장음표시 사용
321쪽
DE LINEATAE PARS II 283 esset demonstrandum, saltem nec liquet in hisce
superioribus practicis, nec in eorum privatis foris mulis ad pharmacopolas Velatis patet, eidem censurae, ut credo, subjiciendas. Melius dixisset, nos theoria hac Mechanica instructi, methodo ratione utimur invicta, aegrosque ad severas geometriae leges aeternas curamus, aeque in sanitate recuperanda, quam in morte horrida , assequenda Methodice, ut vivantis moriantur in nomine Domini vos autem illis admi nuculis destituti amethodi, etsi quovis modo curetis absque ratione ac methodo vivunt moriuntur vestri aegri ergo penes nos est methodicum imperium vitae iseis
Cursum materia Medicae culpans an iis, qui methodo medendi non satis explorata instructi sunt, aliquo jure id agere videtur, ubi campum nimis amplum paciosum percurrunt tyrones: quod hemici saepius incusarunt,
adhuc incusant, cum selectum Medicamento rum probant, nam omnia qui novit, nihil fere novit in materia auxiliorum. Sed ex eo velle concludere vagabundam esse scientiam, quae ex pluribus ac selectioribus remediis acquiritur, nam saepius pertinacia Orborum symtomata non raro cogunt Medicum
ad alias vias tentandas Medicas, profecto illud calumniatorem sapit, nam ipse forsan, in
322쪽
principio suae praxios adhuc versans , ad diis versa tentamina variis effectis viis inservientia in suis historiis practicis pergit ut patet ex hoc tractatus ideoque reliqua omittam non minori reprehensione digna sperans haec mea specimina ad promotionem studii Medici,
experimentis rationibus veris unice tantum acquirendis, inservitura inposterum Deo opt. Max favente, magis utilia exhibiturus. Sed ne momum tamen agere Velle omnino videar, meam, quam brevissime potero, hisce conclusionem Mententiam, quo ad theoriam
.praxin, quasi per aphorismos subjungam; cx quibus unus quisque dijudicare, inquantum
accedam, in quantum ab aliis recedam, poterit.
Menstruus naturalis in mulieribus Juxus, nec in quantitate, nec tempore, loco , si rem stricte, i. e. rtum, progressum, men strui causam observemus, aequalis est; sed cxcernitur per Vaginam uteri in varia ejus parte tam producitur. I. Pondus menstrui sanguinis excernendi valde incertum est tempus excretionis inaequale
qualitas sanguinis statum humorum sequitur, qui existunt in hoc corpore, prout nempe hic illeve humor spirtuosus , biliosus , serosus, sali
323쪽
DE LINEAT E PAR II 'ῖς salinus, sanguineus , aut lymphaticus praedo
I . Accidentia in colore, quaedam rutilatio est, si bono versetur in statu, fere eadem, quae ex spicit volatili subacido cum sanguine mixto, experimenti gratia, occurrit, odorem au
tem saporemque a sanguine nullatenus disterre vulgari plerisque apparet, nisi illud, extrordianario in casu, vel rarissime contingat. V.
Ipsa retardationis accelerationis mensum effecta, nunquam sunt Una multo minus e dem in omnibus hinc in unioribus 4et lis quamvis extendantur, aut abbrevientur tempora menstrui fluxus, nec statim vitium occurrit sensibile, nec ab ipso Medico ullae investigationes vacillantis sanitatis inquirendae, aut curanda supersunt, nisi forsan petita causa adsit hinc etiam menses adesses abesse queunt, nulla cum apparitione sive infirmitatis , sive morbi, in tali Machina apparentis.
Animi pathemata , per excellentiam, qui minis instar menses afficientia, designant, imo liquidissime demonstrant, menses aliunde quam a mero sanguine, ejus lethora esse deducendos illud enim , in aliis urinae nempe Sciacum excretionibus , non ita liquet.
324쪽
V I. Spirituum .caloris naturalis desectus ubi menstruis obest , designat aliud quid pro stimulo menses ciente requiri , quam merum sanauinem.
