatis indagatoris , qui si- nistrae partis imagine ac inscriptionibus a provide conservatis, dexterae hujusce ne vestigia quidem ob saeliis
196쪽
, quit. Undenam igitur illam Cardinalis Barberinus acceptam restituit Audiamus ipsum Alemannum, qui loc cit sic pergit is Sed qui eum Angelum Massarellum antecesse- runt ecclesiasticae antiquitatis Curatores, laude illi qui; dem dignis Iuni, hanc hujus musivi partem a temporeis labantem Xceperunt, Optimaque fide delineandam cu- rarunt. Nomina horum antiqvriariorum non eXprimit Alemannus , neque Codicem laudat, in quo pars illa musivisu =rit ante Massarelli Pan vini tempora delineata Prosequitur tamen o ejus imaginis exemplum , quo uniri cum nobis, a toti posteritati relinquebatur , Illustrisia, simus Cardinalis Barberinus non sine divino nutu postri diuturnam dagationem adtu est, quod lapis ab illo, positus ita profitetur ac monet, iis nempe verbis LabanDri que olim dexterum apsidis emblemae , antiquariorum , diligentia coloribus exceptum , penitus deinde collapsum, , ad priscum exemplum summa fide ex musivo restituit,
Itaque ut idem Alemannu subjungit ri Publici operis meis moriam incredibili studio perquisitam, summa felicitate, inventam , in Vaticanam Bibliothecam inserri jussit
is ne restaurati hujus operis testimonium vel fides ab ex- teris , posterisque aliquando desideraretur . quidem summis laudibus effero an operam , quam antiquarii contulisse dicuntur in eam apsidis partem, quae Omnino
defluxerat, restituendam . Sua etiam laude dignissimus est Cardinalis Franciscus Barberinus, qui nisi ad Xemplum antiquariorum collapsum id musivum restituis et , de singulari vetustatis monumento actum jam fuistat. Nihil demum fidei detractum velim ipsis musivi imaginibus, quas exemplo ab antiquariis excepto simillimas es e permitto, imo affirmo. Verum Silvestrum ibi Papam,in Constantinum Imperatorem depictos es e , nulla ratione suaderi possum, etiamsi ad caput genusteXi, ut Munt, Imperatoris haec apposita sit inscripti R. Onytantinus . Dico itaque, non Silvestrum Papam hic repraesentari , sed Hadriam ;non Constantinum Imperatorem , sed Carolum Francorun Regem , a proinde , ut mutatis mutandis, ipsius Alemanni verbis p. 38 utar geminae in Triclinio Leoniano tabulae
197쪽
De sacr. Imaginibus ς sis sunt, altera dextrorsum, sinistrorsum altera collocata se res in utraque tabula personae, aliae nituntur genibus, , duae pro tribunali sedent Christus videlicet parte dex- tera, sinistra Petrus Apostolorum princeps suus utriis que Pontifex hinc,inde C Rex J submittit genua , Christo
is adrianus,in Carolus Petro Leo S idem Caolus. Ηcrum, pro sua quisque conditione a Christo Domino, S. Petro sumit insignia . Rex Carolus utrobique vexillum Tontificum alter sinu claves , alter pallium accipit. Scilicet imaginum illam au fhor sic intelligi voluit a Christo
Petro Pontifices Hadrianum, d Leonem in pontiscita a uictoritate esse confirmatos Carolum vero Regem per eosdem Pontifices patriciatum Romanorum obtinuisse mistoria est notiss1ma, ex Anastasio tamen Bibliothecario hic describenda , quomodo scilicet Carolus Magnus anno γγ . Romam venit, ab Hadriano Papa honorifico exceptus,
quo pacto idem Hadrianus postquam in sede S. Petri collocatus est, anno Videlicet 77a eidem Carolo patriciatum confirmavit , clavesque consesnonis . Petri , ac veXillum
misit . Verba Anastasii Bibliothecari in vita Hadriani
