Commentarii de Bononiensi Scientiarum et Artium Instituto Atque Academia

431쪽

xi posse, nempe vix aliquid esse commune criticis evacuationibus cum febri fugis, specificis, antidoti sinc Etenim Albertinus communi naturae methodo, consuetudini institens, observationesque adiiciens cum alienas tum suas , nihil his rationibus concedendum esse putat, in eoque permanet nudam febrim, vel ferme nullam sine crisibus depelli quod illi facile comperient, qui suos aegros etiamsi convaluerint, nihilominus ad longum tempus observa

verint.

Tum ad ea propius accedens, quae obiiciuntur, succum illum unde febris originem trahit, vel ex hoc ipso, quod maxime activus est, depravare spiritus, mirum in modum turbares, non secus quam alia iovida contendit cuius rei indicio sunt pravi illi succi sapore, & colore morboso infecti, qui per symptomati-Cos vomitus, secessus foras erumpunt in febrium initio non paucarum , quos si vomitorio, aut purganti aliquo sic depuleris ut eorum expulsio simul, m simul febris accessio in idem tempus inciderint, statim febris ipsa tollitur. Quod si maturescant, Concoquantur, in sudores eunt, urinas, aut diarrhoea criticas, salutares. --

Pullulas vero labiis succrescentes non tam esse criticas, quam insigniorum crisium, quae vel tunc fiunt, vel post sequuntur , indicia . Hic vero Bononiensis cuiusdam in mentem venit, qui cum

febri quartana , simplici, intermittente, autumnali teneretur, instaretque iam iam accessio magna, vehementi, subita perturbatione animi correptus .febri continuo liberatus est non tantum ob novam spirituum modificationem exortam , atque oris dinem , sed etiam propter vomitum, quem postea, ventris secessus,o magna urinarum vis secuti sunt. Radix vero gentianae, centaurea minor, camomillae roma. nae flores, Maura iaciorum malorum cortices c. quae quidem in febribus in cochlearia, Wbeccabunga, nasturcium aquaticum

trifolium fibrinum c. quae in corbulo; salsa parilla, ua-iacum, .mercurius c. quae in tu Venere tantopere valent, a

plerisque medicis inter febri fuga specifica numerantur , nec tamen , quod notissimum est , morbos eos depellunt, nisi per evacuationes, rises . Quid quod ipsa theriaca, quae antidotum est longe maginatim , si quid Galeno credimus , excrementa moderate foras expellit . Qui Galenus ad varias illa theriacae compositiones, quae suis temporibus probabantur maΣime, respiciens inquit theriaca omnes urinam cient. Quid Celsus, qui pariter adversus serpentium morsus muta inquit urinam molentia, quia Fas matris

432쪽

as Io opus UL . materiam extenuant, utilia sunt. Quid Cesalpinus, aliique, qui

similiter eosdem morsus per urinam, o sudores largo Curari volunt. I idemque sudores etiam in arantulatas ab aliorum motibus excitati maxime proficiunt. Quae attentius considerans Albertinus non tantum aliquid commune esse putat criticis evacuationibus cum febri fugis, specificis, antidoti sinc sed etiam plus quam aliquid. Et quidem ad venena quod spectat, multas, graves proferre

posset historias, quibus recentiorum Observata centurias haud parum amplificaret. Nam Mui dici meminit quem viperino morsu vulneratum in pede, quarto iam a vulnere accepto die tumentem totum , lividum, Miam deductum ad ultima , subitus,

liberalis sudor, at oue urina servarunt. Duo autem jorcntinaci triata in scobem radula contrita una cum multa in monte PVlciani vi exhaust quae illi praescripsit Albertinus, ecutus cilicet Charas, qui observavit multum posse citrium a viperarum morissus, mel sum, qui suadet, ut ictus a serpentibus uratur multo meracoque mino, quod omnibus menenis contrarium es o Bononiae, inque vicinis montibus antidotum circumferri addicii adversus ra-hiosorum canum morsus, cuius natura , compositio non hercule satis nota est sed usus ipse, atque e X perientia comprobavit idque urina ciere adeo frequentes vidit, ut interdum sanguineae apparerent. Memorat praeterea Albertinus, se medicinam feci se iis , qui venenatas aquas acceperant, inui arsenicum Crystallinum , qui halitum mercurii ad tantam subtilitatem deductum,

ut vel olfaciendo , vel etiam spiritum ducendo posset interimere; quorum nemo quisquam a periculo tutus fuit, nisi post debitas easque manifestas rises, quarum quae copiosiores, eaedem nostremae fuerunt Urinae.

