De Lateranensibus parietinis : dissertatio historica Nicolai Alemanni : additis quae ad idem argumentum spectantia scripserunt Ill. VV. Caesar Rasponus & Simonius Assemanus

51쪽

Tissertatio Historica Cap. VII Dcisam publice proponi jussit, quo res ipsa indubitatum

haberet tes imonium, coeliqua aedificii pars , quam X- citare religio fuit, saltem hoc uno in lapide appareret, Waeternae posterorum memoriae conserVaretur

CAP. VIII.

52쪽

T de Leoniani coenaculi emblemate , quid maXime reserat, scire , existimareque possimus, aedificatoris Varia Tri consilium investigemus oportet;quum pro arbitratu cuique .ihilinii suo hujusmodi parare aedificiorum ornamenta liceat Zacharias 1 Pontifex Triclinium a se in Laterano collocatum universarum Christiani Orbis provinciarum tabulis Convestivit, ea , quam paulo ante dixi, de causa est in a porticibus , quas tochia Graeci dicunt , ubi egentes publice alebantur , pauperum greges, alimenta , ministrorum obsequia Hadrianus . exprimi jusssit. In amplissimo Xenodochio 3 Lateranensi Apostolos gentibus praedicantes Leoni III pingere libuit , ut exteri advenae suarum quique regionum magistros, ct prima Fidei christianae apud suos exordia , Romae , vel inter epulas, Contemplarentur . Ergo in Triclinio conviviis Pontificum Imperatorum designato partae suo tempore publicae pacis, Imperiique tran. stati monumenta, quandam tum gestorum faciem iub- TQ iii dere obi vi ibus Leo voluit Partae quidem pacis Onu mentum in ipso tribunali ita constituit. Pax Ecel. Notum Nero est omnium set Graecorum , Vel ἡάὸ ii Latinorum historiis celebre piaculum quod turbulenti homines in virum sanetissimum , atque innocentisimum , Romanus populus in civem suum , ecclesiastici ordinis facile principes in Leonem Pontificem Maximum perpetrarunt, unde exorta inter Romanos disiadia in cum in orbe , tum in universa Italia turbata pax publica Ad quam componendam Albinus Flaccus', vir summae apud Carolum Magnum autoritatis, gravissimis olim verbis eundem instam.

mavit Ecce in te sol tota satus ecclesiarum Chriyli inclinata recumbit. Tu index scelerum , tu rector errantium, tu consolator moerentium, tu exaltatio bonorum P ο hine Imana

Anast in Zacch. 3 Idem in Leon. III ci Idem in Hadrian. I. O Albin epist. II.

55쪽

in sed , ubi religio maxim. pietatis quondam claruerat, ibi extrema impietatis exempla emerserunt cordibus suis excaecati excaecazerunt caput proprium PQ ibi timor e , nec sapientia , nec caritas 1se videtur . Ouid boni ibi esse poterit, ubi nihil horum trium inDenitur timor Dei esset in eis non auderent si sapientia , non doluissent se caritas , nequaquam fecissent Tempora sunt periculosa lim ab ipsa Veritate

praedicta , quia refriescet caritas multorum . Ullatenus capitis cura mittenda est Lebius es pedes dolere, quain caput . Omponatur PAX cum populo nefando , s feri potes , relinquantur aliquantlitum minae, ne obdurati fugiant, sed in spe retineantur , donec salubri consili PACEM ,eυοcentur . Scelus porro illud nefarium in Leonem editum , quod Flaccus innuit, licet ab Anastasio I Bibliothecario vicino illorum

temporum Scriptore luculenter narratum sit cito tamen , facileque ut credant, adduci se minime quidam patiuntur,

sed quidvis potius actum existimant, quam effossos oculos, vel praecisam ei linguam fuisse, qui post acerbum illum casum. tenuerit diuturnissimum pontificatum Scilicet Philippo Mornaeo, Mistis catholicae Fidei desertoribus maxima videtur pietas perduellium illorum facinus minuere modo ne vel in sanctissimi Pontificis commendationem , vel An ς'Rii liberatoris Dei cedat gloriam tanti sceleris immanitas. 4eus. '' Conspirarant, inquit Ioachimus Camerarius 3 , in Leonem

