De Lateranensibus parietinis : dissertatio historica Nicolai Alemanni : additis quae ad idem argumentum spectantia scripserunt Ill. VV. Caesar Rasponus & Simonius Assemanus

91쪽

Desertati Hi lorica Cap. XI. 37

hiscripti Caroli imaginis explicatlir. R I tu solemnes, quibus es inauguratus Carolus Augustus, commodius quam eo lΙ. in exigua tabula scriptores Xposuerunt ii aditi vero jus imperii aeque in historiis contineri videtur , atque in ea brevissima inscriptione D. N. CARVLO REGI Hanc enim detorquere ad Caroli Patricii Romanorum, nisi prio' Francorumque Longobardorum Regis dignitates Cnlicet quas ille partim Hadriani Pontificis arbitrio jamdudum obtinuerat . partim generis successione a Pipiuo patre multos ante annos a Ceperat, Partim armorum contentione longe ante Leonis Pontificatum acquisierat Ha Cvero tabula, nisi nos oculi fallunt, nuperam Caroli dignitatem refert, hoc est Leonianae restitutionis , cui hoc in emblemate componitur MComparatur, prorsus aequalem. Res erit exploratior, si singulas inscriptionis partes perpendamus mi eas caroli dignitates Principio quidem Regis nomen Patricio non quadrat, cum ad illud in Ita P

lla penitus abolendum , Patricii , ut statim demonstrabo ab Imperatoribus fuerint designati tantum abest, ut Francisci Junii 1) ac aliorum vera sit sententia , qui Romanoruna Patricium , Omam m , seu Regem fuisse Romanorum commenti sunt vel Goldasii a , qui Caroli Patriciatum Imperatoriae majestati exaequavit. Nam de nostris taceo, qui non tam Caroli Patriciatus propria , quam PatriciCrum ordinis communia in medium proferunt Omnes denique illam Caroli dignitatem quasi alio caelo natam circumspiciunt, alba an atra sit edicere non satis queunt. Sed . . . erant olim , quod nemo nescit, in Republica Romana Ahita . Patricii, qui cum reliquo Senatu aequo jure viverent. Cn-

92쪽

ς Te Lateranen sibus parietinis situtis majestati Caesaris faeti sunt, ac Senatoribus, Praese stisque praet6rio gradu , sententiaque in Senatu dicenda praelati. Quae hujus ordinis excellentia ad ustiniani usque dominationem is Procopiosi credimus hac diu post integra perduravit. Ab Iustiniani ferme tempore , nisi fortasse prius, quod quidem modo non succurrit, dignitati addita

est praefectura provinciarum. Qui eo carerent munere Distprooxia provinciae, ac in urbe , re Senatu praesentes adessent, praesentales Patricii, ut est apud Cassiodorum a vocabantur. Qui praese Ruram gerebant, pro suarum quique prOVinciarum more, a lege nuncupari consueverant, Proconsules sitis. Africae, Italiae Exarchi, Siciliae Strategi, Praetores Orien-

provinciis iis , aliarum regionum moderatores, Comites , Duces, Praesedit. Verum Cum ea nori tanquam praelecturas Obirent, qui ex Patriciorum gradu non essent Patricii, ne quid supremae in Senatu dignitati suae derogatum videretur , sua tum titulis praefesturarum ordinis quoque nomen praeponendum curarunt. Quare passim apud Gregorium Magnum , Nicephorum Conitantinopolitanum , Theopha nem Isaurum, Paulum Diaconum , aliosque ea nomenclaturae forma occurrit Tatricius Xarchus Italiae G tricius QPraetor Orientis, Patriciis QProconsul Africae,

tricius Strategus Siciliae cujusmodi exemplum est illud: The blactus cubicularius , Patricius ct faearchus Italiae , apud Anastasium in Joanne VI Schola silaus cubieularius , Patricius, Exarchus Italiae apud eundem in Constantino, apud Paulum Diaconum 3). Sed demum quae est inanis hominum ambitio ) neglecto Praefeeturae nomine licet honestissimo , Patricii solummodo provinciarum dici maluerunt. Hinc in Imperio illa Praefestorum omnium similis eademque nomenclatio : Narses atricius in Italia apud Iustinianum 4 , Salomon atricius Africa apud Vi florem Tunnensemis), Priscus Patricius Orientis

