Praxis medica curiosa : hoc est, Galeni Methodi medendi libri XIV

발행: 1680년

분량: 653페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

q. Eodem modo neque purgatio indicitura sola copia malorum humorum sed ut venae siectio,ob copiam sanguinis, S magnum morbum, sic purgatio ob alius humoris abundantiam, S magnitudinem morbi. s. Et de venae sectioi equidem alibi dictum est, diceturque etiam heicita seq. depurgatione autem heic ago. Indigent hac aegri, non ut purget tantum quod molestum est, sed it derivet vacuet. Ideo Hipp., cum alibi, tum in

l. de Ulc. considerat morbi magnitudinem, pro indicatione purgati Om S: Purgatio, inquit, Pentris confertilemque ulceribus ut 9 vulneribus capstis, ventris, articulorum,praecipue, ubi metussphaceli est, item quaesuuntur, nec non in depascentibu3, in herpetibus,in altis vetustis ulceribus,statu deligatura opus habent. In his enim opus spurgatione ventris. Hoc sermone manifeste locuit nos, quod momnibus ulceribus, vulneribusque, cum magna fuerint,purgatio confert. Trifariam enim, non in his tantum, se & in aliis morbis magnis , aut propter principatum partis, aut propter morbi magnitudinem, aut eiusdem mahgnitatem, cujusque horum seorsim meminit Hipp. in vulnerabus quidem capitis&ventris, principatum innuens partis Vulneratae perventrem autem quod non intelligere oportet inferiorem tantum, sed&superio tem, apertum puto omnibus est. Diviso igitur trunco,qui inter collum d crura,in duas maximas cavitates, prima quidem sub thorace, altera autem sub peritonaeo continetur. Et sane, quod vulnera, quae vel in thoracem penetrant, vel intra perilemaeum, cum periculo non exiguo sint, praecipue si viscus aliquod vulneretur, sed&quod facile maligna evadunt illa, quae marticulis sunt, etiam hoc sciunt omnes, qui ob experientiae attendunt, ut illi,quibus curae fuit pernosse naturam partium interiorum.

6. Ubi enim tendines Sc nervi.& loca carnis expertia, Osseaque, pericuIum imminet a dolore, vigiliis, convulsione: delirio Haec igitur vulnera, ut d illa. quae suuntur, h. e. quae tam magna sunt, ut sutura opus sit, aut si non hac, tamen ligatura,levem purgationem requi unt. Dictum est autem libro sup., quarem a. gnavulnera opus habeant vel sutura,vel deligat via. Eriane, quibus sphacelus imminet,ob inflammationis giavitatem in eodem periculo sunt. Si cic depascentia, itemq; Aialigna quae cacochymias soboles sunt Herpetes etiam consistunt ab excremento bilioso, ut omnia vetera,hac ex causa fiunt. Quare rationabiliter in omnibus talibus levem purgationem instituit

T. Quin in progressit ita loquitur : Iu omni ulcere, cui er pila superνenit, purg/re oportes corpus, quantum ulcerisatis est,aut upra,aut infra. usus ipsius limrtationem habet: .de Humoribu cum jubet revellere in contraria, derivare autem ad latera. Et profectis, qub maxime repit, eo revellendum,dictum fuit eo ipso libro de eodem negotio. Quare nunc quoque, si etiamnum vehemens sit fluxio,in contraria revellemus,si ulcus insupernis sit partibus,per inferiora purgantes si veris in infernis,superiorem ventrem vacuantes. At Vero

cum Euxi sedata est,&firmata in parte affecta, melius est derivare, cum in

122쪽

ios CAS PARI MOEMANNI

propinqua fiat translatui,&impetus, tractioque medicamenti purgantis facia Itor sit ex propinquo.

