Simonis Paulli, D. medici regij, ac prælati Aarhusiensis Commentarius de abusu tabaci Americanorum veteri, et herbæ theé Asiaticorum in Europa novo, quæ ipsissima est Chamæleagnos Dodonœi, aliàs Myrtus brabantica, Danicè Porss, German. Post, Gallicè

발행: 1665년

분량: 161페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

DE ABUs TABACI ET HERBAE THEE

nisi admodum sis obesar naris, jurabis, unum cundemque exspira .re aut reddere odorem Sed quid in dubium iterum ea hic voco, cum jam dudu probarim, non ficulneis fundamentis, sed sol L. dis rationibus, aut ad minimum maxime probabilibus, numero Ρ-lum nonspecie disserre Thee, se Chamrieagnum.

Non de omnibus quidem consuetudinibus, statutis, legibus aut mandatis urbium Europaearum mihi constat, quibus coerce tu nimia protervitas lauri sacra fames, aut nimius habendi amor pharmacopaeorum quorundam ast in superiori ac inferimi Germania, nec non inmobilissimi hujus Regni provinciis mamdatis Regiis cautum est , ut iste pharmacopaeus damnas sit, qui exoletas herbas vendiderit, vel medicamentis remiscuerit imo receptae est consuetudinis in quibusdam Germaniae provinciis, sed tamen id minime cum infamia aut dedecore saarmacopaeoru conjunctum est, ut in foris aut compitis spectante omni populo

CX urantur ac concrementur herbae, radices,frutices c. ne cives,

quibus res angusta domi eu, morbidi,defraudantes suum genium, gomni emungantur pecunia , ut Vidua illa in novo Testamento Luc.8. v. q, quae ceu Vieta, Medicorum censura rejecit, aut nigro lapillo ad ignem condemnavit imo vel ea , quae illi suspicantur, intra anni spatium non emelecta, aut in ossicinas illata. Et tamen nos Europaei insuper habemus, hornissint illaselia, vel abhinc annum aut biennium in China lecta,quae integri anni plus minus spatio exacto; serius, Ocyus demum cum navibus Amstetrodamum advehuntur, ubi ex hina primo solverunt. Cogitate quaeso,qua so cogitate, quanta, quanta haec sit nostra Europaeorum probitas; probitas dico quam faethicorum mullus vel ferret, vel laudaret, comparatam ad castiditatem Chinensium quae facit, ut nos Europaei nec Assiaticos improbos suspicemur , cum sint nec obeanta idem nos indignemur, si vel, ut ita loquar, ante Trojani belli tempora lecta The e folia nobis obtrudant, quorumcilias usus ipsis Chinensibus recens. atqui jurare ausit , cum odora non sint,

quia non eadem illa ipsa folia,quae semel atq; iterum infuderunt,

142쪽

SIMONIS PAULLI COMMENT C ait aqua macerarunt Asiatici, postquam illi sorbuerunt justulum,

quin non arte iterum exsiccent,ac in Europain mittant, quippe facile lingua attexuntur, ingrossum pulverem mansa,& quasi in pui verem resolvuntur, faliva aut sputo, ubi permaduerunt. Ut taceam, insuper eadem folia adulterari aliis, aut genuinis surrogari, aut remisceri iis, ut ex priori bus constat, valde esse credibile, una cum Cur . nostro mormio, me jam pridem docuisse Bellum ini testinum bellorum omnium pes imum vereor, ne satis grave noustris cervicibus immineat, ubi in capita nostra conjurabunt pham

macopaeorum cohortes,

Pinctaehumsione phalanges; ideo quod nos Medici interdicamus eis usum herbarum Euri mpaearu exoletarum,& tame ferrepolismus,tanta im, odore caren

