장음표시 사용
242쪽
Tvenditur unde sancti CLEMTNT1s destistatiori morabulo basilicae nuncupetur bine basilici a templo , abere a uiscrimen paucis explisatur. Uu hactenus de sancto Clemente Pontifice optimo, invictissimo a tyre , ejusque venerabili corpore sitis verba fece i, mox de veteri tatalica in urbe Roma ejus nomini sacra, ubi in ligni cultu requiescit, hist rico examine disputandum esse aggressi operis p stulat
243쪽
dio DE BAs1LICA ANCTI CLAMENTIs stulat argumentum. Siqua enim sunt eximia e clesiastica antiquitatis monumenta, quae ob amplissium,m Catholici orbis utilitatem ab invidia tempor; oblivione vindicari mereantur, id prosecto veterum fidelium basilicis ure merito deberi arbitror nihil qui ope ad explorandos primaeva ecclesiae mores, de sanctissima nostrae religionis instituta aptius este potest, quam in earum fac rapenetralia descendere, quae nastentis fidei, ut ita dicam, fuere cunabula . Ut autem prodito Clementis nomine, ejus basili ae de qua differendum aggredior, veneranda dignitas innotesceret, opus fuit nonnulla, quae de sancto Pontifice publicis Et eris commendata sunt, in stuperiori libro praemisiue unde etiam omnium oculi perspectum fieret, quanti Romana ecclesiae fidele sanctissimi sui Praesulis memoriam basilica ejus nomini aedimcata fecerunt. Illam sane inter venerabiliora sacrae vetustatis monumentae sibi praedica Roma, quae laodierna quoque luce illius primae aetatis verendam prasert imaginem Verum aliqua primum de vocis hujus basilicae significatione Glibare optimum duri , ne serte hoc basilidae nomen ullum aequivocationis paria periculum. Hujusmodi examinei silicae a templo,, ab ecclesia diserimen prodibit, necnon eo ertum erit, unde sancti lementis aedes basilis nometa usitatiori vocabulo
244쪽
Ltat II. Aps L o II Basilie ante aevum Constantini Impeiaratoris, ut scribunt Thomas De sterus libro nono capite septimo antiquitatum Romanarum, QSibrandus Tetardus Siccam de centumvirali judicio libro altero capite itidem altero, pulcherrimum erat aedificium columnis, simulacris instructum ne dum ad exercenda judicia, verum etiam ad negotiatorum mercatorumque conventus accomod
tum. Nomen autem ipsam g sim regiam δε- miam onat ideo Isidorus in libro quintodecimo originum capite quartou Saslicae ritis inquit
vocabantur regum habitaeula, unde est nome
babent, nunc autem ideo basilis ae in templa nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultu εν faerificia osseruntur. Cum eo alii auctores coamsentiunt, inter quo Cardinalis Baronius in not tionibus martyrologio ad diem quintam Augusti, subditque: Haec licet vera sint, tamen ejusmodi nomen tina eum re e Gentilibus ad GμWiam,
derivasse ibi magis probatur, nam baselieae ilia Gentilium in christianorum celsas aliquando
eommutabantur . Haec vero caussa , ex qua basilicie nomen in templa transierit, quativis ab insigni adeo auctore prolata, ut observat Alexander Donatus de urbe Roma libro quarto capite secundo, non satis ponderis meretur. Relicta enim in prassens controversia an basilica aliauando in templa conversa fuerivi, de omista etiam hujus tacti vel
245쪽
tate, nihilominus non ideo prima illa Constantini templa existimo basilicae nomen fuisse sertita . .
