장음표시 사용
731쪽
rat, ipse suscepit. Munus praedicatoris ex obediei ita anno 33. est aggressius; amicos pios & sanctos prudenter elegit. Suorum desectus admirabili prudentia dissimulabat & inter caeteros Fratris Ioannis Rinsonij, in culpam notabilem lapsi , quem oratione & patientia sic erexit, ut eum socium an sumpserit Episcopatu suscepto. Viade mirabundus ille, & tanta dignatione stupefactus , cum aliquando peteret a Sancto nostro, cur tantae culpae Conscius, eius societate tam indignum dignaretur: Scio, inquit, & culpae tuae grauitatem, hed Jc noui compunctionem. Factus Episcopus magna solemtia Uicarios elegit idoneos , qui se in suo ministerio iuuarent. Mores Dioecesanorum corruptissimos dissimulauit ad tempus. Singulorum inclinationes sagaciter inuestigans, ut se omnibus accommodaret. Nomina Clericorum & culpas agnitas scribebat in tabulis, & silentium indicebat, factaque emendatione, scripta delebat. Parrochianos in Pamrochos insurgentes priuatim admonebat, eorum que emendationi cum magna cautela prouidebat. Pro carceratoClerico neminem intercedere videns,
Doctori a Porta iussit ut aliquem pro eo Patronum apud se procuraret , quo paulo post emendationem promittente, eum liberum misit. Registrum apud se secularium concubinariorum, aliorumque reorum habebat, ut eos priuatim argueret, incorrigibiles mulcta aliqua, & tandem si opus esset censura, vel etiam litteris regiis , scandalosos exilio plectebat. Canonicum perditum post multas fri stra reprehensiones,biennio integro variis assectum beneficiis sic captiuauit, ut prudentia sua eum Domino sit lucratus. Cum enim tot ac tantis Episcopi sui vi ctus ossiciis suum ei vicissim intimo ac tenero atactu obsequium deuouisset ; video, inquit,
732쪽
prudentem te & fidelem : rem habeo momentigerendam Romae, quam fidei tuae ac prudentiae Committere volo. Breue Apostolicum pro Montalibus Claustro recludendis habeo poscendum, Vade .& te itineri accinge , saluta tuos , & quia longum& periculosum iter aggrederis , veni mecum hodie
coenaturus & cras cum seruo fideli viam carpes. Thomas in oratione pernoctat. Mane rogat Vt priusquam egrediatur Confessione Sacramental ,& Eucharistia se muniat, nec ante mensem Vrg
Te negotium. Acquieuit ille & Confessori sibi dato, post mensem , alterum satisfactioni pro Helictis subeundae, paruit imperanti. Tandem dc semestrerransegit in spiritualibus exercitiis, rerum coelestium & salutis propriae gustu inescatus: Breui Apo- stolico transmissio , reditus eius publicatus, Epiccopali domo relicta, in proprium regressus domicilium , caeteris pietate Canonicis, eximio praeluxit exemplo. Dono, ut praemisimus, discretionis spirituum , ut & consilij pollebat,nec unquam responsum inconsulto, vel Missae Sacrificio , vel praemissa
saltem oratione diuino oraculo. Praelatos Castiliae ad Concilium T ridentinum euntes gratanter excepit, optimaque dedit consilia , pro Ecclesiae Vniuersalis regimine : quae omnia a Patribus suscepta ,
in reditu retulerunt, praeter duo, quorum primum erat, ne Episcopi velut uxore mutata ad aliam Ec-siam transinigrarent, exigente Paulo; Vnius VX ' ris virum: is alterum ut beneficia Curata viris eius. dem loci capacioribus administranda,iraderentur, Vt hoc pacto parentes ad suorum instructionem excitaret , & plures sub hac spe & quasi sui laboris
munere , litteris incumberent. prudenter erga domesticos ageret, oeconomia probuiit, sua
singulis ponsa, & ministeria diuidebat. Nemo s
733쪽
ras absque licentia prodibat, clausa semper noctu ianua , ut omnibus aperta die. Nemo quidquam de visis auditisque quod scandalo foret, referre audebat. Singuli aut Ossicium Virginis, aut Rosarium
recitare tenebantur , singulis te et mensibus Sacramenta suscipere dcc. Nullum inter eos murmur aut dissidium. Errantium correctioni, infirmorum
