Iusti Lipsi Saturnalium sermonum libri duo, qui de gladiatoribus

271쪽

CAP. XIII.

D sati iactanti, iam virustragantes erepti. ΙAm ad ea venio, quae temporis, etsi non rei,

magis certa. Anno oo.C C C C v. Viri tredecim, quorum nomina sthidis expressa pretium non est iterare,naui e Batauia Antuerpiam vehebant. Tempestas oboritur & mare fit magnum,&nΟX superueniens mala metumque auget. Magis etiam gubernator, qui victam a vi artem fassus,

oratione stricta & aspera hortatur, suique se

fatis paret, Deo litet, ad meliorem mitam ituras hac amissa. Fit gemitus,& comploratio,in genua

volvuntur, manuS ad caelum tendunt, praesentem omneS mortem exspectant. Fuit, qui suggereret, Diuam Virginem I Iallensem communibus votis vocibusque inuocandam : quod faciunt. Et facto , statim clarum lumen nauisuperfulsit, quod tenebras dispulit, metum m nuit: & mox illa gubernante nauiS portum te nuit. E qua totidem illi viri egressi, omissis rebus, FIallas venere, vitam se Virgini debere testati, votum bona fide seluerunt.

272쪽

. . Furiose lagomenum pis. ANno oo CCCCVII. virgo fuit nobilis egente Tmlia, quae corpore sima, & forma bella, subito mente capta fuit, & in furorem d ta. Matrem habebat casu hoc quis de parentali affectu dubitetῖ confusam & amictam. Omnia experitur & facit: ad Diuam denique Virginem ipsa auxilij causis venit. In templo est, & preces fundit: ip illo momento filia absens Conualescit,& plene ad mentem redhi, priusquam mater rediret. Ogaudium & amplexus istis, conis ratias acturae ignissima Patrona, cuit anitatem, ego istam debemus. Veniunt, Cream imaginem centum decem pondo libras

filiam ipsam repraesentaret, Βοτάλαντον Vt Cum

Graecis dicam, & ipis illo pondere aequalem.

CAP. XV. t

rier in Mosa iam mergendus educitur. ANno m. CCCC v III. Huyum opidum in terra Eburonum super Mosam est: qui medium scindit& interfluit, sed ponte lapideo coniunctum. Puer ibi annos quattuordecim natUS, cum quattuor aequalibus suis cymbam conscendunt,

273쪽

DIvA VIRGO HALLENSIS. 33dunt, &solita huic aetati lasciuia in flumen pergunt, ludere & vagari captantes. Sed miseri indiscrimen & angorem veniunt, Venti surgunt,&flumen a pluuia increuerat: iactantur, fluctuansi& tamen adnisii ad ripam appellunt, & quattuor exsiliunt, primus ille quattuordecennis puer relinquitur,repulsa,vt fit,pedibus aliorum cymba Venti etiam abripiunt, atque adeo cymba euertunt. puer in undis voluitur, pueri compares Opem clamant: accurrunt pitires, & inter eos trepida mater. Quid faceret λ tollit in caelum oculos, & O Dei mater, qua milis coleris, matri

succurre. Ego Smflius sospiti tibi sistemur: motum

fatis. Dixerat. ccce puer inter ingentes undas ad pontem abripitur, inter arcus illaesus transiit, N: ad medium circiter milliare supernatat: quo, nisi caelesti manu, subleuanteῖ Cuius ductu,longe infra opidum, in pratum deuehitur nam fimmen restagnabat:) & ibi molliter deponitur, ac matri redditur. Reddunt &ipsi votum Hallis, lubentes, meritb,tibi Virgo auxiliatrix.

CAP. XVI.

Puer iam mersus in pus eo ista redditur. ANnO oo. CCCCX. Bruxellae in suburbio, qua Hallas itur vocant) rusticula mater erat ; quae puerum seXennem in viri-

E 3 darium

274쪽

34 IusTI LIps Idarium secum duxit, herbas & gramen iumentis resectura . Comitatur & alter aliquis e vicinia puer,& mater Opus sitium facit, suum pueri id est ludunt. Sed puteus ibi profundior erat, e quo aquas hauriebant, in orbem lapidibus substruetus, ut selet. In hunc filius feminae Lilia illi nomen) improvide decidit: puero altero adstante , & suppetias clamante. Lilia venit, puerum non videt, pilleum eius superfluitantem aquis videt, ipse graui casu ad fundum demeris. Tollit clamores, viciniam concitat: e quibus unus denique cum harpagone accurrit, quo in aquam demis puerum extraliut, sed palam mortuum,

di colore mortis. Nam vel atrior carbone erat.

llenne sessocatis. Iacet ibi, & misera parens affligitur,vna aliae mulierculae: & tandem, Una aliqua praeeunte,votum Ditiae Hallensi concipitur: quod ab ea auditur , statimque vitam & vires puer recipit, surgit, domum abit. Triduo pbst cum matre & vicinis Hallas veniunt, factum narrant,grates laudesque dicunt.

