장음표시 사용
111쪽
tur uvam vomunt genuinae illae Noribergentes. Et hocin τοῦ , Α quod adeo Philolbphos oravet, di exercet Et haec quoque, nempe aer aqva, .locus in causa sunt, ut nunquam decoctum Thee eos edere possit apud nos Europaeos, qvam Asi*3cos, aut in specie hisnenses flactus. Imo jur tibi mentem injuratam minime gerens, ut apud Euripidem em amplurimos Magnatum Nobilissimi hujus Regni mihi retulisse, se non percipere potuisse magnificas illas ac solendide laudatas decocti Thee virtutes, neu somnum id prohibuisse,
nec se ad labores tolerandos ala tores redditos Unus tamen te cive alter, catarrhis obnoxius, mihi tatas est, se abenis decoct1 usu, lon-
melius, quam antidhac habuisse. Sic fando accepi, quendam Regita ad Belgas Legatum, cum antea .seugravi auditu laboraret, in iugi decocti Thee, Hagae Comitis sibi procurasseauditum, Naturaecon uentem. Ipsius in me ipso comperi, decoctum hoc esse diureticu Esto Non tamen dissileor, unum itemqVe alterum eorum, quilon latreqve non solum in Europa peregrinati sunt e quo eis In-d Orientali, qui mihi sancte amrmarunt, infusum Thee certo experi Bmento dissolvere ebrietatem in Iaponi potum, itemque sumnum omnem citra dispendium virium ab sterius laudati uiliores idem amrmarunt, Vem tamen effectum hic in Europa edere non advertimus. Ego ero ut advenae in Music iam feruntur vini adusti ingentem copiam bibere, aulingurgitare posse, ceu arcus aquam bibit, quae eos in Germania vel aliis Regionibus enecaret; i: scisco in China, Japonia&c decoctum Thee caeteris adiuvantibus&concurrentibus in unum effectum, causis potisssimum singularem hune edere effectum, in aliis Regionibus aut Europaeis non item Atque omnia haec decoctum Betonicae praestare pote est, herba nulli Europaeo-mmionota, Theequidsiit, modo studium non improbe meum, neu
rejici eum Boianicum, aut Thee nolis esse nostratem Ch maeleagnum, tu me doce, quid tandem sit hee
seris mihi marem solis Sed ad finem mea properat oratio, solum de Indorutri ac Chinensium vi ac genio, aut moribus paucula afferam. In genere autem ub a Geor
112쪽
sIMONIs AULLI COMMENT. feor mihi me observasseandos humectantis victus esse studiosos, ouo
Solis aestus temperent, fructibus arboreis v g. ccrasis oleraceis herbis, pucibus, Ostreis, stacis, cancri magis quam aliis cibis vesci Ut taceam R. P. Michaelem Boym Societati Jesit Sacerdotem in Flora Sinensi mentionem injicere variorum trucauum,4vorum quosdam Natura ou- Io Europaeo omnino denegavit, quosdam etiam Europaeis similes aut eosdem Smensibus indulsit quorum priores aut similes alite Orientalis deliciae quin ut semel atque iterum in sua in hoc ne stiri, solanico occasionem dare possint novis in Europa morbis nullus dubito sed audiamus R P ipsum loquentem signum hos Sin e imi vir)orb compendirum uta ulAh. e. orbu,gemma m rectedmeru, in qu pr m reperturWis, quam in Miquo, Qua dicam,oνι ιο-ro. In australi plaga mamres fervent Um, ubi omnes μά-6titam legis
Boreali veroparte uva fert, Persica, Cotonea Dra Nigeneras Vides interim, quam provida Na-