Mensium nimius fluxus ab accelerata bile,&irradiatione spirituali visus copiosus, validior in suo progressu plane definit, sanguinis
mas Tam aliunde dependere, ut suum obtineat motum momenta velocitatis, superans omnia figmenta plethorica. VIII. Homo Medicus tanquam minister natu vacillantis, laesae aut depravatae tantum advocandus, sibi illud unice proponere cogitur, ut potius naturam in suo opere deviantem , quam recto tramite incedentem intelligat ideoque levi tantum oculo aspicit perfecta, gravi, imperfecta perfodit naturae opera, sensu nempe motu hujus illiusve Machinae, destru
X. Illud liquet ob impossibilitatem theoreticae scientiae abstracte consideratae ab ipsa Medicina practica, quae ad desperationem potius, quam ad spem Medici futuri faceret, ubi absolutissime aliquid certi concludere nequit de veris menstruationis accidentiis , de ultimo opere,, sea
325쪽
DE LINEATAE PAR II. et 8 seu progressu destillatorio tantum superficialiter aliqua cernens dijudicans quae .ipsa vulgarissima erroneis judiciis stipat homo, suae mentis vanitati nimium indulgens prout in princedente observare licuit tractatu nam si absque ullo sensu aut incommodo pergat menstruatio, aut cesset, nunquam Medici auxililium imploratur. Menses, ante eorundem apparitionem, cor pus totum afficiunt, non locum simpliciter
per quem fluunt, manifestissimo indicio illos non oriri a sola gravitate praestione sanguianis.
Immutationes operum naturalium, appare te in accessu corporum medicamentosorum, Scnutrientium arguunt, sanguinem qua sanguinem, nec ejus lethoram sufficere ad phamom num illud obtinendum, periodice recurrens , quod motus menstrui prima indicia sed, nifestantia ex inversione motuum in liquidis, altiora loca, puta caput, ventriculum c. non uterum depressiora loca occupantibus com probant.
I I. Ipsius corporis habitus maxima in parte , temporelinstantis menstruationis valde mutatus, idem in ipsa facie demonstrat, aliisque in functionis
326쪽
etionibus alteratis, a sanguine mero non dependentibus , evincit sufficienter, solum motum esse in sufficientem propulsivum. XIII. Regionum, caeli frigus calor, differentiam paucissimam addens circa menstruationis opus, idem denunciat.
Actiones velociores eo tempore uberrime instantes lapparentes, praesentiam alicujus de novo fabricatae materiae praebent. Haec enim per se nec sponte creari potest, qui cum aliqua nolentia emergat necesse est haec autem in motu propulsivo solo non ita conspicitur, ideo e intestino opus habet , antequam ex
suis latebris prosilire possit illa portio recentercus ac fabricata, usui illi adaptanda. V. Principium motus hujus intestini,oritur ex spirituali sale motum propulsivum augente,terminatur in eodem,sed magis emerso,suique juris facto: unde etiam progressum sensim eundo acquirit hic motus semel admissus cessat tandem hic motus intestinus, ubi moles spiritu os salis ad cujusdam acidi muriatici salis figuram transiit,
motum minus velocem permittentis, materiem
sanguinis ante hac rarefacti leviter condensantis. XVI. Haec ex ipsis accidentilain circumstantiis familia-
327쪽
DE LINEATAE PAR II. 28smiliaribus manifestantur in menstruatione , a principio ad finem observatis. XVII. Sponte igitur cessatin ille motus intestinus,
quemadmodum omnes motus intestini desinunt, ex solius molis, ῆgurae Mechanicae alteratio neo mutatione, hinc enim & vasa contra huntur antehac dilatata, dilatantur antehac contracta ex solo accessu Mecessu novae v
jusdam molis .figura , ortu interitu suo gaudentis. XVII I. Hic motus an speciali vocabulo aut titulo designari possit, ut rite quadret motibus aliis notissimis admodum dubitare licet ut omnis lis inter Physicos medicos dimoveatur, nam ea perpetua erit, si stricta ad litteram revocabuntur effecta specialia, ad claram , distinctam , a judiciosam perceptionem hominem cogentia, quemadmodum de primo primis, sub rem ipsam latitantibus in opere, non nisi levem imaginariam scientiam obtinemus sic ea quamvis plurimum laeserint hominum animos, attamen nisi verba scientiis attulere rixosa physicam nunquam extenderunt generi humano