CAP. XVII. '

Pue Via strangulatus seritum, ω mitam recipit. SImile factum,& vitam puero,scd aliter suffb-

Cato, redditam nunC narrabo, quod euenit anno oo. CCCC. X IX. Binchium Hannoniae opidum

275쪽

DIVA VIRGO HALLENSIS. 31 dum est, aere sanum, situ amoenum, & Vtraque

hac dote Reginae Mariae Caroli Quinti serori

Commendatum, quae amplas ibi aedes struxit, &hortos item varie instruxit. Libenter hanc heroinam sic appellanda est) memoro, quia meriatis cius in Belgicam hoc debetur: quam industrie, integre, bono & gaudio omnium, annOS aliquot nomine fratris moderata est & rexit. Sed in eo, quod institui, opido mulier paupertina erat, quae operas locare mercede alijs solita: atque eo qu xsticulo sese ac liberos tolerabat. Gatham Ili nomen, & habebat infantem in cunis adhuc lacentem , Christofomlum. Ita cum reli

quit, & ad Qtlennes, ut dixi, operas ipso profesto Paschatis luit. Post horas aliquot quam digressa,

vicina mulier domum pulsat, nec arte clausam

quid enim custodiretur in illa inopia λὶ eam in

trat. Neminem repperit, sed videt infantem cunis appensum e cingulo aut fastia, qua illigatus superne erat. Obstupuit, accedit,mortuum videt, & glacie frigidiorem. Scilicet eue norat,visbius infans volutaret se aut verteret, & e cuniStaberetur pendulus,collo obstricto. Clamat, &quiritatur,adueniunt, atque ipsa mater,tristi iam praesagio anxia: quid cum rem videt; Collabiatur,alterUm paene funus. matronae & honestiores iam quaedam excitae erant) atque una viri Q-lantur, erigunt, & consecrare infantem Di m2Η-

276쪽

36 Iu STI L Ips IH sensi suadent. Facit ex animo, & verbis conceptis: ecce autem infans rigidus,& tres amplius horas mortuuS, animam rccipit, &se commouet,oblata in cibum aut potum libat: denique valetudine integrata, cum mater comitante matrona nobili Scar mdc aliquot notς fidei hominibus, Hallas defert,offert,ac voti se abseluit.

CAP. XVIII.

tam radit.

HEm , magis priori illi simile inuenio, &

puellam in aqua mersam, ad vitam reum Catam. Factum in arce Lemnis anno codemm . CCCC. XIX. Virguncula erat Damna Llana nomeno quae ad domesticos usuS aquam petitum iuit,e profundiore puteo vicino. IS puteus obserua) quadraginta circiter pedes altus a fundo erat: in superiore autem parte lapidibus marginatus, & saxo uno grandiore, cui adstare & inniti haurientes solent. Dum ergo puella fune aquam educit&attrahit, saxum anteriuS, quod dixi,collabitur: ipsa cum eo vnL Sed praeter me sionem aliud etiam malum. Nativus lapis, siue rupes,in parte putet imi erat: in hanc impetu de cidit & impacta est,ut caput grauiter haeserit,brachium, dc tibiam. Tibiam quidem ita, ut cum extracta

277쪽

DIVA VIRGO HALLENSI s. 37 extracta fuit,intumuisse eam viderint ad corporis totius modum. Semihoram deinde in aquis iacuit, priusquam auxilium adueniret: ac tum educta,mortua apparuit,atro& foedo Colore,ad horas circiter trinas. Mater puellae cum pluribus, moestissima inter moestos,stabat: suggestum celebre notumque iam effugium, ad Diuam hanc Virginem.Ita preces & vota offerunt,admittuntur:& color primum teter puellae abit,vita redit, plagae persanantur: ac denique post: paucos dies voti damnata mater Hallas venit,puella comite, quam offert merito suae Servatrici.

CAP. XIX.