D tura, quod in australi plaga Indiae omnino ignotos Europae fissutus, in Boreali vero Europae non ignotos, Oaelo Elaropaeo congritent protarat Nam in priori sic australi aestus servent in Boreali non femVides ergo ipsam Naturam veluti repagulo Obiccto, nos aditu prohibere ad ignotos illos fructus, tanto terrarum patio ab Europa natos, ue omeli sinibus Europae conteria inis natis fruamur,quorum ultimo Ioco R. P. Boym mentionem recit. Nam quod praecipiamur quando que ad insueta transire, id omnino locum hicnon habet, Europaei enim
tianam, EuropaeaqVoque utamur diaeta, ceu cibo potu coelo nostro
congruis, quod etiam alio loco docui Hinc vulgare illud, si parva tice componere magnis urbem nempe, cum universo orbe, vel hic locum habcton Romaefueris Romano vivito more
Sinuens alibi is io sicut sita H ceum commentatus cssem, ac Amanuens eo Filij loco dilecto
113쪽
niensis ea legisset, puta vit e re sua esse in mei honorem priora de variis poti nis, aut quae illor a loco veniunt, sequenti modo omnes qVatuor orbis partes, quas inter Europa Regina est, ceu Deas inter se altercantes de praeitantia potiis universi orbis poetico more introducere. Orta Deas inter sis quondam maxima, potus
Laudibus ina suos tollere kris suos. talitrix ASIAE iactabat China saporem, Ostentant Gah ae Persica Regna suum. AFRICA timc Coi Serbeis addi icit, utrumq; Instar divini nectaris me putas. AMERICES laudant Chocolaien Regna, Tabaes Saepius est, clamant, dulce vapore ruit
Stabat ab EUROME Certi a partibus orbis,
Acin ea viris quaestuit uva mero . Ros sum mo cernens Esset apius aethere motus, Hinc ait, hinc ab initiuigia vana procul Qtiaeque nos potus sibi servet terra mathacum baivis sum anti, dum lubet ore trahat. Et cuivis liceat plenis haurire iniussis Serbet Nee, quivis fortiter usq; bibat.
Ipse Et IROPHIS His commendo liquorem
Hoc uti modice qui valet, ille valet. Nae et go veridici saxones seu Megapolitani mei, qui ne latum quidem unguem discedere a consuetudini bris Europaeolum, illorumque diaeta, neu pedem extra Europam efferre, quo usa inservirent, aut externas convehere delicias ursi sunt dum olim dicere, aut in ore haec habere fi
Latine dixeris. Bibe minum & lucrare, Bibe Cer sam4 emacrarie,
114쪽
Ad quae modo laudatus fili mem in cysimus, natus Auasi annos quindecim, hoc Anacreontico ann sit: Vinum bibendo, Vires Acquiris, ferendo Sic aptus es labori. Vinum bibendo, caute Tibi tuisque rebuSTu prospicis beate. Vinum bibendo viVes, Ingens enim parabis Vinum bibendo lucrum Cerevisiam bibendo Vires tibi labascunt, Et robur omne perdis Cerebisiam bibendo; Tum teter hinc Minde, Cerevsam bibendo Per corpus occupabit Te marcor, ferendo Impar eris labori. Aquam bibendo mortem Lacertis,4 Charonti
Aquam bibendo tristem Lethes scyphum propinas.
Studebis improbare. At quae liquore prorsus Studebis abstinere. Sed quo non abeo; illud verissimum, majores nostros olim ut hodie nostrates Istandi, Noxvvagi siimpliciori Victu utentes, ignaros adhuc multarum deliciarum aliarum Regionum, in seram usque senectam,
115쪽
integra valetudine fuisse usos, Vorum nepotes vix ubi trigesimum,quadra resimum, quinquagesimum annum aetatis superarunt, am longe debilioribus sunt viribus, qVam parente aviqye usqVe adeo ut Lyricus Vates in nostram hanc etetatem resipexisse ideri possit, dum nrit: Damnosa quid non imminuit dies' masparentum peyor avis, tulit
Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiorem.