iis Thec, jam pridem in China, in Chinensium usumin commo

dum studiose ustulati, inferri in Europam, imo in Magnatum ci rebicula. Verum cogites quaeso, anne is sederidendum toti Fur pae exponeret, qui Tabacum ex Brasilia, minutatim concisum,a te exiccatum, mox ad calycem tubuli eo refcrciendum, mox imcendendum, ut Ladtis americanus id usurparer, magna copia in Europam inveheret' aut nobis id commendaret, aut id unctuoso lentoque sulphure praestanti aut adhuc in semes quasi conto to Tabaco praeferret Quis enim non intelligit,si dicto modo praeparatum, exiccatum post aliquot menses, commendares Europaeo catarrhoso id jam dudum eviluimc, ac propalam contemptui esse Ast nos Europaei non cogitamus, ita quoque cum Theu comparatum esse, quod ut Chinenses ustuleii , ut curiose in vasculis probe operculatis servent, ne aer in ea intromittatur, idque corrumpat, aut justo impensius exiccet, id ex prioribus constat suaeso ergo cogitate, ut nos Europaei ab Asiatieis decipiamur, ut ab iis pecunia emungamur. Certe nostrarum esset partium , a Magistratu impetraremus , tempestive averruncaretur hoc gli ens Ajam longe lateque serpens Epidemium malum, totam Europam

non minus, quam Tabaci Americani abusus infestans, eique infen-

143쪽

DE Aptas TABACI ET HERA E THEE'. 1 sum dippe, quae utraque&Cab Uvae aqua, ut superius probavi, Aelumbent Uiros Europarrus, ita ut rerilescant initar Eunuchorum, quorum quidam scelaratissimi congressus sunt appetenti imi sed a1otum quoque nihil alios potesse , ctiamsi illi quid semini analogo profundant. Hinc Turca suos Funuchos diversiissimo ab Italico modo castrant, nempe praescindunt iis una cum testiculis mentulam ratali non item quem pusiones castrandi actam, e leserrimum Ioum, ac in Patria Academia P. P. alterum Donellum, Quippe ad unguem norat propemodum universiam Juris corpus recitare, Sim. Tolemannum d ochim facetiis natum, grandaevura Senem, memini abhinc quadraginta Gmplius annis Gallice me alios juvenes animi caua docentem, 'E GIoco dicere, quot per molere incia bi Eunuchi Turcarum uxores succubas non pos.sent, nec titillare eas illis instar tribadum liceret, id esse, is, ' aescindere parentalia una cum temone sed jocorum satis hic loci , quae

servanda theatro anatomico non Vero haec commentatu sua ,

investibus pueris, neu Catechumenis, neu Religiosis, sed Medici Unae Candidatis, ac Anatomes studiosis, qui nongravabuntur adire Celebratissimi Nostratis Thomae Baruolini Amnis conjunctimi mi

p. I s. in cujus calce docebuntur, qvi quandoq, fiat, ut caballi in rique castrati observati sint generasse. Ne ergo Turcae ex Fun chis suis supposititium tollant, aut suscipiant foetum, hinc in museros illos adeo saeviunt, nonge truc lentius contra illos se gerunt quam Itali. Ultimo meum est servare fidem, si quidem dedi, me post vi ctum Chinensium huic me Um o Bolanico hic loci paucula quaedam de moribus Chinen sivim attexere,quo tandem in eo mea terminetur oratio, undeexoria, aut profecta est. Vestris ergo sineingratiis fiat, obtestor vos, Viri experientissimi,ut cum me scio nemo authorum esset, qui eos R. P. Martinio pertractavit accuratius, cui non diuiteor, plurima me debere, mihi ut liceat ipsoau

ctore Viro fidei plen eos quasi vivis quoque depingercccioribus.

144쪽

sIMONI PAULLI COMMENTA

C Qui Chinenses, ubi agebatur de Pseudomedicis, esse mendacissimos testatus cst atque ita non Cretenses solum, sed etiam Chinenses mendaces sunt. Idem p.3 Atlantis Chinici inquit Europaei ortitudineSinop samus,nnae nobis ingeni'acumine Sagacessunt,

subdoli,ac ad bitos casu acuti imi, s impavidi olertes etiamsunt is industridi, rerum utilium nihil omnino perire nunt, vilissima quaesscruta etiam in tanta rerum abundantia colligunt, servanis, o a canum,gallinarumplumas,porcorumstas, imo surci ima quae excrementa, quibus etiam mercimonia instituunt pag. . Ingeni quoque

acumen perperam spe ostendunt dolis lucis, quiLus aliis imponunt.

