장음표시 사용
271쪽
VENTRICULI ACTIO IN CIBOS. usp
ad linguam faucesque halantia. Quare aqua simplex
saepe minus sitim sedat, melius vero fluida subacida, quae non cirrorent solum, fluxjli solatio, sed blanda linguae & oris vellicatione retentos humores provocent, & putredinem Una temperent. DCXL. His causis ad capiendum cibum potumque impulsi mortales ab omni tempore, ex Vegetabilibus I animalibus, haec Vitae praesiiiij a quaesiverunt, ut ex tertio Ordine sere aqua & sal unice a ciscederet. Et probabile fita, primum selectum ciborum per experimenta factum esse, prout i odor cisapor ad aliqua vegetabilja invitaret, di virium inde subsequens robur eorum utilitatem confirmaret. Sensim, cum bestiae hominibus agricolis molestae essent, & sola vegetabilia ad labores non sum derent, serius carnes animalium additae sunt. Nunc infinita vis est eorum corporum, quae Vel alimenti, vel condimenti, gratia in cibum recipiuntur.
DCXLI. Etsi exempla sint hominum I populorum , qui cibis ex unica classe sumptis, solis nempe vegetabilibus, solisve animalibus, & nonnunquam ex paucissimis, speciebIs unius classis, & denique
solo lacte solove ejus sero Vitam sustentarunt, videtur tamen & natura fabricae humanae requirere,& necessitas per experimenta cognita jubere, ut ex duobus inprimis alimentorum generibus vitam a Jamus, ita inter se contemperatis, Ut ne Utrum m dum excedat : quam mediocritatem ipsum fastidium nos docet. quod nimiam continuationem alterutrius generis ciborum sequitur. DCXLII. Carnes animalium requirunt dentes in utraque maxilla, ventriculi humani fabrica, similis carnivoris, caecum intestinum breve & parvum , necessarium robur. Solae enim carnes lympham ge-1atinosam jam paratam continent, quae ex fraAis vasculis effusa. in sanguinem multa, & facile transeat. Absque carnibus summa debilitas .& corporisia ventriculi, & di arrhaea perpetua solet molesta
272쪽
ρ6o VENTRICULI ACTIO IN CIBos.
esse. Cum herbivoris animalibus homo amplis longisque crassis intestinis convenit. DCXLIII. Vegetabilia edulia pleraque acescentis indolis sunt, pauca Vel alealescunt, vel plena sunt aromate. Pauca habent id gelatinosum, in sanguinem sponte sua rediturum : I unjce nutriunt farina, pauca, post multas in circulum obitiones demum in humores indigenas mutabili. Requiruntur tamen, ne solis carnibus pastus homo sanguine repleatur, & nimio, & nimis putrescibili, qualis in antropophagjs certa fide regnat, & scor butum
facit, & serocitatem , laetorem, lepram , corruintionis lixivae omne genu S, quae omnia mala mutata diaeta & vegetabili acidulo victu unice superantur. Hinc pauci dentes canini homini dati, S: appetitus in sano , & inpri Ilais in aegro , ad vegetabilia acidula eo sortior est , quo calidior temperies, anni aetas, & regio fuerit. Hinc in aestuosissim js regionibus sere vegetabilibus vivitur, carnibus vero aut raro, aut cum periculo, in frigidis tutius Aminori cum malo. Ηine panis, aut farjnosus cibus pani analogus . in toto orbe receptus est. DCXLIV. Potum optimum aqua praebet, ab Omni sale pura, neque aere laeta, qui fermentationes
cieat. Eam montanam utique, per arenosa fluentem , frigidissimam , limpidissimam , levissimam ,
insipidam, merito praetuleris. Quoties aut aqua Pura deest, quod vitium in planioribus locis frequens est, aut Vis aliqua ventriculum ad constrictionem
stimulans, Vel aromatica requiritur, tunc Vinum
eam suppeditat, ex uvis inprimis, sed etiam ex pomis parisve faetum, post sermentationem limpidum, plenum alcohole, in aqua & acido sale diluto. Simile aliquid, non absque alcoliole, sed fa-tulentius, vappidius, frigidius, ex cerealibus tostis, aquae incoctis, per sermentationem Paratur ,
ubicumque uvae non maturescunt.
