장음표시 사용
351쪽
IΤabula capitum sequentis opulatiis. l
De tempore vitae & mortis Christi.c. I
De anno de calendariO.c. z. De initio annorum domini.c. 3 . De varietate mensium.c.4. . et .ex De cyclo lunari decennouennali.c. s. .
De cyclo solari ex litera dominicali& bissexto proueniente.c. s. De tempore Olympiadum.c. 7. De annis imperatorum Romanorum tempore Christi computu
tis ab urbe condita.c. 8. Solutio quaestioniS.c. 9. Noua opinio erronea.c. I O. Solutio rationum deficientium.c. I I. - . Totius vitae Christi verum tempus.c. I et obiectio & responsio.c. II.
Tabula iuxta literas Alphabeti.
Annus &calendarium. c. Σ. Anni exordium. c. z. D. Annorum domini initium. c. 3 Baptismus Christi. c. I Z.C. Bissextu S.c. s. Calendarium triplex.c. T. Christi vitae & mortis tempus.c. I. Chronographi non errauerunt,c. I ICyclus lunariS.c. s. Cyclus solariS.c. 6.A. Dies passionis Christi.c. 9. D onysii abbatis error.c. 3 . Duodennis Christus in templa.c. I et .s. Π . l. t IT Eclipsis anni domini. II. c. I I. B. cErronea opinio.c. I o. e Ilat i , t . I Emendatio calendarii. c. z. . . . I Feria quando coepit correctio calendarii. c. 6.B. 3. Graeci quando incipiunt annum. c. . Herodes tempore natiuitatis Christi.c. t a. A.
352쪽
Inditiones IRomanae.c.γ . Initium annuc. z. ta Initium annorum domini.c. 3 . Intercalatio.c. Σ.D. Iudaeorum obiectiones.c'. . Iulius Caesar.c. 3.
Literae dominicales. c. Lunaris cyclus.c. F. Luna quintadecima c. . . . Lunationes passionis Christi.c.' . . Mensium varietas.c.4.
Menses cum cyclo I ulu.c. F . Noua opinio erronea.c. I O. Octavianus Augustus.c. 8 .
Olympiades c T. Opinio erronea.c. I o. eoraculum fictilium. c. I I.D.
Passionis Christidies.c.'. Pascha duplex apud Iudaeos.c.' .F. Quaestionis lolatio.c.'. Resurreetionis Christi tertius dies.c.s .G. Roma quo tempore condita.c. 8.A. .
Solaris UcIus.c. 6 A. . . Solis desectioprodigiosa. II .D. . t Tempus vitae & mortis Christi.c. I.
Tabula verax.c.V.C. .. Tabula erronea. c. I Tabula temporum. 9 .E, Tyberius Caesar.c. 8. IVitae Christi tempus.c. I
353쪽
pore totius uitae ipsius, opusculum eritum per I n. il . nem Lucidum natione Gallum i PROOEMIUM.
T R ta est quaestio inter duos iuuenes eruditos, alterum Ili clericum.alterum vero laicum:quo anno,quo mens, IJ l quo ue die Dominus ac Saluator noster in cruce pasE-οῦ & consequenter de totius vitae Christi tem/l pore disseruerunt. Laicus asserebat Christum passum esse Anno as incarnatione sua trigesimoquarto expleto:&ab ortu suo
trigesimoquarto cnrrente per tres menses. 8.caledas Aprilis hoc est die. Σ 1 . Martii eodem scilicet die, quo & conceptus fuerat. Clericus vero affirmabat ipsum passum anno pcedenti,videlicet a conceptimne sua expleto anno. 3 3.decemq; diebus:& a' natiuitate sua tri molertio currente per tres menses ac dies decem. 3. nonas Aprilis, hoc est die. 3 .eiuIdem mensis. Vter sententiam suam arithoritatisthus ac rationibus roborare nitebatur. alter alteri post multam disceptationem nullo modo cedere vellet: in hoc una conuenerunt, ut recursum haberent ad seniorem veritatis censorem. Ita p uno anismo super hoc sententiam meam requirentes: promiserunt se velle acquiescere iudicio ac celasvrs determinationis meae. Auditis igitur utrius p rationibus:quid super hac re tenendum esset pro captu ingenii met,ipsis audientibus censui: & ipsis rogantibus, ut caeteris haec veritas manifestari possit, quae prius verbis cora in eis explicauera, rurius in scriptis redegi in hoc Dreui opusculo de vero die passionis Christi, ac totius vitae ipsius tempore. Disticilis profecto Nardua quaestio necdti m per ecclesiam determinata:propterea quicquid scripsi in hoc opusculo&in caeteris meis editionibus& commentariis totum humiliter subiicio determinationi sanctae Romanae ecclesiae: cum sim veritatis non ostentationis amator. Non potest autem sobur haec ardua, sed utilis quaestio, nisi per dinstrinam sacrae paginae &Astronomicam disciplinam ac temporum descriptionem.Cum igitur expositores sacri eloquii necnon & Astronomi, atq; Chronographi inter se diuersa & quando ii opposita sentiant, sicut in aliarum Idientiarum au thoribus accidere solet, in quibus varia & saepe con/traria ipsi authores anilicem opinantur: hinc est otitas in decisione huius quaestionis difficultas non modica superadditur:& praecipue quoniam cum veritas quaeritur, necesse est, ut quidam authores in IO.iarcidus X