Papae hae sunt: is Dum s anno Chribli 774. per se men- sium patium Carolus Magnus apud Papiam demorare, tu in obsidione ipsius Civitatis, magnum desideri uni se habens ad limina Apostolorum properandi, Considerans, quod sacratissimum pascha appropinquasset, tum tolia lens secum diversos episcopos , abbates etiam , Quis dices , duces graphiones cum plurimis exercitibus, is huc Romam per partes ut tae piperavit , ita festi- nans S adveniens, ut in ipso sabbato satieto se dimi- nibus praesentat et apo1tClicis cuius adventum audiensis antedietus beatissimus Hadrianus Papa , quod si repenteis ipse Francorum advenerit Rec in magnum stuporem extasim deductus , direxit in ejus occursum uni, Versos judices ad fere triginta milliaria ab hac Roma-
na urbe in locum , qui vocatur Ovas , ubi eum cum
M andoris , si v bandis scide, cuni exilliso successerunt, dum appropinquaret uno fere mill1ario a Romana is urbe, direxit universas scholas militiae unacum patro a is nis
198쪽
, ni simulque pueris, qui ad discendas litteras per, gebant, portantes Omnes ramos olivarum , laudesque , omnes canentes cum acclamatione earumdem laudum, Vocibus ipsum Francorum susceperunt regem obviam illi, ejus anistitas direxit venerandas Cruces , idest signata , sicut mos ad Exarchum, aut Patricium suscipiendum: ν, eum cum ingenti honore suscipi fecit. Qua hora easdem, sanisti flamas Cruces , ac signa sibi obviam advenisse conspexit, descendens de equo, in quo sedebat, ita cum k , , suis judicibus ad beatum tetrum sedestris properare, studuit. Quum quidem antedictus almificus conti sex, diluculo surgens in eodem abbato an sto cum uniVer- , si clero is populo Romano ad beatum Petrum pro- , peravit ad suscipiendum eumdem Francorum Regem, , in gradibus ipsius apostolicae aulae eum , cum clero, suo praestolatus est. Conjungente vero eodem Xcellen- , tissimo ac benignissimo Carolo Rege, omnes gradus n- , , illatim ejusdem sanistissimae B. Petri ecclesiae deoscu- . latus est, cita ad praenominatum pervenit Pontificem, , ubi in atrio super gradus juxta fores ecclesia adsistebat, , eoque suscepto , mutuoque se ample fientibus , tenuit, idem Christianissimus Carolus Rex dexteram manum an-- edicti Pontificis, Wita in eamdem venerabilem aulam
Petri principis Apostolorum ingressi sunt, laudem
is Deo, ejus excellentiae decantantes universus Clerus, cuneti religios Dei famuli extensa voce acclaman- tes: Benedietus, qui venit in nomine Domin . Sicque, cum eodem Pontifice ipse Francorum Rex, simulque , omnes episcopi , abbates, judices , universi Franis i , qui cum eo advenerant, ad confessionem . Petriis appropinquantes, seseque ibidem prosternentes Domi- , no noliro omnipotenti eidem Apostolorum Principi, propria reddidere vota , glorificantes divinam poten- iam in eo, quod talem eis per interventionum suffra-is i ejusdem Principis Apostolorum concedere jussit vi-
, etoriam. Expleta vero eadem oratione obnixe deprecari tus est idem Francorum Rex antedictum amplificum Ponis lificem, sibi licentiam aribui Romam ingrediendi adis sua
199쪽
is sua orationum vota per diversas Dei ecclesias persolis vendam et descendentes pariter ad corpus B Petri tam is ipse sanctissimus Papa, quamque ante fatus excellentisimus, Francorum Rex cum judicibus Romanorum,&Francorum, , seseque mutuo per sacramentum munientibus, ingessus, et Romam continuo cum eodem Pontifice ipse Fran-