Et paucis intermissis Mercatoresindu rimantes solertes, gens tota oti inimica fide dia, ubi selminima lucesii a fulgetspes,nusius eis labor gravis, quippe hones utiles e potius es antiquius. Valetudin sfais mae ac robusae, duratis et inde apuero lacertis, colore candido certant alicubi Am Europaeu bHic loci, quemadmodum ut antea diaetam, aut potius victum D Chinensium cum Europaeorum utcunque contuli, ita inpraesenSillorum mores, cum nostris, comparandos se mihi offerunt. Vcrum, quem eruditorum fugit inclutissimae famae Satyricum Iobannem Bares sum edidisse horum Iconem, vel singulorum propemodum in Europa Regnorum, Regionumve, proin ne actum agere velle videar, aut opera temporeque abuti, sciens volensq; hoc Iahored studio supersedeo: Quian in ea historia leges neglexerit, aut plusculum quam concedit veritas affectui indulserit nec ut Cornet Tacitus sine ira ludio, illorumque causas procul habuerit mores illorum describendo, hoc meum non est examinare, auteXcutere accuratius. Ego enim veluti in Platonis Repubi versor,

qui obsiet de si .p. 76. F statuit singulaseries plura es melius es facilius, quando singuli gula secundum naturam occasiones sata ab aliis cessantes e cluni: Qui Medicinam tot annos cum in Ducali Megapolitana, tum Regialiac Idasniensi Academiis professus, jam in Ethicorum castra transire nolo. raefiscine tamen dixerim, Chinensim calliditatem omnium nostrum Europaeorum superare

145쪽

DE ABUsU ABACI ET HERBAE THEE . sprudentiam illorumque scruta, quorum qiuaedam non sine ingenti illorum probro Martinius recensuit, quibusq; mercimonia instituunt, satis indicare quam vellent, sit possieUt,possunt autem quia volunt, universam Europam longe aliis moribus, cum non solum sint callidi, sed mendaces, sed avari,decipere. Quorum animos cum tot egregiaeanimi virtutes scilicet, ut sunt calliditas, mendacitas, avarities occupent, hinc ubi vel minima lucelli pes aeulget, nusius eis labor gravas, quo alias apud Poetas, Dii nobis omnia,imo

ipsam virtutem divendunt utili honestatem pshabentibus. Ego

vero Patrem Mendaciorum,aut Beelzebub, pie credo, hos Ethnicos avari ulmos, callidimimos mendacissimos instigasse, aut si1milem illi Diabolum, qui Parentibus nostris Adamo ac Evarin Paradiso imposuit, iis persuasime, fingerent illi , potu Thee immortalitatem in hac vita nos apisci posse, aut certe μιαρο-τέα δε finxerunt illa hi Chinenses, Di l - in συλ, peccat s adhuc Ῥe an tur, ut eis vita mundi hujus,secundum Principem, cui potesa est ae sies spiritus nunc agentu in homini us conmmacisius, ut ita cum Ap O gstolo Paulo ad Ephesios secundo loquar, ac lucros satis eventu

hoc commentum divulgarunt inter Europaeos, mercaturam amplam in India exercentes; hinc usu venit, ut nos Europaeo ChInenses illi faverrime decipiant. Quanta enim pecu Mia quotannis nos emungant, dum vietum, exsuccum, odore cassiam, trimulum, quadrimulum, imo adulteratum recordaris priorum nobis Europatas obre dant, aut ingenti pretio redemptum divendant , hucusque nobis ignaris suum Thee, hoc modum excedit omnem . Cum ergo commodum ex H D no ivita recordatus essem,ipsum aeterna sui laude, ubi in Illyrios, Poeonas , ac Barbarorum Regionem pestis ingrueret, rectaque conjectura judicasset, morbum in Atticam proventuram Hippocratemque ad id, quod futurum erat, praensidentem, tum urbium tum discipulorum curam suscepisse Utique&ego,non mihi Suffenus sum,novi meipsum,nec me

esse Hippocratem, qui nullum unquam Medicum ad illius famam tergere posse hoc seculo scisco, ut olim in Oratione mea, uti vo

146쪽

sI MONIS PAULLI COMMENT.