354쪽
D E VERO DIE suis qu ibusdam opinionibu s non rei, cosideratis,nem valida rati ,
ne probatis,quanso p improbentur: Qua de re,quorundam animi ostenduntur eo qu6d nimio ipsis doctoribus asticiatmir amore. Sed ratio veritatis,cuiustibet hominis authoritati,prspcneda est: cum de Aristoteles dicat. Amicus Plato,&amicus bocrates: sed magis ami/ ca veritas. Licet autem primo aspectu quaestio haec terrore nobis imgerat:si tamen diligenter consideremus euangclica dieta: necnon S lis& Lunς moturi ac temporum descriptionem perscrutemur,ini adiutorio, non multo labore,huius rei veritatem valida pre batione reperiemus. Sed prius quaedam hypotheses prae lupponendae sunt: ex quibii s veritas temporis vitae de mortis Christi manifesta ratione comprobata, penitus elucescet. Prima b=pothesis de tempore uitae r mortis Christi. Cap. r.
Rima hypothesis est de tempore vitae δe mortis Chrbsti, quod habetur ex euangelica veritate declarata iuxta usu ni R diu approbatam confitetudinem ecclisiae:cui super ola penitus adhaerendum est. Christi Duq ortus ab Euagelistis descr bitur fuisse, C sare Augusto imperate Romae,eo.s tempore, quo eius edicto primo destri, batur virbuersis orbis vi scribitiar Luc et A t. in Iudςa regnate ricrede primo alienigena ablato regno a Iudaeis iuxta prophetia Iacob,qui ait Go me. 49 . Non auferetur sceptru de I uda & dux de semcre eius: , nec veniat qui mittendus est,ucut describitur Matth. z. cap Ciim Catus esset IeIus in diebus f crodis regis&c. Baptismus lucis Christi Lucae. 3. enarratur is isse anno. Is .imperii l yberii Caesaris& tunc ipse
Iesus,ut ibi dicitur, erat incipiens quasi 'annose. 3 o. Passio vero eius
de murs ab Euangelistis describitur tu illa die sequenti postq comederat agnum paschalcm iuxta Iegis preceptum,quia venerat lege adina plere, ut scribitur Matth. s. Praecipitur enim Exodi. I a. ut comedas agnus paschalis luna. I 4. primi miis ad vespera. & idem ccnfirmas Letiit. Σ 3. Vbi luna. l . dicitutd es. I si pruni mensis:& d. cibatur prima dies azimose, im per totam lic Omada comedi bant azima: de tunc prima die azimose ad vespcram, Christus agnu in paschali: nicum azimis&lactucis agrestibus co mcdit. Dicitur cla I m. latili. T s. Prima autem die azimorum acccsscrum discipuli ad cum diccntes. Vbi vis paremus tibi comcdere paschas Et Luc. zz.d ciri ir. cnit autem dies azim Id, in qua necessie crat cccidi pascha:& m tit. I'ciru
355쪽
t. Ioannees scens. Euivesparate nebis pascha, ut manducemus 5 c. Tunc aute erat luna. I 4. Nam dicit Chrysostomus. Prima aeti monteam die vocant, qIlae ante arama erat. Consicueriint enim a vespera semper dies enumerare:& eius mentione facere in vespera, ut US pa/scha erat immoladum. Quinta enim sabbati discipuli ad Clarillii maccesserunt: qtiam hic prima azimorum, idest ante azima vocat, empus dcsignans quo discipitii accesscrint ad Iesum. haec ille. Et hoc ideconfirmatur per usum ecclcsic.qus coenam domini celebrat feria. S. videlicet pridie qtia paterctur. Deinde sequenti die,luna. I taria. s. hora. .crucifixus eli: A' hora nona expirauit ut euagelistae ic stantiar. Et itinclitit eclipsis illa m:rabilis i sexta usq; ad nonam: qua etiam
