Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

71쪽

48 De Luto. gum, ostiis pervium, & in lateribus foraminualis praeditum,tegendis catillis aptum, ne favill incidant, E calor temperatius catillum feriat: alii connectunt cum fundo dimidiu digitum crasso, alii vero ab illo separatum,&saltem illi superpositum pro lubitu adhibent. Si vero tegula furnicata desit, sumatur triangulare crugibulum magnum, hoc in lateribus perforetur, & lateri imposito catillus imponatur.

Sequitur LVTVM quod curiosus destillationum observator maxime observet, cum alias levis in hoc error ab artifice , rem perstinctorie administrante commissus , totum cepius frustretur labo

rema

Est tamen varium, vel pro furnis, vel vitris 3cc. Si expetatur ad furnorum structuram , lutum fiat ex argillae siccae vel limi partibus quatuor,arenae crassioris contritae & tomenti ana.

partibus tribus , squamarum ferri parte, una semis,& fimi equini parte dimidia. Haec subigantur addita aqua, in qua fimus equinus maceratus sit,donec evadat massa justae consistentiae, & lutum erit paratum, pro furnis, focis fuseriis ,& retortis loricandis, & sanguine bubulo humectandis , inprimissi retortar

72쪽

De Luto. 6' collum recipienti iungendum sit , ubi capus mortuum Vitrioli optime additur. . Si rupturae Vitri claudendae, expertum fiat lutum ex caseo recenti dc molliori, farina frumenti , & calce viva. Vel calx viva cum salis comm. ana. & album ine ovi subigatur,& cum vescis bubulis applicetur, vel etiam ipsae vesicae absque luto, solo ovi album ine humectatae

imponantur.

Sic canales alembici affusa pice doliis jun.

guntur,vel hac mixtura picantur. V. g. Rec. re

simae st j. terebint. I iiii. cerae j ij. vitri veneti

pulv. farinae lateritiae, calcis vivae,squamae semetiana. I l. ms. qua etiam mixtura fontes pi

cantur.

Pertinet huc SIGILLIM HERMETICVM quo ph olarum collum liquatione occlude . dum venit: hoc ita fit: Sume ollam terream,in cuius fundo fac foramen rotundum , tali magnitudine, ut phiolae solum collum transeat, hoc facto carbonibus quibus ollam replevisti, sensim ignem adhibe , ut collum tandem vitri candeat , & quasi liquescere velle videatur, quo observato, collum forcipe comprime,vel forfice abscinde. Si vero non accurate adhuc sentiatur clausiumphiolae collum , sume vitri Veneti pulv. Borracis Venet. ana. P. aeq. Su

D cini

73쪽

so De Igue. cini pulv. parum , cum sipir. vini fac pulticulam,quam phiolae Collo circumlitam,& per fistulam modo aurifabris usitato fundendo fer

rumina.

CAPUT III. De Igne N Gradibus ejus.

SEquitur Instrumentum separatoriae artist alterum, Activum Ignis, cujus tanta est non tantum hic, sed & in omnibus ferme naturalium mutationibus necessitas , ut etiam ipse Hippocrates , cum aliis ex Antiquis , ipsum pro Anima quasi & Vitae Principio non in plantis solum, sed & Animalibus & reliquis habuerit , & pro solo fere naturali Principio

Constitutivo mediante aqua crediderit ubi imquit : Constituuntur tum animantia alia omisnia, tum ipse homo,ex duobus, differentibus quidem facultate,concordibus vero usu, Igne nimirum & Aqua. Ignem vero originis ratione, Solaris Lucis, esse veram sobolem , multa docebunt experimenta : Hujus eteni articuia lucide, in constrarissurressu tempori ius vel minus concentrata, ca lorem se ignem constituunt, facile postmodum iaccedente motu emergentes, & ignem nobis artificialiter exhibentes.

74쪽

Do Igne. frHas aethereas particulas omnia per omnia movere cum aliis statuimus, adeo, ut, ubi de figuratorum schematum actionibus sermo instituitur, semper hunc subintelligamus ignem

omnia pervadentem.

