De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

61쪽

a S CLEMENT PAp ET A vis IV. Ad cetera hine Clementis nomine edit scripta quod attinet , Constitutionum libros perperam Clementi Papae adscriptos ibis te, nec ab apostolis unquam profectos Cotelerius observat: licet inter si appositici Clementis opera adnumerentur, haud tamen, ut ait Epiphanius ad haeresim tricesimam , sunt reprobati: Θd si eut aliqua in eis haeretici eodem Epiphataio teste nequiter interpretati sunt, ita etiam, ut canon siecundus sextae Synodi docet, ab eisdem multa fuere corrupta, Mquaedam reipsi ex graecis fontibus Huxisse putat Baronius ad annum centesimumsecundum . Verum quoto alia Christianae ieculo Constitutionum libri lucem primo conspexerint, quem habuerint paren-tzm, quem corruptorem , quibusve in locis fuerint depravati, ambiguum est hoc tantum pro certo

habui primum illorum criptorem post tempora apostolica, de ante Epiphanium vixisse, quum illorum ipse meminerit; sed ata propior illis, vel liuie

fuerit, ignoratur. U. Quoad Canone apostolorum, pro extrema parte Constitutionum haberi, non autem illis postea additos fuisse indka fiatis contextus, series, 5e elausula totius operis . At quomodo a Romana ecclesia quae in eisdem decreta sunt, fuerint recepta, de quae a Gelasio Pontifice ut a Gerypha rej

cta, deque corum numero, de quo plurima inter

antiquos dissensio fuit, eonsule Cardinalem Bar nium

62쪽

Lihi L Ap υ IL 2 3stium, qui sese, perdocte rem agit. VI. Recognitionum libros pseudo-epigraphos itidem esse atque apocryphos recentiorum plures existimant hi multifariam ex toto, de ex partibus vel a Clemente, vel a Petro inscripti sent:

a Clemente Recognitiones Cis mentis Itineraria

G ssa , uigoria, Monica, aliove id genus nomine appellantur a Petro Petri Peris L Itinerarium Hiri Actias, necnon Disputatio Petri cum Appioue Eosdem libros Laeculo ecundo in lucem prodi istuserunt, atque a viro quidem docto compositos filisse , sed philosopho magis ac philologo, quam theologo , 11 excogitandis vero connectendisque fictis narrationibus plane rudi, nec , ut aliquorum opiniosuit, eundem Constitutionum ait lorem habueriant. Plura ibi de Petro , de Clementes ejusque pare 1itibus , Iratribus , deque eorum varii casibus, cum plurima sermonum, dialogorum congerie adferantur, quae omnia, etsi apta aliquos immerito fidem adepta sint, prorsius tamen inter aniles fabii las rejiciuntur. VII. Accedit ad eorum tittili varietatem eorumque fidem minuendam multo majori mo menti diversitas textus ac perversio varie quippe

miseris modis opus hoc distractum, divisium,

interpolatum , auctum , minutum , atque in compendium redactum filii necnon per haereticos primum Ebionaeos, deinde Eunomianos multis insertis.

63쪽

tem tollere labor exstitit tum Rufini Aquilejensis presbyter ejus e me coadiomate in latinum optimi interpretis, quum illius, qui epitomem concinnavit. Omnes Recognitionum libros pererudita analysi perstringit Nicolaus Nourtius in Apparata ad bibliothecam maximam veterum Patram dissertatione undecima, ubi juxta antiquos primum, mox recentiores scriptores eorum auctoritatem expendit.

VIII. Libro Clementinorum, quem Cotelerius e pernobili codice antiquo charactere manu exarato bibliothecae regiae titulo Clementis inseripto in lucem emisit, ea congruunt, quae de Reco gnitionibus explanavi in illo nanque superius scripta de Clemente, ac de Petro collecta siunt, siviginti homiliis seu libris constat, e tribus prologis, ubi plura eadem , quae in Recognitionibus , repe tuntur: adeo in multis similia fiunt Clementina Recognitionibus, ut illa Francise Turriano existimatum sit aliam esse editionem ; nonnulli tamen Petri Periodos a Clementini distinxerunt Inter prologos praeter epistolam Petri ad Iacobum fratrem Domini cum ejus Contestatione , epistola Clamentis ad eundem Iacobum adnum ratur gemina constans versione. Duplex de hac epistola veterum fuit sententia prima Rufini in

ptaefatione ad libros Reeognitionum, qui post illos scriptam putat altera Photii in bibliothera, qui

