De intellectu et de causis mirabilium effectuum

71쪽

finit, uomitu quicquid comederit, rete citr& cum eo pituitosa excrementa si plurima immo factum ut de quartana quo*

qua integrum iam annum laborauerat extrusi, ualitudinem sit consequutus i quaue quidem rem ualidioris naturae ui accceptas referendam arbitrati sumus Nam amota iam cruditater humorum concoctione

longiori spatio persecta, Natura, quae sua pigritia torpebat, ab ignauia torpore propulsa contra morbums causas uires exci tat Quibus tandem sudore ipso atq; uomitti morbum, errorem disiecit Quod profecto eadem febris comproba uit. Nam cum quattuor post annos ho/minem iterum inuasisset de ille putaret eodem posse se auxilio febrem tollere quo olim fecerat, statim hoc est inter morbi ip sius initia, dum scilicet cruda esset adhuc ipsa materia at cincina pleniori ut tum victu potione abundantiori ex iisdem quibus supra rebus abusus, ante solis r tum eodem quo decubuerat loco mortuus

inuentus est.

Molesta tussis sola sanguinis missione curata . LX

- Olesta tum afficiebatur puella quaedaquintum dodecimum agens annum:

72쪽

αua tama si per se grauiso formidabilis

esset eo tamen se se medico formidabiliore reddebat, D una saepius cum ea sanguinem expuerat puelli Q uam ob rem cum me/dici ipsi, quibus cura demandata erat jachanc paulatim tabe consumptuue iri, & nullis se posse auxiliis huic malo succurrere uiderent, eam tandem Deo &Naturae dimit tunt . Verum pater ut est amor nequidolo intentatum relinqueret me aduocat/puella ostendit ac quae hactenus facta sui, plurimo sermone enarrat . At ego sputum

primo colligi iubeo : quod ubi nulla pus subsequi sanguinem ipsum minime et

purulentum inspicerem, coepi mecumaeo gitare quae nam huius uitii causa esset Mansanguis ipse ex ore uel ex gingiuis aut forte ex naribus efferretura sed cum ex his locis absque ulla profluat tum , aliunde eum emanare arbitratus sum. Quaero igitur si is ex gutture aut ex arteriis ulceratis uel ex pui, mone potius siue expectore aut forte ex iocinore prorumperet sed cliue nulla essent certa inditia puellam interrogo an menses illi profluant i Solent enim foemina, O' sanguis permenstrua non respondet, saepe

eum aut cum tussi expuere aut uomitione

propellere Sed negante illa sanguinem mittendum censeo ex uenis, quae sub talo

73쪽

sunt Id ysingulis mensibus faciendum idonec isto atq; item aliis auxiliis j quae san/guinem promouere consueuerunt j dc menses ipsi rite profluere coeperunt diuella, quae iam macie glabe confecta uideretur, sextantum mensium spatio uires &corpus resummens ad pristinam adiuuante Deo reuersa est sanitatem

Difficultate spirandi mortuus . LXI. VItos difficultate spirandi laborasse

cognouimus i sed inter caeteros quendam 1 qui non nisi recta ceruice spiritu, trahens paulatim ex amustia deficiente uirtute toto corpore pallidus ac livens efficieba, turinullus tamen in pecto e. nullus in praecordiis dolor erata sed nec sibilus aliquis ob angustias, per quas spiritus euadit percipiebatur Lex quo iudicare posses aegritudi

nem in pectore concipi . Verum cum patr/cos post dies inualescete morbo ipsos nullis conserentibus praesidiis aeger e vita mi grasset incidere mortuum decernimus ut huius mali abditas ac latentes causas deprehenderemus. Quod ubi factum est, inuenimus non parum atrae bilisti sanguinis nigrioris in eius corde coisses unde etiam per uenas diffusus non est mirundi corrumpe/

74쪽

te eo spiritum ipsum, hominem ad sestina;

mortem deduxerit, quod etiam autore Galeno alias contigisse cognouimus.