Tantificem quidam , ct capto jusserant oculos erui, qΠibus πα-men hoc negotium datum fuerat, ii ortientos quidein vulneran-d culos fecerunt, sed pepercerunt Iuminibus Antiscis . Itaque fus ei ademptus non es. Se quo fabulam pse sparserunt quidam , visum Antisci itinitus situ tum fusis . Sed non desunt Leonis aequales vel Graeci, vel Latini testes veritatis Theophanes 4 rem gestam sic exposuit. O . ηο

moventes Q In Leon. III. Ad Chronol sancti Niceph. t De hist. Pap. Theoph. in Chron.

56쪽

3 De Laterane Hibus parietinis renitutis .mοGentes p Humor uitlsati sunt contra Leonem Tapam, tenentes excaecaterunt elim . Quod vero Theophanes de aspe- ictu eidem lontifici restitui, dicere praetermisit , addit Pori ερεὰ Anastasius, suo tamen illo scribendi genere ambiguo ,

pos ierint minime accurato , Non tamen penitus Irimen ejus extinguere Mygmς ' potueriint dicere voluit non tamen in po teram tempus, sive in perpetuum , lumen ejus extinguerepotuerunt; ne vel a Theophane , quem interpretatur , discedere , vel sibi alioqui non constare videatur . Theophanes AEnim 'penitus χXtinctum Leoni lumem ait ipse vero idem paulo post divinitus 1estitutum marrat i). Carolus Magnus, scelus in Ecclesia Romana nunquam antea auditum , iis haud dubie nunciis acceptum , qui Roma ne uni , nec incerti ad se tanquam Romanorum Patri Cium , Urbis patronum , CCtesiaeque Romani e defensorem subinde , Crebriusque publi Cis, privatisque litteris perserebantur , cum ad alios perscripsit, tum ad Albinum Flaccum praeceptorem suum : Quid ero, Flaccus ait a , in eo actism si , qui rector praefata Sedis fuerat, mihi teneranda bonitas terira innotescere curavit Statimque subdit quemadmodum Caroli litteris acceperat Romanos cordibus suis excaecatos excaec se capti proprium , hoc est Pontificem Maximum . Eginhartus 3 rem eamdem ita persequitur Romani Leonem multis use tum injuriis , erutis idelicet ' oculis , linguaque amputata, dem Regis implorare compΗ- musi VI, erunt. Idem Albinus Flaccus in carmine' de leonis raduetustiori Carolum prose stione Pontificem expulsum Roman. a sede Leonem tibus a propriis, ct tot tolerasse recenset

mussvis Verbera commemorans P extinctum lumine Altum

qμ'βhμ plus, at, ct abscissam liquid de gutture linguam Nunc medicante Me sanatum , ct ab muibtis Ulis se malis . Et statim infra: Exquirit Carolus casus , auditque laborum DiGerissu sceleris populi impia facta Jtupescit, Miratur gemina jamdudum luce fenestras

Extinctas,

ct In Leone III, 3 Egiu in vit. Car. Magn. 1 Apud Albin epist. II.

57쪽

Extinctas ct nunc reparatum II in multum, Truncatamque oluet miratur forcipe linguam. Alter in alterius configunt timina multus :Auetor nnalium Francorum ly Le Papa diιm cismliatania proce surus de Lateranis ad Ecclesiam beati Laurentii,

qVae ad craticulam vocatur, qu sedens pergeret in insidias a Romanis postas juxta eandein asilicam incidit ubi eqiι de je Ius, is erutis culis, ut aliquibus visum est, ingua quoque amplitata , suus ac femiυiυus in platea reIictus R. Si,

