장음표시 사용
471쪽
LIB. XXII. TIT. ae. DE NAUTICO FOENORE.tionibus. Instrumentum super hoc confectum vocatur Hepolice vel pollice, ius formulam habet
Stypnaann. de iure marit. 8. q. c. 7. n. qu. Quinti. nus Welixen in libri pon Aueryen exhibet etiam derStaisAMerdam visturantet and AMYν Camis vrer.Or ung. cons etiam Taeo van Glius inAm-- meningeu ovex het Holi. Gerecti. g. III. Adfinis etiam est Bodmeria,quando m tuum nauarcho, siue domino nauis datum, sub pacto, ut cum foenore conuento, quod itidem quan- titatem usurariun consuetarum excedere potest
reddatur, si nempe carina nauis Ger hoden dea Sehi2 9 salua reuersa fuerit. Non vero credito hie hyp othecam in naui, sed personale saltem pri uilegium in dubio habet, nisi aliter conuentum. Si nauis perit, creditor nillil recipit, Stryk. de λα
Ι Iuber.praelect. h. α s. a. ius. f. IV. Imo, quoties alea sortis subest, toties
maiores usurae permittuntur. Pertinet hue covintractus vitali ius. ubi ereditori ad alimenta quot annis maximae usurae soluuntur, ita tamen, ut sors penes debitorem remaneat morte credit --.ris secuta, quoquo tempore hos factum fuerit. Idem in Italia ct praecipue Romae in montibur pietatis sie dictis obtinet, de quibus Stry eaur. uir.feci. a. c. t. sig. ita valet contractus, si tibi sim mille, ut post triennium zooo. restituas, si
472쪽
De Probationibus & praesumtionibu S.
Ρ0obatio est actus iudiei alis a partibus litigantibus suleeptus, ut indici de facto eontrouerso sides fiat. Diuiditur a DD. in artificialem, quae per praesumtiones & eoniecturas expeditur, in causis eluilibus&inaxime incaeimitialibus,&in artib-Iem, quaesit per tenes, instrumenta, iusiurandum,cte. si enim idoneos testes, aut liquida instrumen ta pro me habeo, parum artis requiritur, ut in camsa obtineam. f. H. Alio respectu diuiditur inplenoi,quando duo testes elassici, siue omniexeeptionean aiore aut liquida instrumenta adsunt: et minus plenam. Haee iterum tres habet gradus. Λlia est semiplena maior, si quis. g. unum testem elasseum, alterum ero omni eXceptione non maiorem habet: alia semiplena simpliciter, quando v.g. unus testis omni exceptione maior adest, aut mercator librum suum producit: alia semiplena minor, quando V.g. unus saltem testis adest isque non omni exceptione. maior. De effectu eiusmodi probationum, V. tu,
473쪽
g. III. Probare debet actor actionem, LIr. inss. t. nisi praesumtionem pro se habeat, quae onus probandi in aduersarium transfert, cuius ex αplum in actione negatoria habuimus, v. tit. eru. Mind. s. IV. deinde reus itidem exceptionem pro bare obstringitur, quia excipiendo actor fit, ιιν.
pr. h. t. Haec Vogatur reprobatio.
