장음표시 사용
1191쪽
testamentum facere non possunt. Tribonianna id immutauit hoc modo,non semper testamentumfacere possunt: quasi dicat, hodie aliquando tella. mentum facere possunt, eX d. l. discretis Io. Cons. quae seripsi ad L solutum M. f. 6. supra depign. acit. Suavis est Iustinianus in d. l. discretis, dum subdit, neminem esse . qui penitus non exaudiat, si quis supra cerebrum eius loquatur: quod, ut Opi nor, nemini persuadebit. Maiorem in hoe seri bendi genere meretur fidem Plinius Protonotarius
naturae, quae scribit L Io. r. O. ei, cui auditus primo negatus est, huic & sermonis usum ablatum: non esse naturaliter surdos, ut non sint& muti: mutos vero natura multos esse, qui tamen audiant. Notum est. quod ex Herodoto lib. 1. de Croesi filio reeitat Val. Maximus lib.s. c. 4. α Aul. Gell. s. Noct. Attic.s.
Sed incerti actio erit cum herede, ut legatario, quamdiu ViXerit, eundi, agendi, ducendi, facultatem praestet, aut seruitus constituatur, sub hac conditione, ut si decesserit legatarius, vel capite deminutus eX magna causa fuerit, instituatur, l. 1. in fin. ff. de vis. & viis. leg.
Vsusfructus nnitur maxima ct media capitis deminutione, L pen. s. a. C. de Uufr. f. sin ruri. Ins. eod. Ratio est obvia, quia ususseuehis fiuim
1192쪽
finitur morte fructuarii, d. I. itur. Mors au tem vel naturalis est, vel civilis; quae per maximam, & mediam capitis deminutionem contingit, princ. cae g. r. Inst. quo. moae ius stat. potes sola. I. ι s. s. vlt.Τ proj oc. I. r. S. suum habuit. S. st . ribon. p . e. tab. Dissi Nicol. Valla in libr. de reb dub. qui existimat, usum fructium non tolli deportatione fructuarii, abusus I. s. de C. s D. Lain. C. de donat. int. vir. I vx. vide, quae scripti supra ad L Iedsi mors s. g. r.=. eod. Minima etiam capitis deminutio, velut emancipatio, arrogatio, adoptio, olim extinguebat usumfructum, L in .gulas S. A. de ann. leg. l. rypeti. F. Τ. quib. mod. Uus . am. Paul. I. sent. 1. I. capitis. Capitis mi nutione, inquit, ususfructus amittitum, ructuarius flatum ex arrogatione, vel adoptione mutaue
rit. Unde ratio finiendi isto modo ususfructus petenda: quia nimirumvlasfructus est ius personae,
quae minima etiam capitis deminutione mutatur.
LI. I. r.A de cap. min. g. ἐ. Inst. de acquisit. per arrogat. Sed Iustiniani constitutione in ausis. minima capitis deminutione non admittitur, d. pen.
π g. finitur; quoniam, inquit Giphanius, mutatio personae, quae fit in minima capitis deminutione. ciuilis potius est, quam naturalis, re est perexigua. Quod tenendum contra Culacium, qui . quare emancipatione hodie non finitur usuastu. cius, hane reddit rationem, quia emancipatio hodie capitis deminutio non sit, in not. ad Vlpiau. tit. ro. Quae ratio non est: quandoquidem emancipatio hodieque eapitis deminutio est, j. praterea
1193쪽
ioo ' EMBLEMATA TRIBONIANI.6. Inst. quo. moae ius sol. δεδει. iunct. q. s. Inside p. demin. Caeterum ad d. lustiniani eonstitutio. nem Tribonianus inflexit d. l. r. de υ. s usust. Di Cuius verba ex magna causa uuat, Triboniani. Cuiae. in not. ad d. S. itur 3. Bachou. ibid. ubi perinde seribit, ac si hoc ille primus omnium ob seruasset. Plane adoptione tantum abest, veamittatur. vlasfructus, Ut neque morte, nequci maxima capitis minutione filii, ususfruehis patri aequisitus intereat, I. vlt. C. d. t. de usust. quasingularis est constitutio, Cuiae. insent. Paul.
