장음표시 사용
21쪽
gis sed cum aliqua tamen mutatione & temperamento. P. AE mil. de Reb. gest. Franc. in Carolo V. in atque ideo eX presse tradit idem Autor: θ: bd D
lice produceretur testamentum J0hannis Regis delim iii, quo Henrico successores tutores consti tu illet, 0t.1easses eo anim0s fuiste sui judicii credidisse, an vel lent id ratum esse nec ne, quemadmodum re i psa qV0que irritum id declaratum fuit, uti Autor est M riana. l. 13 Db Hio c. it. Uij & illustrissimum eXem plum in Martino Arragoniae Rege apud eundem Ma
ti proXimus esset & turbae propter successionem metuerentur, p0pulus Arrag0mae ad eum mist, qui ipsum rogarent, quem sibi successorem optaret. Et lue prudentissimus ReX, optime perspiciens nullam aliam nis commendandi vim sibi competere,sententiam suam quidem tulit, sed quam parva sibi hac in re jubendi autoritas lit, satis innuit, dum, ut Mariana d. l.
o. c. o.in f ra fert, di Ait: Hoc con sillum nostrum utinam tam felix, quam rei tibi. G vobis omnibus alti are et t. EVentusi ple quo ue docuit nullius momenti dehincii regis judicium fuit se, dum eo non obstante nihilominus acerrime inter varios regni procos de succedendi iure dimicatum est, donec tandem haec lis novis ad id eiectis arbitris decideretur. . Vane igitur in sii ccesssione Porti galliae Thuanus inculpat Henricum senem, quod seminis Philippi R. deterreri passus sit, quo miniis decideret , ciuia in ipsius potestate neutiquam esset de hoc judicare.
22쪽
LVI. Sunt & exempla regnorum, ubi matres vi. duae tutelam non modb in personas pupillorum, quod non abhorret a ratione naturali,) led & in regna ipsa Principatusq; filiorum suorum impuberum sui cepere. Nam non tantum in Gallia les Dines meres nomine filiorum imperium Galliae usurparunt, sed jam olim ho nomine Semiramis, filio suo Νinya impubere,regnum tenuit: Diod. Sic. lib. a. e. r. Tamyris Massagetarum re-gjna mortuo viro falces capessivit, superstite filio adolescentul0, quem Sparga pilen Vocat Herodot. inclio T. 38. & Zenobiam Palmyrenorum reginam imperium nomine filii si ve Balbatus is fuerit, sive alius,
qua in recollidunt Treb. Polliorigo. Tyrannis. cap. q. δίVopiscus in Aurel. e. 389 gessisse idem vopiscus referbVerum hi casus & mores plane singularissimi sunt, atque a rationibus Juris Gentium alieni: eaque imperia conlecutae foemmae istae videntur, vel vi ac fraudibus, uti de Semiramide varie traditur : AElianiar. hist. L. . c. I.Just. LAEI. e. a. Vel speciali consensu populi, qui admiratione inusitatae Sc lingularissima: foeminarum harum virtutis muliebre tulit imperium; quod sensim in morem apud plures orientis populos abiit. Jure Gentium vero secus esse vel inde apparet,qubd gube natio&defensio reipublicae natura viris, non foeminis competat ;&foeminae imperium nequidem in familia privata, nedum in civitate ab eadem natura habeant. Et ciuia ne quidem propriae filiae ex famjlia, cui dela. tum est imperium, natae succedant Jure Gentium in Principatu ; nedum viduae, quae eX aliena familia per nuptias adscitae sunt, in Principatus tutela: facilior enim est admisso ad successionem Principatus,quam adnus tutelam, squidem illius pupillus quoq; α infans
23쪽
capaces esse possimi, tutelae nunquam. 0d alitem in Gallia reginae viduae nuper imperium genere cu primario aliquo Ministro Status, id recentioris eXemplid adversus veterem morem factum est. Olim enim semper fere agnatus proXimus Franciae procurati0nem, rege impubere obiit, ut Clotari j il tutelam Guntrannus patruus, P. AEnail rectit. M. Mailsen. Anna Lib. r.Johannis, phi lippus Longus,postea ReX,Maison. Lib. 3. mPlii p. Loti . Caroli Vi, cum impuberis, tum postea phrenetici, DuX Andium, quo fatis erept0 frater Sc patruus regis de hocjure internecnus inter te odiis δc funestis regni cladibus utrjnque certarunt, ut
prolixe refert Serrail. His de Franc. hans la ora de charos VI. ut adeo c0ntentio omnis fuerit intersi , 0s Prin cipes sanguinis. Prima Catharina de ledicis id artibus suis egit, ut filio suo Francisco II. jam i 6. annis majore dc actu regnante, rerum ipsa p0tiretur Serran. i l. in olla Francisci II. magisque eo mortuo p0testatem,