ut docti viri non dubitant, Albini Eginharti MCaroli hic autor est aequalis, quis non videat adscititiam es illam vocem, ut aliquibus visum est, quam ex libri a sine desumptam nescio quis ad orationis is historiae filum attexuit Si vero tantis viris aetate posterior est, derogare iis fidem non potest, quorum, ob aetatem praejudicata est a uictoritas. Si Zonaram Mornaeus a), nuperum sane scriptorem proserat, is non solum Theophanis eodem aetatis praejudicio exploditur , sed falsi etiam redarguitur; ut qui ab auetoris fide disces erit , quem pene describere solet. Sed si Romanorum in eo facto consilium exquirimus , id tale fuit, ut Leonem Pontificem de ea, quam ipsi minime ferrent, dominatione deturbarent lege Perstacae crudelitatis, quae jamdudum in imperio Romano no-leVerat, quave per per eosdem illos dies Irene Augusta Constantino filio imperii collegae oculorum visum ademerat, ut aditum ad eam dignitatem in posterum filio praecluderet Leoni praeterea linguam Romani praeciderunt, cujus censoria facundia perditos mores suos , vivendique licentiam increpari sentiebant; nam ob eam dicendi vehementiam Sermocinatoris 3 nomen Leonem invenisse acce- ὸ pimus. is licet indignis modis a Populo Romano acce numeatum Pius Leo tamen in repraesentanda hoc in Triclinio P cs, ad quam sibi Ecclesiaeque suae , ac universae Italiae restituendam Carolum Regem ipse coram permovit, christiana cum primis usus est modesti Nam impiam in se Roma norum

Leonis ino

58쪽

34 e Ldtera i sis inriselini s rejiitutis. norum coniurationem, PasChalis Primiceri , Campulique Sacellaru insidias, sicariorum impetum, inter sacras religi ne strictos in se mucrones, publice, in conspectum Populi Romani proponere, praeterquam quod Xacerbare mentem facinorosorum hominum poterat, qui suam impietatem perpetuae posterorum memoriae commendari viderent; animum etiam affectum olim injuria non omnino vacuum indignationis ' prodidisset; in qua ' tam donge fuit Leo vir sanetus, ut non modo parricidii crimen sicariis, set conjurationis auctoribus vitam ratiam, licet Carolo Magno reclamante condonaverit; ut ob 1 a Theophane merito Φιλανθ ρωπος sit appellatus. Quare facinus adversariorum tam horrendum, vel reportatam a se Vietoriam invidiae plenam in tabulis, qui gentilium mos fuit, exprimendam minime duxit ex uangelii autem armamentario deprompta triumphi tessera. in tranquilissimae pacis imagine, qua nullus flenderetur in exemplo Christi Domini, ita expressit exercitae in se Crudelitatis memoriam ut magis ornatum, quam historiam impie in se commis- serum quaesisse videatur . Ergo cum in Triclinio a se nuper extruet id fieri deberet, Christum mominum pacis auctorem post nuperum laniatum redivivum, PACEM Discipulis in coenaculo nunciantem propoliti t. quem sane admodum ipse post effossos oculos , post linguam praecisam post diram denique parricitarum immanitatem , quasi ad Vitam revocatus, qui in se saeviissent, ad pacem non adducit modo, verum ad mensas vocatis convivia, quibus eo magis foedera pacis inter se stabilirentur . quod a se , tum animi magnitudine, gravitateque , tum bona, publi-' caque fides factum, ut demonstraret, eodem illo signo,

mi Pipia quo Syngraphas, actaque publica confirmare communireque solebat, has pacis publicae tabulas confirmaVit, atque communivit . Est enim Leonis III. Pontificis signum

'ῆ id quod in apsidis hemicyclo lenis GLORIA IN XCELSIS DEO, ET IN TERRA PAX HOMINlBUS

BONAE VOLUNTATIS; moris quippe fuit antiquorum

Patrum ex divinis litteris excerptas voces familiares habere , ac omni in negotio usurpare, quibus vel ad Deum

