장음표시 사용
1211쪽
x Ig EMBLEMATA TRIA IANI.netur. Cessat in eo reuerentiae ratio. Et viniens
si soluerit solida legata, non repetit, ι. 13. F ἀσR. I. t. s. s.siquis rogatus. F. de donat. int. vir. συκ. l. qui totam 41.F. ad SC. Trebeli. Ita si cauerit, non inducit Faleidiam, non eondieit cautionem ἔquam Tribonianus confessionem appellat in LI. go. Graecorum imitatione, qui ομο μαν dicunt, ut in I cum. de indebito. G. s. vILL de probat Tiou. quae etiam maximam partem Triboniani est. sue verba, siue sensum, totque distinctiones, hic subdistinctiones, quibus referta est , consideres. Cuiae. in expos. d. N. I. s consultat. V. Giphan. in I. 7. C. ad L. Falciae Imo etiam ante Iustinianum magis receptum fuisse videtur, ut heres posset cautione quartam Legis Falcidiae remittere, α cauere, se Lege Falcidia non usurum. Fuit in ea sententia Vlpianus I. qui quod ηθ. A. ad L. GLeid. Paulus I potest. l.F. eod. Marcianus deSCto Pegasiano. Isdeicommissum Q.=de condictandeb. quorum ratio fuit, quod unicuique liceat contem inere ea, quae pro se introducta sunt. &renunciare iuri suo, L si iudex. 4r. Τ. de minor. I. pen. C. δε preci. Λt gratia heredis constitutum fuit, Vt quartam ex legatis detraheret, d. I. I. Et confiderabant
illi non ius publicum, quod pactis priuatorum immutari nequit, L 38. A depact. l. s. s. I. de R. I. sed priuatim utilitatem, seu commodum rei familiaris ; quod aduersus leges & edicta praetorum pacto remitti potest, L iurisgentium 7. g.Fpaciscar. IA. F. depaci. I. r. iunct. I. vlt. L pen. A. ad Sc allei. Merili. a. variant, ex Culac.st.
1212쪽
Fideiussori eius, qui donationis causa pecuniam supra modum legis promisit, exceptio dari debet, etiam inuito reo: ne si forte reus soluendo non fuerit pecuniam fideiussor a mi tat, L 24. T. de donat.
Lex Cincia, seu muneralis, supra eertum moω dum donare prohibet, nisi exeeptis quibusdam cognatis, auctore Vlpiano tu. r.fragm. g. qua pro hibet. Quae lex erat imperfecta, quia quod supra modum donatum esset. non rescindebat. Vlpian. a. Dc. Lex perfecta est, quae vetat aIiquid fieri, αs factuni sit, reseindit: veluti Lex Elia Sentia. Princ. Inst. quo. ex calf. mam it. non lic. Cuiae. . obf.M. & Lex Iulia de fundo dotali: cuius adversus illam legem venditi nee dominium transferebatur,nee fideiussor datus tenebatur, L a.Isda Dcap. l. 6. f. de eiusf. prisc. hist. quo. alim. ID. A. Fay decad. o. error. pragm.'. itemque LeXIulia Papia de nuptiis, prin. iunct. f. si aduersus ea Ia. inst. de nupt. Hodie illa distinctio legis in perfectam, &imperfictam, sublata est per eonstitutionem Theociose, in L non dubium f. C. deLL. qua primum sancitum,ipso iure nullum esse,quie- quid factiun est, lege etiam simplieiter prohibente, absque elausula annullatoria. Cuiac. d. loe. Giphan. ind L non dubium. Merili.s. obfir. Sand. a. Decis . de . . & lex illa Cineia iam pridem in desuetudinem abierat. Ν. res. c. t. Vbi legen-
1213쪽
Haloander addit, AElia. Nam Lex Tlia Sentia de manumissionibus fuit, non de donationibus, Cuiae. 1. obf. II. & in expos d. N. ID. Itaque Legis Cinciae quandoque mentio fit in legibus Pandectarum, sed suppresso eius nomine d. l. 24. I. purei. de dol. 1nac s mei. except. I. qui te flamentum a7. f. de probat. & ubieunque in tit. δε
donationibus re de mortis causa donationibus, mo dus legitimus donationum ineuleatur, vi I. cum domodo M. de donat. proeul dubio reserendus est adgem Cineiam: eius nomen ideo supprimitur, quia Iustiniano animus fuit, earum legum nomina, quae in usu esse desierant abrogataeque erant, e corpore iuris tollere, Burgius I. Hector IS. Sicut autem legis Gliciae . quae obsoleverat, vesti-
gium residet in inseriptione l. q. . de in . ιμsiam. ita & legis Cinciae in inscriptione l. v. . de LL. Merili. 3. OVat.