, corum Rex cum suis judicibus, populo. In eodem sabat sancto in Basilicam Salvatoris juxta Lateranosis pariter sunt ingress . Ibidem ipse excellentissimus Rex, mansit cum omnibus suis , quousque sanet baptismatisse sacramentum antedictus terbeatissimus Pontifex celebra, vit ἐκ ita postmodum ad beatum Petrum ipse excel-M lentissimus repedavit Rex Alaera vero die illucescenis te Dominico saneto , in ipsa sanctis lima paschali festiis vitate direxit diluculo ipse sanctissimus Praesul cunis flos judices , Muniversa obsequia militiae ad eumdem, Regem , qui cum magno honore eum suscipientes , ad, ecclesiam sanetae Dei Genitricis ad Praesepe propera, runt cum omnibus, qui cum eo advenerant Francis;
se ibique missarum solemnibus celebratis , perrexit idem, Rex cum praenominato Pontifice in Lateranense patriis archium , illique ad mensam apostolicam pariter epuis lati sunt. Alia vero die , secunda seria simili modo in
se ecclesia beati Petri more solito ipse conspicuus Pater, egi egius Pontile missarum solemnia celebrans , Deo, Omnipotenti praefato Carolo excellentissimo Regiis Francorum4 Patricio Romanorum laudes reddere fecit. Tertia eo dic, juxta ut mos est, in ecclesia beati Pauli, Apostoli missas idem' gi fecit. At vero quarta feria, praenominatus Pontifex cum suis judicibus tam cleri quam militiae in ecclesia beati Petri Apostoli pariter, cum eodem Rege ad colloquendum se conjungens, conis stanter eum deprecatus est, atque admonuit, uate is no assee u adhortari studuit , ut promilitonem illam is quam ejus sanetae memoriae genitor Pipinus Rex , se ipse praecellentis imus Carolus cum suo germano Caro- lom anno una cum omnibus judicibus Francorum seceratis B. Petro, Qus Vicario sanctae memoriae Domno teis phano
200쪽
i38 Assemani Excerpta, phano junior Papae , quando in Franciam perrexit pro, concedendis diversis civitatibus ac territ riis istius Italiae, pro Vinciae , cc contradendis . Petro omnibus, Vicariis in perpetuum possidendis, adimpleret in omnibus. Quod J Carolus praestitit veterem donationem confirmans, ri novam augens propria sua manu Corioboratam S. abri universiis episcopis, abbatibus, judicibus etiam Sc gra-- phionibus ubi Criptam ejusque donationis duo Xempla exarari jussit, alterum manu Etherii Epellani, notarii sui , quod super altare B Petri postmodum intus in sancta ejus Conlegione positum, tam ipse Iancorum Rex, quam ejus judices . Petro, 6 Vicario sani tisi1m Hadriano Papae sub terribili sacramen
to , se Omnia Conservaturos , quae in eadem Cnatione continerentur, promittentes, tradidere alterum ejusdem donationis exemplum per criniarium . Romanae BC-
- clesiae descriptum idem Carolus Francorum Rex secum se deportavit. Haec Romae asta sunt die . Aprilis anno P . nam pascha eo an a celebratum die . Aprilis die autem 4 ejusdem mensis, dei feria a paschatis, ut modo vidimus, quum adrianus Papa missarum sollemnia in ecclesia B. Petri celebrassiet, Deo omnipotenti praefato Carolo excellentissimo Regi Francorum Patricio Romanorum laudes reddere fecit, dei acclamari ipsi iussit, sicuti laudes cum 2gno populorum laetitia acclama
bantur , quando Imperatores Romani creab1ntur , eorum
que imagines in provincias delerebantur , quemadmodum multis exemplis ostendit Pagius ad annum Tq. num a. seqq. Quod autem eo anno acclamatum sit Carolo Regi Francorasin, o Patrici P omanortim id vero mani Iesium facit jam antea ipsum Carolum fuisse ab Hadriano Papa in
patriciatu Romanorum Confirmatum, ideli eodem anna a. quo ipse adrianus Pontificatum iniit. Sicut enim eo III ubi Pontificatum suscepit, mox per Legatos suos cla Ues com fessionis S. Petri, ac dexilli Romana tirbis cum aliis muneribus
Regi ridet Carolo misit, ut inquit Fgin hardus in annal.
ad annum 796. ita 8 ante Leonem adrianus pol quam in sede S. Petri collocatus fuit, patriciatum Carolo Onfirmavit