Commentarii de Bononiensi Scientiarum et Artium Instituto Atque Academia

421쪽

OpusCUL .gustia conficerentur , nec defuisse sub aliis medicis, quos subita,

vel saltem inexpectata ex opprimeret, quamvis per diu retica ita levati apparuerint, ut ex morbo convaluisse viderentur . Remedia

etiam subtilium in volatilium partium, quae vulgus appellat calida, haud facile in his ipsis vitiis tolerabilia comperimus; propterea quod

liquida nimis commovendo occasio nem iis praebent, ut Ortiore niscursu, atque nisu partem minus resilientem urgeant, impellantque. Ad corroborandum solidorum renisum in fluida , opportuna erunt medicamenta roborantia , .vulneraria, sed mediocrem agendi facultatem habentia, partiumque irritantium , Mimpetum facientium expertia , ne, si cordis robur nimis intendant, partem, quam firmare satagimus, protrus validius in eam sanguine, potius infringant. Quae temperari sic debent, ut nimiam a sanguine is densitatem, solutionem avertant Mediocris enim sanguinis consistentia , cum ad commodiorem ipsius circuitum comparata sit, omni studio conservanda est . Propterea scire e X pedit, an eurysmate praecordiorum affectam me vidisse, monialem quae diabetica sanguinis solutione vehementer conflictabatur, mulierem , cuius sanguis tam crassus, densius apparuit, ut e manu ad uncias sex in quatuor circiter libras aquae communis ei iusis, hanc ita coegerit, ut dum removeretur a vase figuram eius all- qua e parte retineret. Atque hinc fortasse bis etiam insolensane urbs a nobis cernere datum est in toto trunco, in maioribus ramis omnibus ortae,

Ubi itaque incipere morbum coniecimus, usi sumus aut sero caprino, in quo cymata hyperici cum floribus macerata fuerant aut iure ex pullastris cum incocta melissa, consolida, agrimonio, laedera terrestri, vel consimilibus herbis parato, additis in fine decocturae floribus eiusdem hederae terrethris aut iure ex calicris fluviatilibus, vel carne ranarum non palustrium . Et his quidem simplicibus, ubi gracilitas aegri compositiora non ferret. Quod si non unum mali genus esset , modo antiVenerea adieci naus, modo hic- Cini pulverem , modo coralla rubra super porphyritem lapidem eo. usque emollita, donec ipsorum sal se quas proderet modo os eo- collam cum cydonit , aut X tracto lorum hyperici. Nonnumquam etiam addidimus tincturari martis paratam succo pomorum

dulcium ; vel scobem ferream quam minutissime elimatam , iunctam succo concreto nasturcii aquarici vel alia remediorum genera, prout habitus corporis, liquidorum intemperies, hypo- Chondriorum a nectiones, externarum partium inflatio , sphyllis, Mi alia peculiarem medicam ammadversionem requiterent C.

422쪽

goo OPUSCULA. Qui es dissic 1li respiratione cum catarrho vexarentur, miselliis panicum proposuit Franciscus Redi. Nos pectoris anxietate

laborantibus una cum inflationibus partium non modice auctis, succum plantaginis per os dedimus tum recens Xpressum , tum coctum ad dimidium , eumque vel merum , vel mi X tum cum pulvere operculorum cochlearum, vel cum syrupo terebinthinae, ac praesertim eo, qui fit, si terebinthina apto soluta menstruo opportune , ut artis est, adiungatur sacchar rosato veteri, vel veteri cydoniti, vice sacchari communis. Interdum millepedes modo maceratos, modo in pulverem redactos, interdum modicam do sim salis volatilis succini, aut ipsus essentiae interdum alia enumeratis assini praescripsimus. Praesentibus indiciis Olyposae concretionis tentavimus succum X pressum ex foliis lupulorum , aut chere- folii, cui adiecimus ac gummi ammoniaci confectum ea ratione, quam accepimus a Bartoleto nostro vel partem aliquam permatis coeti recentis, Mad valentiorem usum cum aliquibus granis fiorum martialium salis armoniaci permistam: vel aliquid salis essentialis plantarum dissolventium. De mercurii vero, ,ercurialium usu cogitationem Omnem abiecimus, ex quo dubitavimus, ea ne plus mali strircturam enervatam magis labefactando suo nimirum pondere, Mui, qua pollent, solvente, an plus commodi. po. lyposam concretionem discutiendo forent allatura. Videntur autem mercurialia eam OX Culpam non effugere . Si quidem meminimus vir unia, cum e dato mercuri dulci salivam profunderet, contumaci Cordis palpitatione correptum fuisse deinde alium ab eodem mercuri nunc dulci, nunc vivo intus sumpto, e precordiorum an eurysmate tandem enectum: aliumque praeterea ab illito mercurio post annos aliquot dilatatione de X terae cordis auriculae, ieri cardit hydrope correptum Obiisse. Unde Paraeus admonuit an eurysmata raterna frequenter accidere iis , qui litus ad curationem luis menere multoties pertulerunt.

