장음표시 사용
41쪽
is Priseipia Chri . Alcalium etenim non est agere, sed pati, seu
Non lubet hic Belgico indulgere lusui, Alcati quasi totum vacuum, at Kael vocitando; Tartarum omnia absorbenti inferno comparando , sufficit Athali per se virtute destitui conspicuis figuris privum , nec agere quatenus corpus, sed quatenus figuratum ab acido sicuti idem ingeniose plus explicat p.79. ubi saporum causas di differentias ita describiti Sed quomodo, inquit, ad fibrillas linguae ne
veas penetrant corporum salia Primo cibus nam potus sponte quae habet salia,dimittit, masticatur ut convenienti menstruo, saliva, sal eliciatur 3 ac cum acida tantum exserant figuratas scheses, illae lingualis serici interstitia intrant, ut nerveas papillas vellicent. Quae vero Alcalina sunt, a subacida saliva acuuntur,
ut dictas fimbrias expeditius feriant. Si enim aromata in natali solo ardentiore sole adusta& Alcatino sale scatentia saliva dissolvantur, linguam ardoris sensu mordent , quod celerior ipsis a Sole adfricatus sit motus: Solis enim in saporibus tanta est energia , ut hos plane quandoque immutet , ut e fructuum maturatione abunde colligitur. Iam depra-Vatur gustus vel variorum inalium in saliva vitio , vel sapidorum corporum vitio ; Salenim
42쪽
Principia Chymica. Is enim vel majori nianorive sui cum aqua aut terra,combinatione, vel sui ipsius exasperatione,deliqui ove, excessu, vel defectu, agilitate, aut tarditate gustum variat.
Ex his fere liquet, Plantarum Alsialia, nee specie disterre, nec diversas operationes obtinere, sed omnia tanquam vacua, acidis delectari vel contrariari, ut tertium quid producatur. Cui item assentientem habemus Boylaeum in Paradox. Chymic. p. II . ut&Hel-
Si vero in Minerati Regno particularum ab invicem separatio institui debeat, curioso observandum, ut circulario ignis sine impedimento fiat, ubi sedulo cavendum, ne corpora Confluant, quam primum enim fluxu conium,guntur, non possunt abradi mutua attritione.
anguli ,& consequenter non separari acidum& Alcati,quia cohaesio partium impedit abrasionem. Hinc aliquid heterogenei vel influxulis addi debet, ad prohibendum confluxum,& promovendam abrasionem. a Hisce constat , omne Astatim genere esse
parriculas , mediante calcinatione ultimo producta, ; alias autem & vel occultis , vel manifestis, vel odoriferin, ut volatiles, vel m- . odoris, utAxiores, vel distinosinae, vel urmoria . vel benignaου, ut omnia medicamina, tam fixis c l D 2 quam
43쪽
15 Principia ci miscquam volatilibus particulis constantia,vel in lignas ut venena. Omnium tamen generalis proprietas con sistit in este rvescentia cum acidis , vel aperte vel occulte.
Acida particulae sunt corpuscula luminosa,e Sole pronata, subtilissima, hinc penetrantissima, Alcalia fermentantia ,-moventia, vel excitantia : Est itaque Acidum motor Magens, Alcati vero, ut citctum, patiens vel stemina omnibus se fideliter accommodans, ut consirmat supra citatus Vmlhelmus ten Rhyne. Haec ambo mediante humido juncta foecunditatem omnibus rebus vivificam largiuntur: Ex harum etenim particularum figura & v riata textura , praesepposito tamen universali movente, quia corpora mathematica non agunt persi, scuti nee mechanica , omnes exsurgunt diverse magnitudines , & corpora composita, mediante tamen aqua , cujus pori tales sunt, ut acidum & Alcali, ex texturae & figurae proportione, certo modo sibi adhaerere, A mutuo amplexu se apprehendere facile queant. Huius enim particulae flexiles semper in motu eorum in se actionem facile promovent, ut unum in alterum impingat, nam hoc agit in
illud, & illud vicissim, hoc trudit, illud trahit, idque tamdiu, donec diuturna actione & paia
44쪽
i ne unita, sibi firmissime ad ereant, &ita
figurae & texturae mutatione, in corpus Varie variatum, ratione aliarum item particularum una varie concurrentium , abeant, quae tandem denuo rursus separata, mortis auctores existunt.