8. Qiiod vero oratio haec tangat aliam artis partem de humorum cura non puto latere quemquam. Q rein seq. resumere oportet,& perficere negoti uni

de humoribus nunc autem, quod morbi vis quam possis etiam magnitudinem appellare: lcopina nobis figat, aut venae sectionis, aut purgationis, quod Hipp. primus omnium, quos scimusallum invenit,ostendere est animus. s. De aliis morbis insequentibus agam : de ulceribus in hoc De purgationibus jam dictum est. Cum enim morbus magnus sit triplax,propter pa tis principaturn, propter dispotitionis magnitudinem, propter malignitatem omnium horum meminit Hipp. in oratione depurgatione. Quid igitur, dicat aliqui5, Annon etiam vehatia aliquando secare jubet, propter easdem causas

Mihi sane videtur fecisse ed paucis, de cum demonstratione, ut moris fuit haec ipsi, aliisque antiqui S i . Hoc ita esse intelliges, primum quidem his lect is verbis : Omni ulceri

recens facto .pr terqram in pentre, confert ab initis,potius multum aere sanguinu quam parum. Nam ipsum vulnus,&partes vicinae minus inflammantur. Post hanc sententiam, l. deuic. scriptam, recordatus eorum, quae saepe in aliis volumini bus pro hypothesi habuit, Medicum esse Natura imitatorem, non tantum in Operibus naturalibus, sed de in iis,quae casu fiunt prospera clare jam intelligis Senis mentem, de ablatione sanguinis in magnis vulneribus. Si enim conset talibus sanguinei afratim fluere , non fluxit autem r Oportet supplere , quod

deest. Hoc significat&illis,quae subinfert. Conjungens enim praedictae Grationi hanc, ait : Et ab antiquatis ut ceribus prodest sanguinem copiosiuiuere, quidem occa sto itaserat, O ab ipso ulcere,cta vicinu partibus. Quia enim antea diΣit, Ex omni ulcere recenti prodest sanguinem uere: nisi addidisset, quid fieri debeat in vestustis, putare quis posset, de recentibus solis hoc illum facere. Ideo jure additum. voluit, Etiam in veteribussanguinem esse auferendum.1o. Sed, si universale est,quod ab illo didicimus, quod, incipientibus quidem suxionibus revulsio debetur, firmatas autem in parte affecta vacuatio ive fiat ex ipsam et, sive ex vicinissima facile nunc quoque est nobis ratiocinari dedemtione sanguinis, ab initio longissime abducendum ei se, postea ab ipsa parte.. Quin, si iis,quae dicta sunt,adjeceris,quod redundantem humorem vacuare ut Hipp. aliquando sanguinis missione, siquidem is superfluus sit maliquando dato medicamento cholagogo, melanogogo phlegmagogo. perfecta erit orat .

Qua in re memineris illius,quod curationum harum nulla est ulceris, qua ulcus , sed vel caeochymias, quae juncta est ulceri, vel plei horae, vel inflammationis,uel herpetis,uel alterius alicujus. Quin etiam sciendum, quod aliquando symptomatice indicat aliquid proprie, veluti magnitudo Dictum autem

est α

123쪽

est clade hoc in lup. libro, cum exponerem omnes ulcerum differentias, quot qualesve sint,&quid singulae indicent. QUId verba magnitudine morbi indicatio vacuandi praebeatur, in illo quidem libro non dixi, quoniam & prolixa

demonstratione opus eriri, totius corporis curam non respiciebat, quani una ad ulcera : in hoc autem eaeegi,quantum usus vult.