Sunt quippe a Constantino exstruchi ante sua Ethnicorum basilica facras in aedes commutarentur, Se toto passim terrarum orbe ecclesia aedificatae sunt, vigentibus adliu Gentilium superstitionibus kimmutatis Deorum templis, intactisque opibus quas prisci in ea congesserant, ut luculenter ex se stola vicesimaprima divi Ambrosii notat idem Cardinalis Baronius ad annum trecentesimum tricesimum ouartum. Multo magis tamen intacta etiam
superfuerunt alia aedificia publiei rei publicae muta ribus obeundis erecta . Praeterea mos veteri illo Christianorum aevo invaluit, ut aedes sacrae non minus apud Latinos quam Graecos templa . basilicae nuncuparentur quod manifestum est legenti seriptores ecclesiasticos Sc concilia, a quibus prinmiscue ecclesiae, templi, de basilicae nomina usiurpantur immo ipse Lacella interdum basilicae dicta sint, ut basilica sancti Laurentii ac sancti Theodori, quam epenumero in vitis Pontis eum Anastasii appellatam pro sacello Sancta sanctorum in palatio
Lateranen observamus Similiter in eodem P triarchio, ut tradit Nicolaus Alemannus de Lateranensibus parietinis capite quinto, aedes omnes hastieae nomine censebantur, quae religioso tuum aut ecclesiasticarum caeremoniarum exercitio
246쪽
III. Prima tamen N augustissima illa Gon
stantini templa cur dicta sint potius ledrequentiori voeabulo basilicae, equidem ut alios secratum re rum scriptores audiendos arbitror, ita de caussam
nominis in sermam aedificii refero. Templa quippe illa insigniora, Lateranense Vatiemum de tincti Paulli non dissimilia veterum basilicarum
suerunt, immo eo prorsus modo ac partibus exstructa, quibus ipsa basilicae exstruebantur. Fuit nimirum basilica, ut docent Uitruvius libro prima capite itidem primo, Leo Baptista Albertus liabro septimo capite decimoquarto, aedificium quod duplici aut quadruplici Iumnarum ordine me dianam testudinem, hoc est mediam navim sinis pliei aut duplici liinc atque inde porticu cingebat. Curvabatur in summo vel pari vel minore 1emia
eliculi fluxu ει tribunalis nomine vocabatur.
Ibi, ut notat Denipsterus eodem libro nono capite octavo, ahebantur judicia , ubi suggestus erat editior, unde magistratus ab omnibus conspici poterant, de in quo sella curulis iurisdictionis instagne eminebat Minoribu autem basilicis simpli ces tantum porticus ad latera mediae testudinis erigebantur atque laxiores nobilioresque binis hine atque inde suffultae erant porticibus, inque harum capite transversam ambulatione secundum tribunalia habebant ei consimilem, quae nunc crucis nomen vulgo obtinere solet.
247쪽
ito risuic discTI IsuhNTIsIU Hoe pacto circunscripta basilica, non magnopereri aerendum videtur, cur prima is templa basilis, vocabulo dicta sint non enim alia quam vera germanaque basilicarum veterum ies in constructa suere, nec modo Christiani, sed etiam Ethnici quum sacras illas sedes spectabant, basilicas ibi intueri videbantur. Prisci nanque Christiani in aedifieii eondendis Gentilium imitatores, ut tradit Iohannes Clampinus in vetet monimentorum tomo primo capite primo, ad eorum similitudinem facta templa erigebant, vel ab Ethnicis jam erecta, ab omni profanae seperstitionis labe expiata divino cultui die abant, cujus prae aliis testis est insignis Christianus poeta Ausenius in sua
gratiarum actione proconialata ad Gratianum Imperatorem ideoque a primis illis, augustalibus basilicis dei neeps emanavit, ut omnes sacra ardes Christianis basilis vocarentur. Hinc hodieque basilica nomen retinent urbis antiquiora templa, quia Ethnicorum formam in eorum constructione pristis fidelibus usurpatam adhuc magna ex parte praestierunt. Singulas itaque veterum basilicarum partes huic nostra sancti Clementi consentaneas esse facili negotio cognostimus; unde primur in apertum est quo jure basilicae reserat nomen
Intuemur enim in basilia fancti CIementis sect&in antiquis Urbis aliis oblongam in medio ambulationem inplieibus hine inde ad latera alarum
