De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

221쪽

a 8 Dari Cttuam PapA ET MARTYM, que ipsiam pulcherrimam porticum, quae est an is te, levavit, M sicut cernitur, in tumbam fabria, cavit,i primo operi conjunxit anno millesimois centesimo septuagesimosexto unde sic est velifi-

is catum: . simois mc templum primo Ludovicus construxit abis Abbas quod clare Leonas cupiens renovare, si Cum voto magno Domini fundavit in anno, Milleno seno cent o sepdua gemo.Quocirca satis constat Berardo superstite ex tris portis, quas sculpturis apparentibus Leonas decoravit, aeneam, quam descripsimus, fabricitam fuisse, necnon de cetera ejusdem basticae monumenta Lemnatem curasse, quum scilicet totam basilicam, ut Chronographus notat, vere mirifico evi sexpensis coeperat renovare id etiam monet L natis simulacrum basilica exemplar prae manibus ferens, atque indicaut super ostium infripta Le

nina carmini, quae omnia Leonatem totius basilicae alterum conditorem signincant. Siqua tamen ante Leonatem his antiquiora sepetam monument . ,

quae sancti Clementis ibi exsistentiam suadeant, ut sorte est prope altare sepulcralis inscriptio, quum fancti clementis tantum, vel sancti limentis

martyris, nunquam vero Pontificis memorianae, praeserant, nedum in contrarium non urgent, quin potius pra 'missa confirmant. Quid autem in urna

222쪽

Lix et L A pu XUL 18sex alabastro hodie servetur, mihi prorsus ignotum est, nisi revera alterius sancti Clementis reliquias

conditas esse putem.

VI. Piscariens itaque hujus basilica monumentorum prodita aetate, satis inde omne corruit

argumentum, quo corporis sancti Clamentis Papae ibidem exsistentia probatur. Quin immo Rhellus in cimo sexto Italia sacra licet historiam tund tionis monasterii publicam secerit, ibique meum basilicae ostium descripserit, nihilominus de exsistentia saeri corporis ambigens, quum Romae ha ctenus servari nosset, olim tantum illud, e partem ejus in Piscariensi basilica tradidit quievisse; quod sane difficultatis periculum, etsi rem ulteriori examine non discusserit, paullo tamen vir doctus peripectum habuit. De Petro enim Teatino epuicopo sermonem agens is Quo fortasse inquit

si vel alio ejus si iccetare celebre monasterium amis et Clementis Papae, Martyris in Aprutina .ri provincia juxta fluminis Piscarii decursum ex is structum est a Ludovico II Imperatore S abis eodem flumine denominatum, mas auriensese aliquando dictum, ubi corpus, e saltim parsis tarporis sancti Clementis Pape ab Hadria-

is no II eidem Imperatori dono datiam bono ceis requievit. Id quoque agnovit Christianus L pus in Scholio ad caput vicesimumsecundum de Praescriptionibus Tertulliani, ubi ait se Palamia

Aa vet

223쪽

18 S. CLEMENTE Ap ET MARTYLgvet antiquum chronicum Plicatiensis monaste se rit: se enim habuit corpus sancti Clementis, , de hujus antiquissima theca habebat aureis lite si is inscriptum: Hie jacet sanctus Clemens ΛαVerum s praefati auctores sancti Clementis Papae corpus, vel ejus partem olim in Piseisiensi basili ea

quievitis tradiderunt, ego tamen nec corpus nec partem unquam conditam fuisse contendo. VII. AtDe ut cum Baronio ad annum, sexcentesimumquartum animae Trajani fabulae consutationem absolvente discussioni huic finem imponam, cum quo illam aggressus sui, haec adde, da duxi: Abeant igitur aua commenta sepelian

turque aeteruo silentio , data venia iis, qui tiod factum acceperunt eterum putantes, de eo scripseriant. Sit itaque tandem possitiminio erita re

dita sua fulgens integritate ae sinceritate, maturaque consistat , nec amplius sorica eritis hujusmodi labefaeietti ineptiis. Deinde ad rem prosequitur: Vidisti quidem quis Letabus ae fria

molis nisatiar res tanta fabellis traducaturiandique mendaciis soria tanti momenti, quae quum nullos gravi fidei teste habeat, prudens

quisque facile judica erit esse oblivione delendam , damnandamque silentio, quae probatione destituitur, mendaciis scatet, me saltem terisimili L qtia nititur resectura, neque ullo sabili funda

ment subsissit.