apud Gregorium Magnum ο), Gennadius 7 Patricius in

93쪽

Vcnantius I Patricius ab eodem salutantur , dissimulato nomine Afi co Saeti ae , ubi hic Strategum , ille Pr consulem gerebat maragdus atricius ' Sennae apud Paulum Diaconum a), Daniel utricius de Sicilia in Francorum annalibus 3), Michael utricius Thrygia apud 4 auctorem aliorum Franciae annalium , Dynamius Patricius Galliarum apud Gregorium Magnum inscribituris , quem Gregorius Turonensis Reetorem Massaliae, Provinciae novit 6), Arrigius Patricius de Gallia , ω 7 Asclepiodotus Patricius Gallorum ab eodem Gregorio Magno vocantur Dynami in eadem praesectura succes res, apud Paulum Diaconum 8 Amalus, sive Amatus atricius μου7nciae, qui Glintram Francorum Regi parebat. Ac ne aliarum civitatum provinciariam in sinitos numerem, Urbanos memCro . Apud eundem Diaconum 9 Gregorius Patricius Romani s is dicitur, qui tum Dux etiam nominabatur,

apud eri cum Monacl)um io Volusianus Urbis Patricius hoc est Praeses in veteri lapides ira aB RT V UL VS DEI GRATIA. ROMANAE URBIS PATRICIVS idest Praesedius auctor lapidis more sui seculi loquitur;

ille tamen Tertulli non is, cum una hujus, bc illorum Castinensium sit impostura privilegiorum , quae alibi e Xplosimus ia). Denique Suidas cum Patricios πατεeα ου κοι sommunis patres definit, non praesentales Patricios, quorum nuda dignitas suit, sed praese IOrios intelligit , quorum munus erat provincialibus jus dicere , c praestare populis

praesidium . Porro sub Iustiniano sequod dicere coeperam' in Italia odios Regis nomine audacia Golliorum , atque tyrannide Imperatoribus facto, post eos debellatos, Belisarius primum, deinde Narse Patrici ira Ducis exercitus titulo insignes , ut ejus temporis historici referunt , Italiam rexere axinde in provinciam missi sunt Exarchi, qui eo His demum

94쪽

5o e Later ensibus para etinis res tutis. demum abrogato nomine , Patricii, ' eciam Imperii lexerat i sunt appellati. Itaque Patricia dignitas, licet Regiae Patricii, proxima longo intervallo tamen proxima fuit; cum . inii, titulo , Minsignibus, ct dominatione Rerum careret. Nam

provinciae, Cui Patricius praeerat, quasi Praetor Praefectus que ad Caesaris nutum moderabatur, ac in ossicio populos iis , quas Augustus praescripsisset, legibus Continebat, armisque ab hostibus tuebatur . Inde est quod cum defensorem , a patronum suarum provinciarum , Urbis Pipinum Elephanti. III. Hadrianus I. Carolum Mignum

Cooptarent, prompto illoci paratoque Patricii nomine , quod tum in Italia e Imperii Consuetudine usurpabatur , eos Patricii, appellaverunt. Quamobrem Carolum Rom e imperatorem diserenis, jam renu DCtatum PAtricii Omees deposuisse auctores illorum temporum aequales , quos Thulo ante laudavi , in Francorum annalibus narraverunt; Ac deinde, inqui uiat,

omisso utricii nomine Inperator , ac uel lus est a pestatus Idque eo factum est, quod Caesariani miniit ri titulus illum, qui jam Caesia esset, dedeceret. 2id ergo iis Imperatoribus amabo in mentem venisset, quos Gol distus 1 affe-verat de instaurando Patricii nomine cogitasse. Cum id Carolus Magnus statim ut Imperator fuit, respuerit, ac rejecerit 3 Quid itidem Patriciatum Goldastus a Imperatoriae milestati inseparabiliter annexum ct perpetui pri Uilegii, O legis aeternae beneficium esse praedicat Quasi summum sithero privilegium , ac beneficium si servus appelletur , Chre-P xxiςi mei s Davus in scena dicatur. Quamquam Romae, ac in Molesta, Pontificum ditione universa non illa Carolo, quae pridem Caesarianis Patriciis, summa rerum potestas Praetoria fuit; sed tutelaris tantummodo, in ut ita dicam , praesidiaria, quod Carolus ipse titulorum sui Patriciatus sorma declaravit, quam regiis litteris post Francorum S Longobardorum Regis nomen praenotare hunc in modum solebat Carolus gratia De Re x Francorum , is Longobardorum, ac Patricius Rominorum defensor sanctae et ecclesiae Hoc scilicet Caroli Patriciatus erat munus certum, proprium, C

