De crisibus libri tres / Nicolao Leoniceno interprete

11쪽

Qu. M se Consueuerunt autem naedici tales sebi ubres reo figuras anticipantes nominare: sicut alias ληπ7ικο Vocant tardantes,quaxunq; statim ab ini σύ neu tio,futuri temporis aliquid posterius assu τι κὸ aspia munt. Sed cin his plus quam proportio spe levi. exigit, vel anticipare, vel subsequi alterui incrementi, aliorum .declinationis iis diciues iis impliciter autem anticipare vel subse-Vule ιω- i, neutrius oportet autem non solum Et rura ma aduertere nunquid secunda accessio con roguitudia suetam anticipauerit horam, sed an etiam ius est in longitudo temporis eadem, aut magnitu ris do aequalis, aut quae nunc adest, sit mali-Duplex et gnior aut simplicior. Haec ipsa etiam sunt enim ac in intermissionibus ideclinatioibus in-1scidentium spicienda. Longitudinem quide temporis in morbis facile est cognoscere Magnitudinem Vecillud πα- ro,quam: vehementiam vocant, mo-εογ- io rem, quem etiam modum appellant, tu ex vi κὸν, I propria morbi specie tum ex iis qui super a Qs ecie morientant morbo casibus colligere Oportet. bi de s Ex propria quidem morbi forma coiectu alia iijι rasit in accidentibus, quae propriam ipsius γιveμεοορ morbiis atEram connituant. In pleuritide, aduenti gratia exempli, spectatur pungens lateristrum dolor, acuta febris,tussis,difficultas deni-

quod ades que respiradi. Ex iis vero quae superueniat se non neo symptomatibus: limulta,si diuturna, vace est Hida, atque maligna etiam extiterint: aut

12쪽

ua, 'simplicia fuerint. Sic intermissio sim bini ac declinationis tempus, i longius ytie inter cedit, vel breuius est, aut tot abalius, vel in clo,

minus tolerabile,aut ii quod ex accelsio non m Mne symptoma remanserit, aut irinia cessati, runt. Si ex iis quae diximus adlint peiora, morbus augetur manifeste Si vero meliora declii Lit. Sit enim, accessio consueta zo anticipet horam, longior etiam fiat atque vehementior malignior l: cum multis prauis i symptotaratibus inuadat, fit etiavi declinationis tempus breue stat, neq omnino facile, neq; omnino casu si accessio2 nis expers nemine futuru arbitror, qui de

huiusmodi aegrotatibus quaeret, nunquid morbus in eis ad magnitudine crescat. Rursus vero fiat bis omnia cotraria tardet accessionis initia, logitudo aute eius ac ma et gnitudo minor ex stat: cesse etia malignitas,&iis qui superuentu casibus, minoribus ac simplicioribus factisve neq; in osuperuenietibus intermissione etia vel declinatio toleratu facili ac toga succedete, et oes t accessionis casus auferete. Nab hec manifestiora sunt declinatiois indicia, i cuti priora augmeti. Cu verb quae ad accessiones duas pertinet, aequalia fuerint,mor

biliosistere demdstrat. Nuquid igitur plus

13쪽

quam erat opportunia a nobis est dictuma aut aliquid ab Hippocrate praetermissum, ubi docet quo acu quispiam ex circuitibus in uetata aegritudinis incrementia Ait enim accessiones esse inuice conferendas. Si celerius aut G:si longius,vel non ,side- 12 oph. I nique magis, vel no: hoc enim verbii,sic Cra. epi terius, nihil aliud ostendit nisi utru acces.sio horam consueta anticipauerit, vel tardior facta sit.illud aute,si ad longius tem Iopus vel non, nunquid longi perdurauerit Kepus, an breue. Magis vero Mininus, reliqua omnia quae a nobis explicata sunt, in se coprehendit: nam magnitudinem,&more ipsius morbi, superuenietes etiamus casus, eoru i , insuper numera, in eo quod dicitur magis ac minus, coprehendi existimes. Sic ipsus declinationis, ut quaesit

totius accessionis pars,magis ac minus ex eis de reperies intentionibus. Incremeti au ote Mascensus Maugnae tithis enim omni-Craec ἰrribus nominibus secundu aegritudinis teli φωσιρανιε pus appellat si celerius fiat accessio si lon-Au-giori tepore duret, si magis etiam indicia ἱκοι sunt,sicut his cotraria declinationis sisna sos edunt, si videlicet tardius fiat accessio, si breuiori tepore duret, sitq; omnino priu- cedet debilior Vigore vero seu statu in

dicat si in eis te permaneat. Et quide tape

14쪽

in morbis nultu sensibile tepus inuenitur huiusmodi, sed habete adhuc quarti si ita

contigerit accessione indicii augmenti, quinta superueniet accessio, declinationis Status notas principium,quoniam videlicet status o nimquam mentaneus extiterit, adeo ut nemo quum breuisii-