C cant Introductoria, defendi, cum P. Genucleatis suffragiis in Ro- stoehiensi latria Academia Pubi Medicina Professis renunciatus essem; attamen non irriteor, me ipsi Hippocrati affectu cedere nolle quo ut ille pestem Atticam a patria sua mature studioseque avertere, nihil prius habuit; ita ego unice studere hoc meo

e χα ομω Bolani C,Volui, ut in China eductam is per universiam Europam instar Epide mi mali serpentem cladem, non quidem iulico sed furtim fortunis nostris nos Europaeos conantem e ri re, ac certe magnam partem earum dolose intercipientem malum possem avertere. Ex quo meo ασγχω Bolanico constat, me Viris summa aut horitate, quasi ducibus, illorum authoritati

confisana demonstrasse, lice non ilum Tartariae acChinae, sed quoque nobis Europaeis, imo nobis Danis ac Cerni anis es indigenam fruticem ipsumque Tha, aut Thee ipsissimam esse Chamaeleagnum Dodonaei,seu Myrtum BrabanticamDan. xorbi Semanan. st Gallice Piment Rostri BelgicἡGaget dictam, atque adeo D Thec Chinensium a nostrati Myrto Brabantica, autChamaeleagno Europaea minime specie, sed solum numero differre. Quod ut ignaris artis nostrae, ac studii Bolanici, reditu dissicile, ita eisdem Non facilius persuasu erit, desinant deinceps Thoechinitico sese Oblectare, sed illi surrogent modo indigitatum nostratum Theu

Europaeum, se Chamaeleagnum nostratem Europaeam. At cum dictatoria penes me non sit authoritas, quam nec mihi arrogo, utique neminem mortalium cogam, uret in mea verba,vel subscribat meae huic sente tiar, aut inaudito paradoxo Coraebo enim,

id si contenderem, essem stultior, non Attamen author illis esse pervelim, cum supra laudatus Antonius Musa, usque adeo depraedicet Betonicam, ut vel o morbis, si non omnibus remediet, tot tantarumq; vir utum, orbique Europaeo notissimam herbam, tibicommendatissimam habeant,ac post dein loco The Chinen- sis inodori ac aetate nongitudine itineris necessario corruptae,aut certe non iisdem hic in Europa viribus praeditae herbae, quibu lata

Asia est, comparent sibi Bςtsnicam Europaearum harbarum nobilissimam

147쪽

DE ABUsU ABACI ET HERBAE THEE . suetissimam, ex eaq; eundem in modum infusum aut decoctum, quo A ex suo sibi TheεChinenses, parent nec dubito, quin omnibus iis malis dic. aeque feliciter hic in suropa queamus mederi,quam quibus Chinenses in China suo Thee. Quorum edicoram solertia meritissimo laudanda est, quod cibi potusq; abstinentia, simpliciabusque decoctis, aut similibus potius medeantur aegris , quam ut multis compositis medicamentis onerent debilem valesudinem, vel magis magisque debilitent improvide Natura cumpaucissi comtexti: Natura cum pliet imuraudeat Natura cum rescissari tor pescenssive medicamentὼ e cibis velit nolit utros instar oneraria navis saburra farragine compositorum medicamentorum onerarier, parata alias Vita cumg emirusmere indignatasib umbrab. Haec si quis ac priqra omnia riserit rideat per me licet, usim dum ipsi rumpantur utilia Momo. Ego certe illius causa me non rumpam, qui tutus ac securus sub clientela supra laudat Epicteti, 6 pone veritatis castrum delitesco, dum ea, quae optima miri tot ducibus ac velini mystagogis in re Bolanica visa sunt Eltro Ox-bi, aut in eo illustribus Collegiis Medicis, posito omni supercilio

proponere, Meorum censurae subjicere.volui minime vero eam CXpectanS, ut ea vexerrit ullo umbratico Doctorculo, Disputator culo qui cruda sua studia instar horas ctuctus, quo actutum Velirum .

