장음표시 사용
101쪽
statem , ut isdietionemque spectemus, sive hanc, quam modo declaravimus Caroli atticiatus longe minorem dignita tenaci qua tandem ratione Carolo Romanorum Patricio DOMlNI, REGIS ue tituli, quos illa celebrat inscriptio,
congruant vel ille, quem tabula XIlibet, habitus, e Rom nee i stesque convenianti Romanorum siquidem Patriciis, velut scriptio nec hedie Urbis Senatori, talarem fuisse amidium , chlamy dem, Rhin V ςQR
in Damque scimus; quas cum in ea dignitate esset, Carolum Leonis III. rogatu induisse, testis est Egin hartus I). Peregrina vero indumenta, inquit, quam Dis Isicherrima restriebat, nec inqnam eis indui patiebatur excepto quod Romae semel Hadriano Ponti fice petente, di iterum Leone siccessore 6ρι si plicante, longa tunica, ct chlamyde mi tus , calceis Romano more formati, induebatur . um fuisse Patriciorum habitum, Athalaricus ex apud Cassiodorum testatur a). Hic vero ubi tunicam longam, ubi chlamydem vides 8 Certe paludamentum vides imperatorium indumento superjectum Franci coci Carolo Regi, ut paulo post dicam, consueto familiari. At cum Francorum, Longobar NequeRegidorum Principe, ait, nonne Regis nomen bene consen L0ΠgQ λς' tit sed consentit illum solummodo nam Dominum no strum quae altera inscriptionis pars est Romae externo Regiquis inscribat scilicet externi tum etiam uere Longobardorum Reges, cum reliquam Romanorum Pontificum ditionem per summum scelus ocCupabant; quibus demum eXadiis Carolus istor , etsi Longobardorum , non tamen ob id vocari, ut diXi, Romanorum e voluit, aut Otuit. Tum quod recuperatas ecclesiae Romanae provincias Hadriano Pontifici restituit tum etiam quod a LongCbardorum Regibus, quorum in Regno ille successit, etsi Roma bsidione pressa , nunquam tamen oppressa fuit imperio. Francorum autem Reges, qua ecclesiae defensores, CRO Neque Regimanorum Patrici nam extra hoc quidem nomen, nihil sancorum rei Gallis fuit cum Romanis tantum abest , ut Romae Domini Ogiri dici vellent, ut ne cuperent quidem, etsi aliqua id ratione potuissent, quippe qui viderent Patriciis
102쪽
68 Te Lateranensibus parietinis re litutis . id, ut exposui, minime Convenireri domi vero usum ejus tituli nullum ipsi haberent, quemadmodum 8 eorum Capitula , quas loges nuncupamus, Mnomismata, Si Caroli Calvi de cudendis nummis constitutio probat. Nam si quando D. N. REGEM in a Ris , tabulisque Francorum legi contingat, quod quidem Contingit raro, privatorum tabellionum id obsequium est potius, quam ejus rei publicae, aut Principum consuetudo, quae plane contraria domesticis verbis is nativo sensu in iis capitulis exprimitur. Ob nullam ergo trium illarum dignitatum, sed nova penitus peculiari de causa Carolu dici Potninus Orier tum
Caroloim primum coepit, Cum Illa Cilicet translata in eum digni-peratori ta fuit, propter quam a Romanis , atque adeo etiam a Pontificibus Maximis Imperatores veteri quodam usu 9ο- mini no tri appellari , salutarique consueverunt. Quamobrem Theophanes 1 non quidem antea, sed ab Caroli Caesaris renun Ciatione βο ,ενης τη ράλης , κεινου eou. Inna ουm cc in Φραγκων, in Francorum, hoc est Caroli, Orestatem devenisse Romam egistimavi ; de qua tamen sententia mox dicam enucleate Romanorum ergo more recepto 'nmano Principi tum primum Creato inscriptum a Leone III. est D. N. CARVLO REGI Cur autem ab Imperatoris nomine hic temperatum sit, tertio- decimo capite disputabimus. Sed de hac inscriptione satis.
