장음표시 사용
21쪽
, quam de com itate detraheret. 'Quantam vero in hac notam terrestri, sed coelesti, Regina clementiam, pati Cn. tiamque putatis fuisse ξ Harum quidem virtutum non obscuram significationem Crcmonae praebuit, cum exorto inter cos, qui apsam ossicii gratia prosequebantur, tu. multu, ici,s correptis, parum abfuit, quin illi vita eripe. retur ,& crepta quidem suisset, nisi Dei praepotentis manus eam a telis sarctam, tectamque seruauisset. Qu.id vero tum illam fecisse existimatis o egregium facinus t o clementiam admirabilem, omnium praedicatione, litteris , monumentisque decorandam l licet enim nobilitas Cremonensis, atq; adeo tota Ciuitas maxime instaret, ut lantes ad supplicium raperentur, atq; ita eximerentur CCremonensium numero: illa tamen diuino praesidio tecta,& protecta maluit illius facinoris, & tumultus auctoribus ignoscere Dei benignitatem sequendo, quam ab is Ddem poenas repetere iniurias persequendo. Iam si elux munificcntiam, & tenuium afflictorum qi hominum misericordiam persequi velimus, nullum neq; finem, neq;
modum nostra inueniet oratios. Quis enim enumeret
Monachorum, sacrarum Virginum coenobia, quibu&illa, quaecunq; ad victum, vestitumque pertinebant, large, copio3cq suppeditabatie Quis percenseat Xenodochia , Plochodochia , Nosocomia, Gerontocomia, Brephotro phia,& Orphanotrophia, quorum inopiam suis opibus subleuabat Quis commemoret, quam multas Virgines, quae ad summam inopiam, periculumq; dedecoris adductae erant, honestissime collocarit Quis recenseat quam multas iam prope cadentes, & propter egestatem Omnem castimoniam exuentes suis copijs, opibusq; sustentarit,&ex imminentibus turpitudinis, S infamiae periculis largi
tate liberatici Quis eorum, qui stipem corrogare solenta a C vacuis
22쪽
vacuis, ut aiunt, manibus ab ea unquam discessit 3 Quis via quam ex iis, qui miserrima fortuna a Tiguntur, cum ad eam confugit, eius misericordiam desiderauit Cuius inopia, & tenuitas eius opibus, S copijs non fuit subleuata Missam facio fortitudinem , quae, tam cisis illa armata non stetit in campo, ut, de Margarita Henrici V LBritaniae Regis coniuge, aliisque permultis historiae narrant: tamen modo quodam digniori, magisq; praecipuo in ipsa enituit, cuna nimias appetitiones, Mundum, Carnem, Dςmonem hostes ad necem meliori noliti parti inserendam oppido quam paratos, multoq; saeuiores, poten tioresq; , quam qui in acie vincuntur , profligauerit. Mitiam excelsam &verer Austriacam animi magnitudinem , qua, cum in Hispaniam transmitteret, saeuissimam illam tempestatem ita tulit, ut cum caetera vi tempestatis per territi animi fluctuarent, sibiq; extrema timentes prcelen- rem: mortem sibi impendere censerent; ipsa tamen e celsi illius atq; mulcti animi praesentiam , mentisq; tranquillitatem in tanta vectorum Omnium fluctuatione, MDrmidine retinuerit. Praetermitto oris custodiam , qua nullum unquam verbum ex illius ore excidit, unde cuiuquam animus posset ostendi, nulla vox prodijt, quae aut ad omnipotentis Dei laudem , aut ad proximi Emendationem non pertineret. Si leo insignem eius prudentiam, qua facillime quae sibi cxpetenda, quaeq; fugienda Crant, cognoscebat , singularem iustitiam, qua nemini iniuriam
fieri patiebatur; cximiam temperantiam, qua animi commotioneς moderabarut; excellentem Contincntiam, qua
voluptatum illecebras & quasi titillationes repellebat et summam pudicitiam, cui ne minimam quidem labem .