DCXLV. Condimenta varia homines excogitaverunt : salem, acetum, acida varia, ad putresce
273쪽
tiam carnium corrigendam : piper, acria aromata, alliata, ad confirmandum ventriculum, quem Perpetua vegetabit; a debilitant : Saccharum salem , aromata gratiae causa, aut conditurae addiderunt. Haec omnia non nutriunt, eum & gelatinosa lympha deltituantur & far j noso alibili. Spiritus vini& frumenti, medicamenti locum tenere possunt, ad potum inepti. DCXLVI. Praeparationes, pro gentium, elimatum, temporum diversitate cibis variae adhibentur, quibus cruditas emendetur, fibrae 1blidae tenerescant , aer nimius expellatur, acor ingratiortem Peretur, gratia concilietur. Sed carnes ramen in pinnis, & vegetabilium multa, aliqua egent trituratione, in homine maxime, cui parum carnosus est ventriculus, neque tamen cibi mora diuturna in ventriculo putrescere debent.
DCXLVII. Mensuram cibi finis famis determinat, quae sit pro varietate corporum varia. Magis alit cibus animalis & farinaceus : alia alimenta copia de bene supplere, quod vj ribus alentibus deest. Aliquanto parcior in universiim victus melius nutrit : nisi multus labor accesserit. DCXLVII s. In hunc ergo ventriculum dimittuntur cibi, saepe pene crudi, & parum manducati, Varii generis, alealescentes carneS, rancescens Pinguitudo, acescentia veget' bilia, panjs & lac, glutinosa. Foventur hic in calore , qualis incuban- ijs Ovi est, a corde, hepate, liene vicino : in loco & superne clauso DCXXI. & inferne ob ascensum pylori, angustiam valvulae ibi positae, vim
fibrarum pylorum constringentium, ut etiam uliquot horis a pastu in validis animalibus, ipsumque lac in ventriculo unice maneat, neque in intestina transeat. Porro in loco humido cibi maeetantur , cum multo aere, Vel inter deglutiendum absorpto, vel cibis mixto. Is ergo aer, expansus Vi caloris, vi putredinis, vel sermentationis, sta
.it undique sellulas, quibus includitur, visci s
274쪽
ρύα VENTRICULI ACTIO IN CIBos.
bullas attenuat, fibras integras debilitat, spatium subituro humori parat. Sed is etjam aer, qui princeps gluten partium solidarum an j mPl jum est, emergit ex intimis, elementa relinquit absque Vinculo, Hrgumento eorum, quae in Papini lebete, in ventriculo animalium , & ipsius etiam hominis, apparent. Idem aer liberatus ventriculum disitendit, ma-gjs quam cibi molas, fatuum nomine. Una cibi incipiunt corrumpi in nauseosum liquamen, ace Dcens saepe , alias, sed lenius in homine, putrescens, ob vim panis, salisque, vel rane escens, Ut appa
Iet argumento flatuum, ructuum erumpentium , varie talentium, etiam inflammabilium. Haec causa sola digestionem perficit in genere piscjum, terpentum, & iere in avibus carni voris. Hi ne ipsa in
homine metalla diuturna mora mollescunt, eroduntur. Una fames perit, nerve is rugi S a mutuo con
tactu defensis interposito cibo, ibtuso ac ori liquido gastrico ; & sorte ab ipsa nauseoli nunc liquaminis ingrata nervis praesentia. DCXLIX. Ne vero in plenum acorem cibi degenerent, impedjt calor ipse putre se ibilis, vjs uia
fusi ij qui di gastrici, deglutitae ad semunciam in hora salivae , potius alealescentium, bilis certe frequentissime in ventriculum redeuntis, tu ii ij quores interitati cibum macerant, molliunt, membranius ipsus discerpunt, cellulosa vincula resolvunt, Pul Pas liquefaciunt, ut alias aqua calens & mora solet, suce uni extrahunt sibique miscent. Nulla ideo fermenti hic species est, a qua aliena est indoles liquidi, naturae finis. Et tamen solus humor Ventriculi, cum longiore mora in piseibus etiam olia
devorata resolvit. DCL. Nam solicitatae a statu, Pondere, aerimonia cibi, fibrae carneadi ventriculi irritabiles incipiunt nunc vehementius, quam in Vacuo Ventri culo, constringi, eo potentius, quo plenior est ventriculus, cujus rotundus tumor has fibras tendat.