Verum est, commodum in dote relegata esse repraesentationi' quamuis a nua die dos praestaretur, l. I. S. 2. E. de dot. praeleg.
Dos reddebatur annua, bima, trima die. Vlpian. instrim. rit. s. dosspondere, id est, tribus pentionibus, cuiae. H. obfast. quod tempus legibus statutum dieitur, I. Attilicimur 7. ff. dapa t. dotalib. I. aη. g.s F. Iol. matrim. l. 7. g.F.F. depa t. Hodie annua die dos redditur, ex constitutione Iustiniani in I. vn. g. cum autem T. C. δε rei uxor. act. eui aptata est d. I. r. Cuiae. in fragm. V . d. loe. Aut voee illa, annua, compendium orationis assectauit ICtus, annuam, bimam, trimam diem diecte volens, ut in I. talisJo. g. a. . de lem r. virum, inquit, annua die dabuntur. Et Vlpian. d. tu. si s. maritimores, in ea dote,quae
1194쪽
mma dis reddi debet. Et Sueton. infine Augusti sProduxit quaedam ad vieena sestertia, quibus soluendis annuum diem finiit. Annuus dies pro tribus pensionibus, ct summis aecipitur. Nam
haec erat vulgaris clausula testamentorum, E. I. taurio, s l. cum vulgari .F. d. t. de dot. Draleg. ct caeteroruin negotiorum, Se e. in Suasor. D cito tibi annuum biennii, triennii Hem debere. ubi legendum, annua. bima, trima dia debere,
Illud, aut illud, utrum elegerit legata- rius, nullo a legatario electo, decedente eo post diem legati cedentem, ad heredem transmitti placuit, L IRE de opt. leg.
Multae 1unt disserentiae inter Iegatum Generis, ct legatum optionis: Legatum generis est purum, id est transmittitur ad heredem legatarii. qui vita demigrauit. antequam eligeret L nec δε- mei ra. q. pen. A quanae dies legatori ced. IAPamphilo io. A de opt. Ieg. Optionis vero legatum est conditionale, & fuit semper ante Iustinianum. s. optionis as. IV. de legat. II. optios. F. quia quib. manumiss. lib. nons optio est aestur te gitimus, ct solemnis. I. 77. D. R. L Electio, quae inest legato serui indistincte relicto, actus est minus solemnit. optio datur expressim: Electio tacite, puta, homine generaliter legato.
1195쪽
Denique cui optio legata est, optimum eligere potest: eui vero genus, non potest l. lcgno n. F. de lem Cist. a. de inuent. non obstante I. vis. s. sed Us quis i. versic. ita tamen. C. commvn. de Di Cuiae. υ. obs ιη. Medium inter optimum, & pessimum praestari oportet, legato genere . d. l. legato. In obligatione vero generis
ex contractu debiti, quod vilissimum est, dari potest LMeiuorem .st 'Manae ubi Mornae. Dixi,
legatum' optionis olim fuisse eonditionale, hoe est, si vivus legatarius non optasset, ad heredem legatum non fuisse transmissum. At obstat d. I. illudio. Sed serino legis Deile prodit, interpolatam esse a Triboniano, Holom. in d. g. optionis A. Matth. Colleg. r. Insit. disputa tr. th, I ..cii Ieg s. disput. N. tb. σ7. Aliter Giphan. in LI. C. commvn. de leg. Baehou. in par. II fenb. d. t. deopt. leg. Adhuc grauiter obstat d. LI. in pr. ubi Iustinianus in terminis optionis legatae, legatario, antequam eligeret, defuncto, ait, dubitatum fuisse inter veteres, quid statuendum, si non ponset eonuenire inter plures heredes. Oportetigitur legatum fuisso transmissum in heredes. Abs tertii adiacentis ades secundi adiacentis
argumentum valet assirmative. Est actio ex emto. Ergo est emtio, reciproca tamen, ct contraria collectio fateor, non est perpetuo Vera,
2. D. de act. emt. Cuiae. in I aa. D. de V. O.9 si Vtopia est ealida, Utopia est.. An dicemus ae saceipiendam esse, non de heredibus illius, cui
1196쪽
aptio legata est, sed de duobus, vel pluribus legatariis, quibus optio legata est y Quo minus ita seeipiatur haec lex, faciunt verba, his omnibus carisibus: propositus autem etiam erat casus plurium heredum unius legatarii. Magis est, eonfudisse casum plurium legatariorum, de iure eligendi disceptantium , cum easu plurium iure ut dicamus. Tribonianum per incogitantiam heredum unius legatarii. Bacbori in d. g. optionis. Cons. l. olt. C. desuri. iunct. I. itemst fullo N. insin. Bs. de obligation. qua ex del. nas. ubi Hotomannus seribit mirari aliquem posse, &suspicari, Tribonianum oratorie loeutum esse inae l. vlt. & Vt inuenta institutaque sua in vulgus probaret, antiquorum dis-Ωnsionem odiosius exaggerasse.