quam se inel occupaverat, G visiorum, regiae aut0matis usurpatori in iactione Sc opibus a tuta, altero filio xj XX l. ann0rum puero firmaret, sed obtinente acriter Νavarro, primario sanguinis Principe, cum quo Sctransigere coacta fuit, ut Prorex D dicere ser neq esime ejus con euis quieqoam seret: Sc tamen verita est, ne compositam semel de regni administratione contro resiam ren varet, uti loquitur Thuan. hb. 2 . antes n. Altera illa,
Maria de Medi eis paribus artibus idem molita est ope primum paucorum ministrorum, Volsibi ipsis itu e
ntiare imperia Polebant, ut refert Grai non l. H Ga . D. M.m. . & ita pergit: Sperabant fore, ut feminam rex rent magis, quam a foemina regerentur , Hine seditiones tabe a fore, hinc ictas rei pridiata augmeut m , quod prarcs c
24쪽
amant. Ex voto res utrisque erassit. Contius Princeps saetuinis silet per metam aut negligentiam, iurique rentinctat, si quos habuit. Sic In regni camin prationem clam vocata re grva, palam confirmata. Postmodum verd, ut ex tu trice hostis, ex matre extortis S aerumnosa fuerit facta, recenset idem Gram. t. a. ta 3. & compendio Priol. d. l. i. p. m. M. Novissime quoq; Ludov. X III. viduae, ex illiusjudicio,delata aPrincipibus ipsis & senatu tutela est. PrbOLG. I.p. m. ag. Patet itaque non juris praesidi d coepi se has foeminas tutela, seu artibus,potentia, tran Sacti O- ne,consensu,pietatis specie&c. nec tamen cessasse un. quam contentiones cum Principibus sanguinis EXemplum Galliae secuta est Ludovici XIlI. soror, Carolo Dmanueli Sabaudo nupta & testamento ejus tu trix destinata: verum eam rem atroci & exitiali bello causa in dedisse ait Bracfiel. hi ib. r. adannum. r 3. Denique in Sueciae regno no vis si me Vidua jn partem gubernationis venit, clim tamen praecipua autoritas esset penes Status & ProcereS.ap. VII. Caeterum haec hactenus omnia de tutela regni disputavimus. In personam verb pupilli quin tutela & educatio matri su perstiti naturali ratione competat, nullum dubium. Quid ergo recipimus de tutela regni Z Dicendum utique,rem eam a natura directo definitam non esse,idque vel inde apparere, quia & tutela omnis quae post mortem parentu datui jure civili, quo summi Principes non odligantur, & ipsae pupillorum successiones in regna, dispositioni uias nominum, neutrum autem jure naturali constitutum esse,
uti hoc supra ostensu m est: ut adeli mirandum non sit, negotium hoc, quod totum dependet 1lesibus S dispositionibus hominum,dure naturali plene definitum,
25쪽
ct in casum, quo tutela naturalis parentum deficit, aliter quam legum ossicio, prospedium non elle. Interest igitur & pacis &reipub. quam maxime, ut legibus regnorum & Principatuum accurate, vel in ipsa constitutione regni, vel communi Regis & agnatorum placito statutoque, ac procerum quoque consensu id decidatur. Si vero lege vel moribus regni id definitum nondum fuerit, ct partes de tutela contendant, non poterit utique quisquam plus rationis & juris ad tutelam regni afferre, quam proXimus agnatus. Nam neque mater, cum deseratio regni non iit flamineum ossicium, neque populus jus potius allegare potest; cum is omne suum jus ad familiam regiam transtulerit, adeoque ea superstite gubernatio rei p. ei compotere nequeat: nedum extraneus, cum nulla ratio reddi possit, cur extraneus, qui nihil juris in regnum habet, praeserri debeat ei, qui proximam succedendi sipem habet, atque adeo suum suaeque familiae sere negotium gerit. Estque ejus exemplum praeclarissimum iii Spartano illo legislatore Lycurgo. qui Charilli filii fratris sui Polybitae tutelam, usq; diana ad adultam aetatem pervenisset administravit, Ic postea, clim pubes factus esset, restituit. Justin. hs.M.; e. a. Talium exemplorum
plena aetatum omnium memoria est, atque adeor ese dixit Bodinustia der pub. c M. p. m. ro . Major in ri, tit puero Principi ac re no caverent, procurationem quirim regni proximis agnutu, liberorum vero ed carionem matri e miserunt.
