장음표시 사용
591쪽
ARTives corporis humani excre tio, qui penitus a corpore abscedunt atq; auseruntur, quae praeternaturalis causa huius excretionis, vel illius quod rei citur, existit, duplici ter ac-
cidit; Primum, quando partes corporis post ortum genitar, foetum formantes, seu scelus ipse rei citur: Vel partes ab ortu natae, corpus constituentes , a corpore prodeunt Foetus per sinuin uteri exclusio, Partus dicitur: qui naturalis & legitim' est, si foetus humanus ina rurus&viuus tempore uteri gestationis abscit
rurus&viuus tempore uteri gestationis absoluto, 'quod tempus pariendi vocat, excernatur. Qui par tus cum secudum naturam fiat, fortὸ inter affectus homini incommodantes reserendus non esset. Verum cum & hic actus ob peccatu cum dolore petaficiatur, curaq; diligenti & regimine opus habeat,etia hic obiter de illo agemus, ut quo pacto a praea tematurali discernatur, illeq; gubernari & regi debeat, cognoscatur. Pr ternaturalis partus,&illegitim' ipsius foetus Aoniis: eXiuit, si nat intempestiuὰ, hoc est ante terminum partui naturali destinatum, qui in decimum piae-runq; mensem cadit, licet & septimestrem partum lesitimum esse posse doceant, diciturq; Ab ortus,
592쪽
56 PARTIUM EXCRET IONI squasi no tempestiuus illius ortus. Per quem sortiis immaturus, hoc est nondum ad iustam magni tuadinem progressus, citius quam par erat, piae runq; mortuus, alias etiam viuus adhuc, sed qui mortem vix effugit, rei citur. Qui interdum est adeo par vus, ut dum membris suis adhuc complicatus, uti prodire solet, in globulum conuolutus est, ViXvuae baccam amplitudine suaeXuperet, aegreque in eo brachia, crura, caput a trunculo discerni distingui que possint; qualem reiectum paucis a conceptu septimanis semel iterumq: vidimus, & ut membra melius apparerent, stylo ab inuicem separauimus, ztq; in capituli sede punaa duo nigra,oculos exprimentia,& circa dextrum latus leuem maculam, hepatis situm denotante, in corpusculo hoc alioquin albo, obseruauimus. In alijs vero abortibus scelum digiti longitudinem ad quantem, Omnibus mem- bris, uti & illis quae se in demonstrant, sese patefacientibus, cum ad natis corpori etiam unguibus. eiectum fuisse vidimus, atq; ex eo sceleton sectione
formavimus. Quod & in alijs mediae saltem vel paulo ulterioris longitudinis, reiectis secimus. Dein 3c foetum imperfectum spitham longitu-
dine, postqua in paucis diebus ante, matum alium. scetum partu naturali pepererat, mulierem postea Q. etiam abortivisse notauimus. Quod si plures scelus numerum terna, una vel
quaternarium, quod etiam rarum, non tamen pH-
ternaturale, si maturi & absoluti sint, excedentes, uno partu vel distincto, diebus aliquot nascantur, uti accidisse aliqui testantur, alij etiam infinitos fuisse fabulantur cum & hi ad iustam magnitudinem peruenire minimὰ potuerint, hic etiam ipsorum
partus ad abortum reserendus. Eiusmodi scelus per ab ortum reiecti ,etsi immaturi & parui adhuc plus minusve existant, tamen integri
593쪽
GENER A. s6s integri & bene hibiti aliquand o prodeunt, mari .meq; si adhuc vivant, vel non diu ante, aut in ipso abortu vitam primum amiserint. Alias vero macri&consumpti, si diutius postquam extincti sunt, in utero haeserint, tardius m mulier eos abortiat, apparent, nonnunquam& ex parte corrupti putridi&foetentes. Interdum etiam alicuius morbi indi cia in ipsis depraehendimus. Sicuti fortuna, qui medium uteri gestationis tempus in matre nondum superauerat, reiectum, eX pedum tumore, Ventris distentione, aquaq; quae eum uti di venas maiores impleuerat, hydropicum in ipso matris utero fuisse, lectione cognouimus. Praeter haec, si scelus maturas Scabsolutus, in ipso partu ob pari Edi difficultatem moriatur, non huc sed ad partus defectum potius referri debet. Vti & si eo tempore extinctus,nihilominus in ute ro haereat, nec eXcludatur: quemadmodum mulierem scelum maturum, in ipso pariendi actu conatibusque vita priuatum, viginti septimanarum spacio, pos: pariendi tempus, adhuc in utero ad mortem usq; etiam retinuisse, vidimus, quem postea sectione facta, putrem foetentemq; ex utero si militer affecto,eXemimus. Si monstrosum foetum,vel alioquin malὸ forma tum mulier pariat, nisi per abortum fiat, aut ille extinmas sit, ad partum praeternaturalem non referendus, sed ad malam consorinationem pertinet, quae homini ab ortu accidit, sicuti in deformatio ne hoc expositum fuit. Partium aliarum corpus constituentium, ab eo omnimoda ablatio, etsi ad numerum imminutum,
si integrὰ secedat, vel magnitudinem diminutam, si portio aliqua ab illis tantummodo abscedat, pertineat, ubi & illorum meminimus, tamen d ad ςXcreta referri potest.