Filio familias,vel seruo herede instituto, etiamsi1 in patris dominiue poenam illicite, vel probrose datum est, nullius momenti legatum esse respondit. Non enim id solum, quod heredis, sed omne quod in cuiusquam lucrum
aliquid ex ultima voluntate sentientis talem poenam in testamento scriptum sit, nullius momenti habendum, l. i. ff. de his quae poen .caus relinq.
Poenae nomine, id est, heredes e reendi causa inutiliter antea legabatur, S. vis. Inst. delegat.
1197쪽
ius ratio non est, quam reddit Theophilns, quod hoc legatum in arbitrium heredisse conferatur. Non enim confertur nominatim, sed tacite, quod Zalet, II.=leg. a. Ratio est, quia
contra naturam legati hoc est, ut sit poena, non praemium, non honos, non mera liberalitas, Is hereditatem Ia .F. mandat. L filiums. q. 6. A. de logat. praes. Eadem ratione, turpe legatum turpisue institutio nulla est, L turpia s4. in prisc. . de Iogat. I. I. quoties s. g. Aquis nomen. S.Τ. de hered. insit. Cuiae. tracI.f. ad Afric. in explic. d. l. t.
Hotom. in d. s. vlt. Nee fideicommissum poenaee ausa dari potest, ut Vlpianus scribit infragm. tu. u. I.paenis causa, atque ita nec in poenam heredis, neque in poenam legatarii, a quo fideicommissum relinqui potest, nec seruo, aut filio familias legato. vel hereditate data, in poenam patris, aut domini: . a quibus etiam fideicommissum relinqui potest, . cum filio familias Π.F. de leg. r. Et haec est sententia d. I. r.Τ. de his quaepoen. cos relinq. CuiTribo-ν nianus de suo inseruit verba, illicite, vesprobrose. itemque verbum, talem, propter Iustiniani eois tutionem, I. I. C. eod. d. g. vlt. quae, sublato iure veteri, definit, poenae causa legari posse, exceptis tantum his, quae illicita, vel probrosa, vel impossibilia sunt. Illicita, ut si dicat testator; heres meus, si amitam uxorem non duxerit, Titio decem dato. Probrose, si dicat: heres meus, si adulterium non feeerit: si muliebri habitu luee palam non ineesserit. Titio deeem dato. Impossibilia: heres meus, si coelum digito non attigerit; si Rhenum
1198쪽
Os num non ebiberit, Titio deeem dato. Cuiusmodi testamentorum dispositiones valere, sed a meorum temporum non patitur, inquit Iustinianus ind. I.vit. Cuiae. d. tra Z.F. s infragm. mp. tit. 24. De .poena causa. Secta, id est, vitae genus ae infli- tutum, Ly. C. adL. Corn. denis. Et apud Capitolinum in Veror Vixisse deinde non in liberoprine patu, se ub Marco in simili ae pari Maiestatu imperio, a cuius secta, lasciuia morum,s vita licen- tioris nimietate dissensit. & apud Apul. Miles. X.