Ovidero uitimbillis fici Europaeis, qui in Europa victuin amictu gestiaint esse Asiatici, Africani, Americani, atque ita quasi liquefiunt cor-moreis voluptatibus' quis non vel praevidet, vel ratione assequitur 'r sertim cum Hacrob lib., Saturnal .p. m. 88 ubi defendit, cibum simplicem praeterendum esse multiplici, ut qui sit digestu facilior, reserat, quod Socrates suadere fuerit solitus, illos cibos potusve vitandos, ovi ultra sitim famemve sedandam producunt appetentiam, Atq; seria rheepotus c. sc ultra stimfamem vesedandam, producit appetentiam ex decreto Chinensium,
idem esto adicium de Chocolata, Cossi Q Sed his relictis iam ad
Chinenses iterum revertor, Vi cum aquae potui assueti sint, frugaliter vivant, hinc procul dubio illorum Medici, quos Onge Europaeis Practicis praferre vide pr cipiens eis, ut decocto Theε excrementitiorum humor hmatcr esuta humHitas est, generationem prohibeant, e genito eodem abster aut, dc per accidens per alvum proluant, Vel etiam perurina; Mod erate enim calidum est Thee, si bamarum valde exiccans adstringensque, ut ex prioribus constat. Atque hae ssimilesque ratio
tim debili ventriculo. Sed omnis 1 de re Medica cap 8φ 7 Opus est, cujus harussiunt: Ne credendum ut is nostru in addo propria authoritate sequutus Cor.Celf, non tam vinum ovam Thee, Cossi seu Calivvae, denique Chocolatae sive infusa si e decocta poscentibus qui cum in adversa valetudine vinum aut IPam concu-
116쪽
C piverant, delisarumpatrocimum in accusationem non merent, omiscinia. heni ecastor elegans venusta est oratio, quassi dixerit: vo,ut deliatientur , quo ut uim expleant immerito immerentem ventriculuna accusant Culus si quandoque recordarentur aliqui, praesertim harum Chiniticarum deliciarum Patroni de iis enim potimimum hic controvertitur ceu qui tanti faciunt Thee,ut veluti pixum panacae sit, parcius certe id, praesertim in non adversi su optima etiam valetudine sorberent, vel aliis id commendarent, praesertim cum idem CELSUS an breuis escere, quoάemm contra consuetudinem eis, nocet immo e Guorum ea. Egovero subsumo ' Atq; Thee bibere Chinensium in morem contra consuetudinem Eorη-
4 Nee Europaeo nocet e mosios durum eis, Hinc nos Germani aliaeq; Nationes maris Balthici accola vel Saxones cum non assueti vino, ne id ten perare qu)condocefacti su imis, in D Galliam 'taliam advenae plerumque febribus malignis corripimur cur 'quia omne flatam figit volatiIe, contra omne volatile solvit fixum Η1nc invenis ac medullis Germanorum, nobis vivis contentus crassior foeculentior sanguis, conritans salinis sulphureis partibus fixis iolatilibus ' mutata in Galliis dima, accedente Solis calorevi coeli diversitate subtilissetur a Tartaro sulphure vini Gallici,praesiertim in 1isGermanis, qui dianae in patria ac valetudinis fuerunt studiosissicii valetudingd1ligenter curarunt tuam ast qVi eam insuper habuerunt, eorum sanguis non subtilissetur solum, scio me Barbarizare cum indoctis Chi micastris)verum etiam sexinentescit, ebullit, ac desipumatur, unde etiam macularum in vivo corpore omnigenarum copia,fanguine diversissima corrupto, velut emorescit, eaque nos obsiti ac picti conspicimur,de otii 'ampliter a me actum in Digressone mea deme Ummam Quid quod ipsius nouer Hippocr. librae ista st,fect 6 p. oo max me cse conssiderandum praecipiat, quod Natura a Natura oriri as natis bio
Vm distet, Verum quotu quisque Europararum est, haec qui consi