Paulus notat: Hoc & constitutum est,& ad exemplum mortis causa donationes reuocatae sunt, i. I . in fin. T. de donat. mori. causVerba, ad exemplum, Tribonianus Paulo adseripssse videtur ex j. i. inst. de donation. s I. vlt. c. δε donation mori. c. Cui c. in not. ad d. s. i. In his autem praesertim conueniunt legata re donationes mortis causa: Sicut legatis detrahitur
1214쪽
EMBLEMATA TRIBONIANI. a Inleidiar ita di donationibus mortis eausa ιs C.
ad L. Falciae In utrisque locum habet cautio Muciana, N aa. cap. qq. s. vlt. Cuiae. Ia. ObfSa. Quemadmodum item dominium rei legatae a. morte testatoris, recta via, iuris artifieio, transit
in legatarium, L M. F. de furt. ita & dominium
rei mortis eausa donatae, secuta morte, ipso iure in donatarium transit, I. I. in . l. a. A. de Public. in rem arit. Cuiae. Io. obfoag. Λdde l. vn. C. de impon. lucr. descript. Dixi, secuta morte: Nam . ante mortem donantis, non nisi per traditionem dominium transit, M. per traditionem clo. Ins. GR. D. Cui obstare videtur, quod dominio ita translato,s periculum, cuius intuitu donatio erat facta. Postea cesset, vindieatio donatori competere dicitur l. . . versic verosic.Τ. de donat. mori. cavs Vindieatio autem supponit dominium, L 23. in prisc. F. de R. V. Sed vide Culaetum tract. a. ad Afric. in I. V.F. eod. cuius serinia Baehouium ad d. g. r. compilasse, non obscure deprehenditur. Disserentiae inter legata & donationes mortis causa non sunt pauciores. Legatum sit μονομερως. id est, sola voluntate legantis, Donatio mortis causa non fit sola voluntate donantis. Donatio sit inter consentientes. Non est donatio sine ae-
, ceptatione l. q. l. lost. de donat. eXeepto casu, I. N. C. desacros Eccl. Cuiae. Ia. ob. 2δ. In mortis causa donationibus quoties quaeritur de capacitate donatarii, non donationis, sed mortis tempus spectatur, L aa. Τ. de donat. mori. c. At in legatis utiam testamenti faciendi tempus spectatur, ex
1215쪽
os EMBLEMATA TRUONIAM. regula Catonis. Nam qui ineapax est testamen. ii tempore. lieet capaX sit mortis tempore, non admittitur ad legatum, II. F. de reg. Caton. In donationibus mortis eausa interdidium quod legatorum non competit. l. t. s. s. ff. quod legator. Cuiae. δ. obfa. Io. Obs aL Dent Fie & ab intestato nulla legatorum comparatio Oecurrit. LAfilius zo. g. r. β. de legat. prast. Cuiae. d. tract. a. Ex quibus perspicuum est, quare temperandi voX, fere, addita sit in in r. Inst. de donat. Foreat. neo- nom. dialog. III.