vel cogitatione unquam adspersit, S rerum caducarum despicientiam, infinitam alia, quae commemorare inani. . tum
23쪽
.tum emi quae nis maiora omni laude, omniumq; cui
saerunt, qui sunt, quiq; erunt, Oratorum Cloquuntia tale eonfiterer, non immerito sane vobis parum fraus, immo vero valde infantis haberet. Hoc tamen de hac ipsa R gina allirmare, atq; etiam confirmare ausim , omnes virtutes sibi illius pectus, atque animum quasi grati sti munia. aliquod domicilium , templumq; delegi sic, ut iure optimo meritoq; , quemadmodum,margarita Graecis a nitore dicitur, ita illa praesustri virtutum omnium splendore enituisse .dicatur. Hanc ipsam tot tantisq; virtutibus coruscantem Potentissimus ille Philippus III. acerrimus Catholicae fidei propugnator , quo uno nititur Cluistianae Reipublieae incolumitas, Christo & Duce & auspice, uxorem duxit, quae antequam cum Rege ipse esset, Christiano ritu consellione expiata cum Christo esse, eiusque ca-erosanctum corpus accipere voluit: summa utriusq; semper fuit concordia, summa voluntatum Consensio, summa animorum coniunctio,&ut Poeta ille ait : Ee ac noste ambobus idem faciatas Dio
cum ccce illa non multo post, quam Principem quartum peperit, acutissimis doloribus correpta in febrim incidit , quae suis progressionibus eam ita excruciabat, ut omnes, quicunq; aderant, lacrymas prae dolore continere no L. possent. Instabant nihilo secius Medici, S ne nihil ag
re viderentur, eam ossiciosisti me vexabant: tantum enim aberat, ut tantam doloris vim ijs, quae adhibebant, reme- dijs leuarent, ut etiam, hoc non agentes, non mediocriter augerent. Quid veto Reginam in tantis doloribus secisse arbitramini O admirabilem animi altitudinem lo animum vere regium t o factum Christianis omnibus imitandum Illa huiusmoda dolores ita tulit, ut nullam o
24쪽
tristitiam, nullam frontis aut supere iiij contractionem. nullam animi demissionem ostenderet, sed summam patientiam , summam constantiam , summam animi S ia I-titudinem, S aequalitatem praeseserret, ut quispiam non , im nactito dicere pollet mortem omnibus abis, hac una excepta, indictam esse . Plura ne illius patientiar, S co stantiae, animiq; cu aequalitatis tum altitudinis argumenta, cum ijs doloribus adficiebatur, requiritis e Audite, M ad ea, quae iam iam sum dicturus, animum mentem cha deuertite. In Reginae thalamo quicunq; aderanu, acerbissimo dolore contabescentes, in luctu δί moerore versia. bantur, sed ex ijs omnibus maxime Rex Catholicus, qui pulcherrimae coniugis lecto assidens, gemitibus & lacrymis. temperare non poterat, quippe cuius in pectore cum diu ,multumque animi magnitudo,& doloris acerbitas quasi singulari certamine conflixissent, victa animi magnitudine, doloris acerbitas superior extiterat. Rcgem diceres suae illius admirandae maiestatis ita oblitum esse, ut ne speciem quidem &umbram illius retineret. At Regina licet morbum magis, magisque ingrauescentem sentiret in omne corpus distundi, omnia membra, omnCs amrus carpere, atq; etiam per olla illabi in medullas: tamen ipsa se sui simillimam praebens semper exccisi atq; inui di animi praesentiam,&aequatitatem semper conitamia,& patientiam retinuit: tantum abest, ut quidquam deia illarum magnitudine virtutum , morbo latius grassante, Somne Corpus occupante remiserit: qui miram ocum Regis potius, quam suo ipsius dolore moueretur, conuerib ad Ipsum cum vultu, tum sermone, haec dixit: O Rex,quem 'Christianae virtutes,&tot tua in Christianana Rempub; mctata cxtollunt magis, quam tam multa, tamque ampla
