De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

361쪽

cum hoc epigrammatae latine reddidit apud Millinum uir doctissimus Iosephus Maria Saaresius episcopus Vasionensis: Inter niciis amici tisicio stimi Doctrinam sacram, qui probe attigerat, corpus onclusum est, in intra eream, Uti mandatis amicis, untu bi tumulus tenet

Fonte

362쪽

Lihil II. Apur IX. ii Fonte i forti A depiade, genere Fbem, ut misit annis quadragintatribus M Ubus duobus, diebus vigintiqMinquetaboris septem. Egnatis Trisve eo,

Memoria gratia. XXVII. Desideranturis terea tres ali elatinae instriptiones, quas tollere antiqua plures recentesque basilicae restaurationes facile potuerunt.

Harum vetustior fuit Anastasii sub P, ehulo I

Pontifice cardinalis basilicae olim reparatori , ubi tumulum habuit, cui haec lucisa haerebant carmina apud Ciaeonium in vita Paschalis vulgata: Is functe para Clemens tua templa notavit, Cujus inio tumulo uisis umbra jacent. Moribus egregiis , re iis presbter Lisbis sit, Anastasius nomine dictus erat Vita docens studiumque tum , is remigionis Conspicuum meriti, ciebat eum Hunc quicunqtie legis tumulum, memor e legendo

Disere, Nate Dei fias ieris ei. Altera fuit Iohannis Stephani Ferreri ab Alexaniadio I. in eardinalium collegium didicti, cujus corpus antequam Biellam Vercelliensis dioeeesis

363쪽

3,1 Da BasILICA ANCTI CLEMENTis oppidum deportaretur, in basilica sancti Clemen tis temporarium sepulcrum obtinuit cum hae epi graphe: D. o. M. Iobanni Stepbano Ferrerio Sanctorum Sergii Baeebi Pres, ter carrinali Tononiensi,

Viro sanctitate, Doctrinaque insigni.

Vixit annos I. Menses v. Obiit ann. M D X.

III Nonas Octobris fuli II Ponti e maximo. Postrema, recentior incentii Laurei cardinalis laudum compendium erat, quam iaconius in ejus vita exscriptam liabet a Christophoro Laureo Perusino episcopo ejus assini in argumentum grat1 animi positam , quamque ad optimi cardinalis decus publici literis consignandum, ejusdemque praeclaras animi dotes, quibus mirabiliter enituit evulganda lii iterum subnectere operis institutioni consonum puto:

364쪽

Lias II. CAPυ IX. 3, Vincentio Laureo Nil opbo, poetae, Oratori latine in grece loquerulisimo, Omnique mirtutum Ae eiviilitatum genere Summis principibus probatissimo, Ruem Gregorius XIII. Boncompagnus Anno a Iulianis mensibus

Contractis altero Ad bonorem purpura fam sexagenarium Evexit. Obit deeennio post trabeam immortalitatis Teatiorem nactus, Rblicta haerede Sodalitate Ministrantium infirmis. Chγsophorus Laureus

2 vestensii Disopus Perusinus Non longa serie assis propivi

Patrono beneficentisimo, eque initiationis arbitro, kuem est legatum in Angliam

Pi V. missum Es sequutus Multis eum Iaremis posuit

365쪽

3a DE BASILICA ANCTI CLEMENTIs Alii demum plura inscriptionum fragmenta pamsi in basilica humi defixa observavi, quae sedula opera collegii illinus, sed quia in nullum eva dunt ornamentum , ideo illa exscribenda nonia

- xxviII. Verum quis sueti apud antiqum

harum minotum navium in basiilicis usus, palam faciunt auctores de sacris ritibus scribentes. Olim in illi distincta suisse Laeella ea oratoria ad secretius, si luberet, orandum tradit Paullinus in sepe- memorata epistola ad Severum ubi etiam altaria erant, sub quibus martyrum corpora humari solebant. Veterum hujus consuetudinis testis est ctus Ambrosius in epistola tricesimatertia ad Marcellam sororem. Hoc tamen non satis arguit plura ideo in bassilie si hi Clementis sitis altaria, a iaquum unum tantum in sanctuario exstructum putaverim, nullum prorsus de aliis singulare monumentum exploratum habui, nullaque aliorum martyrum corpora, super quibus erigi cons veram, ibidem antiquitus deposita suisse cognovi a praeter quae deinde post vetustiora secularib sepulcro donata suerunt. aum ergo vetere Christianorum basilica omnem quantum licebatIerosolymitani templi similitudinem Fese ferrent, sicut millo distincti loco erant sacerdotes a populo, cui ita mulieribus, atque a nuptis Virgiae , taeodem sere ordine in hisce Claristianorum basilic1ς,