vidit Dionysus Areopagita in AEgypto: qui in epistola ad Polycar pum dicit ea contigisse in plenilunio. Quod autem suerit . patet ex Euagelistis. qui dicunt eum passum in parasceve ante sabbatii,qnc est feria. 6. id est dies veneris. Nam dicitur Marci. I s . illa erat parasceve.quod est ante sabbatia: venit Ioseph &c. Dies autem quae precedit sabbatum est seria. 6 .Hinc est qu6d ecclesia celebrat Chritti passionem die veneris post coenam dominicam. Nec est dictaum cI, Christus comederit agnu m luna. I 3. ut putant Graeci: qui asserunt Christit anticipasse pascha, & comedisse agnum ciam pane famentato & in eo consecrasse. quia hoc esset contra legem, quae praecipit ut agnus cum azimis comedatur luna. I 4. Christus aut nuru Iuit legi contrarius ut dicit Chrysost. Qiiod aute non anticipauerit palcha probatur etiam ex verbis Marci. Icl. dicentis. Primo die a linorum, quado pascha immolabant ubsim lege. quae praecipit, , t comedatur agnus cu azimis primo die aram orsi luna. I . ad vespera Nec obstat quod dicitiir Ioanis. I 3. Ante diem festu palatiae coena secisse: quia 1es sestus&solcianis erat die sequeti post agni comestioncm. I luna I s. Na d. citur Leuit. Σ 3 . Mense primo. I 4 die mensis ad vespcrum phase dialest:&. I s. die .mensis huius solennitas azimorumeni est.
d utru I ndaei tunc fecerint pascha iuxta legis edunti: an iiixta traditionem senioru: in solutione qonis inferius declarabimus. Post mortem Christi coni tr insisset sabbatum,prima sabbati, hoc est tertia diei morte sua dias resurrexit imortuis die Solis quae est dies domini ca. Quapropter ecclesia semper celcbrat pascha resurrecti Inis dic dominica. Haec cita praedicta tanu vera firmiter tenenda sunt: R omnia duae ipsis aduersantur tanq falsa reprobada, ct jam si dicantur ab arisioribus magna alithoritate praeditis, quoniam Euangelica veritas .sa ecclesiae declarata.omni humanae authoritati PraepoHitiir. . . . a
356쪽
r DE V E Ro D PEseeunti brmibesis de anno Crealendaris. cap. x Munda hypothesis est de anno & calandario. Eui teste γnio libro. I 8. Dierum anni prope inextricabilis ratio est: Romani tamen siue Latini iuxta triplicem anni obserua/s tionem triplex ediderunt calendarium, ut refert Ioannes Stomerinus in suo calandario propositione. 3 4. sub literis Uc. Quod ostendit ex dictis Macrobii in primo Saturnaliorum libro,& Solini in libro de mirabilibus mundi. A Primum ergo calendarium edidit Romulus qui teste Varrone,Romam condidit, primus Romanorum rex annum Macrobio &Solino testibus trecentisquatuor diebus complevit: ac suo calem dario decem menses inscripsit.Dicit enim Macrobius. Anni certus modus apud solos semper Aegyptios fili aliartim gentium dispa ri numero,pari errore nutabat. Et ut contentus sim referendo pau/carum morem regionum:Archades annum suum tribus melibus explicabant:Achamanes sex: Graeci reliqui trecentisquinquagimeaquatuor diebus annum proprium computabant. Non igitur mirum in hac varietate Romanos quoqi olim authore Romulo ar/inum suum decem habuisse mesibus ordinatum:quia annus i Mar tio incipiebat Ae conficiebatur diebus. 3 o 4. ut sex quidem memses idest Aprilis,I unius,Sextilis. Septeber,Nouember,December . tricenum essent diem:Quatuor vero, Martius, Matris,Quintilis: October tricenis &singulis expedirentur. Haec suo Romuli ordiis natio:qui primum anni mensem genitori suo Marti dicauit. Que mensem anni primum ruisse vel ex hoc maxime probatur,quonbipso Quintilis quintus est:&deinceps pro numero reliqua nomis,
natatiir.haec ille. Idem infirmat Solinus dicens Romani in mitio annum decem mensibus computabant i Martio auspicantes m Et Ouidius primo Fastorum ait. Tempora digereret cum conditor urbis,in anno Constituit menses quineti bis esse suo. B calendarium edidit Numa Pompilius secundus Romanorum rex. Nam annus Romuli continens. 3 oq.dies erat adeo diminutus&concisus quod non aequabatur vere anni Blaris quan titati: sed ab eo deficiebat in duobus mensibus. Nam batio. Ση. annorum quibus talis obseruatio viguita superati sunt anni sola/res quatuor tinnis Romuleis constitutis ex mensibus dece. Et hinc emergebat inordinata annorum de mensium confusio. Sed, ut aiu