LI Planum quidem arcus minoris rJlorum ad tal
275쪽
VENTRICULI ACTIO IN CIBOS. 26g
phagum adducit, cumque sinistrae ejus faciei unice interatur, eum ad dextram accedere cogit. Fibrarum circularium princeps stratum cavitatem
ventriculi angustat, cibos interterit cum liquidis DCXXXIlI. & aliquantum, quasi inter manu S OP- positas premit, atque ad pylorum sensim promo-
et . Non continuo vero sinat emuere, tum ob causam DCXXVI. tum quod hic motus a loco magis irritato incipiat, & perinde cibos sursum repellat,
uti aljas ad inserjora eos urget. Contracta sedes ventriculi in vicinam dilatatam cibum promovet. Ivicissim laxatur, quando ea altera constringitur. Alternae hae contractiones denique in plenam evacuationem terminantur. Nihil in hoc motu tritui simile est, qualem a Ves exerunt grani vorae, edentulae,& quem ad hominem aliqui scriptores transtulerunt : & tanien robur habet, & exemplo e sit librarum, quae multo, quam una tellia breviores fiunt: frequens enim est visu ventricultis multo, quam ad tertiam partem diametri, & ad unciae denique latitudinem diminutus, amus denique promoven- is acubus. Neque baccas tamen, aut mollissimos
1 CLI Potentior vi peristallica ventriculi e si est, quam septum transversum I musculi abdominis
exercent; ea enim persectius Ventriculum evacuare, planumque anterius ad posterius proxime adducere valet. Haec etiam vis in primis potum continuo, cibos vero, quando molliti, neque nunc
nimis pro valvula pylori crassi sunt, per eum pylorum, in ventriculo pleniori inclinatum, ad duodenum expellit. Non prius vero cibos prodire vidi, quam amissa fibrosa, aut alia propria fabrica, in mucosum, quasi cineritium, flavescens subfieti dum pultae eum liquamen resolutos. Quod primum Paratum est fluidumque, id praeit, hanc omnium Primo aqua, & lac, deinde olera, ultimo carnestequuntur. Duriores, tenaciores, longiores pelles
fibraeque una tranteunt immutatae, A dura, sed
276쪽
crassa, pro pylori portione, corpora diutissime ret-
DCLII Potus autem non minima portio in ipso ventriculo resorbetur in venas pendulas, hiantes, similes arteriolarum exhalantium DCXXXIII.& in sanguinem breviore via recjpitur, manifesto argumento ab injectionibus reperito. An aliquid in lymphatica etiam venit DCXXXI pDCLIII. A copia nimia ciborum, & acrimonia,
aut nausea, a bile retroeunte, aut alia causa, irritatus ventriculus motu antiperjstallico cibos sursum repelljt, & per patulum laxatum cesOphagum, reddit vomitu. Sed adjuvat vis abdominalium mus- Culorum, qui Ventrem comprimunt, costas adducunt, dumque contranititur descendens diaphragma, fomlfimo conatu inter praelum quasi elisum
DCLIV. Verum naturali via ad duodenum compulsus cibus offendit ibi b: lem , non raro in ipsum ventriculum refusam, & succum pancreaticum. Illius praecipui digestivi liquoris indoles requirit hi storiam eorum viscerum, quae sal)guinem suum venae portarum tradunt.