I 2. In hoc cap. est campus Martius , in quo inter alios serio depugnavit Alex. Maissaria,vir summus, duabus disputationibus, Vener. in .i 88. quem ego secutus sum juvenis, ut patet ex historia, quam refero 6. Instit. 6. Summa est, Quaeritur an morbus magnus,una cum virium constantia Z aetate perfecta, aequaliter indicent,&venae sed ionem, d purgationem Θ Gal. heic ait, cautorem pratim Hipp. Sed profect b, argumentum Vall. est ιις- τοιόquodUide l. c.&judica.I3. Occasione vena sectionis,f. Io agit de revulsione dc derivatione. Quae

quia plana sunt, non est opus aliis. a VII. I. Dost haec omnia restat nobis dicere de indicatione illa, quam sumi aleba-

L musa magnitudine morbi ut&illa, quae ab aetate,amplius etiam de illa , . quae a curatione humorum : Sica illa,quae ab assectis partibus oritur indicatio,perfectius in seq. tradetur. Nunc,qilantum ad naturam ipsorum, h. e. temta peramentum substantiam, attinet, quae inde curationes peti possunt, dictum est tantum: de illa autem indicatione, quae a situra conformatione usa

etiam facili de disicili sensu, dictum est nihil.

r. Dicatur vero de illis quoque, quantum opus ad ulcerum curationem est. Igitur partem sensilem oportet vel maxime ita tractare ne doleat. Hoc vero fit adhibitis a nodynis quorum materiam diximus in doca rina medicamentaria. At vero illa,quae parum sensilis est, tolera tetiam fortiora, si dispositio postulet. Et sane principalis partis tonum conservare oportet, ut plenius dicemus , cum de inflammatione agetur. Si vero pars non sit talis, oportet uti modo curationis illo, Pue χαλατικὴ dicitur. De his igitur in seq.dicemus. 3. Hei sermo instituetur de indicatione, quae petitur alitu& conformatione partium, quo habito, finem imponemus linro quarto. Heic igitur ille, cui ventriculus forte esse vulneratus, meditatus est secum illa,bibenda esse medicamenta : cui vero gula, illi non semela confertim tota infundenda esse , sed paulatim sine intermissione. Utilitas enim horum est in transitui contactu,non inmora&adhaesu longi temporis, ut inventriculo

4. Etiam, quod crassiuscula debent esse, lentaque situs indicat vi conformatio.Quia enim gula transit' quida est comestoriiac bibito rubideo omnia illa,

124쪽

in usum veniunt, quae morantur m loco affecto quasi astixa dc agglutinata, non autem, quae abluunt disti uunt. Quae illud habent, cras Ia sunt lenta. Vulnera velo in crassis intestinus indigent potius iis, quae persedem infundunt tu quia piopinquior quae in tenuibus, ut his liae. Jam enim haec loligius absunt,&media quasi inter illa, quae peros sumuntur, per anum immittuntur. 1. Est autem communis omnium indicatio in partibus internis, ut quasistent ibi qua Natura familiarissimastini, tam alimenta, quam medicamenta