Sed cum institu nostri ratio hic non sit , luxuriosum instituere discursum , de variis inde dependentibus ignis Originibus, sussiciat nobis ejusdem saltem usum artifici lem hic breviter indicasse,quatenus scilicet ad

separationes rerum concurrit. 'Hic enim particulis suis minimis acutissimis, subtilissimis, & penetrantissimis, poros

corporum intrat, angulos & latera movit, e agitat, Crassa attenuat, dilatat, rarefacit, sese cum materia permiscet,eamque in particulas minimas dividit. Hic nobis ignis vel mediatus est , velim- mediatus.Immediatus est,cum ignis undique vasculum lambit,& vocatur Reverberatorius. Si vero fundum saltem ignis vasis ambiat, dic collum liberum sit , Semireverberatorius

audit.

Mediatus est, ubi ignis vasculum non attim git,propter aliquod medium , &est vel siccus, Cum arena, cinis, &c. Vel humidus, cum aqua intercedit. s. , D L si

75쪽

ux De Igne.

Si haec, dicitur Balneum Maris,si illud,vocatur capella cinerum,arenae &C. Si vapor solum exhalans vasculum tangat destillatorium , Balneum dicitur Vaporis. .

Cum vero periculosa fere sint Balnea , de

praeterea incommoditates plurimas confunctas habeant,tam ratione vitrorum, quae difficulter sub aqua retinentur , quam ratione aquae , quae semper calida refundenda: excogitata est alia methodus, quae vocatur per arenam humidam destillatio, haec omnibus aliis praefertur modis, hunc vide supra ,ubi de vasis mentio facta. Iam ad ignis gradus, quorum artifices v Tio modo commensurare solent limites , hi maxime variant, &destillationum accuratus observator , ad hos distinguendos Archimeo dis Circino opus haberet. Primum tamen Cognoscimus gradum , quando manus calorem mediante aqua, cinere, vel arena, patitur; Si diu minime ferat, secundus est: Et si aduratur, tertius ; Si Vero candeant omnia, quartus adest ignis gra-

76쪽

CAPUT IR

De Operationibus Separatoria arti necessanis.

LUstratis necessariis Instrumentis,sescipi

mus ruspari alterum ad separandaPrincipia Mediu, sperationes, quae incompositis absconditas variatas particulas sensui conspicuas reddunt.Consistunt vero in duobus, SOLUTIONE & COAGULATIONE. Solutio est compositi in particulas divisio, quae alias mixtione , &sua temperie externissensibus distinctum denegant examen, &in com positis abscondita, nulla sere virium dant indicia; a Cetteris vero secreta ad mentis lumen deferuntur, & suis aculeis corpus assiciendo, ipsum feriunt intellectum. Sed cum occlusa haec sint naturae arcana, &repagulis quasi firmata, clave opus est, ut ad Regis Palatium introitus concedatur & nuda sine veste Diana conspiciatur. Clavis haec Menstruum vocatur, Vel solvens liquor, Conveniens pro extractione,& solutione artificiosa mixtorum.

Est vero vel Vniversalsis, vel Particularis talis liquor. Universalis est qui solvit compositum

77쪽

1 erat. Chymicis re separat. rerum secundum omnes suas partes simul: Tale solvens vocatur ab Hel monte Alcahest,quusial gaisti vel Alcati est,&ex mente ejusdem est Mercurialis liquor , in quo sellar internum

extraversum, &humidum Metallicum attenuatum , adeo, ut fiat liquor immutabilis, immortalis, indivisibilis, agens absque repassione,Omnia consumens excepto suo compari,aquosolo permutatur & subjugatur , nec est corrosivus,& consumit morbos ut ignis. An vero tale detur Universale Solvens, multum dubios nos reliquit Helmont, cum,

si omne compositum solvere debeat, nullum ab Loc intactum relinqueretur vitrum , quin ipsum paucis horis in Magisterium fatiscat. Non itaque absolute, sed respective hoc nomen oblimiisse cu aliis credimus, cum dentur Menstrua polychresta, &plurimis solutionibus apta, quae etiam blande, suaviter, &sine ullo stridore, adeoque non violenta, sed amica solutione,corpora solvant. Partimoris hinc liquor solvens, hic locum utplurimum habeat, qui uni certae rei solvendae,& extrahendae,par sit. Hic inest vel aqueus, velsia ureus vestsalinus,& ratione originis vel Pegetabias, vel Ammatis, vel Mineralis. Menstrua quea , utpote puriora&simpliaciora, fundamentale quasiMenstruum constia

78쪽

D. Operationibus chymisis Neparat. rerum. stuunt , quia de spiritu universali plus vel mi nus participant , & ex universali fonte ema

narunt.