594쪽
pus matur ratem, causa Taltus naturalis.
s66 P ΑχτivM Ex CRETIONI sQualis se offert, si ex oculorum sedibus Oculii eruatur: Vel potius ea, quae in ipso continentur, humores scilicet, aqueus praesertim nonnunquam& crystallinus & vitreus effluant; E' naribus cera-bri portio emergat; Ex ore dentes euellantur, Lin gua a inputetur vel praescindatur ; Pulmonu bron chiae exspuantur, Atque intestina omnia per aluum essundantur; cuius, poena diuina potius, quam causὶ naturalis existit, ut Arrio accidisse testantur. Vel quod frequentius euenit, si θ vulnere inflicto, cerebri, pulmonum, hepatis,lienis portio aliqua prodeat Sicuti in harum omnium partium laenonibu haec similiter proposita fuerunt.
cause, Foetus in utero geniti, per partum reiecti 'nis.
tum aliarum partium corpus constituenti uir excretionis causae, a solutione Contiguitatis vel Continuitatis, uti in utrisque demonstrabitur. dependent. Partus naturalis quo scelus maturus &vivus in lucem editur, cum crescendo eousq; adauctus est, ut iam a matre no amplius sustetari possit, sed aere insuper ad vitam, alimento ad nutritionem copiosiore opus habet, nec etiam si ulterius excrescere per angustias illas prodire posset, tunc natura prquida insurgens, facultate e ultrice eum loco mo uenS,Venasq; de arterias, quibus scelus inuolucrum quod secundinam vocant, cum utero copulatur, mutuisq; osculis connascuntur, separans, citra lae-spnem piae runq; ,e 'demq; ferὸ modo, uti pediculi maturorum fructuum ab arbore, sine vi absceduci detumq; deorsum propellens, coadiuuante simul hune naturet motum, etiam matre parturiente, cOnatu suo, tandem eX sinu materno in lucem profert, non sine dolore,labore, sudore & haemorrha-
595쪽
gia, ob venas hasce, tam in utero quam secundina reseratas, quq parturientibus omnibus, alijs tamen vehementius,alijs paulo mitius contingunt. In praeternaturali partu, per quem scelus imma. V brumD-turus rei citur, a natura itidem hunc propellente, ti m V - α connexum vasorum, Vti in partu naturali, diri mente. hoc fieri potest, Vt sintus per λbortum pro halis , faetudeat, tuncq; vix grauiora, quam in partu naturali adhue imma sequuntur accidentia, vel etiam minora, si scelus turo, causa
exiguus sit. Quod si vero vi maiore, per continui solutione in haec vasorum fiat disiunctio.&Veluti 'dilaceratio, naturaque hoc pacto ad partum expellendum sollicitata, eum eis ciat, grauiora tunc &quod dolorem attinet, Sc haemorrhagiam, aliaque symptomata superueniunt. Horum autem & disiunctionum vasorum, naturae q. stimuli ad foetum excludendum causae oc eurrunt variae, hoc vel illud vel utrunq; efficiendo
ab ortum procuranteS,A' motu nimio corporis, si scutus adeo concutia musομῶ 'tur, ut vasa quibus ad uteria suspensus est, separenta ius cum v tur, maximὸ cum iam ad iter veluti accinctus est '' natura insurges, eum excludere nititur. Sic autem 'aiis,bis,
iter saltum potest deorsum pelli, quo psaltriam il- tum eo, sopisam foetum studio excussisse scribit Hippocrates. mel animi, Ab alijs itidem commotionibus vehemetioribus, pa tum praecipuὸ insernarum, per equitati nem, cursus, aliove motu violento factis. A' compressione ventris hoc itidem euenires outest, si tanta sit, ut foetum quoq; comprimendo deprimat. lis autem ab externis iniurijs procedere potest. Vel etiam ob constrictionem validiorem musculorum abdominis, a conatu illo in tussi, vomitione, sternutatione, clamore, alui deiectione quo, uti in partu naturali foet' excretio iuuatur, sedi foetus pnte tempus, si validus sit, potest i com Oueri. N
596쪽
s68 PART1VM EXCRETIO NisIn conuulsione ob eandem compressionε a mu sculis factain, accedente insuper motu illo corporis violento,uti excrementa alui, sic & foetus quandoque propellitur. Quemadmodum quandam in ipso paroxysino, sine omni sensu abortivisse vidi mus , di cum ad se rediret, de ventre quidnam illo factum esset, uti illa loquebatur,conquerentem. Ab animo admodum commoto, ob spirituum
agitationem vehementem, natura excitata, molestiam hanc depulsura, uti alias excretiones, sic de hanc nonnunquam molitur. Sicuti ob terrorem,