224쪽

A feruntur re coronide argumenta, in auctorum testimonia, quibus sancti Clementis Papae Martyris corpus ejus Romane baselice etiamnum adjudisatur. INDICAT saneti l mentis Papae, Martyris

corpore ab inani, eo menticia translatione intainsulam istariae, ibidemque exsistentia, quam fab Iosis traditionibus e tab latio Casauriensi Iohannes Berardus ediderat, hinc sequitur, nunquam n te mitia temporis serie ab Hadriani II aetate in Romana eius nomini sacra basilica adhuc requiescere. ubi illud primum Chersona tran latum sanctus Cyrillus deposuit . Verum ne qui quod scripsi ad vim ruandum Romanae urbi adeo pretiosum ac venera bile pignus animo haud aeouo accipiat, idcirco judicium meum lubens eruditorum omnium censurae subjici, tamen probe teneo neminem cordatum ac sanae mentis virum , me levis ea uilae vindiciasse ilia dicturum, eamque utili argumentorum, munimento vindieavisse.

225쪽

188 DE S. CLEMEMTE PAPA ET MARTYMII. Mox ut nonnulla proferam testimonia quae Romae sancti Clementi Papae corpus constanti fide etiamnum tribuunt , primo occurrit vetus, nunquam interposita plurium iaculorurn traditio, publico vocis imae suadente QSagio, quae sati seperque illud Romanae basiliear adludi cat hic tamen opponi haud recte valet, ista

riensem etiam ecclesiam suam te aeque veterem defaero corpore traditionem producere, namque observata illius origine, quam prorsus illegitimania atque suppositiciam agnovi. illico omnis de qua

que ejus labitur fides. Quantam itaque auctoritatem apud cordatissimos quosque antiqua haec ecclesiarum traditi imper easdem Sanctorum reliquias inter se controversantium obtinere debeat, perdocte scribit Johannes Ferrandus in libro secundo capite primo articulo tertio, qui singula rei momenta perpendit. Priscam scilicet ecclesia totius traditionem ad fidei firmamenti valentissimam

esse, atque adeo omni demonstratione potentiorem evidentioremque apud omnes in comperto est:

cujus consuetudo inquit Tertullianus in libro decorona militis capite quarto conmmatrix, ct με est obseriatrix nec quisquam auctore Ba silio in libro de Spiritu sancto capite vicesimose timo illi, qui mel mediocriter in ecclesie jure mersatus sit eout radixerit si enim quascripta non sunt, sed moribus tantum in onsuetudine

226쪽

retinemur, tanquam magni nominis non sint.

rejicere aggrediamur, imprudente ipsis euangelii

partibus Decipuis damnum adferemur. Hactenus sanctus Basilius, cujus auctoritate usius sanctus hannes Damascenus in oratione prima de cultu sanctarum imaginum unde enim obii est Ἀο- tua Ca arte locus, tinde sepuisum vite nonne quia parentes uos ea non scriptis, sed voce sutilis etatibus Aeserunsi Haec de alia pluribus pergit dicere doctissimus pater, quibus tanquam

amentatis telis vesanam Iconoctastarum haeresim potenter configit. Idem de singularum ecclesiarum perantiquis traditionibus censendum est, ac propima de constanti illa, quae uno hominum ore Ronrue viget sancti Clementis Papa S Martyris. corpus in basilica ejus nomini dicata requiescere: quamobrem cum Chrysostomo homilia quarta ita epistolam secundam Paulli ad Thessalonicenses dicendum videtur: νaditio es, nihil querar an plius. Vix enim hodie it dolet Ferrandus' ulla invenitur ecclasia, quae Sanctorum reliquias, quibus insignitur, traditione potius, quam scripto nota tueatur, quod sane antiquorum temporum iniquitas fuit. Ita etiam a neruit Dominicus Anfbssius in se tractatu de sacris reliquiis S. vicesimoseeundo Jobi, Tobiae, aliorumque Coelitum exuvias in ardeiancti Johannis in burgo Ticini adservari ex is, Caic fancte Papissis ecclesie traditione.

Verum

227쪽

is, i S. CLEMsNTE PAM ET A TYREIII. Uerum corporis sancti Iementis Papa 3 Martyris Roma exsistentia nedum sola ac ve teri traditione sulcitur, sed etiam monumento rum scriptorumque fide confirmatur. Et quo ad monumenta basilicae, quae suppositiciae translationis aevo posteriora sunt, & potius fabulo inventionis aequalia, sat est ut exhibeam duo hare vetustissima carmina infronte marmorei septi Langobardico Mantiquo charactere ac rudimetro seorsim descriptar

QUEM DIU CLLMIT, nunc ego corde precor.

quae duo carmina optime stant loco testis eoaevi, atque, ut mea sert opinio 1 Achatis ΙΙ. aetatem praeserunt, quo sedente marmoreum illud septum restauratum fuisse sequenti libro erit obterrandum Necnon inter monumenta, quae sancti Clementis Papa reliquias in Romana ejus basilica requiescere probant, recensenda itidem sent antiqua plures

ejusdem tincti Pontificis imagines, &praesertim illa

ostiolo consessionis hamens, ubi sacrum corpus servatur, nuper novis coloribus eum altera ex ad veris sancti episcopi de martyris Ignatii ornata , cum Uz

teri epigraphe: Impius insano re mersit in aquore Caesar, His positis aris, nunc pia Roma colit. Unde

