장음표시 사용
481쪽
da, qtiorum fides non vacillat, LI. pr. h. t. Vacillat autem generaliter & in omnibus ea rfides eorum, qui impuberes sunt, Ly. g. ἐ. h. t. minores in causis ciuilibus quidem admittuntur, non tamen in criminalibus, nisi ao. annis maiores sint, Lao. h. t. Haeretici & excommunieati ex principiis clericalibus plane repelluntur, auth. cre. dentes, C. de haret. nec non damnati iudicio publico , LI. g.f. h. t. & in specie ob carmen famosum, L al. h. t. Reliqui infames, ut & viles personae admittuntur quid em ad testimonium dicendum, sed tamen & horum fides vacillat, unde iudicis a bitrio relinquitur, quantum fidei ipsis sit tribuendum.
: g. II. Uacillat porro fides in aliquibus ea s. si ex circumstantiis adparet . quod testis ex ipsa causa vel commodum speret, vel e contrario
incommodum metuat. Hinc nemo in propria Causa admittitur, λισ. F. sc. h. t. nec aduocati, t
tores , &c. pro clientibus suis, pupillis, &c. ι. f. F. h. nec subditus in causa superioris, nisi hodie ipsi iuramentum remittatur quoad hunc actum: item: si testis alterutrius partis litigantium sit amicus vel inimicus, Vnde propter amicitiam repelluntur parentes & liberi, I. s. h. t. domestici, L CL a . h. di alii, ubi similis ratio adest. Ex-
482쪽
m rasTIBVS. MI cipiunt communiter casum, si veritas aliter hab/ri non possit, id est, alii homines notitiam rei non habeant.& deinde,si testi cum utraqueparte aqua. Iis coniunctio, vel inimicitia intercedat, CarpZOu.
f. III. Quod si testibus nihil obiici potest, omni
exceptione maiores, .vel etiam elassici dicuntur. quorum duo ad plenam fidem faciendam sufficiunt, L h. t. Coguntur quoque inuiti ad testimonium dicendum, quia publice interes,ut Ue- .ritas facti detegatur, V. l. ICI. . ibi: inuitos tester C. h. t. V. t. r. X. de tes. cog. Verum hic nonnullae
f. IV. Scilicet non cogitur quis,ut testimonium dicat contra proximos coniunctos & adsues, qui recensentur in L δ. h. t. seeerum, geuerum, Ultri cum, priuignum i sobrinum, fibrinam, sobrino natum, eOSue, qui priori gradu sunt. Exceptio iterum est, si veritas aliter haberi non potest. Ita quoque extra hunc casum uxor cogi non solet, ut contra maritum testimonium serat, V. CarpZ. p. r. c. IL defuer. g. V. Porro non cogitur aduocatus ad manifestanda ea, quae cliens ipsi ex singulari fiducia tam- - quam patrono causae reuelauit: si sponte ea ape-i Tit, Vt praeuaricator punitur, de quo fusius Rwhter. dec. 11. per tot. Nec Cogitur eonfessionarius
reuelare ea, quae in consessione poenitentiali Mprout dicunt, sub sigillo confessionis aliquis ei detexit; sin ea reuelat sponte, ab ossicio deponitur& in arctum monasterium ad agendam perpetuam poeuitentiam detruditur, e. de Iarnit. dist.
483쪽
c. c. ra. X. de paenit. Extendunt hoc quoque aleum casum , si quis extra casum consessionis si cerdoti aliquid secreto reuelauit, Linck. ad decret. tit. de paenitent. g. 7. Excipiuntur vero duo casus, a si quis confitetur delictum adhuc committeudum, & b si vita innocentis, qui alias 'forsan indiciis etiam grauatus, periclitaretur. ubi tamen reuelatio impersonalis esse debet, id est, illum inquisitum non esse reum, sed alium V. omnino Finckelth. obf. yη. & Brunneis.