Talia sunt principaliter aqua pluvia destillata, in specie circa aequinoctia, & potissimum Vernale,collecta; quam Mercurium esse Hermetis , & in ejusdem tabula intelligendum, nonnulli cum Dien heim latius explicant. Item Ros Majalis, simplex, &destillatus. Aqua irem vitis,e vite primo vere destillans, M ad extractum croci contra Melancholiam adhibita: Succusque berulae, ad cerevisaesi. thontriplicae coctionem, optime additus. Ι-tem Phlegma aceti destillati, a sale Tartari in arcani Tartari praeparatione abstractum , ab Excellentissimo V vedolio, ad quam plurimas tincturas,extracta,& Essemias commodissime

in usium Vocatum.

Ex Animalibus serum lactis in primis capri-nt,eximias extrahendi virtutes obtinens. Ex Mineralibus se sistit ros Vitrioli, & liquores acidiusculi alit,ex terris, Marcasitis, de aliis similibus edestillati, qui instar aliarum aqua-Tum,brevi tempore mucilaginosiam subsidentiam Consequuntur. Haec itaque aqueaseo naeniseitigoosa ; ut semen cynodiorum, altheae,&c. Gummita, ut tragacanthum & alia rariora ; Gelatinas, ut ex

79쪽

3s De Operat. Ch mie soseparatione rerum. Gumamia item Remosa , .ccos condensatos, ut Aloen , optum &c. quae litice menstruis

rite praeparata , longe felicius operationes perficiunt , quam si cum spirituosis vellsulfureis extracta essent menstruis r hinc excellentiss. Vedelius , Elaterium optime solvit aqua Majora nae, pro insigni errhino, in

expurgandis naribus,in odorat uablato, stetΟ-re, catharris&c. item salia omnia, ut sal, nitrum,Vitriolum,alumen &C. huic aquoso, ceu

proprio, & specifico Menstruo facile obtemperant.

Menseriusulfurea spiritum & olea comprehendunt. Spiritus omnes ardentes huc pertinent ; usitatissimus omnium est spiritus Vini Tartarisiatus simplex , quo aptius & melius Menstruum ad extracta non datur, & si cum floribus salis armoniaci cohabatus sit, constituit Menstruum Kerchringit ad Tincturam Antimonii. Pro extrahendisCephalicis, optime adhibetur spir. rorismarini, salviae, &c. pro Bezoardiciscipitatheriacalis, sambuci &C. Hi spiritus sunt appropriatiam , &genuinum resinosorum Menstruu, alia tamen debilius, alia vero fortius vel penitus solvetes, prout yel puri sunt,vel phlegmate commixti. Sic pro tinctura succini requiritur spir. vini recti-ncatissimus,uti & pro gumi lacca,caphora&C. Resinae vero quia medium locum tenent,

80쪽

De operat. Gymicis ct separatione rerum. ST& aqueis & sulfureis oblecundant: hinc ad ea non requiritur spir. Vini rectificatissimus, sed quovis simplici potest fieri extractio: unde fit Essentia, seu Tinctura Rhabarbati, Galappae, Colocynthidis,Scammonii ,quae facile in forma liquida asservantur: Abstractione vero resinas exhibent. Spiritus hi solum ratione particularum sali-no- sulfurearum agunt, quae quo superfluitatibus liberatae magis existunt , eo fortius pene

Cum vero salinae corporum particulae in oleo sas , sulfureas, fixiores obriguerunt, se . tiori item & magis appropriato solvente habent opus, qualia sunt olea ipsa. Haec felicius& intimius sblvunt sulfura, resinas,bitumina, pinguedinem & his affinia , quam spiritus; quia in illis particulae salinae sunt concentratae magis, in his vero nimio humido debilitatae. Exemplum nobis praebet inter alia resina Ga- , lappae, Scammonii &c. quae promptius vires exserunt, si oleositas quaedam accedat. In genere hi dependent effectus a statu fixitatis per spirituosa salina in statum volatilitatis verso, &

contra.

Salina Menstrua prae reliquis omnibus activitatem obtinenti in sale enim & Sole omnia consistere,Philosophis perfacile concedimus. Sunt vero vesacida vel lixiviosa. D 1 Aci-