95쪽

universum ecclesiae Romanae praesto esse , eidemque domi, solisque pacem, tranquillitatemque publicam turbatam vindicare , vindicatamque tueri. Nec dubium , cum in ,

iisdem litterarum epigraphis Tati Dii nomen ita plerumque distimulet, ut id in uno illo defensoris titulo comprehendat, atque concludat ly Carolus gratia De Re Francο- rumi Lones bardo i m ac defensor sancI. De ecclesiae . Quare Paulus I. Pipinum a Stephano III. decessore suo creatum manorum atriciu)n , appellare defensorem Romanum Onsueverat Mense , inquit a), At tu li, die septima decima , introduximus corpus beati Stephani Martyris atque Ponti ficis, tempore Constantini, o Leonis Augustorum, o Plini excellentissimi Regis Francoru in edi defensoris Eomani, indictione

quartadecima . Sed ad xi oli titia lorum normam redeo,

quam hic unam mihi proposui. Neque defensorem Carolus solutum se scribit, ac liberum, ut integrum sibi soret eam de Iensionis provinciam suscipere pro arbitratu , Vel suo consilio negligere quandoquidem sacramenti religionem qua se se ea de causa Pontificibus , eccles1aeque Romanae obstrinXerat, agnoscit ac profitetur , ubi se defensorem de votum in libello capitulorum praenotat Ego Carolus gratia Dei, jusque visericordia donante Rex , ct RecIO Regni Fraii. cori , ct de Votus sanctae Te ecclesiae defensor , humilisque

adjutor . Quibus vero nominibus, quove sacrament dev tus esset, aperuit, cum ad fili pandum scribens oliun ecclesiae hoc es Romanae se nuncupavit Carolus gratia Dei Rex Francorum o Longobardorum, ac Tatricius Romanor&m,stius di defensor sancla Dei ecclesiae. Neque enim pietatis , ut sit, ac religionis ergo Ilium se dixit quippe qui, ut

ejus appellationis , quam vehementer ambivit, Compos feret, Leonem III. etiam atque etiam per Legatum L flagitavelit 3 Et paterna, inquit, pietate nos in siliu/ri sibi adoptaret dilectionis paci Pam unanimitatem. Quid ' ut se Paterna voluntate eo prosequeretur , ac filium appella

96쪽

6a De Lateranen sis methus restititis. expediretque Legationem, uti nomen id sibi a Leone beneficii loco concederetur , quod ex domestica consuetudine Romanis Pontificibus ne vel infima quidem plebis homuncioni negabatur. Sed si attendimus an innim, ad tari filius, disertis verbis expetiit Adoptari vero Idque ab

clibi pa ecclesiastico viro, a sacrorum antistite , cui ex praescripto triciatus canonum esse nequeunt natura liberio Liceat hic penitius ''' ' Caroli Patriciatum inspicere, ac ejus rationem , Conditionemque in lucem proferre . Cum adoptari silius a Leone . Carolus petit, rem petit minime novam, si vel ejus et tis morem , vel Pipini parentis exemplum animadvertimus. Pipinus quidem atricius Romanorum a Stephano III de

claratus, non semel FILIUS ADOPTIVUS in iis 1 litteris appellatus est , quas, Petri Apostoli personam inducens, ad eundem Pipinum , obsessa a Longobardis Roma perscripsit. Ex more autem vetustissimo ea tempestate adsciscebantur cum a privatis hominibus, tum a Regibus, provinciarumque dominis au Xiliares viri sortes, bellica , virtute, praeclarorum gloria facinorum insignes, qui privatam familiarum, vel publicam regnorum , a prCvinciarum rem tuerentur , si quod vel ab hostibus aliquando esset, vel a Civibus timeretur periculum . Ita sibi filium

Zeno Imperator a adoptavit Theodoricum Regem Gothoarum 3 , Theodoricus Regem erulorum 4 , Justinus

Imperator Eutharicum illicam , alii vero alios bello carmis expertos . Neque enim erat dignus adoptari ut Calliodorus ait s)n si qui Ortygimus mereretur agnosci, O qui se prius vellet mori, quam aliquid asperum videre patribus insigi. Quare adsciscebantur data ultro citroque fide certis quibusdam ritibus, ut est in formula Theodorico Regi Gothorum solemni 6): Filium te praesenti Vnere frocreamus , ut competenter per arma nascaris , qui bellicosus e se dignosceris damus tibi equos, enses , clypeos, ct reliqua in strumenta bellorum, ac statim de juramento ac fide subdit:

Ille

3 Cassiod Var libr. 4. v. a. io Ibidem.

97쪽

III a te deUotionem petit qui te magis defensare disponit. Quod ita innuit Venantius Fortunatus I): Utque fidelis ei sit gens armata , per arma jurat, Iure suo se quoque lege ligat. Qui vero ita adoptarentur, silii per armat ut legere est apud Casliodorum a), atque ornandem 3 in posterum vocabantur, Wo juramentum de sensionis gratia faetum , defensores deυοti , Nimirum ad ejusmodi sacramentum Hadriano Pontifici dictum Carolus haud dubie respe-Xit, cum se litteris regiis Filium sanctae Dei ecclesia desensorem ac d nsorem detotum inscripsit. Iria enim haec Romae Carolus praestitit Filii pietatem Pontifici prosesissest , ecclesiae defensionem in se recepit, sim, eamque rem se

ipse , data Hadriano fides , de Do Uit. Quae singula Comprehendit ea legatio , quam pro petitione Patriciatus Romam Patriciatus Carolus destinavit. Nam X tinc' o Hadriano Pontifice , quam similio.

ab illo acceperat Patriciam dignitatem, ecclesiae filii nomen sibi confirmari a Leone III. successere per Ange-bertum Legatum petiit, suamque vicissim . hoc es , filii ac defensoris fidem Pontifici spopondit, ecclesiae autelam . Illigites Angeberto 4 inyunximus , inquit, t ex collatione mutua secum Leone Pontifice ad quem scribit' conferatis quidquid ad Patriciatus Osri firmitatem necessariun

intelligeretis. Victit enim cum beati Jm Praedecelsore te Irosancte paternitatis ad Ium inii , se cum beatitudine si a jussedem mei, ct caritatis iuυiolabile foedus saluere demero. Quatenus Apsolicae an titatis es a divina donante gratia, sanctorum ad Vocatis precibus , me utique apsolica benedi Ii consequaturri, san I1smara mana ecclesiae sedes, Deo donante no stra semper deSotione defendatur. Nam ut sibi redintegraretur Romanus Patriciatus, qui Hadriano mo vita sun- ct O , inanis jam erat , ac plane nullus, duas ejusdem olim sibi concessi proponit Leoni conditiones , dei alteram, alteram desensionis . Fidei, inquit, inviolabile foedus Ratuere

98쪽

6. II Lateranensibus parietinis res tutis desider hoc si paternitatis pactum , ut ait , quod Cum Hadriano inierat , nimirum adoptionis , ad quam ipse Carolus in Hadriani Pontificis epitaphio respexit i): P mina jungo simul, titulis clarissime , nostra

Hadrivulis , Carolit , rex ego , lique pater. Nam a Pontifice qua provinciarum domino , non propagandae obclis causa, sed . tionis defendendae, adoptatus est de more filius per arma . Quemadmodum Stephanus III ad eundem Carolum , Pipinum Caroloman

FENDENDUM de manibis adbersariorum hanc Romana 3 iciυitatem . Etenim universum illud paternitatis pactum , side foedus in eo tandem , ut ipse Carolus hic ait, vertebatur , quatenus sancti spina Romanae ecclesiae sedes Vtra semper deDotione defendatur Caroli ergo Patriciatus quantuscumque erat, musmodi erat, ut nihil nisi ecclesiae Romanae patrocinium , a defensionem , camque sacramento devotam contineret . Cur igitur a Caroli atticiatu defensoris mu-ug Πῆι nus distinguit Gold alius 3 atquc hoc illum ecclesiae im-

sensor c. pendisse Contendit, illo vero Romanis jus dixisse commi-clesiae idem ni scituri Certe Carolus Patriciatum a Leone renovari sibi ea tantum re postulat uatenus , inquit , an cissima ο- manae Ecclesia Sedes xiostra semper detotione defendatur Pipi nus itidem defensor Romanus a Paulo I. ut lX , vocatus e1 , qui Romano ritur aeque ni it Tatri ius. Mirum illud sortasse videatur , quod Carolus sibi petat iras aur ri Patriciatum , qui semper integer ei relinquebatur , Cui semel inta Romana Republica obtigisset, Nam mox datus fuerit Patriciatus, in vitae temptis reliqumni Theodoricus Rex ait )homini sit coaetat s , ornatus in iGiduus , cingulim sidete , quod nescit ante deserere , qua in de mi ndo homines exrgere contingat . Nempe illud verissimum est, atque in magis ac magis comprobatur, quod paulo ante disputavi, Carolum Romanorum Patricium fuisse renunciatum , non tam ut in Senatum adlectus albo Patrum, seu Patriciorum conscri-