6.IlI.Ossicium tutoris regni idem est,ac regis ; utrumq; in tuendo legitimo jure regni ac civili, potestate agendi ea omnia quae ad feliciorem istius juris executionem pertinent, consistit. Unde certum quoq; est, apud eum
26쪽
esse arbitrium belli & pacis, uti vel hoc seculo satis a paparuit exemplis Galliae dc Sueciae, in impubere horum
Regum aetate. Nec minus constat, teneri tutorem
ad ea , ad quae a natura obligatur administrator alienae rei. puta, ut non tantum ex fide gerat, sed &, ut gestae rationem pupillo adulto reddat. dc reliqua praestet. S, cubi ergo ea non exigatur, id fieri manifestum est, quia adultus vel indulgentia sua, vel veneratione tuis toris id remiserit, aut alias id ita in regno jure constitutum sit. Nam & ita constitui tutores regum solent, ur interim solo cognomine a regibus disserant, uti de Antigono Philippi tutore loquitur Liv. lib. o. c. rδ. & hodieque exempla sunt in Anglia, ut tutores interim dominorum instar habeantur,nec rationes perceptorum reddere teneantur.
g. IX. Caeterum id quaeri potest , num tutela regni ita hominum facto constituta legibus civilibus obnoxia sit, cum pupillus, cujus tutela geritur, iis sio. Iulus sit ' Equidem multum interest inter jus illud, quod constituitur inter tutorem & pupillum, & illud, quod inter pupillum di subjectos ipsius vel alios. Prius, quod inter tutorem pupillumque ejus intercedit, jure civili definiendum, & ex eo tutela gerenda est, cum tutores isti summam potestatem non habeant, sed administrent, eique subjecii sint, omneS autem subjectorum actus obnoxii indubie sunt legibus civilibus: nisi moribus aut legibus regni remissum quid fuerit,nti
cautio est &c. Inventaria vero confici ideo plerumq; necesse non est, quia in regni camera archivisque ea publica autoritate consella designataque habentur. At
alterum jus illud, quod vertitur inter pupillum & cives aliosve, di a tutore nomine pupilli exercetur, ex
27쪽
s lojure naturae censetur: uti si testamento minus solenni aliquid pupillo relictum sit,uel foederum aut belli denuntiandi neg0tium similisque causa agitetur; &in omni deniq; ure pupjlli, quippe, qui re era jus Ma-jetatis suin inaeque Potestatis habet, etsi ab alio ad mi. nili ratum. Pupillus itaque & ipsius n0mine tutor
jure gentium utuntur & obligantur, at adversus pupillum ipsum riuor iure civili. . X. Vidimus hactenus, cui jure naturae tutela
competat, ct in quo conlistat, i equitur jam quando illa eodem jure finiaturr Quod tanto dissicilius est defini-
tu, quia vix ulla alia in re adeo diversa variarum gentium statuta inveniuntur. Alii enim terminum hunc usque ad tertium pubertatis annum, alii usque ad nuptias, seu donec caelibes essent, extendebant, alii donec publice inter viros asscriberentur, de quorum varietate e X Solonis, Pittaci, Charondaeque L h orta vid. Dion .Halic. a. e. . Sic apud Hebraeos finis tutelaesta u- tuserata unus XXll I. apud alios uti Romanos, XXV. Nos vero in tanta legum humanarum discrepant j a dicimus, eo usque jure naturae tutelam durare, usque dum pupillus ad maturitatem pervenerit, ut se iplum exhibere possit. Terminum vero hunc natura inci perea pubertate, cum incipit potest is generandi, ob m-rum non est.Cum enim tu supra hoc deduximus.finis sutia mi rerum creatoris, qui iacultatem generandi hominibus concessit, fuerit propagatis specierum & humani generis, quae fieri sine educatione prolis nequit, sequitur, eam aetatem, qua habilis est ad generandum,' naturaliter habilem esse ad educandam prolem.& sic Per consequens quoque ad gubernandas res alterius;
cum educatio partus nihil aliud sit, quam ejusmodi
28쪽
gubernatio: neque alius terminus a natura definitus ostendi potest: prout & lege civili idem, qui naturali, terminus pubertatis definitus est, &solo praetorio jure puberum aetati Curator praeficitur. Est igitur mere civile, quod jure veteri Romano constitutum erat, ut hoc jus in liberos perpetuum esset, nisi ultro pater se eo abdicasset, dum emancipasset: Jure enim gentium educatio seu tutela constituta est propter detectum aetatis, seu quia impuberes ipsi rebus suis praees te nequeunt: qui quidem desectus si cessat & ipsum illud jus cessabit, secundum communem scholarum .