Ingravescentibus respirationis angustiis, I cordis oppressionibus quas periodice recurrentibus, volatilia supposuimus naribus,

quin' intrinsecus dedimus guttulas spiritus sanguinis humani, melissae, fuliginis, liquoris CC succinati, vel similium in aliquando olei amygdalarum dulcium uncias, vel cochlearia , recentis,& sine igne ex prelli cum rha barbari pulvere ante X pressionem misti. Extrinsecus vero irateolis aqua pluvia calente madidis bra clita, manus, pedes foveri ad evamen iussimus. Novimus tamen iuvenem , qui a frigida cum impetu in pectus nudum coniecta levabatur. Illiniri etiam curavimus regionem cordis oleo e cytro,

aut X

423쪽

, ut ex amygdalis amaris, cui interdum amphoram adiecimus

aut theriaca , si convulsiones immitius affligerent. Quorum a me omnium vel modicus sane fructus, vel admodum brevis fuit. Denique interdicto vino, decoctura longa e lentisco vera chii, vel antalo cytrino, aut ligno cotoneo cum passulis dulcibus, aut sola, & simplex aqua nuceriae pro potu fuit exhibita Lactis etiam potione vel simplicis, vel hocolatae, aliive ferventi liquor ad misti, ut quadraginta dies, Mamplius uterentur, permultis autores fuimus. Quippe qui in his praecordiorum incommodis, pulsatione ad pectus, imaxime profuisse cognovimus pulmenta ex hordeo contrito, sed frequentius ex oryza in lacte utplurimum vaccino cocta, & bis terve ad summum die sumpta sine alio cibo. Prae oculis autem semper habuimus, irimarii morbi naturam , supervenientium symptomatum habitudinem , ut non sine illius contemplatione , illorum curationi studeremus nec sine delectu eorum remediorum, quae his curandis adhibita, illi non ossicerent. De cetero sciri volumus, signa diagnostica horum struetu-Tae vitiorum, medicas indicationes nobis hactenus plus imposuisse laboris, sollicitudinis, quam therape iam . Non sol una quia nihil prius intererat, quam pro virili parte in aperto pone-1e, quomodo internosci, qua intentione traetari eadem possent; sed etiam quia satis superque experti sumus ab accommodato seXTerum non naturalium regimine, cui potissime insistendum alias docuit Asclepiades multarum rerum , ut ait Celsus, autor bonus atque ab ea diaetae ratione, quae fere in acutis, vulneratis praescribitur, progressiones illorum magis tolli, aut cohiberi, quam ab

elaborato, varioque medicaminum apparat U. Et ideo nos, cimicissimus vir studiorum nostrorum socius, dum viveret, Antonius Maria Valsalva, cum in cadaveribus offenderemus haec vitia saepius, quam augurabamur, coepimus inter nos, expensa laesionis organicae natura , existimare consentaneum pro illius curatione , tutum , sicax, quin etiam fortasse unicum auXilium futurum , si aegrotans non deploratus quadraginta circiter dies in lecto decumbens, praemissa una vel altera venae sectione, praescriptisque clysteriis,in vini abstinentia, tantum cibi, potus ad trutinam dimensi quotidie assumeret, quantum vitae sustinendae satis esset illudque non bipartito tantum in dies distributum , sed tripartito quadripartito etiam , sic ut exigua dosi sanguifera vasa ingressiim , ea tum ne minimum quidem distenderet. Et quoniam huiusmodi vitia sanguinem impurum aut supponunt aut faciunt, hinc etiam arbitrari sumus illo eodem tempore ex usu

