장음표시 사용
31쪽
1L HIPPOLYTI A Cb LOL, licito. Nam ut abis aequus aut iniquin μι- ..ris, ira quoque Disiudicium exspectabis. De muneribus hoc habemus: Vae iudiciis, muneribus quae infatuantur: Hos dira manet tartareis poena barathris uua vipatiantur, male qui iniuriiva-
Studebunt quoque lites non protrahere: quod quanto ciuium malo, Principumque odio id hodie fiat, nemo non videt. Ad summam, Iudex numquam neque cuiusquam gratiae, neque potetiae cedet, nec misericordia, nec inuidia, neque odio commouebitur ε, sed vere semper & incorrupte ex legibus iudicabit. Talem describit elegantissimeHoratius: Iusum o tenacem propositi virum, Non ciuium ardor prava iubentium, Non vultin instantis 'ranni Mente quatitsolida ; neque Aufer Dux inquieti turbidin Adriae, Nec fulminantis magna Iouis manus: Si jactus Agabatur orbis, pauidum ferient ruinae.
Notanda illaIosaphati ad iudices verba; ridete quid faciatis. non enim hominis iudicium
32쪽
-λ- exercetis, sed Dei: ct quodcum imdicaueritis, in vos redundabis. Ad beneficentiam transeo, si prius dixero,in dubiis Principem iniure red- , dendo, ad lenitatem inclinare debere. Propria eis Hemetia regum. ui vult amari,inquit ille,languida regnet manu.2Yihil eis, inquiebat Antoninus Pius, good - 'perator Romanu- magis commendet gemribus, quam clementia. haec Caesarem Deum fecit phaec Auginum consecrauit. & quae sequutur. Scribit Fl. Vopisc.multosAurelianum neque inter bonos, neque i ter malos Principes ponere , idcirco quod ei clementia, Imperatorum dos prima, defuerit. . in vela undo nimium, nauis mergitum. Sed Frelaxes rursu, vehitur tutius. Odit Deus nimis vehementes impetus, odere cures: grarior ea moderatio.
De liberalitate se beneficentia
describunt in Traiani foro, quod cap.aa Romanos hos characteres continebat:
Prientissima dosio Priscipe, liberalitas ars
33쪽
14 Hippo LYTI A COLLI A. clementia. Nam Principis est inquit Po pol b, lybius benefaciendo uniuersis cum liberalitate si clementi 'onte Fubiectos gubernare , in mutua semper beneuolentia cum GHi bis viventis. Rccte Cicero; Liber aditate V qui Muntur, beneuolentia bi concilia 9-- ct es ' Vm est, vivendis ea. Lb.,. . a itat . Afflictis in Principis beni.
gnitate perfugium est , ut naufragis inportu. Titus cognomine parci no Amor ac deliciae gcneris sumani recordatus aliquando super coenam , quod nihil cuiquam toto die praestitistet, laudatam hanc vocem edidit: c misi, di-- perdidi. Dupliciter autem liberalitatem exercebit, egenis subueniendo, &virtute praeditos fouendo promouendoque. Quamuis autem beneficentiae semper magna Vis, magis laimen in malis publicis elucet; si videlicti subditi
ob annonae caritatem, pestem, terra motum, incendia, inundationes, hostiu i ncursiones,inopia laborent. Sic nimiru Augustus militem donis, populuannona pellexit.immo,quod aci capta-dam popularem auram plurimum profuit Reipubl. debita, quae bellis ciuilibui
34쪽
bulas lacerari di cremari iussit.Traianus quinq; millia pucrorum de suo assidue aluit. Imperator Nerua, Omnes pςCunias quas iniuste Domitianus rapuerat, oliatis restitui di Romanis pauperibus decies quinquagies Centena itullia crogauiti agros sua pecunia coemptOS, pre- politis Senatoribus quibusdam , inter egenos diuidi iussit. De Probo exstantlii Clauaiani versus: mucatur,
Hic non diuit M nigrantibus abdidit antria, Nec tenebris damnauit vos. si ilargior imbre Sueuerat innumeras hominis Hiare cateruas. Uuippe velut denseo currentia munera nimbo, Uernere pererat, populis undare penates: ssiduos intrare in opes, remeare beatos. Praeceps illa mahusfluuiosuperabat Iberos, Aurea dona vomens, &c.