248쪽
LIana II CAPUT I. ri instar stipatam porticibus, quae marmoreis do-riei ordinis columnis incumbunt deinde tribunal in summo loco hemicycli serma media testudini sive ambulationi respondens, ubi cathedra Ponti scalis editior erigitur Tribunali nomen adhue apud Romanos viget, qui sinuatam templi a fidem derivata voce tribunam Vocant. V. Nonnulla itidem sacrae veterum aedes aliter basilicae appellatae sint, non vero ecclesiae silvetempla olim quippe Cliristiani illas martyribus, qui pro Glitillo alii fuerant, in eorum memoriam
erigere consueverunt, qua idcirco memorias se a
basilicas nuncupabant, etsi juxta basilicarum se mam exstructa non essent. Hujuscemodi voeabulo satis compertum erat di 1crimen primum sacrarum aedium, quae colem dicta sunt, ubi, ut seribit Cardinalis Bellarminus libro tertio capite quarto de cultu Sanctorum tomo primo, sacramentorum administrationis , necnon verbi Dei praedicatio sis exercitium tantum patere let; deinde etiam templorum, quae sacrificii duntaxat oblationi exercendae conclitae sunt Basilicas enim apud priscos fideles nequaquam sacris hujusmodi ministeriis exstniendi mos erat, nanque, ut ex divo Isidoro constat, rogum palatia dicebantur quoque basilicae, quarum nomen postea martyrum aedibus commune evasit ruerum insigniori eorundem sepulcrorum ornamen to ibique reconvita colentium reliquias commo-
249쪽
111 DE BAsILIccsANcri CLEMENTIs ditati eligebantur; quod lane liquet ex pluribus conciliorum, anctorumque patrum testimoniis, de praesertim ex concilio Gangrensi canone vice simo, atque ex epistola ibidem ad episcopos Ar meniae, necnon ex concilio Cabilonensi canone
VI. Sanctus Augustinus in libro primo contra Maximum, Se in sermone tertio contra Arianos luculeriter citatur templi erectionem ultum esse 1atria soli Deo debitum : idemque libro octavo de civitate Dei templum cum altari, aerificio conjungit, docens cui debetur templum, debeti altare kacrificium, de cui debetur altareue saetificium deberi similiter Si templum; necnon memorias recte martyribus aedificari Uerum praecipue o eum libri vicesimiseeundi item de civitate Dei digniorem meret notam, ubi sanctus doctor Nor
ait martyribus nostris non templa sicut iis,
sed nemoria sciat hominibus , quorum apud Detim civiunt spiritus fabricamus nusquam vocat Augustinus templa martyrum, sed pasIim basilicas
martyrum, ac memorias martyrum, quod etiam
apud plures alio Latinos patres, praecipue apud Hieronymum in libro contra Vigilantium, apud Paullinum de natali sancti Felieis euiquam licet
VLI. Exliis deinde infertur eorum omnium explicatio , quae superius tradita fiunt, nempe mo
250쪽
LI aER II. Ap υ I. Isrem invaluisse apud Christianos non minus Graecos quam Latinos ut aedes sacrae templa, & basilicae promiscue dicerentur, quin, ecclesiae, quia scillaetdivella nomina ex multiplici fine, quo exstruebantur, obtinuerunt Attamen usiuvenit recentioribus etiam iaculis in stricto sensa basilicae vocem non ut pari, illam idcirco tum templis quum ecclesiis praesertim amplioribus tribuendo , licet nonnisi martyrum aedibus frequentius conveniat idqu
potissimurn apud fideles invaliut, quia illas plet que , in tradunt antiqui patres Ambrosius, Hieronymus. Se Augustinus penes Iohannem Bonam cardinalem in libro primo rerum liturgi carum capite undevicesimo, in locis aedificabant bialiqua martyris memoria recolebatur. Religiose hujus consuetudinis exilibet documentum nostr sancti Clementis basiliea, quam ibi aedificarunt ubi vivens beatissimus Pontifex habitaverat, eju&que fuerat paterna domus. Et apud sanctos patres, ac vetera ecclesia concilia tanta aestimationis Seponderis fisi sacer hujusmodi pristorum fidelium usus, ut ecclesiastica sanctione ejus restitutio decreta sit a concilio Carthaginensi quinto canone decimoquarto, ubi sancta synodus vetat, ne ulli martyri ardes aediscetur, nisi in loco sit aut eo pus, aut alique certe reliquiae, aut origo alicujus