64쪽

LI AERI CAPUT II. 27 eam esse illius operis dedicationem opinaturi quae autem certior si Coteletius in suis notationibus examinavit, ubi posteriorem amplexus est. IX. De clementina epitome, utpote Recognitionum operis compendium est, nova subjicere haud duxi; ibi enim quae usi in libris Recognitionum, Clementinorum tum de Petro auum

de Clemente continentur , flammatim perstricta sente adjecta tantum animadverti post epitomem retiacia, quae non habet epitomes, sancti Pontificis gesta, nimirum de Sisinnio, Theodora ad Christianam fidem perductis, necnon de ejus exsilio, d pastione, ceteraque de maris recessu, pueri miraculo. Haec singulari illius, qui epitomem comcinnavit, opera superaddita esse putavi, ejusque auctorem Simeonem Metaphrastem fuisse arbitratus est Cotelerius qui deinde omnia illa in epitome Metaphrastis studio subjecta, eadem pene versione, auctore itidem Metaphraste, seorsim habet graece delatine post epitomem ex veteri codie bibliothe- eae regia Sancti cimentis Maruri nomine inseriptis.

N. Demum quoad apostolicam iturgiam Clementis titulo circumlatam, traditio est apud

antiquos, Clementem,quem acceperat a sancto Petro sacrificium offerendi tum , Romana ecclesiarsicriptis consignatum reliquisse, cui traditioni adsti putantur Proclus Constantinopolitanus episcopus,

65쪽

is D S. citulini PAM E MARTYR Bessarion Cardinalis, aliique Graecorum, qui de sacris ritibus commentarios scripsere. Alii vero per Liturgiam, ut notat Baronius ad annum ipsum centesimumsecundum, intelligi putarunt quae de eodem misis sacrificio in Constitutionum libris co

tinentur.

XI. De sancti Clementis operibu late disserunt, praeter laudatum Baronium, Cardinalis Belial arminus, Antonius Possevinus, Franci seu Tu rianus, aliique tat veteres quam recentiores descriptoribus ecclesiasticis disiputantes, quorum etiam

nonnulli Clementi Pontifici alia, praeter epistolas

Corinthiis nuncupatas, ad judicant . Quos inter Lambertus ruterus Uen radius vir optimae, Iectissima litetaturae in praefatione de eritate quorundam scriptorum sancti Clementis, quae prostat in om altero bibliothecae maxima veterum Patrum, omnem movit lapidem nervosque omnes intendit ut Recognitionum libros, apostoIorum Ca- non es, aliaque scripta Clementi Papa vindicaret, quam provinciam Venradium revera inconsulto, Mab errore occupatum aggressum susse nemo non

66쪽

De Seripioribus irae sancti Clementii

Pape, Nar ris. Lua Es olim illustris notae auctores sancti Clementis praeclara gesta literi tradi disse eruditorum neminem latet idcirco aliqua de illis, primum de Iohanne diacono eorum antiquiorilite delibare eonsultum putavi Scriptionem ergo Clementis vitae adorsium, imo fuisse compertum est Iohannem Romanae e , elesia diaconum Anastasio Bibliothecario familia . . rem , qui, aliam Gregorii Magni ante ejus opera passim praemissam quatuor libris confecit. Illam vero morte praereptum imperfectan ' reliquisse satis Iut: si dolet Gaudericus ' Velitrens episcopus in praefitione itasta subnectenda, quo petente, eandem scribete se profitetur Jolia es in fine postremi libri vitae sancti Gregorii Hotamen inquit hietinae

spes Mucia roboratus, quia Gauderisus episeopus V liternus expostulat , ad timentem Romani dit ' Θse ii antistitem se agante Domino Ibium eon β mertam . Imperfectam itaque Gaudericus absolvit,

67쪽

olim ab hello se accepisse testantur Bollandiani

in om siecundo mensis Martii ad diem nonam in Actis sanctorum Cyrilli, Methodii, ejusoue prefationis maximam partem ad Iohannem III. Potiti ficem nuncupata publici juris primum fecerunt, Mintegram postmodum edidit vir insignis eruditionis Iohannes abillonius in tomo primo Muste Italici

parte altera, unde totius Operis compendium, Mauctoris idea depromitur: eamatae, ut legimus,

huc adferre lubet cujus inscriptionis caput est: Gauderis episcopi Veliterni ad fancti vim Papam obannem sancta Catholis es Apostolis Romanae essi inmitam ancri clementis Papae praefatio. Deinde incipit: is Domino semper beato, summo Pontifici, is universali Papae Iohanni, Gaudericus episco-

is purum novissimus perenne gaudium in Dominois Iesu Christo Dignum esse putavi ad honoremis e laudem tui praedecestaris beati Clementis Mar- , tyris atque Pontificis aliqua degenere vel vitari ipsius, Deo institutore, in unum colligere S es quam generosa suerit oriundus prosapia, quamque