F. XI. Duo tamen haec prudentissime ICti Romani de Praetores addiderunt; IJ Ut maturitas ct pubertas certo quasi temporis momento definiretur, cum nullus adeo certus terminus jure naturae esset, dctamen hoc utilissimum, quin necesIarium erat, tum ad contractus negotiorumque vim aestimandam; tui
propter plurimas alias causas, quas definire, di inquibus aure naturae securi esse alias non siemus. a Prudenter hoc quoque additum, ne patria potestas, & sic etiam jus educationis pubertate finiretur, sed usque ad annum XXV. duraret, adeo, ut ante eum pupillus plene negotia sua administrare non possit. Quod itidem perquam necessarium erat, in tanta difficultate, qua nunc. occupato iam impletoque hominibus orbe,
illi se suamque familiam exhibent & sustentant; cum in primaevo naturae statu, quo ius fuit occupandi promiscue ad indigentiam necessaria, facile suffecisset pu
F. XII. Terminus igitur tutelae cum jure naturali aeque ac civili sit pubertas, sequitur Regem pube-
29쪽
rem factum posse, si velit, procurationem regni sui luscipere, neque invitum tenori lubene porro tutelae ac tutoribus, nili alia lex vel mos regni sit. Ita Philippus Rex Macedoniae, cujus tutor Antigonus fuerat, regni
habenas cepit I i. annOS natus. Juin lib. 2 . e. l. Franciscus it. Rex Galliae, etsi ri. annorum esset, non tamen tutores habuit. P. ZEmit in ora orta, & licet ambitio ma tris Catharinae de Medicis, & Guisiorum iacto traheret ad se vim imperii, non tamen tutelae jus seu nomen usurparunt, sed potentia, gratia, autoritate ac Opibus praevalentes dominatum facto ipio, & rege, qui tardiore ingenio esse dicebatur, indulgente, exercuerunt; idque agnovit regis assinis Philippus it. Rex Hispaniae, qui literis ad Regem datis promittebat, se eum
contra usurpatores defensurum, c detre tutor V pr rectetir de tu , de son Nyctime, uires, contre crux, qui et ou roient elanxer legotidiernement de i erat , comme sile Ro= n' etest catabis de P adnunt rex. Semn. otis an Is s.
De Ludovico XIlI. diserte Gramondus lib. I pag. a. ita refert: Stib sin m Auttimni Rex adultus imperii habemu M RE JIAIOR II anno aetatis XIV. capsilit, maiora idem e Par lamenti placitd pronunciatur rebus adminis, an s. Equidem rege rermittente & concedente, vel si ea lex regni sit, tutores procurationem regni extendere ad maturiorem aetatem possunt; uti Rex Galliae hodiernus 7. Septembr. i 66i .ingressus annum 24tum eam de manu matris accepit Priol. Hi . Lib. c. p. 3 3. Et Serenissimus Carolus Ni Rex Sueciae i7. annos natus anno I 672.
in solenni regni conventu imperii clavum atque insii nia cepit. Quin imo plerique Reges jam dum egresti sunt pubertatis naturalis annos, antequam ad regni
administrationem admittantur, sicuti hoc quoque in E lectin
30쪽
lectoribus &Principibus imperii nostri In A. B. constitutum legimus, de quibus jam in sin. seq. plenius age
SECΤ1o III. De Tutela illustrium personarum in Imperio.
SUMMARIA. CG competat tutela Rotia inter tureiam os ii Elin Romanorum si is imptibos ratas, ta personae terrarumis
forte electussit Dist. l que pupilli. Eaqua distinctiost. In reliquis principatibus se-l probatur L rationibus. re jus civile l tim habere δ. IL Ex usa A. B. quoad tutelam. b. LV. Pluribus exemplis: .f. auariam tamen mutata esse ero.Status litas ae vera derisio de inprimis quoad cognatos. tutelis Palatinis. ψ.βuisint lator persona, qui D. Drstncte exponitur,quae cuis Principatuum, exponitur. susque tutoris Hectoralis r. D tutela Electorali duose. partes sint in comisiis. eialia esse. ra. R. An etiam matri ci aviae c. Primam tamen in regno B tutela inPrincipatibus com- hemiae cessare. petat g. y. An riseia Electoralis testa-l Ix De termino tutela in Primmenso mutari pust Di l cipalibus. CVm Instituti nostri ratio nos jam ad tutelam Ε-
lectorum S Principum Imperii nostri Romanin Germanici ducat, inter eos sicut primum locum tenet Rex Romanorum, ita quoq; de ejus tutela, si sorte impubes electis sit, primo omnium tractandum erit. Distinguitur autem tutela electi Romanorum Regis, & quasi triplex est pro triplici ejus statu: nam tutoribus opus habet, tum ratione personae suae&pri-Disiligod by Corale