Te e esse

424쪽

4oa OpUSCULA.esse posse quodpiam remedium , quod partem, totum pro re nata respiceret, ut aliquod unum ex vulnerariis, aliisve supra recensitis, vel omnium loco, in iis, qui eam ferre possunt, curam , sive diaetam lacteam . Hoc ita deliberato, tum demum convenimus inter nos de eo periculum facere, Min aegrotante, qui se primum cuilibet nostrum offerret, hanc curationem subire vellet, rei exitum experiri. Valsalva itaque, cui primum oblatus est aeger, hanc curationem, diaetam primus in usum vocavit. Cumque ei non praeter spem , quam ambo una conceperamus, cesserit res, a nobis quoque, exinde ab aliis nostratibus medicis in aegris non paucis confirmata est. Ex ea autem constitit iuvenes nondum adulto morbo, alios satis, alios plurimum refectos effeci grandes annis , aegritudine id commodi percepisse , ut ab eiusdem progressu plus minusve arcerentur, ac in longiorem certe diem differ- Tent interitum: dummodo tanta non ellet primarii morbi facta progressio, ut etiam in eorum, quos supra diximus, secundariorum morborum gradus incurrissent Porro sicuti provectae aetatis viri, qui ulieriores morbi gradus non attigissent, ita omnis propemodum aetatis foeminae beneficio descriptae methodi, sin adeo severe, at non multo aliter institutae vitam sibi propagaverunt diutius, quam Antipater ille medicus, cuius mentionem facit Galenus . Praeter enim supra memoratos aliosque, vir equestris ordinis ab sexagesimo quinto aetatis suae anno usque ad septuagesimum quartum vitam protraxit, in cuius cadavere invenimus auriculam cordis dexteram pulmonarem arteriam praeter modum diductas, peri cardium cordi tenacissime adhaerens,, pectoris hydropem . Sic mulierem servatam vidimus ab sexagesimo primo aetatis anno usque ad octogesimum secundum, quam polypus verus a fili Xerat cum an eurysmate in trunco ortae crusta ossea intus undique obducto Vitam etiamnum vivit, nec penitus miseram alia mulier civis nostras, quae ab annis iam undecim signa praesesert vitii generis an eurysmatici iuxta Or, cum aliis qua corporis macie, tussi non parum molesta, dissicili ex motu,& de cubitu respiratione o partium inferiorum demate. Haecin huius generis alia cum de propositae methodi utilitate in recitatis vitiis testimonium non obscurum largiantur, iure etiam diligentiam , studium a medicinae professoribus exigunt primum ad diagno sim eorum accurate eliciendam , id est ea omnia complectentem , quae non tam propriam ipsorum daeam is altiores gradus, quam ipsa nascendi initia significent deinde ad curationem ea methodo iisque auxiliis peragendam , quae plerumque

425쪽

rumque melius aegrotantibus cessisse X perientia ostenderit. Porro si qua medicinae pars est, in qua peccetur frequentius, & gravius, hanc esse diagnosin morborum ex attenta, diuturnaque praXis me dicae, Mobservationum anatomicarum Xercitatione didicimus Eo autem facilius intervenit error, quo saepius morbi incertis ad huc signis, aut consimilibus affecti notis apparent: Cum ceteroquin adeo differant inter se , ut diversam medendi rationem , diversa item remedia exposcant. Quotidie fere id cernimus in s militudine, quae intercedit inter febrem continuam de genere intermittentium, continuam de genere remittentium comparate

ad usum corticis per uviani. Quod, in aliis multis contingit. Quare apposite ait Hippocrates, quod etiam optimis medicis Amili tudines imponunt difficultates pariunt. Quo minus mirandunt est, si de latentibus insidiis, quibus enumerata vitia remote, paulatim ii si subita quaedam, Mingens vis causae alicuius externae inciderit cor vicinas partes adoriuntur, nihil suspicati, aut decepti doloribus superas brachiorum .pectoris partes acerbe cruciantibus quos anteire quibuscum cupulari fere semper haec organica vitia consueverunt non incelebres medici opportuna curationi duxerint solutiva medicamenta , siccantia tigno-Tum decocta, quibus praepostero consilio necem ocius molitos fuisse, diffecta cadavera nobis ostenderunt. Itaque si commemoratis hactenus vitiis perspicue cognoscendis adhibita in dies diligentiori opera perspectae reddantur illorum no- , non solum ubi iam adoleverint, sed etiam ubi radices agere incipiant, sane cognitio haec perutilis erit, medico, aegroto. Medico, quatenus is differentium specierum laesae respirationis

