장음표시 사용
131쪽
XXV. Hactenus multa in medium allata de turbis, quae circa Religionem in Republica occurrunt. ' Nunc etiam de sexta face turbarum civilium , nempe Nationu- in Republica disimilitudia . Multitudo enim lingua, moribus, institutis de affectibus dispar , contrariis studiis commodisque dedita, facillime scinditur in factiones, inde rebelliones bellaque civilia. De Londinensi civitate vid. Pol dor Virgil. lib. 1 . Hist. Anglic.) Insisper quando urbes fluminibus sunt divise, vel ex parte montosae, ex parte planae, diversitas & disesensus animorum inde existit. Propter ta tillam enim loci divei statem istordant inter se homines , ait Aristoteles. Romae olim perpetuae turbae inter Trans & Cis Tiberinos. Parisiis Sequanae divortium animos quoque dividit. Politici idem as. serunt de Basilea, Noriberga, Brunsvviga& aliis urbibus fluminibus divisis sadd. Septatius lib. 7. de Rat. Stat. caP. IT. Quamvis vero Basileam Rhenus , Franco- furtum & Saxentiusam Moenus, Noribergama Nailinum H Rεpubsica di militudo excitat etiam in Ppublicis Ieditiones.
132쪽
gam Begnesus, Argentoratum Illa, Ham-hurgum Alsiera&c. fluvii dividant; tamen quum S itatum illarum unum sit regimen concors, haut facile ibi locorum turbae inde oriuntur. Peregrinorum exterorum numerus, si nimium in Civitatibus excrescat, etiam inde turbae solent enasci. Nam ut locustae segetes absumunt . sic alienigenae illi siepe indigenas exhauriunt,& opprimunt. add. Deut. 28. u. 43. Ar sol. l. 3. Pol. c. 3. ubi exemplum adducit de Troeetentis , & Achivis advenis , de quod hi illos tandem urbe expulerint.)Hinc lex vitandae consuetudinis alienigenarum apud Hebraeos fuit teste etiam Iu-
c. s. Laconum ξMηλαMα peregrinos eliis eiebat, ne immixtis peregrinis mores civium Lacedaemoniorum is deterius mutarentur atque corrumperentur. lVid. Apollonius apud Philostratum lib. 6. J Hinc vetustissima illa formula : Peregrinus vest i hostis murum ne ascendat s Coel. Rhodigis
l. lia Lech. antiqv. c. s. J Moderatus tammen numerus peregrinorum tuto , chra
.tranquillitatis publicae. labeLctionem , im
133쪽
uo De R E B V s P. turbiducivitatibus recipi potest i add. Exod. C. 2.3. Levit. 19. 9. 33. 34. ubi Deus φιλοζενίαν commendat & omnes per rini C. Commun. de Successi modo temere reia pubi. negotiis se non immisceant, aut honores appetant , ne tandem, ut fieri asIO-let , indigenarum adversum se odia invi illamque concitent a id quod prudenter in Republica Genevensi observatur , ubi juxta cynosuram iuris divini & naturae, peregrini quidem humaniter excipiuntur atque habentur , Consules tamen, Senat res , Audite-s , Chastelaina , &c. fieri non possunt ; Amstelodami tam indigenae quam alienigenae quiete & pacisce una
vivunt, & quum occasione commerciorum Mercurio tantum devoti sint, nihil adversus Rempublicam moliuntur. Dum nullum fastiditur genus , in quo enitereo virtus, crevit Imperium Romanum, de ne Regibus quidem exactis clausa urbs Rit peregrinae virtuti. t GP. l. . c. 3. IEques equum ipsum non quaerit, quod ea equo natus sit,sed qualissimiliter venator
ganem venaticum m S rhund ma quaeris, quodca tali cane natus sit.