Ex horrore flammae in febriue incido LXII. N Appiani Basilica, cum adhue eniadmodum iuuenisjuna cum Peregrano Allio litteris Graecis operam dabam sub praeceptore Francisco Castilionensi relligioso uiro . Vbi cum semel e cubili summo diluculo consurgens aedem ipsam ingredereri uix limen transilissem ecce uideo flamas ab imo pauimento iterum atq; iterum fur, sum ferri horresco pauens ac tremens cursim, ut poteram cubile ipsum repeto. Me uero Peregrinus condiscipulus meus uadhuc in lectulo quiescebat cum anhelan

tema ueluti lymphatum inspiceret rogat quid nam mali mihi contigerit, uix ego trahebam spiritu3:re tamen ut potui explico a Admiratusad ipse timere coepit . Sed cum interi; praeceptor noster e cubili surrexisset/hominem conuenimus retem exponimust causam quaerimus Alle uero,ut erat uir doctus&in philosophia satis erudit' uapores inquit lex cadaueribus mortuorum eleuaritur qui calidissimum hunc acrem nacti id

enim accidit in ipso mense Iulii in facile in

75쪽

flammantur,quod aenos etiam saepius ui dimus:ac propterea nihil uobis pertimescedum est. Hoc dc si ego autoritate uiri suas 'uerum iudico, ex praecedenti nihilominus timore, ex quo spiritus ipsi cateruatim uersus cor regredientes inflammati sunt in eas quam Graeci Ephimeram uocant febrem incidi Puer horrore mortuus ' LXIII;

Verum nouimus t qui dum rure pa/terno degeret, singulis diebus ad uicinum sacerdote,studendi causa, ut fit, sumo mane mitteretur a patre, accidit semel,

ut prope iam intranti illi sacerdotis ipsius aedes t essetq; coelum paululum adhuc subobscurum,praesto fuerint duo uiri nigris uestibus obuoluti quibus adeo perterritus epuer ut toto corpore contremiscens alta

uoce auxilium clamitans in admirabile sane aegritudinem ac demum in mortem inciderit . Nam stato tempore idest octauo quoq; die xeadem ferme hora in eundem semper horrorem atq; clamore, proruebat. donec tabe consumptus uitam quae nullis

praesidiis contineri potuit miserabiliter fibniuit . e si

76쪽

Tulli scissa est tunica intestino . LXIIII e mi ualida urgebatur puer sextum

agcns annum et uinc uehementius tussiret, scissa est tunica quae diducere ab inferioribus partibus intestina debet lac in scrotum Graeci oscheon uocant, intestina deuoluta herniam fecerunt qua re in huncti' diem laborat 'anta enim fuit scissura ut nec coire hactenus ullis potuerit medicamentis nec etiam in futurum nisi sola ustione coibit Ictus in cordis tunica conualuit . LXV ie X nobili familia nati fratres duo, ea/dem etiam cohabitantes domo, ais eodem uictu uiuentes, dum inter coelian dum orta ut fit,inter eos lite, alter ait egladio quo inmensa uteretur in ipsius cordis sede percussisset, plurimusq; ex uulnei sanguis efferretur languescut illico uena tpallet facies: sudor frigidus toto corpore

manat tArteriae non eleuanturiomniam demum mortis signa apparent. Verum ne nihil omnino agerem iubeo hominem his rebus foucri , quibus cordis vires retici pos , sint ictamq; aeger ust ad mediam noctes eo

dem sese habitu biberct aede eius potius

77쪽

funere de uita cogitaretur, coipit paulatis

spiritus reuerti . hiare sumpta spe curam prosequor donec aliis at y item aliis praesidiis usui, hominem tandem Deo adiuuate ad pristinam sanitatem reduco . Ex quo plane cognouimus non ictum cor , ut putabamus sed eius tantum tunicam leuiter suisse perstrictam Vitium stomachi curatum LXVI. Niet stomachi uitia uulgatissimnina

resolutio:quae uel calidiori , aut frigidiori, humidiori uo uel etiam sicciori ha/bitu pleruns solet accidere mobilis das uir Iohannes nomine ciuis Neapolitanus, cum diu eiuscemodi uitio laborasset ac ex medicis nostri saeculi plurimi hominem curandum suscepissent, nullum tamen inue nire auxilium idoneum potuit . Quare cuFlorentiam demum ueniens me conuenis, set W quae hactenus ex Medicorum consilio huic uitio adhibuisset, ordine enarras set ex his quibus usus est praesidiis facile cognouimus existimasse medicos omnes euue

malo habitu frigido laborare . Nos uero&pcedenti curationea aliis haud sane obbscuris inditiis longe aliter sentietes calidioti habitu ei' affici uetricultarbitrati sum'.