Inscripti Leonis imaginis exponitur. G nunc alteram videamus, quae est:
Ut illa Carolum, haec ita Leonem Nominum nostrum indi-gitat. Quis iste Dominorum Duumviratus urbanus dicet sortasse quispiam, qui infenso animo, atque inimico audit Romanorum Pontificum civilem dominationem , quam temporalem
103쪽
poralem appellant; nisi forte frigida illa, atque jejuna calumnia, pistoris vitio fastum id arbitretur . Verum dum Imastinuinantiquas perlustro majorum imagines , aeque me nihil de aluiquarum tinere solet , atque solertissima illorum diligentia , 1ve re si 'rum historiam, sive rituum observantiam, sive pondera veritatis examino. Ea omnia , licet rudibus expressa lineamentis, admirabile quid habent in recessu, modo hae eruditis oculis intueare ; nam eminent, Mapparent eo magis,
quo minus opprimuntur artis industria. Vide hic Apostolos in testudine tribunalis , Petrum oram pallii sublegentem, reliquos palliis ustarcinatos fortasse ridebis artificem dignitatis imperitum; at si quam refert historiam animadvertas , peritissimum dicas. Scilicet ad iter accinctos , succiniflosque , jamque carpentes viam Apostolos depinxit, ubi illud Christi Domini audierunt celeusima EVNTES DOCETU, quod in tabulae appendice notavit. Vide praeterea duum Imperatorum Constantini, Naroli tam disIimiles corona ; neque enim ad pictoris libidinem , sed ad diversi seculi consuetudinem, ut mox disseram, illa est varietas. Vide denique inscriptum Carolo Imperatori REGIS titulum in quo quis non oscitantem arguat artificem p Attamen data est opera, ut paulo post dicam , ne aliter illa sonaret epigrapha. Nemo igitur eam ακυβ αν, eXa fiamque diligentiam in conis titulo neglectam fuisse
putet , qui hanc in reliquis hujusce tabulae partibus tam accurat , religioseque servatam videat. Nec dubium , cum Leonis III tempestate, a diu post , antiquissimum , C praestantissimum Edilium Levitarum Collegium perdura Levitarum Verit, quorum munus fuit sacris aedificiis faciundis praeesse, utque cum dignitate, riteque serent ita curare, ut publico nominum suorum testimonio lapidibus inciso procurationem verbis solemnibus profiteri tenerentur . Damasi Pontificis Levita sedilis in Coemeterio Vaticano, quod aggere Cinxerat, Carmen , quo rem totam narrat, ita Claudit
HAEC CURAVIT MERCURIUS LEUITA FIDELIS
Leonis II. Levita Edilis in sacello , quod, ante Sixtianam demolitionem , pone Triclinium, de quo agimuS, e X-
104쪽
ro De Lateranensibus parietinis renitutis
Ad portas aeneas latriarchi Lateranensis Levita Coelestini III suam ita testatus est diligentiam
INCARNATIONIS. DOMINIC E CVI. PONTIFICATUS VERO DOMINI COELESTINI PAPAE. III. ANNO VL ENCIO CAMERARlO MINISTRANTE HOC OPUS FACTUM EST Ergo Levitarum Edilium Collegium ejus tituli formam conceptis Consultisque verbis opportune ad rem, ita die asse , ut in Triclinio hodie legitur minime dubitamus . Ceterum antiquus, ut paulo ante attigi, Romanorum mos est, atque adeo proprius , PrinCipes , quorum
in ditione, legitimaque potestate essent. Dominos nostros nuncupare S inscribere. Sic olim Imperatores Romanos nationes, populique omnes , Dominos orbis terrarum , salutabant; singula vero provinciae Dominos ficos , suo , inquam , profitebantur . Post Caesares vel Gentiles, vel Christianos, cita Romani venerati iunt Gotthos Reges, Theodori cum . Athalaricum . Theodatum ac reliquos quorum adhuc supersunt inscriptiones, nomismata Ia-P Πtifice dena ratione, eodemque more Ponti fi Ces Maximos, Domi- ω. nos suos , nuncupare tum coepit Senatus, Populusque Romanus , cum Urbe Pontifices suo , plenoque jure a dominatu primum potiti sunt Potiti sunt autem cum a fidei desertore Leone Isau fico discedens Senatus Romanus Uacramentum testes 1 Anastasio dixit Gregorio I. Quamquam impius Imperator, ut Pontificis Ide Senatum, Populumque Romanum abduceret, clas em instruxit, quam ad Osties Tyberina priusquam appelleret, divino nutu, quemadmodum Theophanes a)narrat Adriaticum pelagus, ecclesiae Rcmanae velut injuriarum ultor, absorbuit meque ita tamen sedatae procellae sunt, quibus civiles hoc