contra fugere di aversari oportet contraria, quamvis in externis sine noxa Iurpata possint a iugo, aes ristum, squama aeris, cadmia,pompholyx ithargyios, cor ulla. His igitur interius uti fas non est dictum est autem deus,& l. s. de Temp. 5. in doctrina Sunpl. 6. Eligere etiam oportet cibos, siquidem cicatri se revolumus ulcus, austeros cli viscidos, sed sine morsu sin mundare, mediocriter abstergentia. In hunc usum optime facit mel coetiim austeri potus, cibique tales, omnibus sunt noti. Voco autem austerum, quod alias το ς υψον vocatur sed το ς ρυφνον est Intense austerum. Quae autem medicamenta interius m noxia sint, rapta quidem sunt inde Simpl.dicentur autem&nunc quasi typo Sunt autem hypocistis,balaustium,flos Punicae, galla, cortex fluctus mali Punicae, Samia stella, Lemnia terra, succus rhu, succus ros acacia, lalia talia, quorum usus in uic tibus internis,&quidem sine laesione viscerum. . Oportet autem administrare in decocto aliquo adstringente, quale foret ydoniorum,aut lentisci, aut summitatum rubi, aut vitis, aud myrti,aut vini austeri Satis autem notum est de usu urni,cavendum esse,quo tempore inflammatio solet accedere : alio tempore,quo minus detur, nihil impedit. Notum cillud est, quod accipere oportet illa medicarnenta praeparata in dictis humiditatibus, Umista cum tragacantha, gummique maxime si in stomacho sit vulnus.Sedigargarisare debetis,quini faucium tonsillarum affectu utitur. Sed, supinus diu continere debet in ore, ut laxi sint omnes muscuh, qui ibi, sicubi in aspera arteria sit ulcus Hoc enim modo aliquid medicamenti paulatim transfluit in dictam arteriam Etenim in statu etiam secutidum naturam sciendum est, transcolari parum potus. Verum, tam hi sanis, quam in aegris, cauto Opus est, ne multum huc deerret,iussim excitaturum. Quamdiu enim ad latera arteriae, veluti ad parietem aqua, labitur humidum. luilina non facit. Quidquid autem per mediam aeris viam subito insilit, tulliculosos facit. 8. Haec igitur omnia sumta sunt a situ&conformatione partium praeterea sciendum est, omnibus ad exulcerationes medicamentis admiscendum esse mollis aliquid, si vel in thorace, vel in pulmonibus si it Sola enim austera si dederis, stagnant in ventriculo Mel autem fit instiumentum distributionis, Mest quassi vehiculum lationis, simul cum hoc bono, quod non obest ulceri. 2. Eodem modo idem mel miscere etiam conventa tis, quae citra cient,si partes

125쪽

4 RAXIS MEDICA GALENI. ut

partes illar,vesica&renes sint exulceratae. Quod vero& ignotio partium harum affectarum fiat ex situ conrormatione,perspicuum est,etiamsi nihil ego dicam. Nam&in libris de Loc. affid demonstraturabunde sed mihi nunc propositum non est de illis agere,ideoque ad methodum medendi revertor. Io. Dico igitur,Si tum&conformationem partium ostendere haec, alia inulta Deligare enim ulceratam partem recte non licet absque eo, quod indicatio sumatur vela situ,vela conformatione, vel ab utroque. Sed nec immittere in anum clysteris fistulam possis commode, sine hac indicatione. Sane, etiam per penem injicere medicamentum in vesicam aliquando necessarium est. De cathetero enim nihil debeo dicere, quod ne quidem recte illo uti possimus absque notitia situs: conformationis totius vesicae. II. In his enim omnibus nimis apertum est, quod locus affectus non parum affert ad totam curationem : at vero in vocatis rupturis plures indicationes concurrere videntur. Nam illa, quae a situ sumitur, recte in considerationem venit. Quia enim in profundo corpore latet abscondita dispositio , ob id diversa cura ab iis, quae per phaenomen innotescunt, requiritur. Quia enim omnino sine humorum emisione non fiunt, aliquando etiam cum contusione ruptae carnis ideo plures curationes indicabuntur. Semper enim in eodem numero sunt dispositiones cum primis scopis curationum. 11. In doctrina igitur inflammationum fusius docebitur, quod corpora laesa in profundo semper volunt foretiora medicamenta quam ea, quae in superficie Apertum enim heic est, quod medicamenta foris imposita exsolvunt , si in profundo lateat pars, quae indiget auxilio illorum. Intendere igitur illorum facultatem tantii per est necessarium, quantisper exsolutam iri verisimile est in itinere. Humorum igitur effusiones omnes scopum habebunt vacuationis .Quare opus habent mediocriter calidis&siccis Qv c enim strenue siccant, discutiunt statim ab initio evidentiusquam ea, quae debiliora sunt: relinquunt autem

post se dispositionis quid scirrholum dissiculter sanabile. 13. De his igitur accuratius dicetur in seq. sed&heic dictum est, quod satis esse potest. Medicamenta enim humida&calida, illa, inquam, quae a vulgo

χαλας ικα Vocantur,&inrer haec, quae parumper declinant adsiccius, nondum tamen evidenter siccant, sunt omnium sugillatorum remedia.