valetudini , delinquentium correctioni in igilatabat, & in unum collectis omnibus quotidie de libro aliquo spiritali praesigebat, adeo ut perfectam prudentis Praesulis idaeam k Paulo praescriptam ex-niberet Thomas αι domui suae bene praepositus, ser-- uos tanquam filios habens . cum omni castitate. is Tandem ut paucis absoluam, vel G ut fluuius Phitason Os pro opportunitate mutabat, vel Vt magni
consili j Angelus ,, ab Imperatoribus , Regibus,
Optimatibus, Praelatis, A cuiuseumque conditionis hominibus velut oraculum consuleretur: adeo Vt post mortem , non tam pro Eleemosynis, quam pro consiliis, eo absente deficientibus, Velut arente prudentiae fluuio, suspicaretur ab omnibus, qui non suae innixus prudentice, simplex vi columba, PxQu. y. prudens ut serpens is omnes in se prudentiae partes
implebat; quam sic definiit Augustinus: φη Pru--iι
dentia est rerum bonarum, & malarum, & neu- Α ig. li. trarum scientia. Partes eius , Memoria, Intelli 33-qq. gentia , Prouidentia. Memoria est, per quam animus repetit illa quae fuerunt ; Intelligentia perquam ea perspicit quae sunt: Prouidentia per quam
futurum aliquid videtur antequam factum est. DCui aut in Sanctorum Memoria tenacior, intelli- i ι gentia perspicacior , Prouidentia cautior, quam nostro Thomae a Deo & aeterna Sapientia infusa linrou. r.est , cui adhaerens, unus spiritus factus est cum ea ; i . quae Sapientis ore proclamat : u Meum est Conise
734쪽
. lium, re mea est Prudemia, & eruditis intersen, cogitationibus. Di, Th. Aliud animal pennatum faciem Leonis habens fortitu- Fortitudinem inuictam & magnanimitatem Thodo mae nostri delineauit, sicut & fluuius Tigris. Dess 'a.' supra, licet temperantiam in eo describat Au pilae. gustinus; nunc cum Ambrosio Fortitudini applico. c. 3. Tigri velocior Thomas, omnia persectionis cursus obstacula inuicto semper ac triumphanti animo
Iertransiuit: & quod stupendum, profundissimae
umilitati, altissimam generositatem, & honorum 3 ou omnium culmen calcans, transcendit, & vi Leone 3o. 3 o. sortior ad nullius potentis expauit occursum. M EGrant qui humiles pusillanimes putant: ille vera m gnanimus 3c sortis, qui quod sibi fortes ambiunt pro virtutis praemio, vere sortis & humilis generoti se didicit temnere,& altior cinctis calcare fastidio. Rug. in Augustinus verbo & exemplo sortitudinis Metsi-Ps-- ' ster, vere humiles vere tantum sortes agnouit, ubi versiculum Psaltis exposuit. ει Dominus regnauit decore induit, fortitudine induit & praecinxit se. Dex. Cor. ipso decore & sortitudine Apostolus Paulus: per arma iustitiae dextera & sinistra. Vide ubi decorem, ubi sortitudinem, per gloriam & ignobilitatem in gloria decorus, in ignobilitate sortis. Apud alios gloriosus praedicabatur, apud alios ignobilis, comtemnebatur. Decorem afferebat eis quibus plac bat fortitudinem aduersus eos, quibus displicebat,&c. Non molescere linguis laudantium , nec fra gi linguis vituperantium , &c. Tum de Christo sorti & humili. re Tunc humilis fuit quando linteo praecinctus est, & lauit pedes discipulorum suorum. Omnis autem fortitudo in humilitate, quia fragilis est omnis superbia. Ideo cum de sortitudine dice- praecinctus est, ur recolas De 3 prae-
735쪽
cinctum humilem , quando pedes discipulorum lauit. M O quoties Diuus Thomas praecinctus linteo, hospitum & pauperum pedes lauit, ac fortitudine praecinctus, quoties infirmis fratribus, quorum tota consolatio erat , in vilissimis & sordidis quibu que ministeriis ,sorti animo se subiecit, quam magnanimus , & Philosophi ae,ilc Theologiae Magister, Imperatorum & Regum admirabilis praedicator,&animarum, quid dico integrarum urbium conuersos, hominum plausus ,& reproborum subsannationes contempsit, per omnia sortis, Prioratus &Prouincialatus , & Archiepiscopatus dignitates quoad potuit fugit, & nisi compullus obedientia &censurae comminatione nunquam suscipere voluit.