105쪽
imperium Romanorum Pontificum jactatum est per id tempus, sub altero Gregorio , Zacharia, Itephano III qui Francorum auxilium praesidiumque imploraturus ad Pipinum Regem in Gallias perrexit. Is primum arma Longobardorum ab Urbe, o reliqua Pontificum ditione ave tit, Carolus deinde filius tranquillissimam pacem Hadriano I peperit, qui procul ab omnibus turbis, Romam ut decessores inde a Gregorio II Pontifice, plena dominatione tenuit Tenuit Leo quoque III successor integro quadriennio Tum civium conjurata manus Pontificiae dominationis pertaesa, Leoni vim intulit Carolus vero Magnus, qui tamdiu laudabitur , dum memoria Pontificum
Romanorum manebit, non modo paratam dei estionem coerCuit , a Senatum , Populumque Romanum ad debitam Leoni fidem pellexit , induxitque sed vetus etiam Pontiscum in Urbe dominium ita stabilivit, ut exeo tempores ante id enim ego quidem hoc nondum observavi Romani Pontifices tamquam Urbis a domini cum in
titulis , tum in acclamationibus, audire Coeperint , Γο-vrim no stri. Sane post illud tempus, extat in sede sancti Marci tessellatum opus Gregorii IV. qui paulo post Leonem III. Pontificatum coepit, ibidemque legis hanc epigrapham
Et in antiquis Ritualibus, tum PontifiCibus, tum Augustis acclamatur . . Papa vita . D. N. Imperatori ita ct Dicitoria. Quod ex decreto Leonis usurpatum deinde is fuisse , facile ex hujus tabulae Benedi sti Politici testimonio potest intelligi . Sed committamus cum Leonis emblemate vermiculato nomisma , in cujus altera facie simulacrum restituti Leonis sub imagine Petri, in aversa, ejus nomen , dominiique titulum aeque luculentum videre licet, atque in a tabula incorruptum habemus. Neque Tib. v. Baronio I ecclesiasticae antiquitatis peritissimo , cui alioqui plurimum tribuo, assentiri facile possum aut Laelio Pa squa-
106쪽
a me Later ensibus parietinis renitutis Pasqualino, qui Baronio ejus fuit auctor sententiae, ut crederet Leon1 I. esse illud nomisma . Nam quarto illo quo Leo Magnus floruit, tribusque posterioribus seculis , ita Caesares Italia: universae , c. Urbi moderati sunt, ut Pontificibus Maximis, praeter ecclesiasticam, nihil civilis jurisdietionis permiserint; tantum abest, ut urbanae dominationis ergo Domini nostri a Senatu Populoque sint appellati, aut ab illis hoc titulo usa nomismata fuerint. Si Ah 3qui titulos , quos Magno Leoni populus , vel sibi ipse posue- Pontificum rit, aliunde quandoquidem Leoniani minime suppetunto nosse certo volumus, facile intelligemus e Xysti III. ejus antecetaris, vel succestaris itari titulorum exemplo cindeque eliciemus Leonis, atque adeo ejus tempestatis COnsuetudinem Xystus in arcu majore Basilicae Liberianae , quam olim restauraverat, scribi jussit e musivo:
Hilarus epistuli aediculae sancti Ioannis Baptistae, quantia, in Baptilierio Constantiniano condidit, inscripsit hunc titulum:
HILARUS EPISCOPUS SANCTAE PLEBI DEI
aediculae ianuas aeneas argento ita caelavit;
IN HONOREM BEATI IOANNIS TAPTISTAE HILARUS. EPISCOPUS DEL JAM VLVS OFFERT
In altero vero sanisti Joannis Evangelistae sacello, quod e regione illius est:
LIBERATORI SVO. BFATO IOANNI EVANGFLISTAE HILARUS EPISCOPUS FAMULUS CHRISTI