I . Manifestum etiam est,quodvi in illis rupturis, quae sunt in profundo corporis,intendere facultatem oporter, utique acrioribus, magis dissipanti-.bus, atque ut semel dicam tanto esticacioribus, quo longius recessit cutis. Hunc usum&cucurbita praestiterit, quae inventa est Medicispro instrumento validae attractionis.11. Postquam discul Ta est tota sugillatio jam rupturam fortius exsiccare oportet,&adducere deligatura,& ut paucis absolvam me in omnia ebdirigere, ut rius coeat. Si igitur celeriter discutiatur sugillatio,iacilius solidationem admittet

126쪽

O CAS PARI MOS MANNI

mittet caro contula si vero longiori tempore sordes satis multae, collectae intra labia ulceris, morantur ulcus, quo minus coeat ob id quaelibet causa memoriam horum refricat. Nam&post leve frigusculum, post cruditatem, post febriculam, post exercitium partium laesarum, continuis dolent. Non enim coalu elabi rupturae, sed laia r ut quavis occasione discedant a se invicem, cspatium intermedium occupet humor excrementitius.16. Et quid aliud fiat quam nova sugillatio e cum continuet id, quod ab initio rupturam causavitae nisi forte hoc discrimine, quod ab initio sanguis μειipit,nunc quivis alius humor renuis Propterea hic etiam facilius discutitur. i . Haec mihi dicta sunto de ulceribus necessaria e nunc autem finem imis pono quarto huic libro

I 8.Farrago hei est variarum indicationum, quae sola lectione indigenti

METHODI MEDENDI 4B. V.

r. Gens duobus sup libris de optima ulcerum curatione, ostendi, tam eosa ac Medicos, qui sine inquisitione elementorum, e quibus simplices corpori nostri partes constant, artem tractant, non posse methodice progredi: quam eos, qui Thessali soctae adhaerent. Illi enim qui diver11mode diversa ulcera sanare se posse jactant, Empirici suntiab perientia docti hi autem heia sat ei, qui obpossessionem excellentis cujusdam sapientiae, dicunt, omne ulcus similem velle curam, in quacunque etiam parte sit. 2. Si enim cavum sit, impletione indigere aiunt si aequa bile,cicatrice si luxuriantem carnem exhibeat, absumtione ejusdem et si sanguineum S recens, glutinatione. Ut igitur qui talia scit, consequenter: necessario bene curat ita scientia haec non uniuscujusque e vulgo est. Nemo enim illorum scit quidquam eorum, quae dicta sunt, neque, quo modo carne sit implendum , quod cavum est: neque quo modo cicatrix paranda illi, quod aequabile neque quomodo sistenda sit carnis luxuries neque, quo modo habendum sit purum, idemque non cavum Medicorum enim tantum σεργα sunt, sive ex ratione operentur, sive ex experientia, sive ex utraque. 2. Rursus igitur resumentes, per capita de illis agamus, ut jungamus principium dicendorum cum fine dictorum. Dica unae omneutius habere opus sic

canti

127쪽

eantibus : sed cavum minus aliis,&quae simul abstergunt. Qua vero postulant unionem labiorum, quae a MedicisDαιμι vocantur, S fortius siccantibus,& sine abstersione mediocriter adstringentibus. Praeterea, quaecunque cicatricem volunt, requirunt remedia siccantia,& non instrenue adstringentia. Si vero caro ultra naturae legem se erigat, acria dc ab suinentia , quae necessario

sunt calida sicca. Sed si aliquod aliud symptoma se ostentet, ex natura rei scopus medicationis petitur, lax hac vicissim facultas medicamento

rum.