Nam quum venenumperemtorium compararepes Lmus segestiret, nec meaefecta crederem conuenire
eausas vllipraebere mortis, nee exitio, sed alati hominum medicinam quaesitam esse didicissem. Mentis etiam atque animi propositum appellationes-ctae continetur. Idem Apuleius de Deo Socratis rNec enim mens illa a suaperpetua secta ad quempiam subitum habitum demouetur. Et Miles. XI. Hac subita secta commutatione risum toto coetui commoueram. Plura de hae dictione sectae legere Iieet in comment. Desiderii Heratri ad e. ηε. 6ο- Ioget. Tertuli. p. ἰ77.
Sic eoneeptus est tit. I. LI s. Digestorum, nee adiicitur Pegasianum, quod extat in veteri libro edicti perpetui, & est adhue in indiee titulorum Pandectis Florentinis praeposito. Ratio autem huius Digestori tituli sie concepti, petenda ex Iustiniani constitutione; qua SCto Trebelliano omni auctoritate accommodata, SC. Pegasianum explosum es, i. a. f. quintus autem L Persic. dele-
1199쪽
rosgatis. C. de vet. tar. enucl. I. sed quia stipulationer . Inst.d deicomm hered. Vnde passim SCto Trebelliano tribuitur, quod erat ex SCto Pegasiano,
L iri g. quis heres. q. s I. cum quidem. 7. Let7. in princ. l. qui totam G. l. fl heres G. Τ. h. t.' SC. Trebellianum Litulemus es in prisc. ibi. omnibus modis retenta quarta pro auctoritate Scii TrebeLtiam. c. eod. .uccesseres Issi C. de L. Falc. Imo omnes leges,quibus Trebellianicae quartae mentiosdspersa est, interpolatae sunt a Triboniano, Anti
Dct. v. Cuia c. in parat.Τ. d. t. V in not.solemno. add. l. iubemus K. Metili. 7.obfσ.si. disserentiar. vlt. ubi rationem redditurus, eur nullum ex libro tertio Manualium Pauli fragmentum extet, suspi-
cor, inquit, Paulum in eo libro. differentias iuris retulisse ; quod temporibus suis obtinebat, & postea a Iustiniano immutatum fuit. Veluti plures fuerant differentiae inter Sc. Trebellianum & Pegasianum, eum restitutio fidei eommissae hereditatis peret ex hoe, vel illo senatus consulto: quarum nonnulla retulit Vlpianus lib. g. regul. tit. V. δε
fideicommissis, quas Iustinianus sustulit. Est tamen quidam Husmannus,qui hoe paradoxum tuetur, omnem quarta retentionem, secundum Ictos,
fieri tantummodo beneficio L. Falcidiae tam inside eommio, quam in legatis: Trebellianam vero no in meu esse prorsus inutile, si persuum, minimeque necessarium, de.quo alibi, si fata sinant.
1200쪽
Si facti est conditio, debet parere, &
adire, & restituere: vel sit in dando sit, offerente fideicommissario, recusante autem herede factum adimplere , licentia dabitur fidei commisesario, secundum imitationem dationis factum implere, & tunc necessitas imponitur adire hereditatem.Ca terum conditiones, quae non sunt in potestate heredis, ad officium praetoris non pertinent, i. si cui pure 3I g. 2. E. ad SC. Trebell.
Giphanius existimat, hane legem a Diboniano esse interpolatam, di inflexam ad I. veteris 13. C. de contrahIipulat. vhi Iustinianus, veterum ICtorum altercatione sopita, decidit, stipulationem conditionalem, quae in saetendo eonsistit, in heredem transmitti. Cuius deeisonis vestigium extare dicit Giphanius in L I. si cui pure Ii. euius verba, licentia dabitur eicommissarioseeundum imitationem dationis factum implere, imputat Triboniano. Quod mihi non fit verosimile: quoniam fideicommissarius eonditionem faciendi. adscriptam heredi, implet, non iure transmissionis, ct obligationis, sed ultro, sua sponte, ut eo ditione impleta, heres adire hereditatem e3mque restituere compellatur.