En quantum abhorret hujus nomismatis epigrapha Magni Leonis tempore, ac more. Nec minus abe1 ab usu aetatis Leonis II eandem enim tum perdurasse , quae antiquitus Romae fuerat, civilis jurinicitionis, administrandaeque Reipublicae formam, Agathonis testimonio liquet, qui, ad Constantinum Pogonatum Caesarem Legatos synodi Constantinopolitanae Praesides se destinare ait de hac servili
107쪽
Dqsertam Hi loris Cap. XII. 7 3 servili te iri serenissimi principatus Romana Urbe Unus
ergo Cmnium Leonum facile antiquissimus cui nomisma Titulus, Mallud attribui queat, ae est III. contentitque illiCrla , Lebni,iII. ac hujus tabulae titulus, si cum nummi titulo comparetUr. Hic nobis Theophanem i)nescio quis obiiciat, qui ne istum quidem, hoc est, Leonis III tempestate, in Pontificum Romanorum, sed Francorum potestatcm Ut Paulo ante memoravi, Urbem devenistae narrat . in id confirmare sua a Bibliothecarius interpretatiCne , a qua penitus illam sententiam Xclusit , minime quidem voluit; quippe cui optimes de administrationes statuque Reipublicae Romanae constaret, ante oculos ipsa tum re versaretur. Nisi Theophanem sic accipias, quemadmodum Paulus 3 Diaconum apud Carolum Magnum Cititatem De stram civi leam dixit, Aut scilicet in illius tutela esset,
ut demonstravimus atque praesidio. Nam tabulae , quas Carolus Hadriano coniecerat, ac Leoni confirmarat, haudita privatae , ignotaeque fuerunt, ut tantos ejus temporis scriptores latere potuerint. At vero Romam Pontificum Dominium Naximorum imperio, legibusque tum paruisi , si uidem P0'x'i
aliis athrmantibus credere non libet, saltem iis , quorum
res intererat, credatur Carolo Magno Α), qui, ut superiore capite declaratum est quartodecimo fusius dicetur , Romanorum Patriciatum, id es Urbis Priae secturam, per Legatos, a Romano Pontifice petiit, fidemque eidem
spopondit suam . Credatur Ludovico filio sy, qui Pasclin-li I. Leonis III succes bri ratam Caroli patris concesssio nem habens Concedo, inquit, sicut a praedecessoribis Se siristisque nunc in Vira pote late est ditione tenui iis , ct disposui lis Cititatem Romanam calm Ducatu suo, c. Credatur Constantino Porphyrogenneto 6), qui filium Imperii successorem monet , ne Romam suae ditionis finibus contineri putet, quae δεσυ σε κυρίως η g νος 1 ' κφρον Ιαπα:ab e antisiit , rei in Pontificatu per tempus succederet jure dominii teneretur. Hoc ergo nomine Leo III. cum in no K misma-
108쪽
τ4 De Lateranensbissparietinis renittitismismate, tum in emblemate . . inscribitur, Carolus vero, qua Caesar publice renunciatus. Ad quem plane modum uterque I Oma pater a Poeta ejus aetatis nuncupatur: quant premitur 'ram dolore P claris subit patribus orba ;Et infra duo lumina vocantur Luge Roma titum nomen in nbris, Et desun Ia duo lumina luge. Praestat hic integrum dare carmen , huic disputationi conveniens, haud invenustum, si scribentis aetatem spe-Ctes. Iis Certe minime ingratum fore puto , qui nova Priscorum temporum monumenta e Vaticana Bibliothecae et unt Cesar , tantris eras, Ilantris ct orbis , At nunc in modico auderis antro .
Ut te quisque sciat se ruiturum,
Et quod nulla mori gloria tollat. Florens Imperii gloria quondam Desolata suo Caesare marcet, Hanc ultra speciem non habitura , Ouam tecum Oriens occidui si . O quant premitur Roma dolore, Praeclaris subit patribris orba.
nc Augu le tu funere languet, Infirmata pii morte Leonis Leges a senibus patribus actas , Quas elapsa diu raserat aetas, Omnes, is fuerant, ipse reformans, Romanis 1luduit reddere causis. Tu Onginqua satis regna , Iocosque uos nullus potuit sectere Caesar,
'Remanos onerans viribus arcus,
Ad civile decus excolui li. suae te non doluit, Cesam, bisse;
Vel quae non timuit patria vizum ΘSed quae te timuit patria vidΠm, Haec te nunc doluit, Cesar biffse.