3. Nam si sordes innascantur, usus vult ea, quae auferunt, quae omnia sunt abstergentia, quidem validiora illis,quae carnem gignunt. Si copia humorum adsit, etiam amphus siccare oportet, sed iis, quae non sunt ultra naturam propriam. Si enim opus sit glutinatorio,siccans ἐκ adstringens si sarcotico, siccans abstergens, breviter, in singulis, ut didium est. 4. At vero si caro subjecta sit intemperata, oportet intemperiei protenus ire obviam, siccam humectare humidam siccare,in sic de caeteris. Qu'd, si

intemperies sit composita,utraque est curanda Commune enim est omnibus praeternaturam,reverti adsecundum naturam,per sibi contraria. Simul etiam intueri fas est causas ipsius intemperiei, sive communes sint toti corpori, sive propriae quarundam partium, laedentium sympatheiam ulceratam. Percurare autem prius illam, quae causa sirintemperiei fientis. Porro etiam,quod actu est. 3. Oportet enim Sc hunc scopum esse communem omnibus, quae nunt a caula aliqua. Diximus etiam diversas indicationes a diversis ulceribus acceptas, ut illas, quae a temperamento locorum affectorum, diversiam habere rationem ab iis,quae dictae stant. Ille enim cum sint ex iis, quae sunt praeternaturam, contrariae esse debent hae autem, profectae ab iis,quae secundum naturam, similes Pars enim siccior vult magis siccari minus sicca etiam minus. Eodem modo in caliditate&frig. se habet res. sumuntur etiam quaedam ex eo, quod partes

quaedam principes sunt,quaedam non lunt quaedam sensiles, quaedam insensiles Hinc enim diversa curationis indicatio est.

COMMENTARIUS.

6. Instituit heic iterum ανακεφαλήωm indicationum ab ulceribus , earumque differentiis sumtarum , quam . s. quasi obsignat generalix communi indicatione, quae apud me hunc habet sensum, jam supra tactum, Omnis morbus,&consequenter omne ulcus, curatur per contraria, quae sunt duum generum:Altera sunt simpliciter talia,ut clim dico, Calida curantur frigidis, sic de caeteris. Altera cum additione, Contrariis similibus. Stupescis quia novum tibi videtur. Mihi vero pervetus est,ic doctum a Galeno non uno loco, inter quos praecipuus est hic. Quid enim aliud sibi vult το λοίων,

cum sua explicatione ad profecto, quod supra in exemplo, qui duos

128쪽

114 CAS PARI MOFM ANNI

febricitantes, alterum juvenem , alterum senem , iis ter gradu frigidis curabit, juvenem quidem sanabit, senem autem suffocabit. Ita in ulcere cavo si voles producere carnem,nec proportionata adhibebis siccantia, non tantum nihil ages, sed etiam nocebis. Proportionata dico, qua an corpore quidem molliDollem dent carnem, in duro autem duram. Hoc nisi fiat,excides spe tua. Nimirum Natura vult Medicum imitatorem, qui id agat exacte, quod ipsa non laxe magistrum, sive hostem qui invitam cogar alibi re, quam volet. . An ergo ossicium Naturae,de quo ego olim in θ quarum memini in frontispicio Instit. latius patet ' Non,inquam Natura est princeps agens tantum

ut Gal. explicat in Epid. sed modificat, etiam sic dicam,actiones Medici. Et ho est,quod idem Galen. Logicos praefert Empiricis, quod possint transire ad aliti

medicamentum, hoc non ptaestante,quod debet. Huc retuli Aph. sa. feci. a. δίconsului,non indicationes esse mutandas, sed remedia. Huc refero transitum Gai .Empiricis ignotum V. g. cur non successium habuit thus in ulcere hoc cavo Fuit calidius d siccius utere ergo iride vel panace, quorum alterutrum forte erit contrarium simile.