117쪽
deret Attamen commonefacere me eos decet, ob has Medicorum Latinorum Graecorum antistitum rationes, ne pergant Thee Chinitiis co abuti, aut seio corrumpere praesertim cum advertamus, illius virtutes haud suppar esse tibi elogio aut laudibus, quibus hinensies, Iaponenses&c situm Thee ad coelum efferunt ob insignem autem' singularissimam, ut ita dicam exiccandi vim, qua id prae aliquam mulutis herbis Europaeis pollere non dissiteor, tantum abest, ullongaevitatem in nobis Europaeis procuret, praesertim pomatam aetatem, aut in no- his quadragenariis, ut potius loquor de illius jugi usu senectam acceleret, quae senectus Vasi definitur, quodsi liquor vitalis, longaevitate siccatus, ut Macrobius lib. I. Saturn cap. XI pag. 3O8. loquitur. Nam senecta sicca eis, inopia naturalis humor s, humecta in abundantia vitios ex Core procreati, idem au Cum ergo ratione sulphuris ut, quo Thee praeditum, magis exiccet, quam caltaciat verbi gratia ZZ. Cinamomum, Piper, Cubebae, Cardamomum, Costus Arabicus faciunt, nonne hinc necessario insertur, etiam nocere senibus, isqve qui sicca sunt temperie,' rara texturae Atque ob hanc siccam Senum constitutionem, quam nullus edicorum, arte prohibere potest, neque marasimum senilem accidit, ut siticulosi sint, aut instar sive Ennii, sive Homeri vinosi audiant, cervice se supinantes it Taubmannus loquitur plustulum cerevisia: adbibentes, unde illud
Idem ambi liuenariiFili carissimi his verbis indicant:
Incauta quod sedul perpenderet
Secum fumenim, quam senex desideret
118쪽
Frui Falerno te liquore Massico, I contamfrequentes hac sua tenellula AEtalesiumptus, credo, tunc impenderet Arctisi est acculi nummarij dum utura cogitans constringeret.
Damnosa ergo senibus fatalis siccitas, non calor facit, menibris subfrigidis, aridis, cuteque corrugata, ut appetentes potus sint. Hinc sitiunt ob siccitatem,non ob calorem,ci appetentes humidi sunt. Unde passim in meis commentariis eis humectam diaetam commendavi. Hinc maxime eae Nationes sibi in Europa cavebunt ab usiti Thec, quae praeter decoctum Thee jugiter vinum bibunt, ne quocunqVe modo ii-hito immmutent diaetam, ac in specie victum. Ex quibus cum quidamnatione Gallus, magnae authoritatis, ac prudentiae singularis, peril, ricuidam Heroi, ae Comiti Europaeo quidem iisdem sideribus nato, tibi
- plaustrapropinquior Arca Circumagi prono metuenti urgite tingi,
author esse vellet ac persuasor, cum bis terve quotannis catharro qVandoqVe corriperetur, immutaret diaetam desineretq; vinum bibere, vel certe id aqua dilueret Se enim advertisse instabat ni fallor Medicus stigidam vaIde temperare acres humores Heros verbille Magnanimus aereret ex illo, an ergo optima ipsius esset valetudine;qv dcquam optime se esse ipsi respondit, cui Comes heus tu, inquit, bibe tu aquam aut vinum aqVa remistum ad satietatem usque; Tu tamen tua suada mihi non persuadebis, ut leviculorum catharrorum causa, qui rar,mihi molesti fiunt, Te consultore permutem diaetam Gallicam aut Italicam, cum Septentrionali, siveDanica, Germanica, aut illi simili, quo velis, ut vini
accerevisiae loco aqua bibam. Nam Dei gratia habiliorsum succi plenus
119쪽
DE Ahum ABACI ET HERBAE THEE sum, Acie florida sum. ventriculo valido sum eodem habitn fuerunt