sed & hic obseruanduiti illud , Ne quid nimis. Nulla est liberalitas, ubi ncque
dantis facultas expenditur; nec accipi- Aristo eos entis dignitas aestimatur. Stulti & ame-Cic ἔ
xis est, dare plus, quam possis. Largiri si autem indignis, est dignis iniuriam facere, & scelera confirmare. Cum Fl. li- jsertinus nullo suo merito , ditis Cu- tulis a plebe creatus esset , qui honos ad j
35쪽
16 Hippo LYTI A COLLIB. Patriciosspectabat;Patricii statim aure, os mulos proiecerui. Antoninus Imp. theatricos & saltatorcs, mimos stenicosque artifices, ad imperii dignitates acprocurationesprouinciarii prouexit, magno cum detrimento Rei p. & opprobrio. Ante illum Tiberius Imperator, in ipsa publicorum morum corruptione,cum Pomponio Flacco & L.Pisone noctem continuumq; biduum epulando potandoq; consumpsit: quo, rum alteri Syriam prouinciam, alteri praefecturam urbis confestim detulit; Codicillis quoque iucundissimos, & omniti horarum amicos profesIus. Nihil ne de nostrorum Principum nonnullis dica3 nihil. Sufficiat hoc Ennii, Beneficia male locata, malefacta sunt. Liberalis itaque Princeps suas expendet facultates, pretium rei donandae, &pe sonam cui donatur. Quod si per vices
non uno cumulo liberalitatem exerceat, spes subditorum alet beneuolen-
tiam. Ita des, uti ne non dare sis coactus olim. Erit prodigus omnis cupiens; ergo & auara . Se eius, viris huievitio amentia iuncta eriti muri nihil, laseria, at huicinihil haberi. Qua
36쪽
PRINCEps. 2 Quantum porro beneuolentiae gloriaeque sibi conciliarint, qui bonarum litterarum studia & litteratos fouerunt, promouerunt, nouas Academias propagarunt, sacra templa creXCrunt,noua Musarum hospitia extruxerunt; tostes sunt Ι. Caesar, Carolus Magnus, Constantinus, Iustinianus,sed SO nuper Fraciscus I. Cosmus, qui Medicetis: vide aliis nihil dicam. Neminem later, quatam laudem Cn. ille Pompeius re & cognomento Magnus, apud veteres tulerit, quod intraturusPossidonii domum, viri sapientiae professione clari, fasces lictorios ianuae submiserit, is saddit Plinius) cui se Oriens Occidensque stib-
miserat. Alphonsum Arragonum regem, quum audiret quemdam, litteras Principem non decere conteitcntem, exclamasse ferunt, Haec vox bouis eis, non minis.
zid sit prudentia, quotvux: in periis autem rid uina hic agitur.
DI x t M v s, Prudentiam & Fortitudinem Principi Maiestatem, hoe es auctoritatem conciliare.Omnis au-
37쪽
18 Hippo LYTI A COLLIB. Aristoteles. ctoritas in opinione prudentiae fortitu-Bρ - dinisque constituta est: Z plus saepem testas valet, quam vel leges, edicta, magistratuum iussa, arma quin Ctiam ipsa. nam quod nulla interdum vi, copiis, lapidibus , ferro coerceri poterat, Unius nutu S maiestate regitur:
Ac veluti magno in populo cum spe coorta Seditio est,seuiis animis ignobile vulguη; Iam . faces tasio volant, furor arma ministrati: Tumpietate graue ac meriti forte vir si qetre Conspexere silent, arre iis bauribus aliaut Ille regit dicitis animos, &pectora mulceἰ.