357쪽
Macrobius secutus Numa quantum sub coelo rudi secula adhue impolito solo ingenio magistro coprehedere potuit: vel quia GN.aeoth obseruatione forsitan instructus est s o .dies addidit, ut. 3 s 4.
dies: quibus duodecim lunae cursus confici credidit,annus extedoretur. haec ille. Sic igittit calendarium lunare duodecim mensium composuit. Hi menses erant persecti alternatim diebus. 3 o.&. Σ'.
iuxta ipsius Lunae motam respectu Solis:quq a coniunctione eius eum Sole usui ad sequente coitum absumit. Σ ' .dies cum dimidio posthabitis minutiis horariis. Et quia dies in caledario partiri non fossunt ut dies nato ratis duntaxat duodecim horas haberet, attribuit Numa uni mensi. 3 o .dies:alteri. Σ' . De quibus. I Σ.-bus Numae ait Ouidius in primo Fastorum. At Numa nec Ianum,nec auitas praeterit umbras.
Mensibus antiquis addidit ille duos. Paulo post authore Macrobio, Numa in honore imparis numeri
secretu hoc & ante Pythagora parturiente natura: unu adiecit diem, quem Ianuario dedit,ut tam in annoqin mensibns singulis pr tervnu Februariu impar numeriis seruaretur. Na quia. I tameses lisinguli aut pari aut impari numero partiretur consumatione pare fucerent,unus pari numero Institutus,unius amputatione impare focit. Ianuarius igitur,Aprilis Iunius,Sextilis Septeber, Noueber, December undetricenis censebantur diebus. Martius vero, Maius,
Quintilis'& October dies tricenos singuli possidebant. Sed solus
Finruarius viginti & octo retinu it dies quan inferis & diminutio &par numerus conueniret.Et subiungit idem Macrobius.Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad Lunae cursiim sicut Grς ci annum proprium computarenti necessario dc intercalare, esem instituerunt more Graecoru. Nam &Graeci cum animaduerterent temere se. 3 1 4.diebus ordinasse annum: quonia apparet de Solis cursii:qui. 3 6 s . diebus & quadrante Zodiacum conficit, deesse an/no suo undecim dies & quadrantem,intercalares statuta ratione cd menti sunt, ita ut flauo quoq; anno. ' o. dies ex quibus tres men ses tricenum dierum coposuerunt, intercalaret. Id Graeci fecerunt,rna erat operosum alip difficile omnibus an is undecim dies & quarantem intercalare. Ital maluerunt hunc numerum octies multiplicare:&.' o. dies qui nascutur,si quadrans cum diebus undecim
octies eomponatnr,inserere: in tres menses,ut diximus,distribuen/dos. haec ille. Idem etiam affirmat Solinus dicens. Graeci ergo sin/eulis annis. II .dies de quadrante detrahebant: eost octies multi
358쪽
DE V E RO D I E plicatos in annum nouu reseruabant, ut contractus nonagenariua numerus in menses tres per tricenos dies funderetur:qui anno no/uo restituti efficiebant dies. q44. quos , vel nominabant. Haec Solinus. Insuper adiungit MacrobiuS. Hunc ergo ordinem Romanis quoq; imitari placuiti sed frustra: luippe fugit eos diem unum sicut supra admonuimus,additum a te ad Graecum numerum in honorem imparis numeri. Ea re per omnnium conuenire numerus at* ordo non poterat. Sed nondum hoc enire comperto per. 8 .annos nonaginta quasi superfundendos Gra corum exemplo computaDat dies: alternisq; annis binos viceno alternis ternos vicenos*r intercalantes expensabant intercalationishus quatuor. Sed octauo quoq; anno intercalatores octo alfluebat dies ex singulis: quibus vertentis anni numerum apud Romanos super Graecos abudasse iam diximus. Hoc quot errore iam cognito haec specics emendationis inducta est.Tertio quoet Oetennio ita intercalandos dispensabant dies ut non nonaginta,sed sexagintasex intercalarent compensatis. ΣΑ.diebus pro illis, qui per totidem annos supra Graecorum numerum creverant. Omni autem intercalationi, inins Februarius deputatus est: quonia is vitamus anni erat.