oni notissimi, qui eadem diaeta mecum usi sunt. Ego vero eorum Nepos valde vereor, si ego sexagenarius jam aquam bibere occiperem, ne Tema is uva illos repraesentem quod non sinit valetudo mea, nec mihi est inteorum. Quippe Tu hydropota astes licet tuam valetudinem, tamen vescC corpore , rara te es, cadaveros, cie es, vis ibus et is, sceleto aut umbrae potius similis es Atque o utinam hunc si rem Heroa Catonem alierum dixeris, complures imitarentur psssertim Senes&thee fastidirent, aut resipuerent, quod adeo exiccat Eninentes livdropotas ipsos ut mox audiemus, Vix ut exspuant, Sic ingens Pe sarum error Maliorum omnium est, qui putant siemen Bonaut Ban, Quod tostum Cossi dicitux Lillius decoctum, aqua Calivvae Ut Coim quod inter alia rariora caelandum curavi in tabula post Historiam C chlear No. XI. XII. 11. 12. Quadripartiti mei inserenda) adeo frige- facere eam frequentius bibentes, sorbentesve, ut omnino elumbet Dros, aut eorum nervum rerum gerendarum in thalamo et con uno ita enervet, ut eum lorum in aqua sic Petronjus loquitur)dixeris cum Persas insigniter exiccet. Nec immerito Regis Sulthan Mahmud, C, sinin conjux, postquam ille dictum in modum corruptus esset,acob nocvitium ipsi maritale vectigal persolvere ineptissimus esset, Tic loquore o, cuius studium ac sedulitas tot annos caste integreque in anatomicis fuit versatao conjugis dulcissimae suavissima suae omnin 1mmemor summe detestata est aqua hujus usum, ubi aliquando de senestra prospiciens, cum M procurarentur, aut apportarentur ad castrandum generosum Persicum equΗm. Fertur enim illa, Neleberrimo Historico Oleario se dixisse supersederent omniasto ab re, nec tanto apparatu ad castrandum equum opus esse, solam id a-oerent, potaretur hic abominanda Calivvae aqua, sic equum hunc Re i suo perfacile bre persimilem. Sed juvat ipsius authoris e
120쪽
Ibo cap. 17 pag. 3 . Sed quis erroris insimulabit Persas , vis tit haec cum praestare queat sive nucleus hic, sive semen hoc ex AEgypto in Persiam delatume ingens sane Persiarum error est. Nam non quod figefiant, sterilescunt Persae, sed quod clanculum siensimque exiccentur non a qualitate passiva aut secunda, siccitate item
p Aristotelica , sed a sulphure Calivvae sive Bon vel Ban seminis1psi proprio ut opto, ut abaco ur Agno cast sua propria sunt silphura inter quae ultini in scutagnum castum seu vir cem , cum Gai noster calidam' siccam in tertio gradu , instar rutae statuarcum magna partium tenuitate invi per Deum quaeso te, vite contra naturam semen fregefaciendo libidini adversiaretur OVod siccando non tam partium tenuitate, quam ut dixi, sulphurestio insiproprio imminuit. In Viticem vero nemo doctius aut accurati. us commentatus est, quam incomparabia m ann cum in variis Iectionibus , tum de medicamentis mcinalibus, quem vide, arvo seeut sua ego eqvulus mea dogmata, si superesset adhuc hoc tempore, impetrarem perfacile, ut quae a noster partium tenuitati, non simplicuim omnium, sed eorum , quae tota substan-m a uire , ut Opium , ut bacum, ut agnus castus seu vitex , ut e Chinnicum, ut The Europaeum seu murrus nostras Brabantica, aut Chamaeleagnos Danica aut Gerimanica transcripsit, consentiret militi ea deinceps sulphureis illorum partibus tenuibus &impense siccis largiremur cuius rei haec indicina est, ni casti caput petat sic ex prioribus constat siemen Chamaelcaon potissimani esse causam, ut nostras Chamaeleagnos rusticos in ebriet
non esse quidem flatu in Opui, ut cum Hos anno loquar, id e param te usu pervenit seu ut ea loqvor, valde