장음표시 사용
121쪽
sulphureum sit non fecis ac Minn, cujus odorem se saporem ha Αbet, ut Pliniusscribit quae omnia vini attributa, a sulphure ner-Vis grato proveniunt, aeque ac Chamaeleagno nostrati ho ut occupat, o somnom scit, quod sola partium tenuitas Galenteamlnquam praestare potis est ast pergo porro cum in anno loqui, cujus rei indicium est inempe quod sit renuium partium,
ego sulphurearum dixerim quod semen agni casti flatu in imo
ventre scurrat quidem tam crudum, quamstixum, siastixum po-rentius jam arrige adres Philalethes)stixo interim non ita petente caput addo ego, atque ob frixionem aut mitem rostionem , ud ita dicam, qua Chinenses artificios,& magno studio stium Thee in China exiccant, caeteris paribus, accidit, ut illorum The a actis maximam partem sulphureis partibus quam ostionem nos in Europa in nostro Theo seu Chamaeleagno aut Myrto Brabantica insuper habemus insomnes servet Chinensem, bax te mulentos rusticos nostros reddat, aut ebriis similes 3 illud somnum abigat , hoc veluti somnum provocet, neutrum hec Chinensium auropaeorum occulta qualitate, sed manifeste sulphureis partibus illinensi paucioribus , Europaeo se Chamin Ieagno nostrati pluribus praeditis Sic notum est praeparatis uperis hodie impune vesci nos posse Diosc. etiam olim in cibum torruisse Scorpios, tantum interest arte , a natura quid fiat.
Sed pergam loqui de agni casti aut viticis seminis tostione, quod nimirum dum igitur inquit, audi sis, quaesio re Hor annus)pars si insigniter subtilis dis patur sec. quam partem insigniter rubtilem, partim in hoc ipso commentario, partim in aliis meis semper appellavi sulphuream , quam Persae ex v gypto potito semine Bon vel Ban, artificiosa ustulatione quoque abigunt. Vi des verbis inclitum Hommannum solum a me dissentire , in Ghus nos convenire Idem de Chocolata etiam assirmandum. Concludo ergo omnia haec exiccare ratione partium sulphure rum inorum omnium per ipsam γtia obtestor Europaeos gnato, cujuscunqye sint Nationis, nempe quae hic de herba Thee
122쪽
sIMONIS PAULLI COMMENT.C itemque alivvae aqua allata sunt, semper recordari , imo veluti animo inscripta habere Velint. Venienti occurrite malo , humectantibus servate juventam, ac siccantibus istis sulphureis calidorum moderatorum usium non interdico ante tempus tardigradam magnis palsibus incedentem, aut potius ultro nobis insciis lente obrepentem siccam senectam accersere nolitote; vorum nemo vitio mihi vortet, ego quod eadem identidem repetere, ac malos imitari citharaedos ipsis videar, aures nostras radentes oberrantes chorda eadem ad quod rei, , quam tracto,
causae difficultas, me adigi Linsuper hic loci habentem Rhetorum leges, aut illorum aurium suavia condimenta : salus populi suprema lex es politici decernunt hi non liceret quocunque inconcinno , interciso, interrupto dicendi genere servare non populum solum R0manum proh si quis vel civeo solum servasset, quanta ille praemia sed omnes, omnes Europaeos: aut potius illis solum ad oculum demonstrare, haud expedire ob usium D Thee nostram diaetam cum Asiaticorum aut Chinensium permutemus. Quantopere ergo Vam magnifice R. P. N. Marii-nm Martinius commendet victum Chiniticum dum in praefatione sui Atlantis Sinitici pag. . ita scribit Potus hinensium semper calidus si oportet, sive, ex aqua sit, sue ex vino, ex oryza coctuc in aqua bulliente Cha ibi herbam nominat imam macerant, orita calidissimam hauriunt. Plane ubi ad eo ubi in China intellige minime in Europa , haec enim alios mores aut aliam vitam postulat Sina laudandos dixi, damnandost Europaeos,
itastigido potu gaudentes. Ibi enim calidam potitantes sitim exatinguunt , es humores exiccant, unde vix unquam expuunt, nec Ioui aut somachi cruditatibus, ut hici intellige in Europa Laborant, longespauciores morbos, nec ita graves sentiunt, calculum, podagram, chiragram es simulta nesciunt , Attamen non me, neu
alios Europaeos Medicos , quod pace summi Viri praeclarissima famae, praeclarissimeque de tota Europa meriti, Martini dixerim,
123쪽
eb adducet aut persuadebit nobis ; nostram diaetam cum Indo Arum permutemus , vel nostram ad illorum corrigamus, quo umqvidam adhuc o Pythagoricam Metempsychosin ipso imo teste, es carnium sane te ab neni, quibus
- scelus es in viscere viscera condi Conge favidumstinguescere corpore corpus,
Alteri animantem, animantu vivere letho.