regna, quae possides, adici te &dolere, cu me ita astinam
25쪽
contemplatis, minime id quidem mirandum. O Teium
enim humanum est, humanis casibus ingemiscere, tuum praesertim doloribus illius, quam istius tuae immen. se amplitudinis consbitem,& sociam fieri voluisti; V ea Fum, cum huius vitae, quam praepotens ille Deus usu &tructu tantum non etiam mancipio nostram fecit, cursas tam breuis sit, & velox, ut vel naui velis remisq; maria infestum praeteruolanti, vel totienti , qui turbidis aquis tantummodo tumens mox siccatur, vel etiam'punctorem poris, si ratio aeternitatis illius habeatur , iure optimo comparetur, non est, quod tantopere doleas, te ipse tot gemitibus, S: lacrymis excrucies, nec si quid mihi humanitus accidet, crit, cum illud certo scias potium ali quando petendum, nunquam verb recusandum,& turabidas, tam* cito exarescentes huius mundi aquas liqui. dis illis & perennibus, S deniq; hoc temporis punctum aeternitate illa mutandum esse. At homines sumus, inquies, sat scio; sed meministe debemus nos ea lege na tos, ut hunc spiritum, hanc animam Creatori nostro. eum ipsi videbitur, reddamus, &ut rebus secundis esset ri non licet, ita nefas esse rebus aduersis deprimi. Quod ego te per tuam maiestatem, cui benignissimus Deus no auos orbes procreauit, oro, atq; obsecro, ut vires animi tui reuocans, ipsius animi curam,& angorem leues, gem e usq; S lacrymas reprimens, iis affectibus, quibus nihil a caeteris animantibus differimus, ratione victrice, qu Luparte nostri homines sumus, modereris. Quod quidem iacillime praestare poteris, immo etiam reapse praestabis. si tui istius sortissimi animi penetralia, unde ut haec dilendi materia venit, ita complura solatii argumenta poteris eruere, discuties, si excelsam animi tui altitudinem prae te serens omnia, quaecunq; accident sorti animo; regi
26쪽
sq; voluntatem tuam deserens, atq; ades vincens, te imium ad illius, qui omnia potest, voluntatem conforma. his. Atq; Reginam haec dicentem, & alia paran rem dicere, non illa quidem vis animi excelsi, sed vox defecit.& cum illi per morbum alloqui Regem non licerct: ipsuramen tam acriter intuebatur, ut quando lingua non poterat, vultu, atq; Oculis loqui quodammodo videretur . Sed quae sunt consecuta mecum, quaeso, cognoscite Regina, quae coeli & omnium fidelium Reginam in ore saepisis me, & in mente semper habuit, potestatem loquendi vi morbi amissam exaudito MARIAE nomine recuperauit, Salutationem Angelicam mira quadam reuerentia uem nibus exaudientibus, recitauit, de peccatis consessa, saerosanctum Viaticum Christiano instituto,& consuetudine poposcit, quod cum attulisset Sacerdos, magno illa animo, & constanti in Deum fide, Rege S. multis alijs grauissimis Viris, qui aderant, lacrymas non tenentibus, non minus utiliter, quam religiose illud accepit, testi deinde cum sensibus adhuc integris estet, perunctioni illi summae, & ut aiunt demigrantis animae commendati ni tradidit. Aliquanto autem post, cum arteriarum percustus, di , ut planius loquar, pulsus aliquam spem afferret , fore ut illa ex morbo conualesceret, non facile dixerim, quanta laetitia, quanta voluptate, quanta iocunditate persu sussit animus Regis uxorem sibi charissimam sq. pe inuisentis, & sua prauentia recreantis: sed sheu volucres nimio breuiores hominum consolationes ) la titiam cerore, voluptas dolore, iocunditas acerbitate mutatacst. 'Etenim paruo tempore interiecto, sensibus magis, magisque obstupescentibus, toto corpore hebescente, concidente voce, Regina ipsa anhelans quidem, sed tamen .