utilem ideoque praestat de iis silere , quam pauca dicere. XIX. In genere autem, motus omnis intestinus aeque
328쪽
aeque ac propulsivus, Venit a sua materie, o tiones quasdam immersas continente, emersuras, accessu aetheris , aeris, aliusque materiae
distantis ab hac familiari, in sua figura
Haec igitur unde nascatur progrediatur materia in campum activum prosiliens, facile inquiri potest, in glandulis nempe, utpote in quibus delitescereis commorari potest , pro tempore quieta mobilis, respectu totius comporis; unde suspensio quaedam motuum inciis dens, periodus admissio vero ejusdem paroxis-mus, sive insultus dicitur. XXI. Hujus materiae aptitudo, ab ejus raritate spiritualitate acquisita dependet, sic enim ad fluorem velocitatem evecta dicitur fermentum ineptitudo in ipsa materiae densitate consistit, nondum sufficienter liquidae nec aptae, ut sese intromisceat humoribus Machinae, quod apparet in cancro, scirrho, c. diu innoxiis postmodum deleteriis. XXII. Tandem vaserum solidorum nimia adstristio dilatatio, hisce duobus effectis ansam ultimam praebet, ut vel menses adsint vel desint ordinarii vel extraordinarii, aequales aut in quales periodos permittentes.
329쪽
XXIII. Ex hisce natura illius fermenti abunde liquet .
ac oppositorum remediorum investigatio facilior a curioso naturae ministro acquiritur ac ob tinetur, firmiori ut talo procedat Praxi Med1ca, haec enim ad sequentia nos deducunt oristulata ex praemissis captanda. I. rout variant causa Meffecta mensium,
sic auxilia. r. Ubi effecta ipsa Machinam non laedunt in mensium suppressione, nimio fluxu, ibi
non temere naturam moveat Medicus.
3. Ubi laesio functionum oeconomiae ex utro que casu occurrit, ibi judiciose non temerarie menses sunt ciendi aut sistendi, nisi causam cognoverit Medicus admodum variam existentem; nam saepe cruda moveret, vel ipsius nat raeleges subverteret, non corrigeret naturae mi
nister, consilio enim, prudentia opus est in nistro, antequam ad opus cies ipsas transeat, judiciose, feliciter tractandas. . Causarum Meffectuum investigatio non celeris, sed matura sit, festinans enim judicium rarius aliquid boni parit in tali casu, praecipue in hoc admodum differenti ordine emergente&subsistente, exspectando enim etiam res agitur Medica, ubi nempe promotionem illorum
operum sensim dirigit, non per remedia dicta Emmenagoga, sed in quovis casu moderantia, T di gini
330쪽
figurae enim Mechanicae portionumque diversa .rum apparito sapientem reddit Medicum, in opere, eventu feliciorem futurum; ideoque ad medium usque pergere sinit actum, antequam insistat remediis moventibus. s. Per moventia remedia aeque intelligit adstringentia, quam purgantia, quoniam ipsa adstrictio nulla bona esse potest, quin etiam adsit aut praecedat motus in humoribus ad lentorem quendam deducendis, cum figurae mo
lis quadam alteratione; saepius sibi proponit
in ipsa purgante materia adstrictorium finem, praesertim ubi materia peccans turgescit primo evacuanda hinc mere adstringentium usus aut minor aut admodum limitatus sit. 6. Causa aliunde saepius emanantes quae
vitium mensium causantur , removendae nunquam per Emmenagoga, sed per ea, quae proprie focum aut nidum respiciunt, illud effectum producentem; sic enim partes solidae etiam ab
utero remotioreS, ut caput, 'ecius c. in causa esse possunt, irimo curandae veniunt, an
tequam aliquid cogitet aut tentet de mensibus, sponte enim ut plurimum fluunt, absit igitur violentia. . Spiritus dimi animales, praecipua considerentur instrumenta, causae in mensibus
eorumque morbis, ideoque ad spiritus illos sese dirigat augendos, sopiendos, meliorandos per