Redeo ad quinquinam , quae quamvis crises habet, quemadmodum communia remedia, non habet tamen eodem modo nam illorum quidem alia alias habent, diaphoretica sudores, diu retica urinas, solutiva ventris solumo nec quinquinam vero nulla

praecipua cris sequitur; sed modo transpirati , modo sudor modo urina, modo ventris solutio, modo sputuis neque harum crisum ulla perpetua est, sed vicissim oriuntur, Waltera alterani excipit ut ad cris es propterea attendendo apte dicatur quinquina ut a ne lienio dicta est , di borina . Nec habent certa tempora, sed modo citius, modo tardius, modo etiam tardissime se promunt, modo etiam usque ad id tempus sustinentur , cum domo pedem efferre coepit convalescens, dimissisque medicis, ad negotia, vitae actionem redites quorum nonnullos cum forte per Urbem

433쪽

opus CULA. Mithem obambulantes offendisset Albertinus, audiretque ex iis, sibi

unam , vel alteram , vel etiam plures ex dictis crisibus subortas es se, haec illi videlicet causa fuit, ut rem totam postea diligentius consideraverit.

Atque hiaec quidem crisium tarditas in causa fortasse fuit, ut illi,

temporibus, quibus febri iugum hoc in Europam primum inve et una est invectum est autem circa quinquagesimum superiori se

culi annum minus a medicis notarentur. Post aliae promptiores non nudis, tardiores a paucis, tardissim rein omnes ab Albertino Observari coeptae sunt, una cum expositis ipsarum irregularitati-hus, adeo ut dubitandi locus penes eum vix amplius sies; ut appa- Teat etiam medicorum praecepta tempore, atque observatione augescere, Willustrari quibus quantum Albertinus compertum habet, illud etiam confirmat quinquinam perinde , Ut pium , morbosas omnes, in symptomaticas evacuationes , nisi si forte ventris solutiones excipienda sunt, reprimere,o continere . Idque ipse vidit in duabus praesertim febribus tertianis intermittenti bus, quarum altera erat simplex, duplex altera , illique urinae, quas diabeticae, huic sudores fere colli quati vi adiuncti erant data autem quinquina hae primum symptomaticae evacuationes, tum

febres ipsae depulsae sunt ac licet post primam febrim dolor permolestus in sinistro brachio, post alteram rumor,in digitum admoventi resistentia in regione hepatis subortae sint, continuat tamen

ab aegris febri go, salutaribus, criticis evacuationibus advenientibus, utraque molestia sunt liberati. Ex his omnibus porro coroliaria deduxit tria ad medicinam faciendam , ad praxim aptissima. Primum. Si data quinquina, Crises aptae, quales morbi ratio postulat, secutae sunt, sive quihus, ut ait Hlappocrates, talia purgentur , qualia purgari oportet potest medicus a quinquina iterum danda supersedere. Secundum. Si aptae crisus post quinquinam secutae sunt potest convalescens liberioris vitae ' onem inire, frigidiorem captare aerem , 4o- Iutiva etiam, si opus est , sumere, minus enim periculi subest, ne in febrem recidat Tertium . Febri fugi sumptiones saepius, vel minus saepe iterandae sunt, pro eo ut citius, vel tardius, vel aptio-Tes, vel minus aptae secutae sunt cris es, atque hinc quidem medicus in eo praescribendo regulam capiet. Cum autem hae ipsae crises non modo febrim , sed recentes etiam Minde ortas obstructiones tollant, id videlicet secum Albertinus Ieputans ad illorum opinionem sensim inclinabatur, qui putant hanc esse quinquinae actionem, ut sanguinem simul, succum

434쪽

ia PUSCULA. unde febris exsistit, attenuet, atque dissolvat quam opinionem

Sturmio, Mongi noto ratione probatam , Aperimento in sanguine canis sumpto re indus confirmaverat. Sed cogitantem hac modo Albertinum , audatim in hanc opinionem labentem multa , quam habet, Orti cognitio revi cavit, viri scilicet doctrina , experientia , fides, in his etiam, Quae ad febres, quinquinam spectant, nemini plane secundi. Huic enim experienti in humano sanguine, bi anima mersone dignum

datum fuit intueri , neque queram id reperire , quod ab aliqvibus traditur, bivam binam nempe sanguis recenter edticto commixtam iLIius coagulationem impedire.