Puer triduum mortum epultu reuiuisiit. SVnt harae fere uniformia, fateor: & alia etiam dicoda restant. Quid enim ista omittam 3aut quid magis possit esse Dei potetiae, matris gratiae asserendae, quam mortuos per ca suscitatosΘGentiles hic stupeant, improbi sileant: nec color sit istis verEMiraculis diluendis. Ergo non rem,sed stilum tamen mutabo & vertam. Senemae, qui pagus cst Brabantiae Uallis propinquus, nimia mira edisseram olim accidi me. audite res certissima est, Firmata scriptis serijs, dc testibus, Firmata item tapete picto, textili,

278쪽

8 IUSTI LIPς I Iem nunc videre templo in Hallensi licet.

Res silc habet. Matrona nupta, partui Propinqua, languet: mortuam prolem parit. Amici & agnati, ut solet, mandant humo Cadauer: abeunt, atque luce postera Matri haud volenti non volentes nunciant Sed nunciant. in lacrimas haec luitur, Diemque totum luget: ecce vespere

Videre visa specie honesta taminam Solath quae hac lege faceret copiam, Si vota concepisset Hallensi Deae. Nihil morata concipit, dein Vocat oratque praesentes, suam prolem sibi: Saltem liceret leuiter oculis tangere, Qinim mensibus tot conditam in sinu suo Mater tulisset. spernere illi, & dicere, Prolem sepultam, & mortuam ante triduum.

Insiistit haec, & precibus iterum quaesere: Negantibusque, versa in iram edicere, Se potionis & cibi expertem fore, Id donec impetrasset . His victi minis,

Eunt, refodiunt, adferunt, in lectulo Locant parentis. illa lumen poscere,

Et intueri sedulb: quid sitῖ puer

Mutat colorem, e pallidoque punicat Mouetq; utrumq; brachium,& bis ter gemit . Defertur in sacram aedem,ut undis abluant

Ex leta sacris: sed sacerdos in mora est. Adsta'

279쪽

DIVA VIRGO HALLENSIS. 39 Adstabat ane, & incruentam victimam Deo immolabat: immolato, iterum tamen Moratur, & negat puellum Viuere. Hi dicere, ille abnuere: at e e moX puer Et spiritum palam atque aquaS emittere. Ergo ille munus fungitur suum,hi suum, Domumque redeunt: denique a meridie Sopitus iterum, Christ iani iam gregiS, Demoritur infans, caesicamque init domum. 4C A P. X X. Puer diu amissus,inis moramne mortuin re nus, inmetatam murrat. CAntipratum pagus est in Cameracensi tra- ino Rctu,atque ibidem religioserum coetuS cum xxvii. Abbate. Vir inhabitabat, cui nomen Ioannes Bidam, atque illi puer bimulus, nomine Id artinus. Dies Dominicus erat,& vir cu vXore mane sacris 3 operaturi, Christiano more, ad templum Cunt. Emanent,& alibi apud amicos prandet nec nissi a meridie,secunda hora omum remeant. Statim prolem suam oculis&affectu requirunt nouimus paretes: non reperiunt. Vaerunt in Vicinia, Κ& ab ipsis vicinis, siquis vidissetΘ nmare omnes, , pater percelli: & rogare igitur sese in quaerendo ' adiuuent, sicubi sorte puer nec longe tantillus Ipoterat) aberrasset. Eunt, reliquum diem illum

280쪽

ψo IUSTI LIps I& totam noctem quaesitioni donant, addunt diem alterum in vesperam.Tum vicini desperantes inuenire, & bona fide alibi periisse arbitrati, patri Vale dicunt, &vt idem filiolo faciat, suadent. Domum quisque suam redeui; etiam pater ad moestam uxorem. ob uterque moestior, quod frigidisssima forte tunc aura crat, nec icnellUS

puer sub dio sicubi esset, posset subsistere. In hoc doloris aestu ad ditiam Virginem, quae Hallis Colitur, animum & preces pater Vertit, & votum peregrinationis addit. Statim in Qmnu Qluitur,& visb monetur quaerere etiam puerum , Certo inueniendum. Luce orta vicinos iterum adit, Zc rogat secum eamdem operam dare. Haud facile inducuntur, &, aiunt foues. nonne

P inumtus esset,si sit.

meta, sias scrutantur donec sub ipsam meridie ad voraginem aliquam, limo & aquis obsitam, ventum. Pater in stinctu aliquo interno, Et his, ait, perquiramin . Illi negare puerum eo pedes tuliste, qui, aegre ipsi possent. Eunt tamen. ecce

iacentem,& coeno atque aquiS Obrutum, reperiunt. Triste spectaculum . nec audent tollere: nam sponte aut casu mortuos tangere,nisi Iudice permittente, non licet. Ille igitur aduocatur,venit, indulget: puerum deinde ad templum deserunt , mox, Vt putabant, terrae dandum . Sed patrem