Quod etiam ipsum de Graecorum imitatione faciebant. Nam & illi ultimo anni tui mensi, superfluos inserebant dies, ut refert Gla cippus: qui de sacris Atheniensium scripsit. Verum una re a Grae/cis d fierebant. Nam illi confecto ultimo mense: Romani non comsecto Februario: sed post vigesimum & tertium diem incircalabant terminalibus scilicet iam peractis. Deinde reliquos Februarii men/sis dies:qui erant quin*,post intercalatione sudiungebam credo
vetere religionis sitae more,ut Februarium omnino Martius sequeretur. Haec Macrobius. Alia etiam re differebat Romani a Graecis. quoniam ultimus mensis anni apud Graecos non erat in fine Hyomis ante principiu veris, sicut apud Romanos:sed erat in fine aestatis ante principium autumni: quo tempore Grςci initium anni su/mebant,ut intra patebit.
C Tertium calendarium nostrae institutioni accommodum C. Iulius Caesar dictator cor posuit ad anni solaris quantitatem, eo quo dAstronomiae peritissimus at* diligentissimus esset, ut affirmat Iu/lius Firmicus. Nam postquam Caesar Alexandriam AEgypti applicuit,ab Egyptiis testibus Appiano & Macrobio vera anni quam litatem didiciti Romanas reuersus, & maximum Suetonio asse. rente pontificatu adeptus convcrsus ad ordinandum reip. statum
359쪽
ν AssIONI s CHRISTI rς4tistos eorrexit, iam pridem vitio pontificum per intercalandi licentiam adeo turbatos, ut nem messium seriae aestate: ii vindemiaru autumno competerenti Annumo; ad cursum Solis accomodauit: ut trecentorum sexagintaquinq; a ierum esset:& intercalario mentie sublato unus dies quarto auoq; anno intercalaretur. Huius etiam erroris &fluctuationis caulam, do eius correctionem Macrobius &Solitius indicat.Dicit enim Macrobius. Verum fuit tempus cum propter superstitionem intercalatio Ois omissa est. Nonnunquam vero per gratiam sacerdotum,qui publicanis proferri vel imminui consulto anni dies volebant: modo auctio, modo retractio dierum proueniebant: & sub specie obseruationis emergebat maior confu/sionis occasio.Sed postea C.Cς sar,omnem hanc inconstantia temporum vagam adhuc & incertam in ordinem statutae diffinitionis
coegitc adnitete sibi M arco Flauio scriba: qui scriptos dies singumsita ad dictatorem retulit:vt&ordo eorum inueniri lacillim possit:& inuento certus status perseueraret. Ergo C.Caesar exordium niuae ordinatIonis initurus,dies omnes,qui confusionem adhuc piterant facere. consumpsit. Eaq; re factum est, ut annus confusionis vltimus in. 444.dies protendereturiost hoc imitatus Aegyptios ΑΑΦ solos diuinarum rerum omniti m conscios,ad numerum Solis,qui diebus. 36 s, quadrante cursum conficit,annum dirigere contendit.Et infra. Iulius ergo Cςsar decem dies obseruationi veteri surradiecit, ut annum trecenti & sexagintaquinet dies.quibus Sol lu/strat Zodiacum efficerent.Et ne quadrans deesseti statu i ut quarto
quoq; anno sacerdotes qui curabant,mensibus ac diebus,vnuriontercalarent diem eo.s mense ac loco, quo etiam apud veteres