g. IV. Porro probandi onus ipsi ineumbit: qui aliquid ad mat, I. a. h. t. siue directo. siue Per consequentiam. id est . si negare quidem videtur alter, sed tamen illa negatio implieite adfirmativam in se continet, qualis dicitur negatiua praegnans, V. g. si dieor tu testamentuin condere nequis et adsero enim, te esse fit inm familias, vel prodigum, &e. v. s. h. t. aut, si dicor non fui eo die Lipsiae; adsero enim, me alibi fuisse, qualis negatio in specie dieitur certo loco ue tempore circumscripta. Quod si ergo est negatiuapura re vaga, id est . ita non circumscripta, negans ad probationem non tenetur, v. g. nihil tibi debeo. &C. f. V. Probandum est Derum, quia ineertum. Non ius scriptκm, bene tamen consuetudo, V. tit. do M. g. VII. Expeditur lioeps litem contestatam, nisi forte quis probationem ad perpetuam rei me moriam suseipere velit, quod reo indistincte licet, actori futuro autem non, quia hie statim agere potest, nisi perieulum subsit, ne testimonium Propter morbum, vel absentiam testium instantem pereat, de qua materia sese actum in der Un
474쪽
η DE PROBATION. ET PRAESUMTioNIBVs. 39sq. VI. Adcurate autem a probaturo Obseruandus est terminus probatorius. qui quidem non iure Romano, bene tamen per ordinationes processu ales multorum to eorum determinatus, v. g. in Sa Nonia terminus Saxonicus 6. septimanarum & 3. dierum. Incipit hie terminus ab eo tempore, quo sententie interloeutoria super L. C. lata vires rei iudieatae obtinuit, deinde vero es peremtorius, ita quidem, ut eo elapso probatio mox deserta
sit, quamuis nulla contumaciae accusatio praecesserit, Mev. p. 7. dec. 21. Eintest. 2um elui proc. ca p.
f. VII Intra terminum probatorium vero litis ter successive restes pr ducere licet, modo pro hans attestata priorum testium nondum didicerit, tune enim metus subornationis adesset. 9uarta productio regulariter non est permissa. quia probans priora attestata iam didicisse praesumitur ex
pereontatione testium. Exceptio est, nisi ithrata
adserat, te illa attestata nondum didicisse, auth. atqui semel C. h. t. & sie praesumtionem contrariam
f. I lx. Sequitur depraesumtione, quae est probatio per argumenta probabilia facta, aut, si mauis. est retinatis a probatione, V. f. III. h. t. Alia dicitur hominis, alia ruris, alia ruris S de iure. f.IX. Praesanatio hominis est, quando iudex, qui per hominem hie intelligitur, ex specialibus cimm anuis in negotio aliquo Angulari oecurentibus, aliquid indueit illudque tamdiu pro vero habet, donee probetur contrarium, v. Corasus do. ivr. cim in art. redis P. . c. 7. Est ea vel in bonam.
475쪽
LIB. XXII. TIT. m. DE PROBAT. ET PRAERvel in malam partem, unde iudex pro re nata iuramentum suppletorium, purgatorium, vel ipsam iquoque torturam in criminalibus propter hane praesumtionem dictitat. .
β. X. Praesumtio iuris est, quae a lege eivili, vel naturali, ex natura rerum vel Pueris humani in 'uniuersum considerati deducitur. Est ergo regula generalis, quae ab eo desumitur, quod plurimum perisset sine praecedente aliqua probatione, V. g. quod quilibet praesumatur bonus: quaelibet res libera : quodlibet instrumentum verum S solenne: di-
Iigentia communi & media praesumitur, non autem summa, v. CarpZ.p. a. c. 26. d. IS. s II. dce. Interim tamen haec quoque non minus ac praesumtio hominis probationem in eontrarium admittit, rinmnino V. pract. disi. h. t. dis. V. . XI. Praesumtio iuris N de iure improprie dicitur praesumtio, quia non admittit probationem tu contrarium. Est ergo dispositio legum de actu aliquo, quod ita praecise sese habere debeat, v. g.
quod res a tutore in inuentarium relatae pupilli sint, licet tutor adserat. quod per errorem eas in inuentarium retulerit, i. U. C. arbitr. tute quod partus in matrimonio natus censeatur legitimus, i. n. ad L. Iul. de adult. v. supra est. de his, qui sui vel ac iur. 3. IV. quod concumbens ςum sponsa, cui sub conditione matrimonium promiserat, conditioni renunciasse praesumatur. V. ς. 6. I. de cond. adpos. c. Ia. X. depraesumi. add.
iq. X. de pons de muliere fideiussionem post bi
476쪽
l ennium repetente, v. tit. A SC. Vellii. I. IV. aliud exemplum habuimus sub tit. de SC. Macedon. g.VII. Confer ad hune titulum Masi ardum,Duareis num, Paesanum & H.Donet linia de probationibus: Hereulanum & Nie. de Passeribus de probasione negatiuaer Aleiatum & Menochium de praesumtionibus: Mareellum Cala de modo articulandi es' probandi, sci
De fide instrumentorum, &amiMsione eorum.