99쪽

conscriberetur , quam ut Romanorum defensor designaretur, designaretur autem consueto, vulgatoque illo Patriaci nomine , quo tum in 1mperio Praesides provinciarum quorum partes erant provinciales defendere , vulgo passim ex Imperii consuetudine nominabantur. Quae igitur auctoritas, quodve munus esset Caroli Romanorum Patricii, ipse sua legatione , suique Patriciatus titulis decla . . ravit. Declaravit porro, alio facto quandoquidem δ' tam .initior rolus in Italia duc bus clarus nominibus fuit Regis ia quam extrici ejus enim ditionis universae , ex qua Longobardos LQΠPhyxd

eXpulit, alteram partem Pontificibus olim posse staribus cessisse, restituisseque illum novimus alteram , belli jure suo adjunxisse imperio . In hac quidem Longobardoraim Rex

dici voluit, in illa Tatriciiι , atque Defensor Potuit quidem, Rex autem esse , vel dici, nec potuit, ne Voluit. Atque

eam ob rem Patricii Romanora in titulum Regis Longobardo-rrim titulo ubique postposuit; neque enim Regiae majestati Patricii gradum ccmparandum putavit. Quod si 'AOma- ηοrima Patricius, Rex cu isti credunt Romanortim fuisset, nulla prorsus dignitate , nulla ratione Longobardico regno regnum Romanorum Carolus posthabuisset. Praesertim cum diu antequam Longobardos profligaret, Romanorum Patricius a Stephano III nominatus esset. Nam ad suppetias urbi serendas Pipinum patrem, ambosque ejus liberos similiter , unoque Domine Stephanus evocavit, litterisque a an praefixit epigrapham . Ominis excellentissimis Pupino, Carolo ct Carolomanno no fris Romanis Patriciis I). Quae cum ita sint, tantum hest, ut Carolus Magnus, qua Patricius , Rex Romanorum esset, aut Rempublicam

Cum potestate gereret, aut Pontificum provinciis, urbibusque moderaretur , ut earum clientelam, quam solam Patriciatus nomine contineri demonstravimus , ab Hadriano I. concesssam sibi, Leonem III successorem rogaret, ut

ratam firmamque esse sibi nihilominus vellet; quod illam sciret a Romani Pontificis nutu pendere, di pro ejus arbitrio aeque sibi, Regibusque Francorum, atque cui

libet

i Apud Baron, ann. 7ss.

100쪽

65 De Lateranensibus parietinis resilutis. libet christianorum principum committi posse, prout quisque rebus ecclesiae Romanae, vel bono religionis publico studere maxime videretur. Quare post Gallorum Reges demandata ea Cnnunquam provincia fuit Regibus Italiae, Castellia, Sueviae, Siciliae ; quorum , nisi me fallit memoria, postremi fuere Conradinus, Ludovici Regis san-Τab. V. istissimi frater Carolus Andegavus, quod ejus argenteus nummus prodit, in quo SENATOR URBIS Carolus inscribitur; quia posterioribus deinde seculis Romanorum Patriciis ut e lege Nicola III. liquet, quam modo proferam' Urbis SENATOREM, RECTORES , ac etiam Α-PITANE sunt appellati. Quorum potentia cum Plerumque in Pontificum Maximorum, Nardinalium comitiis

opprimeretur Potius CCCtesia Romana quam e vetere ,

primoque instituto , ut par erat, defenderetur Nicolaus III. Urbis patrocinium Madministrationem , ab iis, ad minorum gentium praesides, ut hodie videmus, a lege traduxit. De fratrum Virormn consilio 1 , hac irrefragabili est in perpetuum valitura coni titutione sancimtis ut quandocumque, quotiescumque SENATORIS electio, vel alterius quocumqli nomine censeatur, qui Ποctimque modo , vel quocumque tituI ipsus Urbis debeat praeesse regimini, lupo serum

imminebit ΠULLUS IMPERATOR , SEU I EX ROMANORUM, AUT AUUS IMPERATOR, VEL REX, PRINCEPS, MARCHIO, UX, AUT BARO , Dei

quicumque alterius notabilis praeminentia, potentiae , seu pote- Liatis , excellentiae , Ce dignitatis ex*tat frater, illus , vel nepos eorum, ad tempus , vel in perpetuum , seu quitis alius, ultra annale spatium , quovis modo , colore, e causa , per se, Te per aliam personam quomodolibet f bmittenda, in f

TOREM CAPITANEUM PATRICIUM, AUT RECTO

REM, Ce ad ejusdem Urbis regimen, seu scium nominetur , eligatum, seu alias assumatur absque licentia edis Apostolica speciali, per ipsius Sedis litteras concessionem licentiae hu- jusmodi specialiter exprimentes . Sive igitur amplissimam Patriciorum Imperialium , hoc est Italiae Exarchorum potes fatem,

a Cap. Fiundamenta de elect in Sext.