his Prouincialis Andalusiae & Castiliae licet inuitus , Archiepiscopatum Granatentem proprio motu, ab Imperatore Carolo quinto oblatum , reuocare coegit, sed cum idem Imperator Valentinum, cuidam Hieronymitano per Secretarium tradidi
set, ille vero scripsi iset Thomam in Regio diplo
naate; putans se nomen eius audisse noluit Imperator retractare, diuina id Prouidentia factum ratus,
Valladoli Diploma misit Philippo secundo Hispaniarum Regi, qui exultans gaudio, illud Thomae
transmisit quod Ianitor Thomae in Choro cum magna & strepera festiuitate portauit, cui ille Prior poenitentiam pro nuntio non euem imposuit, noctem interim insomnem agens, cum lachrymis, matutini sequentis impatiens, Regem frustra adiit,biS, terque ut exoneraretur, suae Majestati enixe supplicans, Breue manibus Regiis resignauit, optimatibus incassum deprecantibus , ut Archiepiscopatum accipiat. Tandem cum ipse Ioannes de Ta- uera Cardinalis Toletanus Thomam inuisens, gra uter eum quasi obstinatum argueret, multo fletu
736쪽
genuflexus exposcit, ut apud Imperatorem onus suis humeris importabile excutiat. Qui ex aduersis Regi persuadet, ut per Prouincialem Franciscum De Nieue , sub poena Excommunicationis, intra viginti quatuor horas, Archiepiscopatum acceptare praecipiat. facto, statim Seripando tum ordinis Generali electionem suam mandat, elucque benedictionem,& a Constitutionum correctio ne sibi in Capitulo Prouinciali commissa dispensationem implorat. Huic & Paulus tertius in expeditata Archiepiscopatus sui Bulla , quasi sancto iam Canonisato steliciter adprecatur, ipse Vero pro om-' ni gratulatione, Summo Pontifici respondet se tumoris dc tristitiae pondere pene opprimi in subeim-do onere viribus suis longe impari, subire tamen
obedientia debita, & spe fortitudinis a Pastorum Principe hauriendae, & pro Ecclesia quam Christus suo acquisiuit sanguine, proprium sanguinem libentissime profusurum. In Ecclesia Eremitarum Valla doli ab Archiepiscopo Toletano , aliisque de
more duobus consecratus, animo forti aeque ac homili , omnis pompae calcator , cum unico Patre Francisco Rinssionio praememorato,5 seruo,pedes,
ad capessendam Archiepiscopatus Valentini poL. sessionem perrexit, & memor Apostoli verbi, te neti asseistus materni sortis edomitor, S matrem in via summopere talem filium videre exoptantem, Ephes , sociumque ad id hortantem praeteriit , dicens :3r. α Propter hoc relinquit homo patrem & matrem , & adhaerebit uxori tuae. D Recta itaque via Valentiam pergit ,& omni spreta & prohibita ceremonia, Monasterium ordinis nostri, Dominae de succursu sacrum adiit. Vbi , mirum dictu, a longo
tempore arido cuncto territorio, orante Sancto , ipluuia de coelo abundantissima fluxit, de ab in
737쪽
gruente fame populum suum liberauit. Festum Natiuitatis Deiparae ibidem celebrans ut sint plex stater toto diei officio interfuit. Quidquid potuit
egit, va onus Episcopatus excuteret. Primo Imperatori scripsit, ut Episcopatum diuidi, & redditum
eius imminui procuraret. Et pro nouis conuersis alendis, cum Pontificis & Regis facultate , duo nummorum millia distraxit. Secundo paulo ante mortem & extremam aegritudinem, cum laclirymis coram Crucifixo Deum supplicans ut tanto se iugo exoneraret, de ratione reddenda sollicitus, Christus aperto ore vota eius implenda breui p6llicitus est,& ex eo tempore osCrucifixi mansit apertum, palato, lingua , dentibus tanta arte fabrefactis , ut sculptores miserit in stuporem, nec factum