I II. r. Am igitur persequamur,quod superest curae illius. Vocatur autem a nobis hoc genus,clarioris doctrinae gratia, et nitatissolutio, nec quidquam interest, si Continuitatis dicamus. it, non solum in partibus similaribus implicibus

dictis sed&in organi eis&compositis Indicationes auxiliorum sumuntur, hae quidem a similaribus , ill autem ab organicis . Utrasque acceptant,qt Hipp.methodum sequuntilr,qui aintelligunt utrarumque naturam alteras solas, organicas, Erasistratei&Herophilei. Iidem in seq. nullam agnoscent methodum fundatam supercalido, humido,frigido, sicco, quemadmodum nequ

indicationes a morbo petent. Quae vero a conformatione,situ,principatu,sensibilitate,& contrar,s, illas non ignorabunt.

a. Apparebit autem tibi malaifestius,quod ajo, cum in medium allatae fuerint partes ipsae. Quia igitur plurimus mihi hactenus sermo fuit de vulneribus pararium carnosarum tempus nunc est dicere de iis, quae in vena, arteriain nervo. Neque de his simpliciter,sed etiam in unoquoque viscere,seu, ut uno verbo dicam P instrumentali animalis parte. 3. Ergb, siquis circa venam,arteriamve insignem vulneretur, subi id quid erhaemorrhagia copiosa se ostendet,d glutinari venam quidem dissicile fuerit: arteriam autem,non difficile tantum, sed&impossibile, ut Medici quidam scribunt. De utroque igitur vase dicendum est particulatim, primum quidem de haemorrhagia secundo autem loco deglutinatione. . Et quia sanguis fJuit,vel per νας-μωm Vesne vocatam e ηδ rν, ni

129쪽

illorum fecerimus, quamvis non sint,ex eodem genere morbi. Effunditur igitur sanguis ex vena, arteriave vel reclusis extremitatibus vasorum, vel tunicis illotum dissutis, vel siquis ita loqui velit transsudante sanguine. . Tunica igitur dividitur,vel vulnere,vel contusione,vel ruptura,vel rosio ne sanastomosis autem accidit,vel ob debilitatem vastis, copiamque sanguinis, decurrentis ad osculum ipsius,vel etiam ob acrem qtialitatem, forinsecus allabentem illi diapedesistandem rarefacta quidem tunica, sanguine autem tenuis acto Fieri vero haec possit etiam apertione vasorum exiguorum. έ.De singulis his dispositionibus seorsim dicere oportet,ic primo quidem loco de divisione,quam fieri diximus, vel erosione,vel vulnere, vel contusione. vel ruptione. Ubi sciendum est,Quae causae vulnus faciunt,acutas esse incisorias : quae contundunt,graves doduras quae rumpunt, mediante tensioue id facere. Sunt autem plura,vehementia actionis, dccopia humorum, non quidem ratione virium, sed cum a vasis coerceri non possunt: iasius etiam ex alto,&denique, cum grave quid premit. Tale enim, ubi vel vacua sunt vasa,vel parum quid continent, contundunt, si accedat, ut durum sit, quod ex opposito est. Idipsum si plenum sit,antevertit ruptio contusionem. Tum accidit idem, ac si utrem impleas aut vesicam, injiciasque lapidem,aut etiam si utrem cum impetu illiseris lapidi Tale quid maxime accidit in casibus ex alto. Quam enirn rationem habet uter ad lapidem hanc homo habet ad solum. Qui vero ob intensum clamorem ruperunt vas aliquod in pulmone, passi sunt hoc ob violentiam actionis. Eodem modo,qui grave aliquod onus humeris imponere conati sunt, aut alioqui manibus sublevare. Hoc potius accidit illis, qui vel celeriter cucurrerunt, vel vehementer saltarunt, vel fortiter membrum aliquod extenderunt. Est enim non dissimile illi, ac si funem lorumve plurimum tendas Quod vero accidat etiam tale quid, cum vasa non continent conclusum ibi sanguinem,testantur dolia a musto divulsa, o corpora quaevis robustissima.

COMMENTARIUS.