quum

366쪽

L1xxx II CAPu IX. 321 quum saeti conventus peragerentur, fuisse fideles, invicem locorum divisione sejunctos luculenter testatur sinistus Hieronymus in Catalogo scriptorum ecclesiasticorum de Philone. Locum autem pro viris Sc locum pro se ais gemina hine inde seorsim fuisse basilicarum porticus sue minores naves, liber secundus Constitutionum apostolie tum capite sexagesimo primo his verbis nunciat: scopus una cum elemo ad utrunque latus suo sedeat, ex altera celsae parte viri, ex altera mulieres. Idemque confirmat Procopius de aedificiis Iustiniani Imperatoris in oratione primata. 2Sunt e ait utrinque porticus, qua rastigiata

testudo es aurum venusiant, barum una viros orantes, altera mulieres admittit, alias nulla red erentes. Necnon praeter antiquos patres re gorium Nazianzenum, Augustinum, aliosque i1

notavit Amalatius de ecclesiasticis ossiciis libro tertio capite secundo, ibique musticam profert rationem, quare viri ab australi latere,, feminae a boreali in ecclesiis consisterent Ut ostendatur

inquit per fortiorem Oxum simiores sanctos semper constitui in majoribus tentationibus aestus bufus mundi, in per fragiliorem sexum insimmiores sanctos. In hisce sexuum separationibus utraque ex parte ordines servabantur poenitentium& participantium , quibus ex parte feminarum, adiungebantur faene virgines a nuptis loco distin .

367쪽

3 26D BAstar L ANCTI Caut risctae 1d intimam usque stationem sanctuario proximam accedentes, sicut ex parte virorum intima occupabant monachi, quos olim proprias ecclesias noti habuisse reserunt auctor Hierarchiae ecclesia sticae, sanctus Ambrosius in epistola ad virginem lapsam. Quin etiam intra presbyterii cancellos senatorium erat ad austrum, ubi senatoresse viri optimates consistebant, atque ex adversia parte matronarum nobiliorumque mulierum statio

collocabatur.

XXIX. Lubet hic praeterea ceream ichnographicam basilicae tabulam ob oculos ponere , ejusque singulas partes hactenus descriptas breviter

explicare.

Itaque litera majoris inserius excisi pro- columnis ustentatam. Liter B est anu post prothyrum. Porticus ante coenobium cum senis eo lumnis. Scalae per quas in coenobium ascenditur. Atrium sive impluvium. Est ingressus in porticum ante basilicam. Est ipsa portieus cum quatuor columnis. H Campanaria turris.

Majores deinde alia litem superius in tabula exsculpta id significant:

370쪽

L 1lla II CAPUT IN. 4 327 nimirum est Altare majus cum ciborio. Cathedra episcopalis. Consessus presbyterorum se abside. Presbyterium a pra fato consessu ita dia

ctum

E Sanctuarium sive area inter duos majores

arcus.

Septum marmoreum sanctuarii ad septen

trioncm

G Septum marmoreum ejusdem sanctuarii

, austrum.

H Caneelli sanctuarii. Ostium cancellorum ita medio. Gradus fanctuarii liine de illine dispositi M Chorus marmoreus peribolo septus. Ostium chori .. Ambo marmoreus in parte australi. Ambo alius in parti aquilonati. Senatorium in parte australi. Septum apideum senatorii. ostium senatorii. Matronaeum a parte aquilonari. Septum lapideum at Tonaei .. Ostium matronaei. Hinc aliae minores litera id explicant: scilicet est Navi basilica ad austrum. Aula basilicae. Navis