Proc. civ. c. 2o. n. s. add. Carrocius de reti
latione confessonis: Adr. Beter de Igisso eonfes-
I. VI. Testes deponere debent praestito iura mento in praesentia partium, quam iurandi necessitatem imp. Constantinus in I. st. pr. C. b. t. primo introduxisse videtur. Postea secedunt partes, & testes. ad oblatos a producente ar- ticulos probatoriales & interrogatoria producti. quibus suppletur id, quod forsan in articulis omissum) examinantur, ex depositione rotulus eonficitur & deinde facta publicatione singuli litigantes bina scripta communiter offerunt. in quibus producens ostendere nititur, se probanda probasse, product*si autem exceptiones conistra per nas & dicta tEstium adfert, de quibus omnibus v. late nia L etum ciuil-proces c. U. H. e 22. g. VII. Τestes in iudicio regulariter iurare &deponere tenentur. Exceptio est intuitu personarum egregiarum.V. I. . Is de iureiuri nec non
letudinariorum s senum, qui LXX. annis maiores,
484쪽
ad hos enim iudex mittere debet,ut domi suae exa.
I. IIX. Hoc ultimo loco notandum, quod testis rationem Icientiae suae reddere debeat, P. I. q. C. h, t. ibique Gothost. per illum sensum, quo actus ille, de quo quaestio est, percipitur. Ergo etiam
de auditu proprio deponere valide potest, non autem de auditu alieno, unde natum est brocardicum: plus valere unum testem oculatum, quam decem auritos. Exceptio est in factis antiquis, V.
g. si de finibus quaeritur, ubi etiam testes de auditu
q. IX. Si testes sibi inuicem contradicunt, nihil probatum esse censetur,quod DD. Vocant Iuli ritatem obsati m. Ab hac differt eumulativa, seu adminieulati . quando testes quidem deponunt de diuersu factis, sed quorum tamen ait rum alteri adminiculatur, V. g. in probanda pose sessione. si unus vidit arari infundo: alter ab eodem seminari: tertius ab eodem messem colligi rhaec est proficua. Alia adhuc est singularitas diauersificativa, quando deponunt quidem de eossim facto ted simul tamen in circumstantiis loci & temporis variant. Haec obest, si factuin non est iterabile, v. g. Vnus dicit, quod Titius Mevium heri occiderit, alter, quod nudius tertius hoc factum: s vero est iterabile, v. g. adulterium, stuprum.&c. singularitas non nocet, V.Struu. S. I. C. ex. ag. ib. s. si testes illud factum diuerso tempore commissum esse dicunt & tamen in circumstantia loci, vel alia, Variant.
485쪽
os f. X. Si Vtraque pars testes produxit, quisbi
contradicunt, standum est maiori parte: vel, si pares sunt, digniores humilioribus,seniores iunioribus, masculi foeminis praeferendi, Struv. d. I. tris. in dubiopro reo pronunciandum. V. I. u.& Larg. p. de R. I. Ab arbitrio prudentis iudicis de Cetero etiam omnia dependent. De testibus scripserunt Euerhardus, Farinacius Crotus,Gabriel , Caualcanus,Hugo Donellus,j idius,Austerius, Campegius, Reuberus &c. LIB. XXII. TIT VLCod. I. I 8.
De iuris &ifacti ignorantia. a
DE ignorantia iuris haec est regula: quod illa
ignoranti noceat. Ist. pr. h. t. id est, quod non possit instruere actionem, si V. g. quis per ignorantiam iuris aliquid dedit, per expressem declarum textum in I. o. c. h. t. si vero traditio nondum secuta . sed res solum est amittenda, illa ignorantia non nocet, sed promittens ex-Ceptione securus est, I. 7.WS.A. h. t. & hoc sensa admitti potest,quod DD. dicunt,ignorantiam non nocere, si quis de Eamno vitando certat, aliter non,
prout pluribus ostensium in F praei. dis. iuri h. t. Aip. II, ρ. II. Certa tamen personae sunt, quibus ignorantia iuris eiullis naturale enim omnes scire possunt& debent, non nocet, Ut minores, Deminae, i. s. pr. F. h. t. &, quos adnumerant DD.
