De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

51쪽

14 D S. CLIMENT PAM ET MARTYκε mentis consentaneum esse probat Ros.eidus, ubi

legitur lilia etiam sepultus es in Graecia; quem

locum Baronius, ut praemismus, tanquam mendo

sem expunxit at sanum essem os eidus defendit, qui vel inde patet, quod Marius Niger geographsiae peritissimus asserit adhuc hodierna tempestate Leuia eam mulam vulgo vocari Gmetiariam , quod parum abit ab Anastasii Graecia, apud quem Drte etiam Graeeiaria legendum quis divinaverit, ideo Graecia, vel Graeciaria fortasus dicta, quia Tauriea Cheri eus, ubi sita est, test e Ammiano Mareellino libro vicesmosecundo, plena sit coloniarum Graec rum. Preterea hanc insistam Leucam filiae ex eo itidem arguit, quia exsiliis aptissima atque deserta; unde Arrianus in Periplo Ponti Euxini Infuti hae inquit deseria si ab hominibus. Necnon Ammianus Marcellinus loco citato: In hae Taurisa stillare Chersoneso insula Leuesne babitatoribustilli, Aebilli est dedicata. Et demum hanc putat, quia tota mosa ins rupibus ardua, ut pinet Acta, notat Festus Avienus in orbis terrae descriptione: Cedit in antra finia rupes, ubi saxa debis ne Molibus exesis in curto fornice pendent. Atque hare Ros*eidus de loco exsilia Clementis Pa-i lectionem stabiliendam S explicandain. tibi reneava saxa, XIV. serum quiseunque fuerit locus, in quo

52쪽

LIAE I. CL Pu I. assenstus Praesul exsulabat, Trajanus Imperator, ut in illum, quem ita adeo remotas orbis partes amand verat, novam malorum tempestatem concitaret,

nonnisi ea praecelsi caussa, quod inelyti ibidem editi miraculi virtute, tum etiam euangelica prae- dieatione omnem fere illam provinciam ad Christi religionem perduxisset. Quamobrem missus iulue Aufidianus ' praeses, postquam plurimos Christianos multiplici tormentorum genere necavit, quain omnes hilari vestu ad martyrium accedere spexisset, ingenti eorum numem parcem, Clementem in medium maris duci, de anchora collo alligata in profundum demergi jussit, ne Christiani corpus ejus auferre possent, bc sicut aliorum martyrum eo

pora, Venerati.

XV. Quum tota interim adstantium Fidelium multitudo demersum sanctissimum Ponti fleem tristi

animo iugeret in litore, Cornelius, εe Phoebus ejus discipuli hortati sunt unanimes ad humiles in Deum preces etandendas, ut invictissimi Martyris reliquias divinitus patefaceret orante autem populo, eo sestim mare, suffragante divina virtutis opera, ad tria milliaria recessit eu eo illi accedentes ange-Mo ministerio marmoream aediculam in modum tempti in medio maris exstructam, & lapideam intus illam, ubi Martyris corpus reconditum erat, ac iuxta illud anchoram, qua merius fuerat, invenerunt quod adeo insigne prodigium omni isees

53쪽

1 DL A cxxigina PapA4 M a Trigrum memoria celebrandum per annos plusquam biscentum praestitum suisse ejus natali die, neenon septem succedentibus diebus, quibus securus patebat astitus ipsiuς sepulcrum adeuntibus Gregorius Turonensis de gloria martyrum capite tricesimosexto, Petrus de Natalibus, ceterique laudati auctore t

stantur.

XVI. Praefuit ergo beatissimus Clemens in

Apostolie sede annos novem e menses sex, vel ut alii putant, menses duos de dies quatuor, vel etiam ut alii, undecim&dies duodecim, temporibus D mitiani, Nervi , Traiani Imperatorum, cujus imperii anno tertio, reparatae salutis centesmoeecundo martyrium consummavit. Ab ecclesia Romana natalis ejus die vicesimatertia Novembrisacinorifiee colitur, qua scilicet, ut Anastasius admonet, martyrii lauream obtinuit. Id quoque observant Mom-britius, de auctor codicis Barberina bibliothecae, qui Gracorum Menologiis adhaerentes, in seque tem diem vicesimamquartam Novembris hanc ipsam martyrii fanosti Clementis transferunt sellemnitatem ordinationes duas mense Decembri h buit sanctus Ponti x, quibus episcopos quindecim, presbyteros decem, de diaconos duos ad faera obeum da ministeria assumst. XUII. aerunt plura de miraculis ad ejus eorpus editis Acta; illud tamen clariori nota dignum, quod etiam a sancto martyre Ephraam Chersonis

54쪽

episcopo qui Clementi apostoli nomen tribuit in

sua narratione apud Surium post ejus vitam, necnoua sancto Gregorio Turonensi, aliisque probatae fidei

auctoribus et perenni memoriae commendatum.