Ea vero Acidum triplex, Minerale, egetabile, o Animale, & vel fixum,vel volatiis. Fixissimum omnium in Metallis, minus vero fixum in Mineralibus,& reliquis. Volatile ex omnibus fit, efficacius tamen ex MineralibuS. Est item Acidum vel manifestum , veloccultum, & differt vel ratione aetatis, alimenti, sexus, & vel sanorum, Vel aegrotorum, sicuti etiam diversam obtinet naturam ratione gradus, in ventriculo, in liene; in hoc vel illo subjecto ,&C.
Haec de salibus in specie consideratis.
In genere vero consideratur sal, quatenus est compositum, ut sal culinarium,marinum, &C. quae ex acido vel Alcati combinata sunt, &saltem disserunt ratione plus vel minus,& hoc ratione particularum varie figuratarum , ut aliquoties supra citatus ingeniosissimus mu-helmus ten Rhyne, acute confirmat, quando P. 294. narrat , se in salinarum figurarum existentiam inquirendo , recepisse aquae comis
45쪽
xx Prinestia Ch mica. munis uncias quatuor, & salis communis unciis binis saturasse, deinde adiecisse dimidium
aluminis, tantundem nitri, idemque salis a moniaci pondus, nec a justa dissolutoru mensura auehim fuisse aquae volumen. Tum cogitavi,inquit,& aquae ingentia, eX cylindrorum
incumbentia, esse interstitia, in quibus per aquae lubtacitatem, ita minutim defricatae salium laminae absconduntur , ut non nisi aquae evaporatione , vel silium praecipitatione iterum prodeant. Cogitavi &salibus diversis diversas esse particulas,non magnitudine solum, sed etiam figura differentes. video enim vel basin unius prismate alterius esse latiorem, vel prisma istius basi alicrius esse acutius , &viciLsim. Coniiciebam quidem alterum altero plus vel minus Alcali faecumve obtinere; sed dum ipsa arripio salia , in singulis dummodo integris salis communis granis cubum seu quadrangulare schema contueor, cujus basis priL. mate quadruplo circiter latior est. Carteium sal cibarium esse non posset, sed ne gustus organon nimis alte perforet, prohibet id cubica schesis,cujus latera,& ab obtusiore prismate inlatiorem basin proxima terminatio , facilem renuunt introitum. Nam quo Poloni di c. pro
cibario utuntur sale, sal gemmae linguam nimiopere pungit.
46쪽
Prineipia Chymica. Videmus hinc perquam clare , Salium ac eorundem spirituum effectus , non a fictis Qualitatibus, utpote calore, vel frigore dependere ; sed figuris eorum plus vel minus acutis adscribi debere: ubi tamen illibatae acidorum scheses activorum operationes solum perficere,facile demonstrari potest; non modo in simplicibus, ut si spiritum Nitri, Salis, vitrioli &c. tanquam acidum, siali Tartari &c. utpote Alcali, affundamus, videmus cujuslibet acidi nativa resurgere spicula r sed etiam in compositis eaedem figurae, earum que vires
Vulgo notum est aquam fortem solvere Lunam, Regiam vero Solem; ratio ex schematismis patet. Si enim prioris solutionis menstruum per Alcalia in sua sistatur schemata, emergunt seorsim & vitrioIi & Nitri figurae: Si posterioris, armoniaci quoque salis scheses elucent, quod q uia acutioribus cuspidibus instruitur, solidissimam Solis massam facilesbl- vit. Sic etiam Nitri pyramides maximam aquariarii impertiunt vim, ut etiam hujus spiritus validas calculi radices,& fera ferri corpora dissol vere queat, ubi aliis spiritibus acidis via praecluditur. Videmus porro Alcalia notabilibus carere figuris, nec ea inter so multum distare, nisi
47쪽
a Priscipia C mica. fixitate, vel volatilitate : Si enim acidus commisceatur spiritus, non sua, sed spiritus prodeunt schemata,& ut dictum, sola in Alca linis diversitas est,ratione fixitatis, & copiae, quae enim volatilia, cito avolant,quae vero fixa, umgentiori igne uri debent, antequam salia ex iis semergant,& mera fiant Alcalia. Docemur item, ex acido & Alcati omne sal compositum, enasci,vel purum vel impurum, prout alterum altero plus vel minus,alcati,acidi vel farcum adiunctum habet. Sic sal gemmae, utpote plus de catum, figuras magis aculeatas obtinet, secus quam reliqua,quae Acibus onerata,multo debiliora existunt. Sequiturque inde, quod quo purius Acidum,Alcali apprehendens,itidem iacibus destitutum, eo jpurius emergere exinde compositum sal , ut iconspicuum nobis praebet exemplum Tarta- rus Vitriolatus, & reliqua, quae enixa ab aliis tvocantur talia. lSVLPHUR constat ex particulis ramosis,ha- , malis , flexilibus tamen, ac lamellulatis,hincq; tenaciter admodum stibi adhaerentibus , quo- iniam a salibus continuato Solis aestu rectistem tis, & ita intime cum corporibus combinatis, sulphur ortum traxisse videtur. Acido enim suIphur imbui, docet ejus resolutio, si enim sub campana comburatur,