DCLV. Pervomeum dicitur membrana firma, simplex, qua omnia viscera abdominalia coercentur. Id intus le Vissima superficie, exhalante, rorida , in vitiosa Vincula frequenter concrescibili, eX-tus tela cellulosa undique ambitur, laxissima &obesamnia ad renum sedem, brevissima ad muscu-Iorum transversorum inseriorem, tendinem. Inci- Pit a septo transverso, quod totum sublinit, & inter fibras carneas costales Ultimas, atque lumbates
externus , id septum solum cum pleura perficiL,
277쪽
cum qua per varia soramina septi continuatur. De cendit posterius ante renes, anteri US retro abdominis musculos, demergitur in pelvim ab ossibus Pubis Insidet vesicae, retro eam descendit, iteramque ad ureremm ingressum duabus lunatis plicis retrorsum delatum, ante rectum intestinum conjungitur cum parte sta, quae lumbos vestiebat, &eo loco ante recturn jntestinum est. DCLVI. Cellulosa tela exterius peritonaeo circumposita plurimis locis in vaginas continuatur, quarum Una utrimque testem redi Isit : alia vasa iliaca, aliae intestinum rectum , I vasa majora peia Vis, & obturatoria. & penem, vesicam, & aor- tam , & gulam in pectus ascendentes & vertebras comitantur, & quarum ope cum universo hominis corpore commerci Um est cum peritonaeo, in hydropicis memorabile. DCLVII. Sed varie educitur, ut Viscera Operiat. Breves quidem productiones sunt . quas menta vocant & quae peritonaei duplici continua productione sunt, recedente ab ejus fac je interna, mediam complexa telam cellulos,m, accedente ad viscus suum : ibi separantur laminae, & diductae Viscus amplectuntur, med j a vero cellulosa subjicit R membraneae huic tunicae. & vj sceris carnem veriorem .ccam ea conjungit. Hujusmodi breves productior es tres ad hepar, ad lienem una Vel duae, ad renes suae pariter perveniunt, adque latera uteri vaginaeque. Ita viseerum tenera natura in motu& concussione defenditur, & tota moles, ne ponderosia vagetur sibique noceat, contra firmum Peritonaei parietem tutissime religatur.
DCLVIII. Omnium vero nobjlissima productio Peritonaei est, quae Meseriterium dicitur, & Meso- colori, cujusque descriptionem non oportet separare, etsi difficilis sit, quae verbis depingatur. Ergo primo simplicius dicendum Messocolon. In pelve pe-
Titonaeum ante rectum intestinum breviter se conjicit. Sed ubi hoc intestinum in nexum semitu na-
278쪽
rem laxatur, ibi peritonaeum longe a mediis vasis
j ljacis, pibaeque sede, elevatur, duplex DCLVII. ,& in eam figuram factum, quae cavo colo Intesti-DU aptetur. Sed superjus, in sinistro tamen latere, colon fere absque media productione, quae libera sint, conjungitur peritonaeo, psoae musculo instrato, ad sedem usque lienjs, ubi hoc ipsum peril Γ aeum, quod tunicam colo dedit, sub liene tensum, cavo superiori recelsu jd vj scus recipit, fr-
DCLlX. Inde peritonaeum, & a rene sinistro &ab utriusque renis intervallo, magnisque Vasis, ta a rene de X tro, emergit antrorsum , sub pancreate,& continuum producit latum satisque i ingum 1 colon transuersum, quod ad septi modum partem abdominis superiorem, in qua ventriculus, lien, Pauci eas & hepar sunt, ab in serjori dividit. Hulus in serjor lamina, simplex , a dextro mesocolo in li- Distrum continuatur, k satis magnae parti duodeni imi, & descendentis, pro externa membrana est. Superior vero, impedita magis, a rene I venae cavae ih de abcedit de peritonaeo lumbari, dexteriusquam duodenum , dat ei externam laminam , non Penitus ad pylori usque valvulam , & trans hoc intest j num, transque colon, cum in seriori lamina conjungitur, ut m 5gna pars duodeni in cavitate es coli sit. Deinde ad te dem hepatjs me coloninnectitur, I porro secundum ejus lateris renem
descendens, multo brevius, colon dextrum continet, ad caecum usque intestinum, quod Iliaco, musculo insidet, S: cujus, appendicula proprium , longum , falcatum me senterium nactum est. Ibi terminaturne socolon, fere ad djVisionem a ortae.