in sic lenis eras jam superatis, Et
109쪽
Et siccindomitis gentibilis asper , Ut qui non doluit, ure timeret Et is non timuit, jure doleret Litae, Roma , tuum nomen in Ambris, Et defuncta ει li mina II e. Arcus frange tuos , sicque triumphum Et te , Roma, tuis hostibus osser. Quid Num ad rebellionem Romanos incitat 3 Id vero neque Romanorum fidem, neque Poetae modestiam decebat, qui non tam magnam Caroli laudem , quin majorem Ludovici successoris vituperationem hi exaggeras set, si quid ad Imperium , quod tum Ludovicus susceperat, Roma pertinuisset. Num potius innuit quod res est ita videlicet Romano Pontifici integrum fuisse defensorem sibi quaerere quem vellet, ut ubi defensor Carolo virtute par non suppeteret, suo jure suaque libertate uti, abuti sic posset, ut se hostibus offerre nulli invidia, nulla injuria, nulla denique violata lege vel fide posset. Scili-Cet auctor praeter tutelarem in Urbe Caroli potestatem de qua stipra disputatum cst, aliam agnoscit nullam rad-que, ut demonstravi, munus erat Patricii Omlanorum ,
hoc est quid enim isti frustra distinguunt 3 Defensoris
ecclesiae Romanae , ejusque jurium, Civitatum , a provinciarum, quae in ditione Romanorum Pontificum essent. Quas etenim vii hortas , quos triumphos Urbi, a Romanis Carolum peperisse hic auctor affirmat , iisdem ecclesiam Romanam ornasse ait Ingobertus Caroli scriba: Ad dextram armigeri praetendunt arma mini iri, Ecclesiam Chris inlictus defensor in auum Arnmipotens magnis queis ornet saepe triumphis. Armis quippe Carolus debellavit, qui domi, serisque ecclesiae Romanae, Pontificumque dominatum, ditionem tu ibatum ibant atque haec fuit Caroli Romanorum Patricii summa triumphorum. Ex rebus a Leone gestis illud insigne nobis Poeta notatum reliquit, quod Leges a senibus patribus actas I Omanis sudisit reddere arsis
Egregium sane opus, quod in eruditorum animis in- a gens
110쪽
6 Me Laterane bibus parietinis restitutis gens sui desiderium commoveat. Ni forte Anselmi Jla, quae in Bibliothecis habetur, canonum colle stio ab hac
Leoniana, ita ut est integra , manarit Plane ad unam
utraque formam concinnata fuisse mihi videtur. Nam in altera, quae superest, sive Anselini, sive Leonis eam dicere mavis, id observes , quod memoria dignum Poeta censuit leges ecclesias icas per certa capita Romanis caligis redditas singula nimirum singulis appositas, tributasque; quod ante Leonem secisse primum Joannem Patriarcham Constantinopolitanum alibi diximus I). jus canonum colleetionis, nuperinidelberga, insignis codex , exesus licet ac dimidiatus, adlatus u es , venerando e antiquitatis illustre sane monumentum
Ratione scolatra tabu Iam translationis Imp .
Oui dilia sunt quinque habere docuitates identur. V Eterum hujus generis monimentorum fides e tribus
his ferme constat, si cohaereant singula , si temporibus respondeant, si ab historia habeant testimonium Hae vero etiam si satis , ni fallor, explicata sunt; m- perii tamen translati controversia plena cum sit invidiae quae sicuti videre contemnit veritatem , ita singula perspicere solet, quibus veritas impugnetur; quinque in hac tabula reperio causas, iis maxime opportunas , qui contradicendi libertate suo veluti jure utuntur. Unam, quod de Imperio hic mentio sit nulla imo ne Imperatoris nomen X tet, quo tamen Carolum fuisse tum salutatum, cum Augustus renunciatus est , nemo historicorum non asseverat. Alteram, quod signum id, quod in manum Carolo traditur, si cujus est, Patriciae Certe est argumentum dignitatis de vexillo quippe a Leone II ad Carolum Patricium misso auctores meminerunt. Tertiam, quod nihil cum Caesare inaugurato ille facere videtur ornatus,