48쪽
Prixeipia Chymica. 2s adest Acidum. Hoc Acidum sulphuri κατnomen conciliavit , quoniam pestis alexi pharmacum certum est : ex qua etiam causa Hippocrates loca pestifero contagio inquinata , sulfure iussiri jussit , & hinc fulvas etiacombussit , ut Acido ex lignorum oleis pullulascente, pestem abigeret. Hoc experimur in pulvere pyrio , quod pestis tempore
cum levamine iterato incenditur: Cum acres
spiritus malignitatis invectores , Acido d mentur, & figantur, ut observatum fuit in Legione Neapolitana, quae integra peste periis
se perhibetur, excepta una Germanorum cohorte,quae indusia ad fugandos pediculos hoc pulvere tinxerat. Sed haec desulfure nostro communi in specie dicta sunt, licet in genere principium sulfureum per hoc explicari poLiit, cum particulae sulfureae fere nil aliud sint, quam salinae, longiori Solis aestu perfectae, &digestae, ut in Metallis & Mineralibus principaliter observandum, ubi salinae particulae plane immutatae deprehenduntur in sulfur, quod de facili postea salinis menstruis ceu similibus M amicis paret. Solare tamen sulfur reliquis Metalloru sulfuribus elaboratius est,ut patet ex resolutione , ubi subtilillimis particulis
menstruu constare debet, ad ejus compagem Iesblvendum: reliquorum vero Metallorum
49쪽
Principia Chymica. sulfur magis indigestum est, atque rudioribus hamis congestum,unde eorum particulae tam ariste sibi non incumbunt,etiamque hinc minus ponderant: Minus vero omnium perfectar,& elaboratae,ac hamatae depraehenduntur
Oleorum particulae sulfureae , quae ob id nondum coagulari potuerunt , licet ob ramosas particulas se mutuo implicantes , levissime congelentur, ut conspicuum est in oleo anisi, si paulum frigori exponatur. Quod putredinis sit domitor sulfur , unice principio fasino ad cribendum duco,quod Concentrat spiritus sive particulas ab invicem secessiim facientes: quod vero facillime omnia flammam concipiant sulfurea, acido item tribuendum judico in flamma seu igne contenis to , quod per modum effervescentiae sulfur, Alcati suo combinatum accendit, & cum Cocitam init copulationem, utpote cum amico, a quo activo Solis motu fere erat avulsum , &in aliud ens qΠasi conversum : Hoc videmus, si vulgare sulfur incendatur, tunc enim subtilissim m flammam concomitari odorem aquae forti Vix cedentem persentiscimus, quem si campana receperimus, acidum Spiritum habemus, qui valde attenuatus,flammai fovet, & partibus combustis acidum im . primit.
50쪽
principia Chymica. a Colores item & tincturas sulsuri primario damus, Cum iisdem mutandis maxime sit appropriatum , non tamen alia corpora a colorum productione arcentes. Hujus etenim particular diver fis extensionum , contracti Ο- numque formis subjacent , quibus interveniens luminis ictus, pro partium positura colorcs Variati: quo vero sulfur est compactius, eo color rubicundior, inflavum, subflavum, albidum &c. declinans. Accurate Vero colorum disterentias metiri, aeque ac in odoribus
dis icile, nisi per figuratorum schematum fiatum determinemus , ubi tenuia&acuminatiora defricata ad odoratum, crassiora Vero &condensatiora obtusiora ad gustum referumtur. Sulfur enim a sale non nisi particularum tenuitate , & Crassitie , rarefactione, &cΟndensatione, acumine, &Obliteratione, adfricatione, defricatione differt. Sic alia paribcularum positura compinguntur delectabiles, quam qui non delectant colores. Et sic de cae-
MER RII nomen vel generale est , vel speciale: in genere analogice ita vocatur, ob Convenientiam quam habet cum Planeta coelesti , ratione mutabilitatis. Et ex hac causa omnes particular inconstantes , leves, mobiles, fugitivae, & spirituosae, Mercuriales