vero animi robore se in Episcopatu gesserit, sortitudinis eius exempla testantur. P rimo quidem Omnino independens a Curia agebat, nedum Episcopus, sed nec prior & praedicator quidem, Imperatorem Valladoli commorantem usquam adiit, nisi pro exhibendis proximo apud Maiestat a Catholicam officiis charitatis. dragesimam Conciones coram ipsa habens, nec salutem in irri,. gressu, nec vale in fine dicebat. De re contra M. num publicum in Concilio tractvadae, publice in Concione Imperatorem ab initituto deterrere Vo lens, velum petiit oppansum aperiri, & audacteri Imperatori perniciosum & iniustum esse absque ullo timore declarauit. M Nψn est mediocris animi Ambr. Fortitudo, quae bellum cum virtutibus gerat, ve lib. r dupalmam scilicet de caeteris serat, in sed quae sola de- Offς ' fendat ornamenta virtvtaim omniu, & iudicia e stodiat, & quae inexpugnabili praelio aduersus om- .ilia decernat, inuieta ad labores, fortis ad pericu-
738쪽
la, rigidior aduersus Voluptates, dura aduersus illocebras, quibus aurem deferre nesciat, pecuniam negligat, auaritiam fugiat, tanquam labe quandam quae virtutem effoeminet. Nihil enim tam contrarium Fortitudini, Mam lucro vinci, &c. Nec tentetur cupiditatibus nec frangatur metu , quia virtus sibi constat, ut fortiter omnia persequatur Vitia, tanquam virtutis venena : iracundiam velut quibusdam propulset armis, quae tollit consilium,& tanquam aegritudinem Vitet: gloriae quoque vivet appetentiam, quae frequenter nocuit immoderatius appetita, semper autem usurpata. is Et h1c video ab Ambrosio descriptam Thomae nostri Fortitudinem insuperabilem, Sc per omnia de virtutibus , vitiisque triumphantem. Constantiam eius indiuiduo nexu Prudentiae contuitistam quis edisserat 3 Canonicum deprehensum armatum , ad se vocatum , verbo & oratione coarguit , alterum 1 Gubernatore Villano no , cuius domesticum vulnerauerat; incarceratum Thomas
soluit. Sed cum pridem Capitulum alterum ab Archiepiscopo nostro reprehensum suae Iurisdictionis non esse contendisset , pro eiusdem liberatione. quoad viueret, se eius potestati subditurum esse repromisit, Censtris constantissime in Gubernatorem latis', quod Subdiaconum detineret , qui inraurorum certamine hominem occiderat, eumque
ila seruata iuris forma strangulari fecisset, eiusque cadauer collo adhuc obstricto fune in mediamri Plateam proiecisset. motus crimine praesul fortissimus , interdictum posuit, omnesque Valentiae Basilicas clausit, nec poenis comminatis ab eo totius Ecclesiae redditus retinendi, nee Proregi Valentino vi Excommunicatum *luerot interdictumque tolleret, cessit, non redditus modo , sed & fm-
739쪽
puinein & vitam pro tuenda Ecclesiastica libertate profundere paratum professus audacter. Vnde & . pro rex Gubernatori iussit, ut sancto viro pareret. Compulsus itaque Canonicum Archiepiscopo reddidit , confessus est, poenitentiam egit, & Feria tertia post pascha conscendit pulpitum Thomas, &coram populo ficti sui rationem exposuit, Gubernatorem excusauit, & laudauit. Non impari Fortitudine comminatorias Censuras contra concubinarios, aliasque multas affixit, nec rogatus a P tentibus relaxauit: de quo a quodam Doctore reprehensus, quasi leuiter & imprudenter egilset, quod tamdiu tantum nefas plectere distulisiet , respondit Chrysostomum & Augustinum contr, blasphemos & ebriosos plurimos , a severitate abstinuisse , de aliquamdiu dissimulasse prudentia.