aestimator prudens, tam eas, quae curationem admittunt, quam

quae respuunt, distinguere poterit atque di agnosi, prognos & therapeia rite institutis, non modo sui ipsius famam hono-Tem, verum etiam artis decus, dignitatem tueri. Hinc hodie etiam honorifica fit Vesalii menti, qui ab annis iam plus ducentis ex Belgio in Germaniam vocatus, ductu rei an atomicae, Cuius erat peritissimus, consessu medicorum patefecit, nobilis Patritii rumorem non ita magnum in dorso circa vertebras esse neu sma ex Lutatione arteria orta , or incurabilem fore. Quod post biennium cadaveris sectio confirmavit . AEgroto autem quia cognita specie illius laesionis spirandi dissicultatis, qua premitur, non Curabitur praepostere aui etiamsi ex morbo non evaserit, at levatione tamen symptomatum,in productione interitus melius ei erit. Quin si aetate iuvenis fuerit, nec altiores radices egerit eius aegrotatio ,

426쪽

non parum refici poterit, quando ei, quam proposuimus, cura.

tioni se subiicere non recuset, deinde vero servare eam sobriae vitae rationem , vel huic proximam, quam de se ipso narrat Ludovicus Cornelius,in quarum utramque, ut e nostratibus aliqui amplexati iam sunt, ita ex alienigenis non defuturos speramus, qui amplexentur. Facile enim crediderimus id in exteris invaliturum civitatibus, quod invaluit in nostra. Apud nos olim in laesa respiratione, vel numquam , vel perraro audiebantur nomina vitiatae structurae cordis, iraecordiorum . Modo post observationes saepenumero institutas in mortuis, eadem nomina plus nimio audiuntur , ac timentur in vivis. Atque haec pauca demum de signis, auxiliis harum aegritudinum, si non absolutam earum diagnosim in curationem , at saltem indicia, prophylasim adumbrantibus. Scio, ultroque fateor me quid multo cum explanatius, tum etiam uberius, ad communem intelligentiam, utilitatemque accommodatius afferre debuisse. Sed obstitit partium , quas principio numeravi , quasi cumulus, coagmentatio Issaei quidem invicem conte X tae tam exquisito mechanices genere, tam miro actionum commercio, tam implicato laesionum consensu inter se respondent, ut a quacumque

ex indefinitis causis quaelibet ipsarum laedatur, aliae quoque plus

minus laedantur, Omniumque laeso vix cum intervallo alicuius loci, nec nisi vitiato potissime motu se prodat . Qualescumque ex sint animadversiones meae, fructum non eXiguum ex ipsis cepisse videbor, si cum vestrae obtemperaverim voluntati, Sodales spectatissimi, me forte etiam fuisse incitamento cognoverim solertiori cuipiam observatori, qui sibi proposita rei magnitudine , atque necessitate, de his ipsis vitiis aliquando instituat fusus, Menucleatius scribere, de quibus ego presse admodum ' exiliter scri

427쪽

OpusCULA,

HIPPOLYTI FRANCISCI ALBERTINI De cortice perisviam commentationes quadam ab Academico alio expos ita

HIppolytus Franciscus Albertinus die x mensis decembris anni DCCXVI observationes aliquot suas in Academia exposuit de crisibus, quae post assumptam quinquinam sequi solent; non quod omnes novitatis praest speciem ferrent, sed quia rei clinicae intererat tales cris es diligentius animadverteres, ulterioribus observationibus illustrare atque, Ut revera sunt, ob oculos ponere nihilque utilius videbatur, quam si observationibus confirmarentur, multis, illigentibus . His omnibus observationes alias adiunxit praeticas, ea Lque plane suas . Omnia vero, ut sibi occurrerunt, primum casu ut saepe fit, observaverat, post studium, atque industriam adlaibuerat, clongo annorum spatio non sine maxima attentione, ac diligentia confirmaverat. Harum observationum quae primae erunt, adiungent aliquid ad practicorum methiodum in quinquina adhibendaci quae vero secundo loco ponentur , appendices, Manimadversiones, ve cautiones erunt in ea regula, quam medici sibi passi improposuerunt. Sic enim statuunt certissimum esse praesidium in quinquina contra universas febres cum primarias intermittentes, tum vero etiam continuas, quae de natura intermittentium sunt. Qua in regula si quid animadvertendum , cavendumque est , id sa. De non inutile censeri debet praxi enim medicae comparatum est,iat sit ipsa animadversio quaedam is cautio quasi perpetua ; nam vix ullam habet regulam sc absolutam in sic ubique certam, in qua locum non inveniat vulgatissimum illud Hippocratis experimentum periculosum , seu falla : quin, illud aliud distine lius Celsi

non eadem omnibus etiam in similibus casibus opitulantur isti nullus est medicus clinicus, etiamsi minus attentus, quem id fugiat. Atque haec quidem ipsa, quas praefando, Albertinus dixit. Suas postea observationes, consectaria exposuit, quae quoniam talico sermone conscripsit, eadem , ut potero, latine reddam , praeter

pauca quaedam loca auctorum, quorum verbis sua sensa proferre tibi ipse commodum duSit.