Dico ergo fallaciam hic committi insuffcientis munerationis causarum. Neque enim universia salubritas Chinensium , ut si se miti ab usu solius Thee dependet, sed complura alia adcina concurrunt mitic locum illud Germanicum adagium V
qu arranda omnia hie locus non est olimG-M- ferii Benesio uehiairidio Lubecae aeno 16oo edito, is u1 in se nomι , ianiam esse coeli benignitatem, aer si rata
Obster etiam noto in quidem in gratiam eorum, V t anfr Martiniscarent, ex illius praetatione pag. dana notatu digna de Medicis Climensibus : In Med' arte
niones: Quod si ver quis eorum hic ad mare Balthicum praxinexerceret, ubi endemio mordo scorbulo nempe laboramus, cre- AP est haud facilius, nec melius eum quam ego ac ab Emmpae Medici huic mederipo Medicos multos esse nomine, re autem perpaucos testatur noster Hippocr. in legesua Idem in pae Ra Meditana Dast 16 ait quod Medicorum Feri malorum navium
124쪽
sIMONI PAULLI COMMENTC vim regWnt, nemo eos peccare deprehendat uod se eos egeme, nim a te esa oppresserit jam omnibus manifes conseat eoruum riua, ct iapa, navim suis perditam. Sed a defensione iusta edicorum Europaeorum , abeo cum Martinio iterum ad Asiaticos qui paucis intermissis l. c. testatur, quod Chinenses Medic ut plurimum ex plicibin a decoctu medicamenta coniciant niones flamonem adhibeant, sectione venae non Dem qmam is gravi mum errorem autument styunio pol istis,ir afligescentibus sangminem ad debitam tempertem Ueducant, aiunt non ideo quo ferveat in sta mundendum Iusculum mecastor venustum exemplum, aut satis concinna comparatio bullientis an vinis cum servente Olla)sed compescere vetis , agnem subrice domo iterum paucis intermiusic Arris Chimicae Pro ore es hie bis Fari ubi vagantur, non aurum modo possecentes sed Ἀ-mortalia ratem in hac vita, quorum pene dem, qui Europaeorum scopu etistiendide mentiriscilicet, O nimium creaulos , avarosque istu o
Nunc redeo ad priora, nempe aerem, aquamin loca. laneerpticendum, im teste in loco citato pag. 3. China sim extrema Asia, odinis Onantiam metallorum v. g. auri, arilenti Mercuri seu argenti vivi, serri, stanni, cupri, minii, lapidis la' guli, vitrioli abundet, valde vero esse simile, quod Chinensium aqua e montibus scaturientcs, aeqve ac Europaea quam plurimae medicata sint, aut partem participent eorum mineralium quae alluunt , aut per caecos maeandros saepe ex fatis dissito loco scaturientes, profundant ea in stagna iuvios Sic cum esse Georg. Agricola rerum metallicarum peritissimo lib. . de Natur fomi cap. 18. pag. 738. in Saxonia Ostaria reperitur rubrica atramenti sutori succo insecta idem vitriolum audit similiter ochri item Agricola ante lib. I. de Natur eorum quae ex terra e L. fluunt cap. F. I83 docuerit, Ochram fluvium ab Ochrae colore nomen invenlue, illumqVe eo esse infectum,&luteum, ubi rivulus ex
125쪽
DE ABUN ABACI ET HERBAE THEE . sRamelo monte in ipsum influit Quis jam non rationem dare po Aterit, cur Gostartensiis cerevisita Germanice die ope dicta usque adeo diureticassit Sic cerevisita Garlabiensis Helm stadii lue Saris lam dicta, medicata est. Hinc teste celebratissimo ' inparat incin. c.ult. p. 699.lit. h. a se curat facit morbos in non a Getas. Eu enim aqua Thermatis, cujus rei indisium Hispo is alienus. contrario cur tam amabitu est Turgensis e M aBem aer nino Samibache stagnumisiud equo coquitur cerevisa alia, habet minerale quid, quod vectura cile Meo AUGUSTUS Elector Lipsiae nihil astud quam Rasrum coxit. Sum--a,nolim quemquam essesecurum inusitam acidularum, quam Ther-
Hactenus ille. ago vero ex genere mineralium aquarum quoqi illam esse auguror, cujus R. P. DN Martinius in descriptione nonae
