De intellectu et de causis mirabilium effectuum

61쪽

Ex distensione neruorum mors subsequuta. XLVIII. latere sanguinem ut expeditissimum perito est, sic ignaro periculosissimu . Iuvenem uidimus cui cum ex brachio san, guis mitteretur&neruum scalpellum attigisset, statim sequuta est neruorum disten/siorqua hominem ita crudeliter afflictaviij ut paucis etiam diebus laboranti illi uitam eripuerit. Ex incisa arteria sere mortu'.XLVIIIIι Ris, ut assolet inter commensales lite ι cum quidam e conuiuis arreptu; ealicem in Alsons Hispani familiaris nil faciem proiecisset Mincisa arteria ac cute dilacerata sanguis copiosior erumperet , multa quidem sed frustra adhibita sunt medicamenta4 cum ea sit arteriae ipsius conditio, ut incisa coire aut sanescere citra ustionem

non possit. Quare cu sanguis ipse eo sempuehem titis proflueret quo plura experiretur auxilia taec homo iam uenis exhaustis prorsus deficeret, ad me tandem mittunt rogantes ut si fieri possit amicum amorte praeripiam. Venio igitur ad eum es Ibnus inspicibi uirtutem probo: nullum su

62쪽

peresse praesidium iudico praeter ustionem solam, Quare ea qua potui diligentia incisam arteriam candenti ferro inuro id statis suppressus est sangui, quo inhibito reli,

quum curae facilem satis&expeditum ha/buit ad sanitatem regressum

Mulier ex copiosa sanguinis missione

emortua. D.

Vidam nostri saeculi medicus philo sophiae magis a medicae artis peritus,

cum uxorem Iacob inctii equitis Florentini curaret quae duabus tertianis uexabat mittere sanguinem utillimum iudicauit: quod ego i cui simul cum illo cura dema data erat j penitus non improbabam cum bilis sanguini mixta uideretur. Sed &multa tamen pituita exuberabat. Igitur uena incidendam quidem censui Sed tentandi gratia, ut scilicet colorem sanguinis habi tumidiscerneremus. Qui si crassus &nigcresset tanquitiosus largius effunderet: sin contra rubera pellucens, tanu integer seruaretur . Incisa igitur uena sanguis es, fluxit rubicundior. Quare dimisistam caliculo supprimendum censui, illo contra deducendum . Vertium cum esset ipse aeta Ite prouectior, eius magis sententiae inhaeo

63쪽

rentibus coniuge cpropinquis ad duas sane libras sanguinis miserunt aeque lucidi ac rubri. Quare cura omniscnior illi relieita protinus discedo palam affirmans at contestans iugulatam esse mulierem: quod α paulo post rei eventus facile comprobabui . Cum paucis admodum diebus mulier ipsa defectis iam uiribus ac uoce penitus exhausta in sonnum inciderit grauiorere quo tandem mors subsequuta est ob nimiam scilicet humorum cruditatem diquae ex ingenti sanguinis profusione contingere solet. Quare debet semper medicus si di, ligens sit in omni sanguinis missione considerare utrum crassus re niger, an contra ruber tellucidus sit . Q uod si niget Sccrassus ut uitiosum effundi i sin contra ruberru pellucidus, ut integrum supprimi iuberet Tantus enim abest ut eiusmodi sanguinis rubri scilicet atq; pellucidi missio prosic ut etiam plurimum semper obsit. Sed excidit homini documentum filii ce=ntinuo immissione sanguinis cum bilis ac, censionem, tum pituitae cruditatem plurimum cauendam censuit .

iiii

64쪽

Epoto ueratro iugulatus . LI. Aboranti cuidam Zenobio nomine

quartana, imperitus quidam medio ueratrum , quod inter caetera medicamenta periculosissimum est, temere propinauit Ex quo statim subsequuta est cum crebra ac uehemens alui ductio, tum spiritus tam grauis ac difficilis attractio ut cum me filii ad hominem iam in mortis articulo positu aduocassent Mnullis potuisset praesidiis tato malo succurri intra sex tantum horarus spatium mors eum uiolentae medio sub γtraxerit Cauendum igitur est ne huiusce, modi medicamenta quae ueneni naturam habent 4 stomachum caeteraq3 inebra plurimum laedunt abs eo exhibeamus iridnocumentum auferre pollici cum aluus per se saepius ducant i hominem non λιlum infirment sed pleruns etiam morti

tradant.

Vomitu ex albo uerato mors subse/quuta. LII. initus ut interdum sanis utilis sic

aduersa ualitudine laborantibus nonunqnecessarius. Verum multum interest

quo modovi quare fiat . Hoc autem ossi

65쪽

cium diligentis medici esse debet . Nam cuquidas medicae artis imperitus albo ueratro

uomitum ciere solitus, omne genus moris

bitali praesidio se se curaturum polliceret/Accidit forte ut in manus ei' inciderit Uavqui duobus iam annis uetriculi uitio labo, raret nec ullis uncimedicamentis sanari potuerit ut pote quod cum suapte natura difficile sit difficillimum etiam redditur in corpore infirmo atc imbecillo, praesertim ubi licentiori quadam libertate utat aeger . Albo igitur& Duic ueratro ex more eXibete illo, plurimum bilis ac pituitae, tum nigram bilem, postremo sanguinem eiecit rQuibus ita deductis, imbecillitas primore quidem magna itum sudor frigidus to to capite ac thorace emanans nouissime de mors subsequuta est . Non igitur ignorare diligens medicus debet huiuscemodi medicamentum non semper agris prodessetfanis uero semper obesset Nam ubi robustus corpus nactus fueris, uentriculus sit potens morbu' longior ac difficilis ut comitialisac insania aut pares his, tunc albus Heratrum rite ac citra medici culpam exliij