Quod

428쪽

Quod ergo ad eas, quas dixi, rises spectat, profitetur Albertinus illorum sibi sententiam non probari, qui putant, febres depelli a quinquina , ne ulla qua uis emacuatione. Id enim affirmare non dubitat se ex eo tempore, cum id primum observare instituit, neminem pene vidisse aegrum, vel potius omnino neminem, qui sumpta quinquina plane , ac perfecte convalesceret, qui aut latim , aut paulo post, aut serius illas haberet criticas evacuationes, quae fere semper illos morbos, ac febres sequi solent, qui vel aliis medicamentis curantur, vel ipsa natura finiuntur. Idque vel in illis febribus accidisse animadvertit, quae longiores, Obstinatioresque sunt, nec nisi eiusdem febri fugi iteratis saepius sumptionibus depelluntur, quaeque propterea rises habent dissiciliores , segnioresque, quandoque a naturalibus excretionibus vix distinguendas. Quod quidem illi non observabunt, qui observandi diligentiam cum morbo terminant, sed illi, qui convalescentes , pene iam confirmatos etiam respiciunt. Porro adhibita huiusmodi observandi ratione addidit, se id ipsum quoque comperisse in illis morbis, febribus, quae licet aliis remediis curentur, per δε- Iam tamen, ut aiunt, coctionem finiuntur, in quibus quod rises vel deficiunt, vel paucae sunt, vel admodum serae, accidere saepe solet, ut aeger non nisi dissiculter,is longo post tempore confirmetur, vel etiam in alios morbos incidat, vel in eumdem relabatur, prout Hippocratis ferunt notissima trita iam vetustate praecepta , quaeque a non paucis professoribus tanti facta sunt, ut ad omnes pene curationes ea transferrent. Verentes scilicet, ne cris plane absoluta non esset, neve propterea convalescens in morbum recideret, solutivum dabant in illorum etiam morborum

fine, in quibus illud alterum ipsius Hippocratis non minus attendi

debet quae udicantur , ct judicata sunt integre, neque molere , neque notare aliquidsset e medicamentis , flete aliter, irritando, sed nere oportet c.

Quae cum ita snt, se minus mirari assirmat Albertinus ea , quae non nudis professbribus scribuntur . Nam ωMongi notus asserit, non paucos e sumpta quinquina, atque adeo adepta, ut ipse ait, sanitate nihilominus sudoribus diffluere, ct per plures notyes continuarmadido esse cor re Bleg nyus,in Restaurandus, Iones propter

Urinarum , quae secuntur, Copiam perui ianum corticem dicunt, noutantum febrem , sed nounumquam etiam bydropem inde ortum depellere, Syden hamius alvum non moderate tantum solvi post quinquinam affirmat, sed persaepe accidere, ut ab eius usu, tamquain a fortioricat bartico assumpto, ager violenter ex 'urgetur quam in rem Albertinus

429쪽

opus CULA. OTtinus adiecit numerosam civium nostratium familiam , qui vel nula latenus, vel dissiculter admodum ferunt usum quinquinae ob ni. miam , quae inde in ipsis sequitur , alvi solutionem immo eorum dem aliquem sumere illam loco familiaris, ac bene respondentis solutivi

Neque vero sudores tantum , Murinae, ventris solutiones, sed illa etiam, de qua magis dubitatur, transpiratio, ex assumpta quinquina, quantum iudicat Albertinus, sequitur , eaque usque adeo copiosa, ut, quae insensabilis fere semper est, manifesta in terdum fiat, atque evidens Idque observationibus confirmat quibusdam suis, quae quantum scimus medicos alios praeterierunt. Etenim animadvertit aegros, qui quinquinam una vel altera die sumpserint, praesertim si nulla ex dictis crisibus, quae certe sensibus possit percipi, secuta sit, halitum quemdam emittere, quem ab eo, qui praecedentibu diebus it in aegris fieri solet manaverat, probe distinguas, adeo gravem, cum Odore tam foedo, ut