Narrati hi parentum incuria relictum fuisse aliquam do in aedicula puerum quendam , qui annui prodigii ignarus toto unius anni spatio ibidem vixit incolumis. tium enim mare fluctus fiuos ad deserta limina

de more revocasIet, relictum adolescentem omnium opinione pro defuncto habitum lugebant parentes; anno vero sequenti Lancti Clementis festivo die recedens mare vivum puerum oculis, desiderio genitorum restituit . umillustri miraculo permoti fideles, e toti ibe peregrinationes ad Clementis sepulcrum obibant. XVIII. Inter suos Clementem adnumerari contendunt mani prorsias conatu Canonici Regu- Iares alii inter salictos Carmelitas levi pariter traditione eundem referunt. Velitrensem episcopum a

ctores bene de urbe illa meriti faciunt nominis fior iaste similitudine decepti, qua dulci nimis dilectione in patriam ducti, id ut historicae veritatis monumen tum prodidere. Alii demum inter episcopos CaI ritanae eccisia primum fuisse Clementem ab ipsis me apostolis illi praepositum scribunt, teste Dan eiseo Fara de rebus Sardinia in libro primo quibus eadem consionat responsio, alium scilicet a Pontifire Clementem fuisse plures nanque Clementis nomia ne

55쪽

is DEI. CL MENra PAPA ET MARTYREne episcopos tum martyres quum conses istes in suo libro de Clementibus Oldoinus collagit propterea

ab hae multiplici nominum similitudine tot serte

scriptorum errores exorti fiant.

XIX. Cujusdam tamen Clamenti Sardorum episcopi meminit Godefridus Hetisthenius ad diem vicessimamseeundam Aprilis in Actis fanca: rum pellis, Lucii QClementis ex Menologio Sirleti, cujus sunt verba Clemens qui ex Genlrbus

conversur factus est episcopus Sardorum, additque

Sardorum urbem in Lydia Asiae regione sit tam esse quam memorat Johannes in Apocalypsi,declamentem hune inter septuaginta Christi discipulos referri. Atque ex alio catalogo haec habet Clemens primus ex Gentibus credens episcopus Sardicae, quem perperam Romanum Pontificem lectum suisse nonnulli dixerunt, ut idem Heasthenius animadvertit.

Quapropter Oldoinus alium ab illo Sardorum facit Sardicar episcopum, quae urbs est in Thracia in Mysiae superiori eonfinio, ubi subIulibet Pontifice anno trigentesimo quadragesimoseptimo Synodus habita Bit. Hinc quicquid Petrus Suberius in parte septima de cultu vineae Domini capite tertio, de Johannes Chappius in catalogo discipulorum Christi parte quarta the auri sacerdotum adversus contenderint heredibile est primos illos auctores qui Calaritanum episeopum in Sardinia Lanctum Pontificem Clamentem scripserunt , id nominis

56쪽

smilitudine cum Clemente Sardorum, vel Sardicae episcopo elusos, augurantes asseruisse. XX. His omnibus ut reprobandum adnectere lubet quod de Clemente Pontifice reperi in antiquo MS Graecorum Menologio apud Uglieu Ium ex attean bibliotheca in om sexto Italiae facta vulgato, quod ante annum nonagessimum octogesimum quartum jussi Basilii junioris Imperatoris Constantinopolitani conscriptum idem, hellus observat. Rus exordium est is Septimois kalendas Decembris , certamen sancti fac is martyris Clementis episcopi Romani. Deinde prosequitur is Clemens sapientissimus apostolori rum discipulus, succestar, naufragio, flucti bus aliquando creptus, . cum Petro apostolo congrestiis, ab eo Christi veritatem edoctus est,

quum jam gentiLium scientiam teneret laeuania, gelii praeco, praesicriptorum postia horum 1 cri-- ptor episcopus Romanus factus, a Domitiano, Imperatore male mulctatus, in Ancyram Galatiae relegatus, ubi pariete inclusus, obstructa lapidibus is anua, atque legumine tantum sustentatus, in si hoc squaliore luctuque excessit e vita. Cujus, pretiosa reliquiae ab idololatri in prosundum, proje M in litus, ut fideles reserunt, ejecta sunt in hunc usque diem miraculatum celebritate in signes. Haec habet Menologium apud Ughellum

ex codice Vaticano . Uerumenimvero quantam au

57쪽

1 DE S. CLEMENTE PAP ET MARTYLLctoritatis, fidei vim id mereatur, neminem profecto latet, qui Sanct orum callet historias, ae modict.