59쪽

excitaretur animus , vel facii moneretur sui, vel Dei nunquam oblivisci assuesceret, quod omnes ad hanc diem servant Romani Pontifices Ignati sanctissimi martyris consuetum illud fuisse carmen ab Areopagita I Dionysio accepimus o μο ερως λαυρωται, reus amor Crucifixus

es; Johannis Chrysostomi illud sertur a Δοξα σοι

Κυνε ε εκα παντων, Gloria tibi Domine propter omnia Has inter se, Deum nuncias voces, quasi sacras, sanctasque majores habuerunt, si quid ratum firmumque esse vellent, eo inscripto, subscriptoque signo, ita a se haberi declarabant. Cum Leo II in conspectium Caroli Magni auxilium imploraturus venisset, illa prima ejus, ut Anastasius ait 3y, vox fuit Gloria in excelsis Deo, ct in terra

pax hominibus bona voluntatis nempe se summis licet assectum injuriis, nuncium pacis non bellorum , aut dissidiorum ades e sane illime assirmavit. Praeclara sane VOX, qua una Leonis Vitae totius praeconium esse queat neque enim tot adversis exagitatus, Mad terram penitus afflictus animus ad tantam erigi maanitudinem potuisset, nisi veluti fundamento firmissimo adolescentiae, ac universae vitae sanctitate optime constitutus fuisht. Quo quidem facto quemadmodum anteactae vitae majorem eo splendorem attulit, ita Deus Opt. Max vitae ejus, atque incolumitatis patrocinium sic suscepisse visus est, ut restaurato oculorum lumine, restitutaque loquendi facultate, non tam sacrilegas perduellionum manus redarguerit, quam impium detexerit animum, quo adversus hominem innocentismum falsas conflare accusationes sunt ausi. Itaque Virum Deo gra Ἀε,111. u. tum majores adeo venerati sunt, ut ad ejus monumentum ter lanctos. aram Deo quem cultum antiquitus iis tantum , qui in Osanctorum numerum adscriberentur, adhibere fas fuit in sacra Vaticana Petri Basilica extruxerint, .cum sanctitate paribus Leone Ι. ΙΙ. IV. uno in loco eum Condi,

Colique voluerint, quod a Paschale ΙΙ. inscriptus lapidi titulus hic docet:

ci Divin nomin cap. q. In Leon. III. In ejus vit.

60쪽

36 De Lateranensibus parietinis restitutis

Reliqua, in hac tabula non minimam antiquitatis ecclesiasticae notitiam continent, pallia, loratae tunicae , Vestes litteratae, gesticulationes digitorum, aliau quae cum hujus loci non tam propria, quam aliarum veterum ta-hularum Communia videantur, ad libros, quos de eodem argumento scribimus, retici nunc a nobis , equi bonique lector consulat.

Sextera partis algidis Issigillim iii repraesentet. Uod parte apsidis dextera relucet musivum recentioris quidem manus est imitatio, quae tamen Opus su=νlεα reXprimit illud antiquum, quod Leo III. in con- speetu olim posuerat. Id porro ante annos amplius septuaginta decidisse, ex eo coniicere mihi videor, quod ille is casus non anuinii modo diligentiam antevertit, sed etiam Angeli Massarelli curiosi antiquitatis indagatoris, qui nistrae partis imagine, ac inscriptionibus provide conservatis, dexterae hujusce, ne vestigia quidem nobis reliquit; uixit ille ullo ΙΙΙ. outifice, cui, duobus ejus suces.soribus Marcello II Paulo IV. fuit a secretis, eandemque operam Concilii Tridentini Patribus summa cum laude navavit, ac demum helesinam rexit ecclesiam. Sed qui eum antecesserunt ecclesias icae antiquitatis curatores, laude illi quidem dignissimi, hanc hujus musivi partem suo tempore labentem exceperunt, optimaque de delineandam

curarunt.

Hoc ejus imaginis exemplum , quod unicum nobis, ac toti posteritati relinquebatur, Illustrissimus Cardinalis Barberinus, non sine divino nutu , post diuturnam indagationem nactus est , quod lapis ab illo positus cita profite

tur, ac monet.