134쪽
Sedanius. ΠΤ Ad eundem modum vir Politieus ex omnibus oris lectos evehit , & merita, qualiteten) non nativitatem sive sunabula quaerit. XXVI. ' Fax septima disicordiseum domesticarum est Legum tam scriptarum, quam non scriptarum mutaris. Frequens enim legum abrogatia , v. g. si hodie i- .gantur, cras vero refigantur, obtemperandi enervae consuetrudinem : Haec autem
Quum scorpionis , id est, semen seditionis de 'inobedientiae in eivitate gignit. f Vid. l. a. Pol e 6. in fin. J Apud Thurios olim hoc erat institutum , ut, qui ve terem legem abrogare velIet, laqueo, cervici circumdato, in concionem prodireti, novamque suaderet; quam si populus non probaret, tum ei gula eodem laqueo stan geretur Diodori Sicul. lib. u.J Idem secere Locrenses f Piscari. ad i. a. Arist. Pol. o. 8. J Leges ipsae vim δc vitam amittunn, di contemnuntur, quae mutantur do statim evertuntur , quin & ipse superior vs Iescit & inconstans est. Insuper mutati nem juris sequitur muratio mox m; m
rati απι--ione legum uiam ori ur sedition in
135쪽
rationem morum comitatur novitas qUazdam subita; haec antem solet movere dc conquassare Rempublicam. Sane Stamor-diet Comes, Hiberniae Pro-Rex , cum in praeteritis Magnae Britanniae motibus ad Anglorum consuetudines & instituta Hibernos assuefacere niteretur, eorum sibi odium concitavit, indeque hic fructus , ut Hiberni Anglis & Scotis sele adversus Regem jungerent ; cumque dein perduellionis reus ageretur , accusationis maximmum pondus fuit ; quod in Hibernia praeter legum instituta despotice sive hexiliter multa patrasset. Manet ergo fixum& firmum , quod nulla major pestis rem' publicam invadere possit , quam cum legum solvitur,& enervatur potestas fvid. Sisidan. l. ar. Comment. pag. 32 . J me liorque civitatis fortuna est , quae deterioribus ; modo firmis immot1ique utitur legibus , quam, quae bonis inconstanter.
s Thucyd. lib. 3. J Aureum hic imprimo Statistae dictum Valerii apud Livium lib. 34. c. 6, 9 Ego finquit J ex his legibu , quamon in tempus aliquod, sed publica utilitatis Uait aternum latarunt , nullam abrogari debere
136쪽
Aebere fateor , nisi quam aut usu coarguit, Gut flatus aliquis Reipublica inutileret fecit. XXVII. Fax octiva civilium tu multuum besticorum est, si imperantes si aliis semel concessa ' privilegsa eripiam. Leo uniti Belgii statim rugire coepit, fiamulac Philippus II. Rex Hispaniae laede-xet ipsius avitam libertatem & privilegia. Aliud exemplum vid. apud Letoer. Γ lib. a. Chronic. Dasset. c. is. J Similiter privilegia mercatoribus AngliS ratione panno xum suorum in Belgio an. i 338. a Ludoviaco Malano Flandriae Coni ire concessa ; a Margaritha Parmensi vero, Belgii Gubernatrice, an. IFs . negata, tumultuum inter
ipsos Anglos causa fuerunt Vid. Camiadem in vita Elis bethae Angliae Reginae ad ann. I 164. Literae Majestatis Bohemo- . .