provinciaemiangnan Chinae, quintae urbis Chang Cheu dict his Verbisp.ΙΟΣ. describit Prope tangin mons stur C minabulo narum hisoria inclytus quidem ibi mulierem a cerm partu editam volunt, Leangrivulus exparvo cosio meipro uiti lacumprope se Ut origo fonti debetur, qui meidicris ect, cujus aquae apud hanc gentemsecundum obtinentpraestan, locum,ais ego ipse adeo bonam hanc aquam,
meo etiam experimento comperi, ut credam, Stisas minimum hic aberrare a vero, hac de causa etiam magnatibus ubi expetitur. mplurimae
navest ac transeant, Musia ea, quaejam invasiparatam, vilis imopretio non emat, quamvissi tarium ibi morari libeat culmis quantum lubet, haurire liceat adproυincias maxime remotas hinc devehitur, imo in Regiam in PETI . Eam enim pro potu Cha conficiendo maxime rentur aptam ac eam ob rem coemere solent. mactenus ille
ubi autem quaeso hic in Europa venditur , aut comparari potest haec aqua Chinitiua Idem in decima quinta provincia Iunnam, di in ejus metropoleos descriptione p. 117 refert in monte aniversu urbis Borea ontem reperiri aquasi dissima, qua tamen para-
126쪽
sIMONII PAULO COMMENT. Dicum reprodin. Idem in decima quinta provincia Iunnam j.
163 testatur reperiri fontem Hiangkui dictum, Le aquae odoriferae, quia verepraecipue redolet, quo tempore incoia ob rei insolentiam Dina sonu aciunt , quam vino missa eu liquori ex oveta confecto ebi-hunt hanc aquam multu morbumederi votan Quod autem aquae alta metallicae sitiat, aut partem alicujus metalli participent, id, ut eredam, duo sunt, quae metia hac sententia confirmant quorum prius est, quod modo laudatus author retulerit, hunc rivulum ex fonte prope usi civitatem ex parvo colle Hoei profluere ali rum quod injus lacus aqua ad provincias maxime remotas hinc devehattar, imo in Regiam usque PEΚING, eamque ab aula aut potius uncis pro potu Cha conflatendo optimam haberi. Optuma autem longe lateque avecta , incorrupta hi permanere nota posset, cum multum decedat virtutis, vel Spadanis acidulis, missis inprovincias confines Germania: sit sale sui generis plurimo D. abundaret Sic pluviam nostram Majalem multo sulphurein f te abundare, acalia pluviam incorruptissimam diu servari posse non aliam ob caui am, quam modo recensus, palam et tauropa s omnibus, quod nec religiosos fugit, ob quas illius virtutes ex illii
potius, quam ulla alia astralem aquam, masse conficiunt
rudisDi e meam de ebribuου maligni Anno 166O Franc ursi di Iam L .p 33 Ne Ver has meas rationes, quis meris conjecturri an tui meret probatione calliis, probabo remita se habere: Author est' picule laudatus Marimm s.c. pag. 1Or. Hon de nihilo quo e haude causa in ad diluendum potandums Chasium tanquam mihima muntur idcirco autem e nae Man Sphamspraeferunt, uo saporem aliquem ac odorem a Simου expetitum,
pota Agi tribuant unde maximi a deos unt,to ascivitaweo inope-νeplurimum occupatuin inaedam exta scuti magno veneunt retio,
ac ' rem iam a Lusitan aut verant, is aequant. mactenus ille
Cum aquο α odorum4 saporem Sinensibus gratum quasi sp
127쪽
DE ABUsu ABACI ET HERBAE THEE'. forent aut resipiant haec vascula, ab infiis herbae Thee caldo: a
poris autem causa sit Salvolatile, sulphur odoris, quae vix ac ne vix quidem vel arte Chymica ab invicem aut aegerrime separantum certe cum salis sit penetrare rerum essentias, fieri per rerum natu ramaliter non potest,quin aqua illa ex fluvio, aut lacu, cujus non ita pridem facta est mentio, hausta, alias in odora, si enim odora, DN. Lartimus solertissinius id indicasset, aeque ac fecit de tertio fonte ex vasis illis pretiosis , terram Lemniam vel etiam Silesiacam repraesentantibus, quycquid odoris iaporis possident, sensim extrahat non autem extraheret, aut certe lorage segnius aut