Quinin experimenta adhuc de hac re sumpta ips Albertino videntur parum attulis luminis ad praeci ptiam , di propriam febri-

fugi huius rationem, eiusque ii Abilem agendi modum ex placanis dum , nam sive usurpetur quinquina in tardi Lbra At Iacia Cum piritu vini, quae sanguinem cogit, aut XtIacta Lim ipso Vino, Quae sanguinem attenuat, ut modo Πiem Cratus re indus Spertus est;

sive sumatur una cum acidis, puta spiritu vitrioli, sulphum S c., ut auctor es Ionei sive cum at halicis, eis oue non modo sigis, puta sale tarta Ii, ut monet Doleus, sed etiam volatilibus, puta salevolatili cornu cervi, ut sis ad et idem Doleus sis cum salibus mediis puta sale armoniaco , ut eamdem parat angelus sive adhibeatur cum purgantibus, quae motos tumultus in corpore cient

quemadmodum fecit alborius, iustanus sive misceatur cum optatis, atque adeo cum Oplo ipsi, quae rotus eosdem , atque tumultus sedant, componunt, quemadmCdum d Aquino, aliisque

placet omnibus hisce modis praescripta febri fugam se praestare non desinit. Hactenus de crisbus digi, quae quinquinam sequuntur Albertino observantes Proximum est , ut alias ipsus observationes practico medicas e X ponam , pro quibus multum luminis videtur e prioribus accepisse . Observavit ergo Albertinus inter medicinam exercendam eXercuit autem dis gentissime, inuis alius' febres interdum incidisse aliquas, quae quamvis aut actu, aut indole intermittentes primariae essent, essetque adhibita quinquina ea plane methodo, ratione, Quae passim a medicis probari solet, res tamen male cessit. Quod ille admiratus . primum hast, iudiciumque omne Continuit, Ost vero cum Omnem , uam potuit, diligentiam in id unice observandum contusister, in eam tandem animadversonem venit in iis sciti: cet febribus, ut ut de genere intermittentium, quas praecedit, vel quibus aliqua alicuius veteris, atque

435쪽

OpusCULA atque habitualis evacuetionis suppressio coniuncta j, ab surripta quinquina periculum aegris subestes, nisi si post illam natim bona Mi ulla, prompta critis sequatur. Quod quoniam eiusmodi est, ut non nisi hi 1toriis , factis bene multis probari possit, idcirco

horum aliqua , quae Albertino occurrerunt, referem US. Bononiensis iuvenis veteri iam atque habituali salivatione, tenui scabie per multos menses laboraverat. Hunc sextili mentiuoccupavit febras tertiana, duplex, subintrans cum nausea, , mitu ad haec quatuor post diebus accessit sudor , declinante iam fe biis accessione Scabies paulo ante, quam febris adveniret , Stolo suppresia fuerat, salivatio vero in ipso febris initio Sanguis illi missus est, atque alia remedia adhibita . Ad septimam paro X limi febriles apparuerunt cum frigore magis sensibili, intermissione pene totali, sed post in non permole 1ii facti sunt sitis maior

Urinae tenues, parcae exire coeperunt, sudores vero in initi aC-

cessionum , qui ante in hii tantum exibant. Haec periculum Videbantur ostendere vel morbi longioris, vel ne res etiam in eius uerteret. In undecima quinquina data est . Accessio duodecima fuit levistina a sequens levior, quartadecima plane nulla. Neque uda tamen crassis se ostendit. In quinta declina molestiam , dolo-xem , quasi pungeretur, aeger ad sinistram aurem persentire Coepit, ubi tumor etiam apparuit, qui se horaium spatio in parotidem Crevit, Cui accessit inflammatio, dolor, febris acuta, ii Lsicultas cum ducendi spiritum , tum etiam glutiendi. Abiecta quinquina sanguis iterum missus, remedia alia illi morbo ido. ea adhibita sunt Morbus per sudores, Urinas, magnam puto. rum crassiorum vim o salivationem sic minui visus est, ut post quintam vicesimam aeger parotide, aes febri in totum levatus sit. Quo in periculo animadvertit Albertinus,' scabiem paulo ante febrem in ipso febris initio salivationem suppressas fuisse, cnullam per dies Quinque a sumpta quinquina crisina secutam esse. Sacerdos se Xagenarius, hyppOCondriactas, habitu corporis caco. chimico, humenti fistula in ano laborabat, tumentibus dudum pedibus. Sub aestivum solatilium in febrem incidit tertianam, duplicem , spuriam , Wintermittentem, in qua fistula a consuetisichoribus emittendis continuo cessavit, tumor pedum penitus resedit. Interim cum remedia communia, phlebotomiae duae adversus febrem quamquam non admodum gravis erati nihil profecissent , post vicesimam primam ad quin Quinam ventum est. Protinus accessiones febris nullae fuerunt; verum neque pulsus ad