Rudolpho I I. Imp. obtinuerant, quum a Ferdinandi I I. Caesaris Ministris, frigidam hic sitffundentibus Iesiuitis, violaren tur, natum inde est in Germania tricen
nale bellum civile I vid. Epitomen Belli
137쪽
Bolaemici, & Tom. i Theatri Europaei.JSunt & aliae seditiones causae leviores, nempe si peregrini prae indigenis promoveantur ; item si hominibus vilibus hono-xes mandentur, de quibus vid. Schoc l. r. de Sedit. c. 3i.) Certe nulla alia causa fuit eur mortuo Philippo Maria Vicecomite Mediolanensi a S fortiis occupata sit Respublica , quam quia per electionem po
puli sussiagiis factam , duo abjectissimi
homines erant electi , quorum alter Lanio erat, alter pistor. Vid. Septatim l. 7 de Rat. Stat. c. I 6. Aristoteles etiam l. J Pol. c. q. 7. 8. & lib. s. c. q. 9 το μικρον neglectum inter causas seditionum ponit, quod tamen potius occasio quam pro bina causia censeri debet. XXVIII. Hactenus vidimus cau sis tumultuum de turbarum civilium a parte impetantium': Nunc etiam breviter adducemus potiores, quae eae parte
subditorum Rempublicam reddunt intranquillam. ' Nona itaque fax seditionis cujus causa sunt subditi, est abusim libertatis ct nimia Aufectorum licentia; dum id,
a libertatis o nimia ciνium licentia pario Mutin inciriles tumuisuri
138쪽
quod salubri modo , ratione datum , ad n iam licentiam populus trahit, e&, prae senti itatu non contentus , novationibuS studet. Vt ita non tantum imperantes sed etiam parentes per exlegem licentiae Siren convellantur x pravi fiant. Ita populus Israeliticus intolerabili jugo Pharaonis liueratus , & in Arabico deserto mirabbliter sustentatus, fastidio tamen praesen tium turbas movit , oliatque AEgyptiacas voto minime ficto repetiit. ladd. Tacit.l.1. His .c. s.& l.3. Mn. c. o. Caveant etiam
sibi Hollandi ne LibertinismusCivilis ci culos Politici regiminis turbet.
XXIX. v Decima fax seditisnisost isopia ct sera sibditorum paupertris die uiater eis medriges ges
proba invadendi & ditipiendi bona divisrum. Catilinam inter alia ad conjuran. dum cum aliis movit egestas, & res an gulta domi, ut ex Sallustio & Floro patet; quo etiam pertinet festivus jocus Cicaronis lib. s. ad Famil. Epist. Paupertas sane facile ad probra impellit pauperlucri causa quidvis saetiirus videtur: o, M
ae Egerim subditorum cauisse ionis.
139쪽
ries opprobrium jubet quidvis & facere &pati;duoque sunt,quq homines ad compendium commovent turpe inopia, M avis, ritia Val. Max l. 6. c. 4. Vid. Syrach. 17. in princ. c. Habebat caus. Ιχ. qu. I.)Anno I 91. cum nomine Philippi Pulchri Ioannes Egmondanus Noorthollandiae gubernator a Kenemariis & Uateriandis exigere vellet tributa, cessiira in stipem dium militare, primo rusticana plebis exactionibus continuis exhausta, simul fame dc extrema inopia efferata, opponere seccepit; postea numero aucta, simul urbium vicinarum plebe, quae novis rebus intenta
erat, accurrente , non modo Hornam.&Alcmariam occuparunt, arces varias no
bilium solo aequarunt, adversariorum aedes incendio deleverunt; sed Harlemum quO-que occuparunt , occisis Praetore urbis, aliisque viris primariis, ac praeda acta per
opulentiorum aedes, tandem eo audaciae pervenerunt, ut Leidam quoque obsiederint. Globus hic seditioiorum , vulgo, quod
140쪽
quod e pauperibus conflatus esset, dici solet Caseenbroots-υolc6 atque ipse tumultus Caes ende BroouffeI: Quidam qui ad illum pertinebant, dicuntur pectori vice symboli alligasse frustum panis & casei, quo siguificarent, se arma arripuisse, protenui solummodo victu retinendo. Vid. velit Histor. Vrbis Hotnae , & SOrlers Historia Vrbis Leidae. Sehoocl. I. de Sedit. c. 38. Cum plerique rusticorum Helvetiorum se immersissent profundo egestatis, & durius haberentur a praefectis
agrariis . denique maximum damnum i currissent ob diminutum pecuniae valOrem, ann. I Q . conspirarunt inter se , de exercitu 2oocio. culus Dux erat Nicolavi Leeuυυenberger , Iusticus Bernensis, tan tam insolentiam exercuerunt , ut obviis non modo nares & aures praeciderent, sed& oculos effoderent e Bernam & Lucer-
nam obsidione cinxerunt ; sed tandem a Foederatis Helvetiis caesi ac dissipati sue runt f Vid. Theatrum Europaeum ad annum i 633. 9 Basileae in armamentario adhuς