486쪽
DE IURIS ET FACTI IGNORANTIA. OP milites & rustici. Hoc tamen singulare ius exigui momenti esse videtur, quoniam toties cessat, quo-cies ICtorum copiam habere possunt personae reis Censitae, G. s. ast vero illa copia vi- plurimum suppetit. . .. 9.IH. Quod ignorantiamfecti attinet, distingue inter secta. propria & aliena. Ignorantia fam . . proprii nocet, quia est supina, V. l. 7. Τ. ad Sci. D Di. l. I4. C. de hered. inst. excipiunt DD. si factum sit valde antiquum. E contrario ignorantia facti
alieni non nocet. I. a. h. t. eXemplum habuimus tit.
mandati S XI. ius. it. sub.tit. de hered. vel act. vend. S.IX. adde omnino h s. i.Τprofluo. Si aliae probationes deficiant,prout communiter fit, res adle-gantis iuramento permittitur, si est persona fide digna. CarpZouius p. r. c. aa. d. o. hoc iuramentum purgationi r voeat, unde necessario supponem dum, quod coniecturae contra eum adsint, qui in ignorantia se sundat; deficientibus ergo eiusmodi coniecturis, adlegans ignorantiam nec probationem suscipere, nec hoc modo iurare tenebitur,
quia pro ipso est praesumtio, quod factum alienum ignorauerit. Alter ergo, qui ipsum sciussa adserit, adsertionem suam probare, aut iuramentum iudiciale deferre obstrictus erit. Conseratur ad h. L Ioh. Baptista Costa in tract. de iuris S D-cti scientia ignorantia, item Ι0h. Malcotus de iurisqfacti ignorantia.
487쪽
4o8 LIB. XXIII. TIT. I. d. V. 1.
g. I. . . ponsalia in I. r. h. t. describuntur quod sint mentio & repromissio futurarum nuptiarum. Mentio & repromisso denotat Qtennem interrogationem & responsionem, quae olim in sponsalibus adhibebatur, non minus ac in aliis negotiis. Vnde spondere idem est, ac stipulari, L a. 13. h. t. hodie autem nudus consensus sufficit. L . h. t. I. II. Sponsalia varie diuiduntur, D secundum ius canonicum in ea, quae sunt de praesenti & comtrahuntur per verba de praesenti: dueor vel recipio te in uxorem, c. pen. X. de sponsal. & ea, quae sunt de futuro, & contrahuntur per verba de futuro : ducam, Vel recipiam te in uxorem meam, d. e. . ' pen. Haec posteriora nullam producunt obligationem, civit. h. t. sed ponunt solummodo spem matrimonii, & sunt praeparationes ad matrimonium, Desselius erot. iur. cau. I. q. licti quci. Non ob stat e. aa. X. de Donsa ibi enim sponsalibus de suturo propterea effectus aliquis tribuitur, quod nempe ea violanti poenitentia imponenda , quoniam in casu ibi proposito dicta sponta-- lia iuramento confirmata fuerant, & vero notum est, quod iuramentum de iure canonico non semper sequatur naturam actus, cui accessit, sed
488쪽
nouam obligationem superaddat, V. tu. de iur
I. III. In lingua nostra vernacula disserentia illa verborum diuersum effectum non producit, Unde , . hodie cum sponsalibus de futuro comparantur illae promissiones, quae ab impuberibus fiunt de m trimonio aliquando contrahendo, quippe quae etiam nullum effectum producunt, sed adepta pubertate cuilibet prolubitu ab illis recedere li-Cet, c. 7. Er g. X. de despons impub. item tractatus ponsalitii, si puellae promittam, me Velle aliqua do cum ipsa sponsalia contrahere . V. Omnino CarpZOu. Ipr. eccles. l. a. des ι . tot. Male autem a Lauterbachio & aliis huc reseruntur sponsalia conditionata, quippe quae, uti mox Videbimus, omnino aliquam obligationem inuoluunt, V. V pract. dist. iur. b. t. dist. I.