. . .

78쪽

ave ad ea auxilia coversi, quae aridu tara tabe pene consumptuue corpus desiderarindebantur, primo die solas Iactuculas ex aceto&oleo commanducare praecipimus quascum utiles stomachoatas idoneas per cepisset, iubeo dimittat balnei, frictiones exercitationes praesertim superiora partiu

unetiones omnes 8c cibos calidiores quib' hactenus usus fuerat i id frigidos potius

ac difficilioris concoctionis se se conuertat.

Vnde Vervecem magis uatiem aut uena tionem uel piscem, nisi sit generis duriorismnac sua aegritudine conlaudo . Potui quoq; aptissimum illi vinum frigidi musterum γ meptissimum calidumis crassum esse pronuntio . Quibus cum ille auscul/tasset=ac diligetissime ea executitus fuisset, hoc tantum genere uictus &frigidiorib medicamentis usus infra duos menses pristina recuperauit sanitatem Melicera pro carbunculo iudicata LXVII. ii cere subalbido furunculo sinisse quod Graeci eo 'faui speciem habeat meliceram uocant , uir udaue nomine Paul' laborabat . Id aut cum febrem,inflammationem ingente excitas et medicum quide, sed quivi imperitiam ulceris ipsi' naturam minime calleret=accersit. Eo aut iudicate ul

79쪽

eus ipsus pestiles esse uenit . n. cu dolore uehemeti habens foramina D quae fertur humor glutinos' uix maturescit simul omscu consulete medico aufugiut uni tmesim aegri cura comendantes. Quo factu, est desperatis pene reb' ad me mitteret rogaretq3 aliqc pereunti illi auxiliu ferrem: Sciscitorita' nuntiu ulceris natura Boan increscat aegritudo uel deficiat viri', aut sorte eo loco pestiletes sint febres Refert ulcus no nigrui non luces,non pallidu essetfebre lentare pene leuatri sana omnia in regione illa iAccedo igitur ad hominestrui cotra hilari uultu resedissem facie, primo oculosi sano similes intueor. Τm arteria tangens pleniore quos reperio. Quare sanitatem pollicitus ulcus detego &omni sublato timore familiam reuocans curaue aggrediora quae licet difficilis admodum fuerit, ad integra tamen sanitatem ager ille per Dei gratiam

reuersus est

Incis' coles fanari nequiuit. LXVIII. in Edium sibi colem sin, uideue arcte

det auerat puer insciis parentibus eo tam diu uinctus fuit, donec plagae at , titudo ad iter urinae ascenderet duobus locis quibus 8 s urina ipsa inde mittere, turJoco utrinq; orae obcalluerint j coire

e iiii

80쪽

ulcusat caelutinari nullis unci remediis potuit Monachum etiam iisdem fetime temporibus uidimus atq; curauimusta ob zelum castitatis sed indiscretu in ac minime secundu Dei rationabile obsequiuicilem sibis quide pubetenus prorsus absci,

derat rex quo cu sanguis copiosus efflueret/ac propterea medicamenta omnia uinceret eXuperaret arduum sane ac laboriosum

fuit eiusmodi pfluuiu sistere atq; inhibere Oportuit .n gulas uenas quae sanguine fundebant apprehendere tot ita deligare, ut ora praeclusa coiret . Quo facto reliquucurae genus haud admodum difficile fuit idone uulnus rite curatu penit' sanesceret. Qui ex nimia plenitudine mori uideretur/sola sanguinis missione sanae . LXIX.. Lurimum in morbis iudicandis tribbuunt uena pulsi i quis imbecilli exigui fuerint mortem plerunc denuntiantis si cotra magni pleniores salutis spem asserunt . Nos in Philippum quedas uidimus , hominem sane ebriolaue&corpulentum lcuius pulsus/duue aguens in lecto iaceret, ita paruus exilis erat itiuue a medico percipi uix posset facile crederes mor tem instare in facies rubicundiora oculi