adesset agnouerit: sed ut exquisite digno min. sc.itur, primum declinationis tempus sit necessarium. Simile quiddam accidit in I morborum augmentis. Nam saepe prior accessio principium limul habuit hascensum vigorem,scilicet in prima sui parte principiti,deinde ascensum, postremo vero statum seu vigorem deinde secuda ac-Is cessio manifeste videtur declinare. Sed praesente quidem secunda accessione,tunc demum cognoscere,qualis fuerit illa quae praecessit, praeter id quod nusquis' medicus id facere potest, re etia magni mome-zo i in usu medicina destruit, praecognitionem scilicet, de qua plenius in libri Methodi mededi diximus Generosi aute in

dici atq; arte Hippocratica digni est of Actu, luxu statu prae cognoscere, cum om-ayne victus ratione ad ipsum inspiciens instituat. Eadem ratione principiti morbi atq; augmentum, non ubi iam perfecta sunt, scd multo antea, praestabat agnoscere. De ambiguitate principi . coniectura.

15쪽

I comparotis inter eperis lis.

Ul co tamen plurimos medicora ne que praesentis etia principii notitiam sThes ab ' habere, si ut apprime ad mirabilem These alios salum, qui in principiis reprimere iubet, qui otia si moibus fuerit adstrictus pro sui na-queut leta tura eges relaxatioe. Quo pacto vero quis j rebrio piam ipsum principita agnoscat, tanquam Ocipium. rem notissima, licere praetermisit sed hoc in oti tib paruam habet dubitatione. Nam si prica trabere naum exquisite aduentum pro principio Nam ne morbi totius statuere oportet,in diuitabilegi e punc erit,atq; sine tempore:li vero primam ac IS lepus est cessione scimus hanc aliquado eius au- neq pim gnae tu fatii in se ipsi comprehendere: Axus pari praeter id quod extra omne rationem est, totius viqin in septem ad summu diebus mor-- ld. ad bus finiri debet,& qui ad mensem exten 2 sexti; mei di, omnesq; qui in medio tempore termi-sem nantur,solam habeant primam pro principio accessionem. Sicuti enim neq; Omnes morbi augmentum aut statum, aut declinationem aequalis habent temporis, eode sarbitror modo neq; principium. Neq; tamen ii quispiam primam accessione praeterierit,iam poterit principium circii scribere. Na si secuda statim subsequatur quM hab

16쪽

habeat augmenti indicia,& pol i sim to

tia e cluarta, V sic alie deinceps omnes: lui primam omiserit accessio ite a luam ii PII ncipium, O Omne tempus medium se F ad latum, diceret ei se principiun alii ita omnino tolleret ascellina aut ubi Drimo i niret Prmcipium, non haberet exprimere. aam est lituus dubitatio ius medela iii

quidem velint que sunt ab Hippocrate scri7 Qita perdiscere, facilis at quee edua ei et ista doctrina, nuc vero praeter id quod quae sint ab Hippocrate optime tradita nolui addiscere etiailla quae ignorant damnarCconantur. Sed illi. quidem inueniri noloi teli ignorantiae remedia, nobis vero perta .Edii l.

nes morbi ostendunt occiniis cpora,& cir codicibus cui tuu inuicem incremeta. Quod quidem Graecis e morborum costitutiones, cluandam velut epi. oua λ eorum rinam nominat, secundam quam a. mqsi ex talibus stantis constituritur uniuersali biis iam ζ-bus temporibus, minima quispiam conie ou. legitur clura comprehederet. Nam cum in primo uatiis κ- ' epidem itan libro ante dixisset, sunt autem Θu,utrum δὶ species, modivi costitutiones Macceisio que fomnes harum quarumlibet febrium deinceps mira subiungit: Statim enim cotinua veluti in more ποπcipiens florescit, ac viget, plurimum πόποι vi

ad disticilius attollitur: circa aute crisina: Audit. simul

17쪽

simul cum criti, extenuatur, est aute mincipit veluti mollis ac latens insurgit autem atq; acerbatur singulis diebus, circa crisim aute satis emicat. Ex quibus verbis ouax te, manifeste ostedit se qualecunq ex totius sol συν ι morbis teporibus copositione morbi con' Aiς stitutione nominare. Quo igitur modo, cli ,-- morbi, anni tempora,&circuituu adingunt ver uicem incrementa , uniuerialia temporabo γ ent, morbi commonstrabunt3Namlhoc erat καὶ eris re quod quaerebamus, nempe quartana quaeliquae di dam febris inuadens no habuerit accessioctioni nem prima principium sicut neq; exquisi- τριὰμ ta tertiana usq; ad die septimi suu potue- quo βm rit principium ex tedere:eode pariter O UIudicium do Lile aliis morbis iudicandu . Na febris

costitu tio ardens,& morbus lateratis,4 inflamationis morbi pulmonis Graeci, di bom, Asie Iiῖα et ecie dii,stu ουία vocat breuis teporis habet prin- morbi. cipiti Morbus autem comitialis, Marticu et ori tempori laris,& coxendicu Mnephritides; logite-bus anni, oris. Sic quidem a morbis ipsis A teporias Aphor bus aute anni,hoc modo Aestiuae quarta a. lib. nae magna ex parte breues sunt autunales

vero 6gar, praesertim que ad hyeme pro s

tendiatur. Sic omnis morbus aliti est a te

quid breuiore, hyeme vero diuturniore habet motum. Atq; hoc manifestu, quod aestate breuius,hyeme longius principium