Iustam libertatem tribuit manumissio, quae fituat Vindicta . vel Censu, vel Testamento. Vindicta manumittuntur serui apud Magistratum. v lut Praetorem. Consulem, Proconsulem. Vlpian. n stagm. tit. r. Quae libertas Cessieta dicitur. Cedit enim libertatem dominus, vindieat seruus, addicit praetor. Vlpian. tit. υ. Unde scipionili floris, quem liberandis seruis gerit, vindictae nomen. Cuiae. in no r. ibid. Et hanc manumissionem, quae Vindicta fit, intellexit Ouidius illo Ioeo: Te quoque seruari,modo quam vindicta redemi
Et Persius: , i Vindicta postquam meus a praetora recessi. Censu manumittebantur olim, qui lustrali censu spost quem sellieet lustrum condebatur,
1216쪽
minorum , inter eives Romanos censum profite-hantur, Vlpian. d. t. r. habita ratione aetatis triginista annorum,ut & infragm. illo ex Granim Dosithe Magistri: Et qui in censum manumittitur, fiso. annos habeat, ciuitate Romana potitur. Merili. in οU. Diss. Cuiaerii. t. r. Vlpiani, ubi in eo, qui centu liberatur, nullam aetatis haberi rationem ait. sibi nonnihil eontrarius δ' obf. ao. Testamento ut manumissi liberi sint, Lex XlL labb. Ω- est; eiusdem aetatis ratione habita. Nam minores 3 O. annis, testamento manumissi, Latini fiebant, non Romani. Vlpian. d. LII. eadem l ge, quo pertinet, quod de annis 3 o. adscriptum est 21. . de manum. tes. N I. s. deflatu lib. Lap.F. de reb. dub. quod tamen Iustinianus emendauit. tit. Inst. de libertis. in . Primam ct tertiam speciem manumissionum, quae iustam libertatem tribuunt, iuris compositores in Pandectas retulerunt; omissa manumissione, quae censu fi hat, quia desierat esse in usu. Vlpiani quoque tem-Pore, d. r. r. fragm. ct Neronis Tacit. II. annal. omissis & eeteris,quibus non dabatur iusta libertas. Quanquam ct earum non desint vestigia in his libris,ut manumissionis per epistolam, L 38 .m inci
de acquis p e .suiabsentifruo scribit, inquit
Iulianus, ut in libertate moretur, non eam meu-
rem habet, ut satini velit serur possessionem dimittere, sed magis desinationem suam in id rempus conferre, quo seruus certiorfactus fuerit, Culaeius in parat. A. de mammiF. P. Pithoe. in
1217쪽
T24 EMBLEMATA TRIBONIANI.not. ad collat. legum Mosaicari.Roman. pag. rys. Cont. a.jubflect. Alium Latinae libertatis ni dum indieat Mareellus in I. mortis σ.β. de manu
miss. Cuius haee est sententia: Vt si dominus ab. solute, id est, non imposita conditione. ut Latinam solum habeat libertatem seruum vindicta manumiserit, mortis causa, seruus interim habeat Latinam libertatem: post mortem Mannmissoris, iustam & legitimam. Merili. . obfι4. Et ita in I. N. Τ qui ct a quib. manum. nulla libertas, id est. neque iusta, neque Latina, Cuiae. λδ. obfH. Ad Latinae libertatis speciem, quae per mensam obtingebat, cum secum epulari dominus seruum iuberet, animo dandae libertat s. Theoph. in s.f. Inst. de libertis. respexit Iuvenalis saris. Nec dura timebis FIagra pati his epulis, is tali dignus amico.
Λn α Lueas Euangelista eap.ra. v.37. Beatismi illi, quos, cum venerit dominus, inuenerit vigilanistes. Amen, dico vobis, praecingosa, s faciet, ut discumbant Vaccedens ministrabit eis P vid. Me-xili. C obf2o.
Paulus lib. 3. Fideicommissior.
Itaque hoc casu Princeps adeundus est, ut & in hoc casu libertati prospici tur, l. 27. E. de fideicomm. lib.
Paulus forte seripserat, praetorem adeundum
esse, qui stilicet de fideleoinmissaria libertate
cognosceret, g. r. in . Inst. desideicomm. heredit. quod eoneinnatores Digestorum immutarunt. respicientes ad c vltim. C deicomm. lib. ibi, Unisi talis quaestis emerserit tutam quidem iudicem
1218쪽
ita esse uitamus ut huiusmodipraeferat tandemn tionem.Sed iugatarius immineat quatenus'femuus restituatur, post litem contestatam duorum mensium spatium essuxerit, censmus, illico ad I bertatem eripi seruum, s illum quidem liberum esse, heredem aurem proflua indevotione in smnes ex pensas, quas legatarius in lite fecit, quadruplum ei condemnari, iure patronatus integro legatario se uando. Merili. inso. Decison. Iustiniani.