iram,aliamque affectionem aliquam graue, aliquasa abortivisse constat. Maximὸ vero, si in deliquitim lanimi incidant, cum tunc & foetus spiritui vitali, quamdiu hoc durat, una cum matre, a qua eu haurit, priuetur, tum ob subitam hanc perculsionem, tum quod vita priuari potest, abortus quandoque sequitur. Visseis a filia Ab aslumptis adm6tisve irritantibus naturam us cum νω- ad excretionem, illa insurgens, uti alias sic & haneri O - excretionem quandoq; perficit. Veluti ab usu ca- a, cisis , xl Rrticorum m/gna vi facultatem expultricem h. stimulante quandoq; euenit,ut non solum alui ex- iurae ργο - crementa,sed& foetus simul propellatur. Dein Mcta, ea se usu illorum, quae sumpta uterove admota, vias illic
' Π recludendo, uterumq; ad excretionem stimulan- do , qualitate sua & proprietate menses mouere, scelum expellere, abortum l. promouere possunt:
qualia in partus &mensium defeetii descripta fu-
Ab humoribus uterum grauantibus , i lius facultas expultrix quoque ad excretionem tum eorum, tum foetus simul interdum compellitur.
Idque maximo a sanguine , qui si nimia copia
ad foetus enutritionem eo feratur, nec a foetu absumatur, illic qc circa venas uteri iniusq; ceruicis.
597쪽
cumuletur, naturam grauans, dum eum excutere conatur, vel aliquando per menstruum fluorem.
qui grauidis quandoque superuenit, illud moli
tur, foetui ut simul erumpat,viam sternit, ob quam causam, si grauidis menses superueniant, pericus tum de abortu imminet. Aut si ob pedis venam se ctam, menstruus fluor concitetur, itidem contina gere potest, & pro in illis quae uterum gerunt,eam aperire nefas esse ducunt. Sed se citius ineses quo que erumpent, si sanguis affluens, tenuis biliosus aut alioquin vitiatus & foetui nutriendo minimEst idoneus, Apituitoso vel seroso humore uterum irrigante, adeo ut relaxatu foetum continere nequeat, causam abortus praecipuam proficisci, pleteri t. st tuunt. Quod si fieret, extra illum hunc existere, illicque orificium quod uteri ceruicem spectat, Min grauidis exactὸ occlusum existit, humectare ne
cesse esset, cum in utero, cuius cauitatem foetus opplet, ille colligi nequeat, neque si illic coaceruare tur, eum adeo, cum nec a sero cui foetus innatat. hoc fiat, ut aperiretur, relaXaret. Vti reuera neque in ceruicem delatus, cum no illic subsistat diutius, hoc poterit esticere, maiorque causa, quarum plures recensuimus, quam haec ut abortus fiat, requi
Ob laetum emortuum abortus potissimum fit, osorum fiecum tunc eum tanquam corpus praeter naturam, quod illi oneri est, natura ex utero eZcutere nitatur. Cuius extinctionis foetus causa, avari s pro cedit. Avi extrinsecus ventri foetu tumenti illata, ictu vel contusone, foetus emori potest. Ob alimenti quod a matre haurit desectunt,fortus marcescere tandemq; eXtingui potest, non tamen facild, cum vita vivente matre, venae adeo in
598쪽
PARTIvM EXCRETIONI sniri queant,ut foetui ad nutritionem nihil supers t: Dein eis impurus & nonnihil vitiosus matris sit sanguis, puriorem Sc utiliorem tamen ab eo scelus pla runque sibi allicit, unde & mulieres phtisi cas&cachecticas foetum nihilominus alere, M ad pariendi tempus usque gestare, uiuumq; postea progignere, saepis obseruauimus. Fieri tamen potes' ut, si fluxus menstruus grauidae mulieri superueniat, immodicus diutinusq; adeo venae uteri x per consequens reliquae successivὸ exhauriantur, ut
foetui susticiens alimentum subtrahatur. Quod Mtunc accidit, si ob dictas causas, vivente adhuc for- tu, separatio vasorum ipsius ab uteri vasis fiat, tune enim non solum quia sanguiue destituitur, diutius superuiuere nequit, sed & cum arterijs simul auul sis vitali spiritu priuetur, subito eum mori, & cum
aerem attrahere nequeat, uti mox cum in lucem
editur, facit, suffocari necesse est. Morbo aliquo, foetum adhuc utero inclusum
atque imperfectum aegrotare, matres ex quibus
dam signis colligunt, qui & mori potest. Quo