CEqutur nune probatio inartificialis. V. g. I. tu. prael. ct primo quidem ea, quae per instrumenis ea expetitur.Est vero instrumentum seriptura,quae super adu aliquo eonfieitur,vi,quod actum est,per eam faelius probari possit, v. I. q. h. t. quamuis insignificau latiori testes quoque instrumentorum adpellat,ne comprehendantur, I. I. h. t. q. II. n1itumentum est vel publicum, quod a Persona pblica confectum, aut confirmatum,V.gis a iudiee, vel notario: vel quasipublicum, quod trium testum mastulorum subscriptione eorr boratum V. I. u. in f C. quipor. inpign. Vel deni que priuιtum, quod fide mere priuata sustinetur. g.III. priuatum porro vel dieitur chiragraphum super eoatractu unilaterari: vel burapha, super eontradu bilaterali eonfecta: vel apocha, siuasvieinitia, qua incitor fatetur, debitorem sol-
477쪽
uiser vel antapocha. qua debitor eonfitetur . secationem, vel alios reditus soluiti ct fundum piae. sationi obnoxium esse, V. l. N. C. h. t. ibique Gothofr. in not. Stryλ. caul. conre.Ita. q. cci. s. s. Via epistola. priuata consignatio M. I. IV. Publica instrumenta, quae a Mue eonfi-eiuntur, nullis plane solennitatibus opus habent, bene tamen illa. quae a notario fiunt. In his enim iuxta ordis. imper. de a. IFIa. s. Vnd nachdem iu
dictio Romana, Raeme Ansetahi, quae est spatium XV. annorum & olim monstrauit annum,quo Romanis tributa ferri solebant, indieebantur enim tributa semper ad tria lustra. cuius initim feeit August. imp. tertio ante natiuitatem Christ anno, unde etiam, si quis indictionis annum aritimetice inquirere vult,anno Christi tres anni sunt iddendi. quiaChristus in tertia indictione natus &loe facto annus Christi per Is, diuiditur, idque, uod vitimo residuum manet, indictionem eoustiuit, si vero nihil residuum manet, indictio est V.Cyelus indictionis ex eonstitutione imperatorim incipit die XXIV. Sept. quo tempore ob in turitatem fructuum optime solui possunt tributa: ex ponti- Beum decreto autem eo tempore, quoue ipse amnus Christi mutatur, unde etiam tabeliones imperatoria & pontificia autoritate pollentu diuerso
4empore indictionem mutant, V. Orantio Matth.
478쪽
FIDE INSTIGMINT. ET AMISs. EORVM. 399g.V. Requiritur IVὶ nomen imperatoris regna tis & anni regiminis, quos ab eo tempore numerare solent notarii, quo imperator non actu qui- dem imperium suscepit, sed in regem Roman rum electus est, quainuis hoc non adeo adcurate fieri existimem: U) tempus, dies, inensis Jc hora ; VI locusspecialis: VII causa narratio cum omnibus cireumstantiis: IIX nomina duorum to
fum: IX subscriptio ubsignatio sigillo notariatus facta. Si aliquid ex hisce defieit, instru
mentum semiplene saltem probat. Olim notains honorarium Osserendum erat aurum & argentum Besold. thes pracf.voc. Notarieu; hodie quamcunque monetam accipiunt. Debet etiam notarius in instrumento exprimere, quod ad hunc actum ro-άatus fuerit, ne se ingessisse videatur. g. VI. Ab instrumentis notariorum disserunt eaumprotocolla, in quibus memoriae causa omnia adiolant, sed breuibus saltem, quae diuersis tem- Iaibus coram ipsis gesta sunt. Voeant quoque --rcuaturam. Debent ea notarii propria manu eoncribere &partibus iterum praelegere, simul etiam cauere, ne rasura, aut rancellationes in iis repetantur. V. d. orae de a. IFra. I. Rurre obesb-Im Uri Quoniam igitur ex his protocollis instrumenti conficiuntur, hine transumta Vocantur, α eo eati, si transsumtum a protocollo discrepat, Protocollo magis creditur.