intercalabatur idest ante quineti ultimos Februarii mensis dies: to hissextum centuit nominandum.& postea subiungit. Sic annu ciui Iem Caesar habitis ad Luna dimensionibus costitutu edicto palam polito publicauit. Ex his verbis Macrobii liquido colligit anteqCaesar calendariu emendasser,prccessit annus colasionis continens dies.444.qui sunt menses. I s. iuxtam si intercalationis Aegi tiom: qui Oetario qlio p anno restituebat dies. 9 O .nouo anno.taeoc anno confusionis dicit Suetonius in vita Cςlaris. Quo autem magis in postent e caledis Ianuariis nobis temporu ratio cogrileret inter Nouebrem ac Decebrem mesem interjecit duos alios: huitq; is annus,quo h c costilliebantur. Is . mensitu cum intercalario me se qui ex cosuetudine in eum annum inciderat. haec ille. ed in noc
Solinus errauit dicens, qu6d Caesar videns amu inconstatiam αc
360쪽
DE VERO DIE ut certunt stata praeteritus acciperet error: dies viginti de unum,m
quadrantem simul antercidit. Non enim oportebat intercidere dies Σ r .ad hanc emendationem: sed adiungere tres menses, ut recte di cit Suetonius, & Macrobius. Nec potuit intercidi eo anno qua/ drans,in non possit hoc fieri nisi in annis quatuor. Post annum c& ifusionis secutus est annus correctionis & emendationis continens, dies. 3 6 s .cum ipse Macrobius postquam de anno confissionis dis xerat,subiungat. Post hoc imitatus Aegyptios ad numerum Solis qui diebus. 36 .de quadrante cursum conficit,annum dirigere co/rendit. Et hunc annum incepit L prima lunatione posMolstitium hyemale calendis Ianua Post annu emendationis secutus est etiamnus comunIS dierum. 36s .per promulgatione a Caesare facta .
cum dicat Macrobius: Annum ciuilem C ar habitis ad lunam dimensionibus constitutum, edicto palim posito publicauit: & Pintest dici annus promulgationis vel publicationis: quonia hςc pu/hlicatio saltem per annum protracta est:quia subito non potuit publicari apud multos populos Romano imperio subiectos, nisi spatio unius anni. Hoc autem anno publicationis, qui fuit sequens post emendationem,in sena Caesar occisus est idibus Martii,hoe est post correctionem calendarii anno uno mensibus duobus cum dimidio transactis. Post Caesaris mortem sacerdotes inconsulte er/rorem alium induxeritntique postea emedauit Octavianus Augu/stus.Dicit eni Macrobius. Et hucuis error stare potuisset ni sacer/dotes sibi errorem nouum ex ipsa emedatione fecissent. Nam cum oporteret diem,qui ex quadrantibus fit,quarto quoq; anno confe/cto antequam quintus inciperet, intercalare: illi quarto non pera cto. sed incipiente antercalabant. hic error sex & triginta annis per/mansit. Quibus annis intercalati sunt dies duodecim cum debue/ rint in tercalari nouem. Sed hunc quoui errorem sero deprehensu mcorrexit Augustus: qui annos duodecim sine intercalari die transi gi iussit: ut illi tres dies,qu i per annos triginta & sex vitio sacerdotalis festinationis excreuerant,sequetibus annis duodecim nullo die. intercalato deuorarentur. Post hoc unum diem secundum ordina/tionem Caesaris quarto quom anno intercalari iussit:& cem hunc ordinem aereae tabulae ad aeternam custodiam incisione mandauit. haec ille. Idem affirmat Solinus dicens. Et tunc quo* vitium ad missum est per sacerdotes. Nam cum praeceptu esset anno quarto ut intercalarent unum diem: & oporteret confecto anno quarto id seruari antequam quintus auspicaretur: illi incipiente quarta