licet instructus Clementis Ancyrani episeopi non ignorat passionem, & quam disterat Clementi R mani martyrium ab illo Ancyran longe durissimo;

in quem unum omnia, quae barbara feritas excogiatare potuit tormentorum instrument martyrio prae

fides adhibuerunt: quorum deinde, constans de inviactus virtute,subacta crudelitate, insignior palma donatus est, cinter martyrum clari imos faetis fastis adscriptum veneramur. Ibi autem in Menologio, ut ex dictis satis apparet, quot verba fere tot menda sunt, ingensque plurium errorum congeries. Co fundit nanque Ancyram Clementis alterius epistopalem sedem cum Chersona Pontificis Clementix exsilii loco confundit Domitianum nomine Diocletiani Caesaris Galatiar vicarium, quo praeside Clemens Ancyranus pati coepit, cum Trajano Imperatore domessionem sancti Pontificis in mare obscure distinguit, atque alia mendose tradit, quae eordato euique catis perspecta sunt.

58쪽

De scriptis , que sancti Clementis atrieta Martyris uomine cireun- feruntur. NsTITUTI peris ratio

postulat, ut de scriptis finetis sulis nomine vulgatis vicouam paullo subjiciam Pluta sertur scripsisse doctissimus Pontifex , sedeatur de illis enim multiplex inter auctores agitatur opinio, quam omnes descriptoribus ecclesi sticis disserente tum antiqui quum recentiores e pendunt. Omnia quaecumue sint post alias eorum

editiones publici juris seeit Parisiis anno ultra millesimum sexcentesimo septuagesimosecundo Iohannes Baptista Cotelerius secius Sorbonicus inter opera sanctorum Patrum, qui temporibus apostolicis floruerunt , adiectis singillatim notationibus, et rumque scriptorum testimoniis, qui de Ilis eum laude meminerunt, eaque dissus eruditione illustravit, in duas partes distribuit; in quarum

prima continentur: Dus

59쪽

, DEI. CLEMENTE PAPA ET MARTYRIDuae ad Grinibiis episeole. Constitutionum Apostoliearum tibν octo. canone Apsolorum octogintaquinque. Recognitionum libri decem.

Liber de Clementinis, ubi pro stat epistola adfacobum fratrem Domini, necnon altera Petri ad lacobiam cum ejus Comesatione. Atque in parte siccunda:

itome Cismentina, quibus omnibus sit Apostolisam iturgiam adjiciunt. II. Ex his, quae sub Clementi nomine circunseruntur scriptis, solae pro veris, genuinis duae ad Corinthios epistolae habentur, prior quidem indubitata, ab omnibus accepta, posterior quoque

certo genuina, etsi non ab omnibus probat . Sanctus Hieronymus in Catalogo striptorum ecclesiasticorum de priori sic ait Seripsit Clemens expersona ecclesiae ad ce iam Corinthioriam malae titialem pistolam, que in nonnullis Dei publice ligitur. De posterior ibidem meminit sanctus Doctor Ilis verbis: Fertur in secunda ejus nomine epistola, qua a teribus reprobatur quam licet Hieronymus, de ante illum Eusebius ab antiquis reprobatam dixerint, ideo reprobatam dixerunt, quia non aeque ac priorem acceptam, de ideo non aeque acceptam,

quia a plerisque ignoratam , sive in dubium vocatam, ac propterea ab aliis silentio praetermissam.

60쪽

LIll Ep. I. Ap υ II. 13 Illam plane Clementis genuinum opus exse luculeato examine probat Cotelerius in suis notationibus, eandemque, licet posterior vulgari siensii appelletur, tamen ante priorem scriptam fuisse animadvertis. Hae Clementis epistola ad recentiora ferme tempora tu oblivione sepultae acuerant, donec anu salutis sexcentesimo tricesimo tertio si pramillesimum, ut notant Philippus Labbeiis in omo primo de scriptoribus ecclesiasticis, e Casmiras Oudinius in supplemento, in Anglia studio Patricii Iunii graece de latine editae sint ex laceris retia quit vetustissimi exemplatis bibliotliecae regis A

glorum.

III. Alias itidem epistolas a Clemente conseriptas innuit Hieronymus in libro primo adversus Iovinianum capite septimo, ubi desipiti tualibus eu-nae his loqueno Ad bosi ait DCtimens scribit epistolas, omnemque pene sermonem de Cirginitatis

puritate contexuit veram an diverse fuerint hujusmodi a praefatis epistolae, ineertum est conjicit tamen Cardinalis Bamnius ad annum nonagesimum-

quintum sancti Epiphani testimonio, qui plures

en eiclycas Clementis epistolas memorat, dum Hieronymus tradit Clementem in seis epistolis omnem pene sermonem de virginitatis puritate contexuisse,

sane compertum fieri, diversas ab iis esse illas, quae hodie titulo Clementis inseripta sunt, in quibus nulla est de virginitate instituta tractatio.