difficilius ex argilla illa, ex qua vascula illa ficta sunt, nisi sale pen trantissimo, illa aqua Leang rivuli aut fontis Hoei, forte vi riolo docuit enim Martinius, vitrioli fodinas quoque reperiri in China)abundaret , quod enim quis non possidet, altericommunicare non potest. Japidum quidem est Theec, ast non grato est saporri ut ex prioribus constat. Non ergo is sapor ac odor, quos inter Thee bibendum percipii in Chinenses ipsi Thee herbae sed vel aqua vel b ipsis fictilibus, vel utrisque acceptus est ferendus, aut utrisque debetur: in quaequidem isti minerali minime noxiae, ex accidenti; ipsi terrae aut argilla per se Aqumratione falis fui mineralis extrahentis ex vasculis ipsis proprium sal sulphurque vasculis evdem illi communieantibus. Ob quam singularem argilla: Gn riengensi propriam virtutem, ex qua vascula illa sua finguut Gni-hingenses, illorum civitati hoc nomen impositum , quod teste traca tinuo terra gloria ona Nec novum cinauditum inveniri ejusmodi suaveolentes minerales terras: Sic in Ducatu Kalen bergensi in Germania nostra e ditur minera quaedam bituminosa, inter terram, argillam, lapidem intermedia, quam si lingis, sive ei superfuderis, frigidam iraesertim pluviam ipsus huius rei feci periculum abhinc circiter viginti annis , in frusto quodam dono quod datum erat, non recordor , a quo,Socero meo jam piae memoriae Iacobo Fabricio Medicorum Regiorum principi ipsius violae martiae ipsissimam fragrantiam aemulatur. Sed quis dixerit,
128쪽
raro vascula illa in Europa conspici,imo corvo albo Norvvagico eo se raciora sic est; adeo quippe pretiosi hujus generis vasa fictilia sunt, ut singula non ausim dicere, quanto veneant pretio, Vix librae me dicte capacia. Horum autem par elegantissimum,torno id factum diceres, usque adeo enim nitet perpolitum est, cur scirem Serenis imum ac Potentis imam Regem Daniae ac Norvvagia,
D D meum Clementisimum 'IDERI CUM TERTIUM,
et ibat viυati vivat Patria hic Pater, alteri et furi servaresbbi una cum aliis utensilibus Chiniticis, inter pretiosiora sua tore V-mata, am fieri potuit humillime ac par erat justa veneratione cultu condigno oravi S. R. Μ mihi indulgeret clementissime, ob publica studia, quarumpense S. R. M. promota una cum artibus ingenuis cupit ut depicta aut cauata ea publici juris facerem;&ecce annuit clementissime mihi ea exoranti quae proin domi mea inclutae ac libera Reipubi Argentoratens Matheseos designatin
Professorsimuli graphicesperit imus N. M. IVLIVS REICHELT,
D ea qua vides solertia depinxit Ut vero non solum quam fieri ulula arte potuit accuratissime pretiosissima haec fictiliain alia ute silia hinensium γλυ 1 sculperet, sed quoque quis ejusdem magnitudinis sibi comparare posset, sedulo ab illo curatvnia quod illius modo laudati ci Commensalis de ipso bene merendi nunquam fatis laudatum studium B L benigne accipiat, uterque Ontendimus cujus haec sunt:
si operam, Benevola Lector , quam in delineandis quibusdam utensilib Chinensium, rogatu Plurimum Reverendi, Excellentissimi Experientissimi DN. D. SIMONIS PAULLI, Hospitis mei tum temporis liberalissimi, bono rei literaria publico commodare volui debui. Eam ut arqui bonique consulas submisse, amice rogo. Quandoquidem vasa ista, nec ad artis Pictoriae, necPerspectivae, ut appellant, praecepta , accurate depicta cernis; sed ad modum, quem Mechanici usurpant, cum mentu ratio habendae &Jesulta quidam in Perspectiva sua praetica Parisiis Anno P a Christiana cIo Io LIV. recusa, plenius tradidit. Mensuram autem observandam duxi, ut in rarior hujus scripti materia&accuratissimo VIRO supra commemorato is curioso fortasse Lectori satisfacerem. Caeterum exhibeo vasis Fig. IX. designati orthographiam. Figura GL Scenographiam, an orthographiam intuenti objicit usdem