DCLX. Totum Mesocolon, & totum mesenterium cavum est, & potest inter duas laminas sibi simile8 aer adigi, ut in saccum se expandat. Qua intestinum colon idem sustinet, etiam de recti intestini parte continuum cum membrana extima intestini mesueuia abit in burs las tenues, omenti
279쪽
similes, plerumque geminas fine suo libero crasti res A bifidas, aerem inter mesocoli lamiuas impuru
DCLXI. Inde porro I senterium sequitUr, a Plj llima , plicata produetio peritonaei, trans ver
melicolo dextro continua , ad latus de Xtrum emergentis duodeni, j P deque longe mesocido Uerj-que ad pelvim usque exeuns. Meleriteri Um, lubtransversi mesocoli parte dexterjori, a sede perito naei, quae a ortae incumbit, sub pancreate desee
dens, infinitis in ambitu plieis, longillimam seriem
tenuium in te istinorum continet.
DCLXIL Mesenterii, Se Meso coli sedes omnes,& eo magis, quo longiores sere sunt, adipem habent, collectulo in intervallo necessario duarum laminarum ,& interjecta vias a circum adipem ludentia , quem arteriae separant , venae, ut die et Ur, resorbent, tum numerosilii mas glandulas in juniori homine magis conspicua S. DCLXHI. Omenturum natura me senterio sati Spropinqua em Multae autem particulae sunt, qu D Oe communi nomine veniunt, fabrica Se utilitate pares , Omnes tenera factae membrana , fucillime lacerabili, per quam vasa reticulata incedunt, s
eundum quorum ductum adeps in strias dispositus sedet. Haec membrana semper duplex est, I inter ejus lamellas, tenerrima cellulosa tela arete conjuncta S, vasa repunt, Se pinguedo congeritur. Et Primum, ubi ren summus dexter, I hepatis lG-bulus caudatus, subjectus valis 3magnis, & duodenum intestinum in angulum conveniunt, ibi externia membrana coli, quae a peritonaeo eli, & conjuncta duodeni membrana, quae I ipsa quam proxime a peritonaeo Orjtur, incumbente reni, retrorsum in hepatis fisthram transversiam longe se immittis, continuatur ejus externae tunicae, vesiculam sellis continet, vasa hepatica fundat, flava tota I lubrica. Pone hanc membraneam productionem , inter he-
280쪽
nam , duetus biliarios, I arteriam vicinumque duodenum, ostium naturale est, quo flatus in omenti eam , quae djcetur caveam, late recipitur, deinde& in reliquorum omentorum saccos. DCLXIV. Inde, continuo cum hae membrana
triculi minore, membrana externa hepatis ti Ventriculi ita conjunguntur, ut ex fossa ductus venosi membrana hepatis tenera, trans lobum minorem, in ventriculum continuetur, praetensa lobulo, &Pan creati. Hoc minus omentum H aticos a1tricum, quod conum recepto flatu refert, D sensim durius . emaciatum, in verum ligamentum abit, quo ce phagus cum septo transverso conjungitur
DCXXIII DCLXV. Sed majug omentum G trocolicum,
longe amplius est. Incipjt ad arteriae Gastroepiploicae dextrae primum ad ventriculum accelsionem, a lamina superiori mesocoli transversi DCLIX. ibi continuatum, deinde a ventriculi curvatura majori tota ad lienem usque, porro a g bbn Ventriculi dexterrimo versus lienem, donec & ipsum in ligamentum abeat, quod lienem summum, Postremum , & ventriculum conjungit. Haec anteri0riamina est. DCLXVI. Ea fluctuat. deorsum produsta, ante intestina, modo ad umbilicum. modo ad pelvimusque, pone abdominis musculos, donec ex ima acie contra se ipsam revoluta ascendst. media inanitate ab anteriori lamina remota , de in coli trans- Versii ext nam membranam longissime. R denjque in lienis sanum continuetur, qui vasa magna recipit, inque gula sub septo transverso finiatur. Pone Ventriculum , ante panereas cum cavea mi Doris omenti continuatur DCLXVII. Huic omentum Colicum cohaeret, quod dexterius Oritur , quum prima a me colo origo omenti Gastroeotici, cum ejus cavea conti- rurum, sed a solo colo ejusque membrana externa