bi potest

66쪽

Represso sudore sanatus . LIII Vm haud postremae notae Medicus

nobilem quendam ciuem curaret t&febribus male hominem habentibus,tini uersum corpus in sudorem resolueretur ruirest omnes ita deficerent ut cognati plurimum de salute eius addubitarent ine aduocantu aegrum ostendunt curam enar

rant . Inspiciens it ac hominem oculos admodum graues ac pallorem faciei intueora quin&intima eius praecordia calore uehe menti affici aduerto . Quare sudorem inaequale qui finiri non poterato statiria amotis uestibus , quibus ille de praecepto mediici tegebatur ut incongruum minutilem supprimere nitimur : praesertim , eo uires aegri penitus conuelli uidebanturi tum corpus euentari aegrumi et frigidiorib' potionibus uti iube, donec sudor, quem me dicus ille omni st idio ciebat prorsus supprimeretur. CDiod ubi factum est immutari statim uideas aegri faciem: uires redi,

re calorem reprimi febrem remitti jac no

multo post hominem ad pristinam sani,

talem reuerti.

67쪽

Pestilenti febre arreptus . LIIII p Hilippus Stroeta & nobilitate generis Mopum affluentia insignis te ita quadam febriclata laborabatis ex medicis qui aegrum uiderant, alii quotidianam sed leuem alii ob algorem contractam se brem putabant i nec defuit qui crederet a capite distillasse materiam : quae putrescenitem febriculam gigneret. At nos cum aue ipsam diligentiori examine perpenderem'/pestilentem iudicauimus t quam sentenotiam deridentes medici cum leuatam iam febrem existimarent latebat enim anguis in herba familiari tantum medico curam dimittunt . At aeger i qui iam conualuio

se uidebatur aduentante die septimo cinneruorum subito resolutionem&febrem incidit ardescenteni t qua exhausta uoce dc corporis uiribus conuulsis paucis etia;

diebus mors subsequuta est . Magna igitur esse debet mcdicorum circunspectio in

cognoscendi curandisq; morbis, ne insciutia seu saepe fit atq; indiligentia eorum aegri ipsi i qui se se illis penitus tradunt alcycommittunt periclitentur

68쪽

Claudus ex loco eminentiori cadens Iibes recipit gressuim LV.

Polaus architectus cum de eminenti turri praeceps ruisset, tantum abfuituteX tam ingenti casu incommodum ali quod reportarit, ut cum antea altero claudicaret pede ν recte deinceps ambulauerit

C Quin puerum uidimus t qui pestilenti morbo correptus curatusti idem malum effugerit . Nam ubi prius adeo utroq; peis de claudicaret ut nisi duobus fulcitus baculis omnino incedere non posset curatus

libere idest sine aliquo adminiculo incede bat; Scorpione ictus glacie se opprimi querebatur. LVI. Amulum habui triου scorpione is tus tanto subito actam frigido sudore toto corpore perfusus est, ut algentis, sima niue atq; glacie se se opprimi quereo retur . Verum cum algenti illi solam thyriacam ex uino potentiori exhibuisse illico

curatus est

69쪽

Fames ualida . LVII.

Vin uniuersam pene Italiam anno salutis nonagesimo sexto supra millesimum quadringentesimum tam inues ac ualida fames afflictaret,ut passim multi publicis in viis at* plateis deficerenta multi etiaex malis ac noxiis nutrimentis in uarias in ciderent aegritudines Vidimus ex hises plurimos qui ex diutina fame escam abunda tiorem nacti fuerant dum pleniori utunt uictu, paucis diebus uitam finisse Adeo noxia atq; pernitiosa est nimia satietasa quam multa precessit inedia mulieres quoq; uidimus t quae pueris quos lactarent infectis re sed illos ad mortem deducerent . Plu rimi tamen ex his qui ad ualitudinarius debducebantur, medicorum cura rediligentia ad pristinam reuertebantur sanitatem Mulier sere mortua exsanguinis missione . LVIII im Hierem uidimus t quaecum pleniorixobeso esset corpore S in ardescen, tem incidisset febrem jus cuiusdam is, periti medici consilio sanguinem ex uena copiosum emisit . Quo statim grauiter afflictata in multo deteriorem prolapsa est ua

70쪽

litudinem. Nam ut in tenuioribus magis sanguis,itas in pleniorib' magis caro abudat . Nos igitur cum ad mulierem uocati, eam summo in discrimine positam inueniremus alias omnino obseruationes adhibedascensuimus t eas uidelicet i ad quas diri, gi curantis consilium debet. Quare defecta dudum uirtute omni genere auxilii resummo:donec corporis uitibus redeuntii, materiam quam exuberare cognoueram medicamento deponendam cense, quod cliue ex frigidioribus reb' aegrotanti exhibitura illico extincta est febristis mulier de cuius iam funere cogitabaturo per Dei gratiam rite curata conualuit.

EX quartana male curata sanitas, Tum Mmors subsequuta . LIX Illicus meus annuam quartanam pa/tiebatur,4 consilio nescio cuius empirici faselum ex omphacinosallia usq; ad satietatem deuorans ad uiginti insup uini meri calices ebibit:quo adco inflatus ejut e co/prope quem coenaverat/amoueri penitus non posset . Nare strato humi pal lio quo induebatur j ibidem pernoctauit Matutino autem aduentante tempore diffusus per omnia membra sudor est Quo