. orditur quasi de integro morbum de Continui solutione Ec ostendit ab initio, in quibus a Logicis differant Erasistratei& Herophilet Mox a vulneribus pallium carnosarum transit ad vulnera venarum arteriarum. In his quia praecipuum symptoma est Prostumni sisnguinis, docet, a quotin quibus causis id fiat ' Tribus, scit. ανας ομώει,διαστ-σει δε et ρέσει De singulis singula sunt monita. I. De ανας-ομω superflua sunt illa verba, γένοιτο ex ποτε a δἰ ἀνατέμωm αγlώων μικροών. Fulcire quidem volunt Pacius I. Alex. sed nihil agunt. 2. Dee --ησει hoc sciendum est , agi de illa heic propter symptomatissimilitudinem. Revera enim non fit ullo vasorum vitio, sed sanguinis ita serescentis,ut contineri non possitatunicis. 3.Deenas σει notandum,quod

130쪽

I. π B ergo a vulnere,clamore, casu, aut contusione facta est ruptura, cessat vi causa sed ubi apte thora, fieri potest, ut vas etiam amplius rumpatur manente adhuc causa efficietate. In hac dispositione quam celerrime vacuat da erit plet hora. Deinde cohibendus fuerit sanguis. Postea ulcus sanandum.tibi causa non est,primum quidem cohibendus est sanguis deinde ulcus est sanan

dum.

a. Quo modo autem sistemus sanguinem obturantes quidem vas ruptum alio autem vocatues,& avertentes sanguinem per illud latum. Quod si tamen fluat eo, quo antea impetum habuit,c osculum aeque patulum manserit, potius morietur animal, quam ut sedetur haemorrhagia. Interim ulcus ipsum

aut obturabitur coeuntibus labiis,aut clauso osculo. Coibunt igitur labia, vel manibus nostris adducta, siquidem manibus contingere possumus, vel propter deligaturum cum medicamentis frigidis 3 adstringentibus.

3. Suere enim non licet vulnus venae,arteriaeve, quemadmodum volebant, qui nullam ex vulneratis partibus indicationem petebant. Claudetur auteniosculum, a thrombo, ab exterius impositis Imposita voco, partes vicitias carnosas,&cutim in quibusdam ulceribus,&quae nos molimur. Ea sunt,&μοτοι inamenta, dc medicamenta, quae inferciunt, viseida de crassa substantia praedita,& praeterea,quae vocatam ἐχαραν pariunt. Nam c haec quasi septum quoddam vulneribus est,inventum veterum. Parant illam ignis actuali ε, medicamenta, potestatem igneam habentia.

. His obstruitur vasis osculum,&avertitur, aliisve corrivatur sanguis, derivatione ela revulsione.Scilicet&haec Hipp. inventa sunt,communia omnis immoderatae vacuationis Derivatio enim fit, cum ad vicina loca trahitur sanguis revulso, cum ad opposita. Ita id, quod per palatum Vacuabatur, per nares derivatur deorsum autem revellitur, cum, quod ad sedem ibat, ad uterum du

citur.

3.Tale quid facit ipsa natura.Mulieri, inquit Hipp.1a tunis vomitu ranti,s mensessiverrenian solutio. Ideb,ubi menses nimii sunt,aut aliquo alio modo

ex utero fluente sanguine,derivatio sursum est maxima cucurbitula mammis apposita. Nam loc Hipp. inventum est. Propterea marium haemorrhagias sistunt hypochondriis applicitae maximae cucurbitulae. Oportet autem, si su-xio fiat ex dextranare, hepatis regioni afligere e sinistra, lienis. Sin utrinque, utrique visceri. Quo casu, si vires nondum Ollapsae sint, etiam venam secare oportet in cubito secundum rectitudinem lateris oportet autem parum emi tere,unaque interposita hora,iterum parum,&sic iterum atque iterum, habita

virium ratione:

6.Ita alias fluxiones omnes communis enim sermo est, vi derivabis & re velles,

SEARCH

MENU NAVIGATION