sigillum Chiisti e Cruce pendeatis intuens, S identidemi
27쪽
osculans, I E svraq; ,&MARIAM inter mortuis vocibus appellans, cxtrcmum spiritu et flauit, i taq; mortua iacuit. O mortem l os ,rtem J o palma res, ut inquit ille, M perexiguo tempore durantes mortalium dies, O quam vcro A mus Pors dom inatur , nen vita vili es propria in vita loccidit florente aetate Regina illa, quae, cum esset utriusq; Hispaniae, immo totius Orbis terrarum splendor, etiam si mille annos &eo amplius vixisset; tamen illius obitus praeproperus, ct nimis ccler fuisset. Mortua est illa, quς,
cum csset omnium columen Virtutum , nunquam mori
debuistet. Immaturo funere elata, & ex hoc orbe maximo omnium nostrum malo sublata est illa, quae,cum es set ad humanitatem nata, nullo unquam tempore inte-tire debere videbatur lio rem luctuosam,& acerbam , O naufragia huius in 'licis vitae nimis repentinal O iacturam in omni memoria deploranda mi o immaturum obitum l o raptum inquam praeproperum 3 o casum vix ἡ ac ne vix quidem serendum i Orbis terrarum splendorem
occidi se concidisse omnium virtutum columen e tantam interis sie humanitatem o tetrarum orbis quid facies sine tuo splendore Z o virtutes ubi cst ucstrum columen ' O mortales omnes ubi est illa, quae vos iacentes cxcitabat, humanitas immortalis Dolocis aestus, quem ex hac, quam fecimus, iactura Capio, eo me prouexit, Viri Pontremulenses, ut ego quid dicerem, minus atlcnderim. Enimuero mortua non est Regina nostra, sed vivit, atq; ita viuit, ut nihil iuris, nihil imperii in eam mors amplius habeat . Non occidit terrarum orbis splendor, sedata cffulget, ut nullis tenebris obscurari, nullis nebulis circumfundi possit. Non corruit columen illud virtutum , sed tam altis stat nixum sundamentis, ut nullis temporu. l,lι iniurijs,
28쪽
iniurijs, nullis fulminibus, nulla deniq; vi queat prosterni. Viget, viget illa humanitas, quae perpetuum allecuta lacum perpetuo porcrit aiflictos homines subleuare: .
Quod si quis eam mortuam esse contendat, pcr me illud quidem faciat, licebit: sed tamen ille hoc mihi negar non poterit, itnmo velit,nolit :onfiteatur necessario oportebit, mortem illi vitam peperisse immortalem ipsam. vi in coetu immortalium Vrueret, in numero mortalium vivere desiisse . Et quidem, esim mors sit iter ad vitam iis, qui in domino moriuntur, dc finis aerumnarum prae-s entis vitae, quae potius omnium calamitatum officina ampellari debet, Gntraq; progiessio certa ad mortem iis,quIse voluptatibus dediderunt, cum Regina nostra in gremio sacrosanctae Romanae Ecclesiae alia, dc educata, V luptatibus huiusmodi a se amandatis, Deum religiosiistiis me, quemadmodum Austriaci omnes semper facere consueuerunt, coluerit, maximum honorem Sanctis,& pta sertim Sanctissimae semper Virgini habuerit, proximum summa charitate sit complexa , animum habuerit omisnibus virtutibus excultum , rectum vitae cursum tenuerit, laudabiliter huius vitae munere iuncta sit de defuncta εγωvno vi verbo dicam Austriace hoc est pie,& christiano semper vixerit, de in domino sit mortua , dubium est D non potest, quin ex hac mortali vita ad illam immorta olem vocata si iniusq; anima, relicto hoc mortali corpo re, quod est imbecillitatis exemplum , remporis spolium, fortunae lusus, inconstantiae imago, miseriae, atque calami tatis trutina, dc deniq; patuus puluis concretus, nacta liberum coelum, ex hoc terrestri diuersorio ad coeleste ilia lud domicilium triumphans euolaueriti. Ex illis vero beatis sedibus, cum vestrum luctum aspiciat, vestras vi