f. II. Publica infrumenta rite eonsecta plene scobaut, nec iura sommuni recognitiona
479쪽
opus habent. Privata autem non probant rana tra scribentem, nisi fuerint reeognita, de quo v. Ei est. etum civ. proci capci. 3. la. q. s c. t7. per tot. Supponitur tamen, quod quis produxerit ipsa originalia, quia copiae non probant, La.F. h. t. ct quamuis a notario, vel iudice fuerint vidimat uel auscultatae, nihilominus tamen plene non probant,nisi exemplificatio praesente utraque parte faeta fuerit, stryh. eaut eontrserit. a. cI. g. I . s s.f. ΠX. Pro scribente autem regulariter non pro-Hnt instrumenta priuata, qnia nemo testis in propria causa esse potest, . c. deprobat. Exceptio est moribus nostris in libris mercatorum, modo mereator sit vir fide dignus & ille liber utramque paginam, id est, data re aceepta contineat, adiecta etiam sit eausa debendissecialisutem annus π dis. atque tandem de ea re quaestio sit, quae ad mercatι- ram spectat, v. Brunnem. ad I. 1. C. deprobat. Utinque plures ei tati. Procedunt haee in libro princi ἀ
mereator propria manu omnia conlignatetit
opus non est, sed suffieit etiam, si institot seipse
g. IX. Concurrentibus hisce omnibuν lihi illi
semiplenam probationem faciunt, ut adeonereaistor ad iuramentum suppletorium veritatis, carpetis d. defIF. heredes vero ad iuramentum credilitatis admittantur .lit.ῶ iures.s. XI. EXtenduat quoque ea, quae de libris mereatorum dixim s. ad libror opificum & omnium eorum, qui fide babitabominibus credere solens Ane occisis chirographo id
480쪽
idque proptar identitatis rationem. Idem de librismbraeorum adsierit Nic. de Passerib. deseripi. pro
I. . qu.3. g. X. Vitiantur instrumenta per rasuras in subinstantialibus, v. g. circa diem,annum, summam deo bitam. &c. item per caneetationes e scripturam inter linearem: apostiliam, suem seriptum ' diis uersitatem charta s atramenti, &α de quibus
Stryk. caul. conre.sin. I. c. 1. f. q. seqq. item, si instrumentum pro antiquo venditatur, quod tamen is eharta recenti scrippum, quem casum ex Riccii deo. Neapol. p. a. dec. ιο. adducit Struv. ex. 28. G.
g. M. De ami ne instrumentorum in rubrica tituli quidem mentio fit, in ipsis tamen legibus T de ea nihil habetur. Supplementum ergo ex Codice& quidem ιK4.s G. t. petendum, ubi habetur, quod amissio instrumentorum ipsi veritati nihil obsit. modo veritas aliter probari possit. Ad- legandus tamen casus est fortuitus, quo instrumenta amissa, & probandus, quod interdum iuramento adlegantis permittitur. V. Μeu. naee. 2G. N agin. Ceterum pertinent huc Nicol. . Euertardus & H. Donellus de fide instrumentονum: Sutorius de eindo, recognoscendo , veI urato digrendo: Nic. de Passeribus de ferimura priuata : Roesener de libris mercatorum: Berta-etolius de elausulis instrumentorum: Mynsingerusta commentario ad hunc titulum, es .