18쪽

habebit similem quoque seruabit in aliis temporibus roportionem. Sic quidem Scanni tempora morborum constitutiones praenunciant. Accessionum autem incre-

menta hoc modo, accessionum inter se comparata Incrementa si accelerant vel non, ii longius durant vel ia 6, S. si maiores sunt vel non: nam si haec omnia coniunxeris, ad exquisitam cognitionem propius Io accedes. Si vero nihil ex istis animaduertes,putas posse morbi principium cognoscere, ab incremento distinguere, nunquam prope accedes ad veritatem.

A P. V.

NVnquid igitur haec ad exquisita tem poru ob sufficiunt cognitionem 3Nequaquam sed habent aliquid quidem

2 artificiosae coniecture. tantum vero ad exquisita ratione deficiunt: quantu illam us nullo modo est, superat. Quid vero illis additum,exquisitam faciat recognitionem, ra. λα si totu leges phori sinu intelliges, in quo ia

4 ita scribitur: Morbi autem accessiones m Aiso constitutiones ostendunt, anni tempO voς,λeου ra,&circuituum adinvicem incremeta si v I ma-υ ue quotidie, siue alternis diebus, siue in ora in-0 longiori tempore fiant. Sed & ex iis quae terualla.

19쪽

' 'κ sia mox apparent: veluti in laterali morbo si e ' sputum statim appareat ilici pientem mor comicere una facit breuiorem: si vero posterius on ςς rict giorem. Et urinae Malui cxcrcmenta Riu ς

res vel bene vel male sinitur u xlongiis

vel breuem futurii morbum cum apparue rint commonstrabunt. Haec quidem ab Hippocra. in pluarismi scributur. In primo autem libro epidem iΞn omnes,inquit, excrementorti coctiones ubi l esse oppor-IO Dul lex e tunas Dbonos iudiciarios' abscessus co um acii siderando. Deinde subinferens inauit: Co deni H. in cliones celeritatem iudicii, securitatem

otia spra finitatis ostendunt Sed coctiones hae qui dem omnes iis adsunt que coquutur. Que Is speciem ni igitur haec sunt Non alia sane quam morbi co issa ti, mox apparentia nominauit. Nam fit lint quae propria sunt morbi accidentia, simul alia cum morbo uadunt atq; incipiunt reli

titia quae qua vero olunia mox apparet.lnua lutigi povocatri r tu una cum morbo latera livi febris acutati recumε- lateris dolor punget similis it usi;&u alio lo difficilis anhelitas. Mo apparet aut que e lari γ iv dam ut ipsi morbo propria non ulla autem μευα. D ut comunia omnibus febricitantibus.Pro zS

plex e pria quidem aptius morbi primu quidem

nus epi si in il educatur cum tussi, tu od sufficiens phaenoine est morbi coctione carentis indicium.Sen i cundo autem, ii euacatur quidem, sed non bo

20쪽

boturna. Est autem Joc duplex, Vntiqui dem quod solum caret coctione alterum Vero quod etiam prauum exiliit.Ab las ve. x onambus, quod costum est separatur, Quod etiam proprie sputum appellant. N que enim uod sanguinea est ac biliosum atq; spumosum, ita n Ominamus,sed potius

guini neque bili pallui e vel nigrae com i mistum fuerit id quod tale fuerit, iam sputum vocamus, itando igitur hoc statim

apparuerit, morbum .icit breuiorem cum verra nullo modo educitur, aut crudit m, indicat moibum in longius debere pro te. 7 di. Si ouid autem prauum ex pilitur, 'Criculum imminere lagnificat. Siquid aurum a- lignum ueri periculum de nunciat. Quid igitur ut sputum nunc non est pus Q ponere. Qua Vero proprie expuitiones 'nominantur ex his qua tam qua subflauae,

sata tenues eae istunt solam cruditatem si gni Iicat nullum vero in igne malum pre- nunciant. Qua vero sine alia commistione sunt flauae crur crassicat l spumo Cotili Assta,c Virides, visco C atq; rotundae . atque assili in his etia magis nigrae, sunt praua . ConsulC Prog. randum etiam quis sit eorum eductioni fata ν- modus. Nam si ficile expuatur, cocta Qui tutia. dem