quales sint, difficile est iudicare, nec antequam in lucem prodeant, de illis aliquid cognoscere licet, quamuis nec tunc nisi manifesta aliqua se morbi alicuius prodat indicia, uti in hydropico diximus de ijs certi esse possimus. Non tamen dubium, quibus clam morbis uti adultos, ita & foetum poste assi ci : Veluti intemperie calida, quando mater sebro diutina vel acuta laborans, ea in uti omnibus par tibias, sic & foetui imprimit. Vel alio morbo detenta, hunc illi communicat, aut alias prauis humoribus scatens, hoste cum sanguine in nutritione in foetum transferendo, cacochymicum reddit. Vellue aliqua contagiosa aut peste insecta, eandemsce tui imprimit: Quod tamen non,nisi ma gna ad sit causa, facile iit, cum uti diximus, foetus sibi ma-
599쪽
lius morbo evadat: sicuti in peste correptis matri bus, infantes quos lactabant, incolumes permansisse, cum reliqui plaerique inficerentur, saepius obseruauimus. Verum & malignam qualitatem foetui noXiam atque exitiosam, ab assumptis a matre, vel utero exceptis sustitibus, ad foetum usque vires suas exerere, foetuique exitium parere posse, creditur : qualia multa eiusmodi foetum enecantia aps pellata medicamen ta de venena describuntur. Alij quoque morbi organici, foetui a semine concepto innati, hos in ipso nunc citius nunc tardius producunt, qui eum aliquando ante ortum pes iundant: alias illi in lucem emisso adhaerent, ab oram progressi morbi, in deformatione expositi. In partium corpus constituentium excretione, solutio continui, quae eas separat, varijs modis accidit : Plae ruraque a vulnere, unde cerebri,pulmonum, hepatis, lienis substantiarum portio ab secta, per illud egreditur; dentes eruti, lingua amputata ςXore prodeunt; oculus eruitur, vel illius humo res effluunt. Quod & ab ulcere oculorum fieri pota test. A contusione omnimoda capitis cerebri parsa naribus quoque effluere potest. Sicuti haec in partium harum vulneribus alijsq; laesionibus alibi sunt exposita. Curatio.
P Artus naturalis & legitimus, in quo suetus ex
semine concepto genitus, maturus tempore conuenienti in lucem a matre emitti tu cui nimpediri nullo modo debeat, ut recta gubernetur potius, 3c si diis culter procedat, promoueatur, cuis iam requirit, in qua quo pacto parturiens atque
obstetrix se gerere debeant, de quid praeterea a
pus confitittientium abla ionis.
600쪽
s r PARTIvM EXCRETroes Isgendum, in partus defectu fuit expositum. Post tam vero partus iam peractus est mulier ii peperit, tunc & matri atque infanti cura adhibe tur: Et in puerpera, ut dolores mitigentur, purgationes post partum fieri solitae, rectὸ procedant, viresque instaurentur, instituitur, hoc modo pro cedendo. Ex sella in lectum placidὸ ne animo defiaciat, quod saepὸ fit, collocetur, exhibitis iusculis: vino odoribusq; refocilletur,&cibo somnoq; , uti
decet, gubernetur, nec dum donec vires receperit , uterusque ad suum pristinum statum redierit, quod citius, si fascia ventri circumdata, leuiter ut subsideat stringatur, ambulando aut exeundo se nimi dincommoueat, aeriue intempestiuo secredat. Foetum quod attinet, ille more consueto, in balneo aquae tepentis a sordibus adhaerescentibus abluatur, pannisq; mollibus leuiter abstergatur, lactis cremore vel butyro, oleo 'e amygdal. dulc. recenti inungatur, postea fascijs inuoluatur, atque cunis impositus , continuo donec dormiat, aliis tetur, &vt lactare discat, uberibus matris ad hi
In ab ortu, hoc est foetus intempestiuo partu cum lain abortierit, non alia cura, quam quae puer: perae debetur, illi adhibebitur. Postea vero pς amplius hoc ei contingat, eoque magis, si iam aliquoties abortum passa fuerit, praecautio adhibenda. Quae tum antequam mulier gr uida sit, tum quanido iam grauida est, sequenti modo instituetur. Antequam grauida est mulier, eamque conces
pisse constat, quod certo ill , si post puerperi j tem
pus viro se nondum commiscuerit, cognoscet, diligenter ante omnia perpendendum, an aliqua caula in corpore illius latens, depraebendi queat. ob quam lic Et concipiat, scelusq; ex conceptione formetur nam si semen conceptum statim iterum effluat,