g. IV. Diuiduntur IΙ in sponsaliamur, quae
puro & simplici consensu contrahuntur, & condiationata, quae sub certa conditione, donec illa extiterit, suspenduntur. Haec obligant ad expectandum euentum eonditionis, Vnde alter altero inuito pendente conditione ab illis sponsalibus recedere non potest, quamuis illi, in cuius tauqrem conditio adiecta fuit . eandem remittere &consummationem matrimonii petere liceat, Carpta Ipr. tales. I. a. def. 24. S. V. Possunt vero sponsalibus cuiuscunque generis conditiones piabiles adiici, quamuis spem lucri contineant, V. g. si ioo. thalerOS at
489쪽
Ex sententia pontificis in e. .X. de conae adposdistingue. Si conditio contra leges matrimoniales impingit, V. g. si generationem prolis euites: si discesseris. postquam aliam honore, vel facultatibus ditiorem inueneris: si pro quaestu adultera clam te dedero, &c. promissio effectu destituitur. Quod si contra leges in genere impingit. V. g. si furtum commiseris, &c. vel facto impossibilis es. v. g. si coelum digito tetigeris, &c. papa has conditiones in fauorem matrimonii pro non adiectis habendas esse statuit, quod tamen absurdum est, unde apud euangelicos non obse uatur, sed talia sponsalia pro irritis habentur ob deficientem Oonsensum, Struu. S. L C. ex.
valli conivg. inuit. parent. contra I. I. Uc pract.
g. H. Sponsalia IID disipescuntur in publica.
quae accedente parentum consensu contrahuntur: & clandesina, ubi ille consensus deficit. quae posteriora an & quatenus ipso iure nulla sint, ex s. seqv. patebit. Iure Saxonico pro clandestinis sponsalibus adeoque ipso iure nullis illa etiam habentur, quae absque testibur celebrata, licet parentes consenserint, CarpZou. d. l. a. def 34. s v. lquod iure communi secus est. g. VII. Requiritur ad sponsalia, uti dictum , nsensus parentum. Sed quaeritur, an de necessit re, an vero de honestate solum Z Si necessitatis est. sponsalia contracta ipso iure nulla sunt, licet iuramento confirmata fuerint, de quo Ca Zo Ga
490쪽
4I Id. I. a. def.18. aut licet copula carnalis, vel benedictio sacerdotalis accesserit; si vero honestatis solum, liberi quidem consensum parentum negligentes peccant & poena aliqua arbitraria coerceri
possunt,ipsum tamen matrimonium non rescinditur. Iure diuino positiuo consensus solum honestatis est, quod idem iure eanonico obtinet. Iure Romano est necessitatis, pr. I. de nupt. Mores Uariant. In terrisBrandenburgicis,Brunsvicensibus.& aliis forte est necessitatis r alibi saltem honestatis. Fuse de hac materia agit Dn.Thomas tit. disp. s. r1 sqq. V pract. dist. tit. de riri nupti dis. VI. g. IIX. Ceterumditris consensus principaliter solum desideratur, moribus etiam in nuptiis libe-
Torum emancipatorum, CarpZ. d. l. a.def. s. add. Brunnem. ad I. ro. C. de nupt. non ergo matris ,
Propinquorum, &c. nisi ex legibus decori. Non potest autem pater sine iusta causa dissentire, & si
nihilominus hoc faciat, consensus a consistorio
nomine principis suppletur.Quod si liberi sponsia.
lia contrahunt sub conditione, arentes consens, rint, hisce nulla iniuria insertur,sed consentire,aut iustas dissensus causas adlegare tenentur. S. IX. Sponsalia persecta moribus nostris mutuo consensi non ditatuuntur, quamuis ex hextu. Mati. U. v. 1. MOC non probetur, quippe ubi de
illis sermo est, qui sunt a caro & sic de matrimonio consummato, V. Stryλ. de dissent. sponssct I. Emisit. zum eonsist. proe. c. s. g. 6. Exce
ptio est, nisi alienatio animorum eX Utraque par te adsit, neque tentata reconciliatio locum inu niar,