68쪽

si que philosephando contra idola disputans di

si vino praesagio veritatem cognoverit, enucleatius se invenire praesertim quum ego valde inutilis

hisus eximii Martyris Christi ecclesia apud Gis ternam oppidum sita praefuerim Iam quia

is meritum mihi non suffragatur, vel amotis is studii mei astectus, quem erga servitia ejus posiis ideo, uni mihi propitium facere, ut aliquan- tulum pro peccatis meis adjuvante Domino, is intercessor exsisteret hujus rei gratia que si dam olim Johannem diaconum cognomentosi Hymonidem virum peritissimum postulavi, quia is multa legerat, parva ex iis ad aedificationem, multorum colligere, S: quae serte nonnullis com is perta non erant, ipse relegens breviter reserare., Quod ille meis precibus humiliter satisfaciens, si coepit quidem a genealogia ejus perstringere, is quae legerat vel expertus fuerat, liquido eoar is tare. Sed quominus ad conclusionem hujus opu-- sculi scriptitans pervenisset, hunc Dominus ab lioeiaculo morte, quam ipse permist, praevenia tum, ad aeternam quietem vocavit. Curius ego

si pediti equus adspirante Deo exsistens, hoe quod

deerat non tam strenue quam devote collegi, Aesi in tribus libris conglutinans ordinavi. In primo, siquidem libro Clementis genus, patriam, naim, vitatem, institutionem , propositum, vitam, , conversionem, 'ualitatem recognitionis ejus

69쪽

- DE S. CLEMENTE PAPA ET MARTYRE, innuimus. In secundo vero Deo auxiliante pro-- funditatem cloctrinae, dignitatem episcopalis api-- cis , auctoritatem singularis Pontificatus Maia si dictam contra idola sophistice disputantis subdi -- dimus Ast in tertio prodigia, exsulationis angu-- stias, martyrii laureas , reversiones ejus ad pro se priam edem post plurimos annos, miracula se colligere procuravimus quatenus qui multosis libros aut habere nequeunt, aut habitos perscruri tari contemnunt, istorui compendio, ouantum

si pertinet ad praesens negocium, non incongrue sulciantur . Quapropter summe Ponti Hum, is fanctimoniam tuae paternitati deposci, ut lim, eadem studia nostra, quae non nostro libiti, sedis auctoritate veteram probabiliumque virorum de-M cerpsimus, approbans, si in his aliquid dignum

is correptione repereris, tu Pater beatis ne corriis a S, Satenus te praeceptore N judice, alienisse judiciis non submittatur; qui tibi sorte non displicemus, aliis sirpe lao opere placeamuS, quia nos, ut meminimus, quae vidimus,m legiis mus ipsitus Christi Martyris fisi orationibus col-- ligentes transcripsimus, de ad laudem Dei omniuri potentis ex multis paucissima defloravimus se praestante eodem Deo nostro, Domino Iesu. si Christo, cui est honor, gloria, potest a Scse imperium per infinita secula iaculorurria

70쪽

LIvpp. I. CAPUT III. 331L Hactenus Gaudericus in praefation ;unde superius allata de Iohanne diacono innote scunt. Hinc etiam proditum fit Gaudetieum in hae sancti Clementi vita, quae Iohannes collegerat dii oluisse, M alia quae desiderabantur adjecisse. Verum plura ex Recognitionum libris, de ab eo rum auctore in primo, Maltero libro collecta esse, quibus Johannes,, Gaudericus immerito fidem adlubuerunt, satis superque ipsa prefatio significat. Tradit enim Gauderieus se innuere in primo libro

remis patriam, natilitatem , institutionem, propositum , itam , con*ersionem , in qualitatem recognitionis Clementis historia nanque Recognitionum inhaerendo ejusque rerum servando seriem , primum Clementis illustre genus, patriam, iaram conversionem, variaque ejus itincra Alexandriam, ubi Barnabam , D aream, ubi Petrum, fiatres reperit, atque alia plura, qua de Petro, ω de

Clemente ab antiquis false vulgata tant, indieat se describere, omnemque priorem hunc librum ad Saleiam usque Clementis patris, matris , ejusque fratrum recognitionem perducere.

III. In secundo Iibro, ubi ait subdidisse . proseuditatem doctrinae , dignitatem episeopalis apicis, auctoritatem singulari Ponti artis, inaudaeiam eontra idola sopbistis disputantis

Recognitionum itidem testimonio ex parte inniaxus, recognitis a Clemente parentibus, ac statria