Nec minori generositate Turca urgente quosdam Insulanos Commissariis Imperatoris eius nomine 2O OO. Nummos exigentibus, respondit se non
huius Insulae , sed Valentiae Archiepiscopum , nec posse subtrahere Dioecesanis suis pauperibus patrimonium Christi, qui suis precibus iuuarent Insula nos , caeterum se libenter rediturum in Cellam, &Caesaris, minus iram quam Christi vereri. Acquieuit tamen cautione data, dc decem mille Imperatori commodauit. Generositatem animi Thomae sub Tipor numismate caelauit Maximilianus Secundus Imperator, coronam cum orbe iacentem habente cum
aquila sublimi super nubes evecta, cum symbolo:
e. Nil humana moror , Jum super astra feror. D Ambr. Quom pulchre de Fortitudine supra Arpbrosius: lib. a. de ει Fortitudo vim quamdam serocientis virtutis habet, mortisque contemptum. is Et Augustinus , 're Fortitudo, est considerata periculorum susceptio, lib gi.
740쪽
fidentis, patientia, perseuerantia. Magnificentia est rerum magnarum & excelsarnm cum animi ampla quadam & splendida propositione cogitatio, atque administratio. Fidentia est, per quam magnis& honestis in rebus,multum ipse animus in se gratia semper praesupposita cum certa spe collocauit. Fatientia est honestatis aut utilitatis causa, rerum arduarum ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseuerantia est in ratione bene considerata stabilis & perpetua permansio. M Breuius alibi. re Quid fortitudo 3 Nonne illa est animae a sectio; qua omnia incommoda & damna rerum ,
non in nostra potestate constitutarum contemnimus. ix Et cui praeclara Thomae nostri gesta consideranti non liquet eum in omnibus fortitudine heroica praecelluisse. Sic Eminentissimi Cardinales eam Omnes uno ore pronuntiarunt. Fabricius quidem Tituli Sancti Augustini Cardinalis Sabellusto Zelus ille, quo ne labem , ne rimam Ecclesia pareretur, quamuis mitissimus agnus, assurrexerit ut Leo,dc saepePastoris baculu vertit in fulmen: Si pho Sacroru,pro Religionis, pro fidei integii tate usque ad extremum spiritum decertauit.is Et Christopn irus Tituli Sancti Marci Cardinalis Vidmanus. M Praetereo quod in ornatu huius Angelicae animae, omnes tam Cardinales, quam Theologales consensere virtutes, ex iis tamen charitas & fortitudo lucidius apparuere : illa, non tantum in subleuandis pauperum miseriis ; verum etiam eorumdem secretis necessitatibus . cum profusione paternae sebstantiae sponte occurrendo; ista Episcopale onus alacriter ferendo, inflexibili praecipuε animi robo re contra rectores mundi pro libertate Ecclesiastica. Paucis Aloysius Homodeus, Tituli Sancti