Inde fit, ut perlibenter nos ad ciuS nu tum applicemus, quem acute perspicChe existimamus, quid nobis ipsis, qui in consilio sumus , & voluntati paremus, utile futurum sit. V t oculi est, videre ;aurium, audire, narium, olfacere: ita Principis ccto, populi rebus consulere. At non potest aliare consulere, quas an pientia. ea si careat Princeps, non magis considet reipubl. quam oculus videbit
Excaecatus. Prudentia ea recta ratio, lumen quoddam animo praeferens, quod que'. dum fugiendumve sit, sine et D errore prae- fribens. Et, ut breuius dicam, Pruantia,
38쪽
PRINCEPS. 2'duxes o gubernatrix actionum honestaruac virtutum omnium: breuissime autem,a Prudentia effars vitae. quam Poete ipsam Mineruam de Iouis vertice natam, non sine ratione fabulantur. Ostendunt enim a mente, quae in nobis diuina est,
Cam manaret, perquam Omnia circumspicimus. Id demonstrare quum vellet antiqui pictores, ita similitudinem huius Deae pingebant, ut omnia aspicere vidcretur, S quemcumquc se intuentem spectare.
aegroti sapientiti nauclero, milites prudenti In Q tori sic subditi prudenti Principi obediunt, &quicquid ille pro cripserit, diligenter cxlc lutriatur. Duple aure, pro ratione rerum tranquilla cum turbatarumve, Prudentia Ccto, togata nempe debellica. Togata rursus in Theologicam&Prophanam diuiditur Theologica in Principe ei quae pietatem religionemque Veram, eamque, quantum heri potest, solam colit ouet, consoruar. RC-ligio est sanctissimus Dei cultus, ei'ma' testati debitus, animis sinuit de plo quo 'dam timore deuinci cias, Ninuicto ro- Qtiemadmodum itaq; nedico, vectores sapie-
39쪽
3o Hi pro L T I A COLLIB. - . bore confirmans. Siculpecora nopaitSo- .crates apud Platonem c quem omnino M osis libros vidisse autumo P no a pecori' ου sed alio melior e genere, v asore schomines ab homine sne duce Deo, male gu
bernantur. ubi namque non Deus intamo talis aliquis dominatur,nusia umquam ma
lorum laborumg futura esquies. Paxilgus, inquit D. Augustinus, nili bene os r- miser alicuisortiori adhaereat, omne quod in eo pendet, cito dilabitur, es ipse olutus a rigore seu rmitatis, cum oneribuου ad terram
dilabitur. Sic se Princeps, nis sevo conditoripertinaciter adhaeserit, es ipse, isomnis qui ei
consentit,cito deperit. Hanc ergo Prudetiam aio Rerum publ. firmissimum fundamentum esse, utpote ex qua subditorum sides in Principem, admiratio, imitatio&obedientia erga Magistratu, pietas in parentes, caritas in singulos, iusticia in omnes; omnia denique bona oriuntur. Vnde Saluator noster primu quaerendum esse regnum Dei dixit, ut
omnia nobis adiicerenturmam pura re
ligione neglecta, nihil in Republ. prae rara'. i. clari solidique constitui potest 'Ideo David filium suum moriens his verbis allo.
40쪽
P R I N C E O. si alloquitur: Tu autem Salomon imi cito Deum patris tui,Veserui corriperfecto,ctanimo voluntario. Omnia enim corda scrutatur Dominus, ct uniuerso mentium cogitationes intesibit. Si quaesieris , inueniens autem deret ueris eum, proiiciet te in Murnum. Ad summam,Religionis studium, verissimam omnium virtutum disciplinam continet. Vt enim quae nocte Videntur, no explorate cognoscuntur si multa namque in tenebris oculos fallunt , multi rerum inanes species occurrunt, quae simul atque lux solis appropinquat, evanescunt: Ita homines diuinae lucis expertes, in vita multis rerum imaginibus illusi, in capitales fraudes impelluntur: & quo magis ingenio
valent,eo maiorem sibi pestem & exitium machinantur. No igitur iactet sese potes, ait Omnipotens, in sua potentia,
neq; iactet sese diues in suis diuitiis; sed in hoc iactet sese qui se iactat, quod intelligat & cognoscat me: quod ego sum
Iehoua, qui facio misericordiam, iudicium,&iusticiam in terra. Notabile il