deat lac iitas , audiat vestro gomirus , cam in audite
29쪽
videor, vos ipsos his verbis compellantem . Novi ego,
Pontremulenses, vestrum animum,noul Voluntatem enoui fidelitatem, vos scio omnia fidelitatis ossicia vestro Regi praestitist e, ob eamq; rem non sumptui, non labori , non vitae ipsi peperciste. Quae modo pro me Deo immortali obtulistis, mihi grata sunt S accepta . Sed quor-siim tot lacrymae Quorsum tot gemitus, dc eiulatio. nes Quorsum tot doloris demonstrationes t Cum enim hominum vitam periculosam, vel nauigationem, vel peregrinationem, vel militiam este adfirmcnt sapientes ιquid mihi istud immensiam pelagus emcnis optatius accidere potuit, quam post tot procellas tempestates per mortem invehi in portum Christi tranquill illi munia, eQuid iocundius euenire, quam, hac peregrinatione confecta, non diuersorium aliquod, unde breui mihi sit de migrandum , sed certissimum, tutissmumque domicilium incolere, ubi summo bono potita perpetuo sim perman- iura Quid denique gloriosius contingere, quam in
post tot conflictus, dc contentiones victoriam consequi, triumphum agere, S albis benefactorum equis vectatria, non in capitolium, sed in collum adscendere ξ Hic nullas tempestates, nullas aerumnas, nullas timeo dimicationes, scd vitam dego omnis difficultatis, omnis nego- iij, omnis molestiae expertem, quam neq; vigiliae, neque morbi, ncq; senectus labefactare poterit. Hic regnis non labentibus, SI fluxis, sed permanentibus, & aeternis potura aeuo fruor sempiterno, S bonis omnibus in omne sdurantibus aeternitatem circumfluo. Hic vera, solidi , atq; omnibus numeris absoluta boatitudine pei fruens,
pzrpetuoq; victura omnes populos Hispaniensi imperio subiectos omni ope tuebor, cunus videam vobis opus est
Pastorem, qui Ponite muli residens, Populo Pontremu-
30쪽
dirigat, Deum Opt. Max. enixe deprecabor, Vt eum vobis Pastorem concedat, qui vestrae saluti Iludens, illud curet, S studeat, ut Dei cultum & honorem augeat, aliupromoueat,&tot animas ab aterno exitio, a faucibus Orci cripiat, & deniq; potestatem, M. modestiam miscens, non magis magnus, quam bonus audire, hoc est appella ri cupiat, vobisq; non sba, sed vestra causa praesit. Illud unum modo reliquum est, Viri Pont rem v lenies, ut quam viventem tantopere suspeximus, & mortuam tam deuotis animis veneramur, cam nobis propter eximias it. lius virtutes ad imitandum proponamus, camq; animo intuentes imitemur , atq; ipsius vitam, & mores non sequi tantum, sed consequi ctiam studeamus. Te vero cl incntissime IEs V, qui maximo omnium nostrum bono,
id nobis dedisti ut sub felicissimo Catholicorum Hispaniae Regum imperio simus, se nimis votis, dc tanta quanta postumus maxima humilitate deprecamur, ut quando talem tantam* Reginam nobis creptam voluisti, nobis i p. sis Philippum II l. Regem nostrum , de quos ex illa sustulit liberos pro tua benignitate conserues, illudq; concedas, ut, si minus nostris postumus, ac certe Reginae nostrae meritis Pastorem tantopere a nobis petitum, S cxpetitum impetremus, ut sanctis limis illius praeceptis in stituti eam vitam in hac vita degamus, ut post eam, ad veram vitam vocemur, ita s veri coelestis illius Hierusalem & ciues, de haeredes cile posti mus.