cant in forum magno ordinis nostri opprobrio propellit Imberbia juvenis mentum cuigia sin ovom, 1aepe non P. C. enucleatis, sed vel eblanditis, vel emptis pretio suffragiis hancdignitatem qui indeptus est , minime inde ullam captans gloriam; sed qui mihi persuadeo, quasi a Deo in ea statione

sim collocatus, ut, quemadmodum ab ineunte adolescentia mea, aut potiusdumpta virili toga publicis commodis ac studiis commodare voluerim commodaverim iis jacto ne me xvirili mea aetate; ira senil hac mea me decere in eadem statione persister . ac Deo Patriaeque servire, dum ab illo ceu Induperatore summo, jus vita ac necis, in me, sem suum, siabente, ex ea Voce

148쪽

sIMONI PAULLI COMMENT. oliminam illam vocem . Euge,servestiaetas, ultimo mundi decretorio die audituruS. Quae omnia quin aequi boniq; Medicinae Candidati consulari, nullus dubito, quos caeterosq; benevolos hujus Commentarii mei lectores, non meis sed ipsius Cic.verbis,pauculis solum mutatis,ex

stiment, qualem Cicero se aestimari voluit Cujus haec sunt: Ego inquit saut ostentarione aliqua adducrus, auistudio certandi, ad hancpotis imum Philosophiam ad hirno χασμὶ, βύανικὸν me applicam non modo stultitiam meam,sedetiam mores se naturam contemnendamputo. Na minima in rebvspertinacia reprehenditur, calumnia etiam coercetur: ego de omnipatu consilios totius vitae aut certare cum aliispugnaciter, aut ustrari cum alios, tu- etiam me ipsum et ' Lias, ni ineptumputarem, cum in tali disputatione id facerem,quod cum de Republ. de Remotanica Misceptatur, eri interdumsolet Iurarem

per Iovem Deos penate lego per Deum immortalem coeli ac terrae Dominum, Deum, ac Dominum Dominantium meo ardere studio meri reperiendi, es easntire,quae dicerem. ut enimpossum non cupere venum invenire, cumgaudeam, simile eri quid insenerim ' sed

ut hocpulcherrimum esseejudicem, vera videre: sc,pro verssprobare L a turpissimum est. Nec tamen ego Uum, qui nihil unquam is appro- hem, qui nunquam assentiar, qui nihil opiner sed quaerimus despiente.

Ego er ipse se magnus quidem sum opinator non eni um sapiens ormeas cogitationes dirigo, non ad Lamparvulam cynosuram Qua fidunt duce nocturna Phamices in alto, ut ait AFatus, eos directiusgubernant, quὸ eam tenent Quae cursu interiori brevi convertitur orbe, sed ad Helicen, se clarisiimos septentriones, i. e. ratisnes has latior Decie, non ad renue elimatas. E t, u erram, o vager latius.

149쪽

Macrolim Lib. VII. Saturnia. Postremo, si in his quae sumimus, varietatem noxiam putas, cur potionum remedia, quae per Os humanis visceribus infunditis, ex tam contrariis tibi repugnantibus mixta componitis succo papaveris admiscetisςuphorbium mandragoram aliasque herbas conclamati frigoris pipere temperatis: sed nec monstrosis carnibus abstinetis, inserentes poculis testiculos Castorum & venenata corpora

viperarurim; quibin admissetis, quicquid nutrit India quicquiddevehitur herbarum bisCr

ta generosa est.

SEARCH

MENU NAVIGATION