Duobus petentibus hominem inseruis tutem, pro parte dimidia separatim, 'si uno iudicio liber, altero seruuSiudicatus est, commodissimum est, eo usque cogi iudices, donec consentiant. Si id non continget, Sabinum, refertur,eXistimasse, duci seruum debere ab eo, qui vicisset. Et sane ridiculum est, arbitrari, eum pro parte
dimidia duci, pro parte libertatem
eius tueri. Commodius autem est,
fauore libertatis, liberum quidem eum esse, compelli autem pretii sui partem, Viri boni arbitratu, victori suo praestare, lib. 3o. T. de liber. causQuod Iustinianua fauore libertatis constituit. seruum protinus liberum fieri, quem unus ex dominis dire flo manumisisset, sed praestari debere Partis suae pretium alteri domino non manumis
1219쪽
126 EMBLEMATA TRIBONIANI.sori, ita ut is eog tur partem suam vendere manu misso, vel manumissori, vel heredi manumitaristit. Coae de comm.δενα manum. Tribonianus e iam traduxisse videtur ad speetem d. IJo. Vt, quod libertas diuidi non possit, ι. alienosi. sdes deicomm. liberi. magis ad se integram libertatem tralist, quam retineat hominem in seruitute. Cu-iae. inpar. C. d. t. de comm.sinu. man. qui a lib.ria Responsor. Papiniani in Las. Τ. de excepi. rei iudicis es in Recitationibus ad lib.s. Iuliani ex Minicio, putauit in postremis verbis h. o. commoriar essaurem fauore libertatis, subesse notam Mareelli Proeuleiani, ad Iulianum. Quod, cum Sabini in specie d. I. Io. seruum manere dixerint, Mareellus diuersae kholae aliter staserit, ut re eum alter ex dominis communem seruum manumisisset, L ι.ει .pr. C. d. t. de comm.serv. man. Sed certe Triboniani Emblema potius est, quam nota Marcelisti: Quia Marcellus notas seripsit ad libros Dig
florum Iuliani, non ad libros Iuliani ex Minieio; ex quibus haee Lso. relata est. Merili. r. variant. ex Cuiuio 4 . Quod de seruo eommuni ab uno ex dominis manumisso dictum, id olim hane di- sinctionem reeipiebat: Seruo duorum communi, unus ex sociis libertatem seruo dare poterat, si eis coniunctim seruus fuisset legatus per vindicationem, LI. J. de manum. vindici. Secus si per damnationem. Cui legatorum distinctioni lo. eus erat, si paganus seruum legasset. In testa, mento militis ea negligebatur, L si militior. f. Atestam. missit. Si igitur Titio, re Seio, miles se uum legasset, ct deliberante Seio, an legam
1220쪽
EMBLEMATA TRI omam. 127 tum vellet agnoscere. Τitius seruum manumisi set, seruo libertas indistincte competebat, ae similitis, quasi miles istam legatorum differentiam
ignorauerit, eiusque voluntas fuerit, Vt non conis eurrente altero, alius totum legatum haberet, quocunque legati genere res esset legata, Merili., Robfas.
se Vlpian. lib. 16. ad Edictum.
Sed & legatario dandam accessionem temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. An heredis possessio ei
accedat,VideamuS. Et puto, siue pure, ,
siue sub conditione fuerit relictum, dicendum esse, id temporis,quo heres possedit ante existentem conditionem, vel restitutionem rei, legatario 'proficere. Testatoris autem semper proderit legatario, si legatum vere fuit, vel fidei commissum, l. 13. s. I T de acquir. vel amitt. possess.
Vlpianus in versic.Testatoris autem, διαὶ σημήων pro, vere, seripserat, per damnationem, quia res , aliens. ante Iustinianum, non potuit relinqui, nisi per fideleommissum,aut legati genere per damn tionem, L Stichus seruus .ss deman. tes. l. ILLA V. s. l. actenus Q. β. adL.Falciae quibus in lo- eis huius antiquae disserentiae vestigia extant. Cuiniae. M. OUIC s an ob . Re autem propriatessatoris alii legata, aceessio temporis, quo posse