228쪽

LIaxa L CApυ XVII. Is 1 Unde et ibit errandus in libro itidem seeundo capite primo articulo sexto Denique tilterius imferos inter duas eccum de posse ne earundem numero reliquiarum interesseris controve si ,

jura fecundum illam fieri possa sententiam , quae letustiores picturas in antiquiora simulacra ab episcopo rite approbata simul in pluribus ante

feculis consertiata steterint Argumentiam enim non mediocre si saeras Coelisum reliquias, ad quarum trica memorias: hujusmodi victae v libri Ue fuerint imagines, veras a germanas esse , eas vero suppositistas et adulterinas merito posse haberi Denique prosequitur Nemo est bominum , qui eat inficias titulorum , epigramm tuna, elogiorumqti scriptionibus adbiberi soleresidem, a pictiare saeraptim aedium parietibus ap- pietae sunt, genus aliquod feriptionis Quapro Pter Iohannes presbyter ita seeunda Nicaena synodo Actione cruarta Noua emantur inquit

εἰ res scripturis sed quisquid scriptura dieit,

id demonstrant ita ut sint ortore earum , queferipta suu . Et post eum Ammoti episcopus

Theodosiu in eadem synodo isse sanctae ait.

atque colen e imagines, picturae, in materiales feriptiones, atque u a , ad nostram doctrinam, in aemulationem 'frmam scripta confissum Igitur Romanae hujus basilica mon mentorum explorata fide, illorumque Piscvvensis.

229쪽

191 DOS CLEM in P pcet Minetrigiam prodito originis vitio, ei merito sancti tae mentis corpus adjudicatur. IV. Horum desectus, siquis seret, unanimi plurium scriptorum sensi iuppletur, qui Romae sancti Pontineis corpus perspicuo vendicant testimonio, quod nonnisi ex antiquissimis ac probatis

monumentiς didicerunt. Inter quos primum obtinet locum martyrologium Romanum ad distria vicesimamtertiam Novembris , ubi, ut aperius traditum est, haec habet se Cusus CORUM deinde

ri Romam translatum, IN ASILICA L AE DIU N- TE NUS NOMINI pDERAT ExsouCTA, RECONDITUM

, Esr; nemo ad decimamseptimam Decembris, ubi de translatione corporis sanciti Unati martyris Romam agit: si Curius reliquiae inquit rursus, Romam translatae sunt, in ecclesia sancti, Clementis UNA UM CORPORE BIATISSIMI PAPAE, ET MARTYRIs imma cum veneratione reconis ditae sunt. U. Verumtamen alii auctores accedunt, qui idipse luculentius testantur probant. Petr S de Natalibus in catalogo Sanctorum libro decimo tapite nonagesimooctavo haec scribit se Tempore, Nicola Papa I. okpuscipis i a sincto Cyrillo is clavorum episcopo inde ablatum, de Romam, delatum IN ECCLEsta Mus NOMINE FABRICATA RIM, CONDITUM EST , Et Rh iEsca miraculis cla-

, rens. Huic sui tragatur sanctus Antoninus in suo

230쪽

L13t M. CAsu XUII. 193 chronico parte prima titulo septimo capite secuniado, his verbis is Quidam sacerdos nomine hi , lippus missus a Nicolao Papa ad pmdicandum, quibusdam nationibus quum pervenisset adparsi te illas, e diligenter inquireret de hoc comis ore, is inhabitatoribus nesciretur, oratio-o nibus propter hoc a clero de populo factis , reum is latus est ei Ioeus, cinde eductum, Romam

is deportari fecit, ET IN ECCLEII suo NoΜINE IN TITULATA REQυIEs IT. Adstipulantur itidem Cardinalis Baronii ad annum octingentesimum sexagesimiainseptimum, qui Petrum in catalogo laudat,

Pompei Ugonii in libro stationum Urbis de ee cles cancti Clementis, Octavit Pancitoli de thesauris Urbis absconditis, Iohannis Baptista Rossi in libello eIypei castitatis , aliorumque recentiorum testimonii, necnon viri doctissimi Bernardi Montamconii e congregatione sancti Mauri monachi in suo diario Italieo paueis ab hinc annis in lucem emita capite nono, qui omnes fancti Clementis Papae de Martyris corpus adliue in Romana ejus hasilica requiescere, de pridem requievisse uno ore

confirmant.

VI. Quibus licet satis legitimam hanc plurium feeulorum traditionem adit ruentibus, alio tum tamen praesidium postulandum censet, ac propterea Vaticanam adivi bibliothecam , quam me obsectante, primus ejus praesectus vir clarissimus B ac