Nares non solum feriat, atque impleat, verum etiam fere stomachum quandoque faciat. Idque tum maxime apparere cum adveniente medico, pulsum petente elatis linteis brachium X trahunt, eumque halitum usque eo perdurare, dum aliqua e iis, quas supra dixi, risibus oriatur. Atque hunc quidem facit prae aliis sequens historia . Afflictabatur

homo nobilis febri tertiana, duplici, spuria, subintrante, autumnali, eius characteris, eorumque symptomatum , ut illud Balloiani in eam videretur convenire ut ingenue dicam , idem ingenium videntur abere morbi autumnales, quod o carcinomata ac non mirum, si agrescant medendo . Inlae annotata volui , ut certiores facti de more, o indole illorum morborum in Leletice , o in pharmaceutLee aliter nos geramus , quam in aliis morbis . Huic data est quinqui-nc febris evanuit, sed proximis sequentibus a febri fugo diebus tantum halitum , tamque malum odorem emittere coepit patiens,

ut assistentes amici, ipse quippe quod quasi carcinomatis videbatur ferre vix possent. Cum vero e lectulo surgere,, paullatim incedere coepit, quamvis propter frigescentem aera efferre pedem cubiculo a medico vetitus non auderet, tamen transpiratione, eisque, quos dixi, alitibus magna ex parte imminutis, levibus iis horroribus tentari coepit, qui solent accedentis, Wiam iamque instantis febris indicia esse, quam etiam videbatur ostendere nescio quae pulsus perturbatio. Quam ob causam tens cubitum cum ieet tepore corpus pauliis per fovisset, transpiratione cum halitibus suis redeunte, ad priorem valetudinem revertebatur. In

eaque

430쪽

eaque vicissitudine, eodem febri fugo iterum , ac saepius sumpto,

usque eo perduravit, quoad sudores nocturni copiosi, atque urinae , sibi mutuo non semel atque iterum , sed saepius succedentest quamquam postremae urinae fuerunt, ut sit in communibus, atque ordinariis sanationibus cum aeger sese in villam contulisset, motibum omnem absterserunt.

His de causis videtur sibi Albertinus ostendere satis posse, eas

curationes, in quibus quinquina adhibetur, non carere crisibus quemadmodum ne illae quidem carent, quas natura, vel sponte sua , vel remediis aliis opitulantibus absolvit; neque si aliquando accidit , ut per solam coctionem, quam non pauci cris eos loco habent, aegri morbo releventur, id continuo quinquinae tamquam proprium aliquid attribuendum esse , nam praeterquam quod id supra excepimus, in aliis etiam aliorum remediorum curationibus idem accidit, ut nihil propterea vix quinquinae contingat, quod non sit commune cum ceteris, quodque si raro contingit, quis id in medicina putet attendendum P Quae facultas neque certas habet regulas, hoc est ubique semper constantes, neque ad illam geometrarum subtilitatem, quam multi male praetendunt, deductas, sed probabilibus contenta est, eisque, quae si non semper, plerumque certe cum re ipsa, atque adeo cum veritate consentiant.

An non id clinici omnes medici inculcant, Celsus in primis, ubi ait : mi ulla perpetua praecepta medicinalis ars recipit: Ballonius, ubi inquit in arte medica licet sit perpetuum, quod eri debet , non est tamen pe tuum, quod sequi coneteni ' Quid quod Pax tonus muLgarem etiam morbos sub certis speciebus tractandi methodum incertam ct periculosam: nuncupavit, cum eadem sym omata non semper mombum comitentur. Quos memorans non potest Albertinus alpighii praeceptoris sui, eximii plane hominis, non meminisse , qui ait: quammis in pathologia videamus exactas ditersorum morborum rentias in suis speciebus , id totum es humanum inventum , metapboica medica, quae in natura non subsi i , solum facti, ut deriise aripossint in sinita res , quae tu medicina re riuntur , pro ea communi. candi, o memoria mandanda Neque vero illa Albertinum movent, quae aliis fortasse proba bilia videbuntur. Erunt enim qui dicant, succum, unde febris e X sistit, mole parvum, sed virtute, mactione maximum , spiritus praecipue, veneni instar, corrumpere ad febrim tollendam unam vel alteram pustulam labris succrescentem interdum satis esse narrari etiam de febricitantibus nonnullis, quibus subitus,& magnus pavor salutem attulit: Mortoni etiam sententiam afferri posti