naturalem statum revertebatur, e videbatur aeger ingenio tardior,

atque

436쪽

atque hebetior seri, memoria infirma, ad somnum procliv1s. Horum causam succum febris esse, quam quinquina depulerat, primo creditum est, spesque erat, ut eiusdem quinquina ope, ipsa pellerentur quamquam nescio quis etiam timor suberat, propterea quod iam quinque ipsi dies erant, cum quinquina data fue-xat, neque dum ulla se prompserat criss Porro in vicesima septima dictae capitis affectiones graviores fieri, febris nova advenire, aeger ipse tamquam paralyticus, & stupidus se habere. Propterea dimissa quinquina clysteres adhiberi coepti sunt, extractoque ab

haemorrhoidibus sanguine, alterantia nervina, viperata quae usque adeo profecerunt, ut in quadragesima secunda omni pericu- Io aeger sit liberatus. Atque haec pariter sic ceciderunt, quantum Albertinus observavit, ut initio febris pedum tumor resederit, quae ante per fistulam emittebantur, suppressa sint, post vero datam quinquinam per se ipsos dies nulla risis sit orta. Homo quidam nobilis hoc vitium dudum contraxerat. Annis singulis de mense malo insuetus rubor cutem occupabat cum pru-xigine permolesta succrescebant ei bussulae, quamulae quaedam tamquam in esseris cum cuiusdam choris transmissione. Haec omnia solutivo, quantumvis levi, alteratis iusculis, danguinis mi Lsone, aliisque remediis non ita multis quindecim , aut viginti die-xum spatio finiebantur. Anno millesimo septingentesimo quinto

decimo, cum suae aetatis annum tertium , se Xagesimum iam implesset, in ipso mense lato cum iam annua illa , quam digi, excretio instare videretur, essentque eius indicia non nuda , statim hominem febris coepit tertiana simplex legitima, atque intermittens, ad quam cum nihil potuerint, neque missio sanguinis, neque alterantia idonea , neque saluberrimum anni tempus, quarta accessio periculum ostendere visa est , ne in perniciosam degeneraret. Postera die duae extracti quinquina drachmae aegro datae sunt, non illae quidem omnes simul, sed per vices . Acccssio quinta vix ulla fuit. Quid plura extracto, quod diximus, iterum, saepius sumpto omnia in melius vertere videbantur; verum in illa ho ra, qua accessio sexta expectanda fuisset, vir nobilis a poplexi a for tissima ex improviso oppressus, functus vita est. Hic pariter Al-hertinus notavit, iravum esse rarum succum , characteris herpeti coimilis suppressum crisim nullam per ipsos quatuor dies a

sumpta quinquina subsecutam Aurifex quidam annos natus septem quadraginta iamdudum sngulis annis podagra laborabat. Hanc ut averteret, de aestate quo tempore morbus redii consueverat, cum eius teritatiunculas in

437쪽

OpUSCULA. ΑΙ in genibus iam , pedibusque persentiret , has partes non semel petroleo unxit. Res primum cessit ex sententia , quippe podagra consueto parogismo nihil , vel ferme nihil se prodidit. Decernpoit, vel duodecim diebus insueta quadam lassitudine per tot una corpus teneri coepit, cum siti, cibi cuiusque fastidio, Winterarupta di arrhoea . Haec omnia febris excepit tertiana, duplex opti-Ita, sub ingrediens, quae cum communi methodo .ratione usque ad septimam decimam curata esset, contriau frigus illius

minui, vix ut sensu perciperetur, urinae autem, quae ante rubrae & lateritiae erant, tales haud amplius apparere, accessiones vero Obscurari. Ne febris in continuam verteretur, data est aegro quinquina per aliquot dies . Febris quievit, sed nihil crisium . Interim vero tumescere abdomen, atque intendi, eique molestiae, dolores vagi, gravedo adiungi post iterum febris oriri gravior, atque atrocior, sine manifestis accessionibus . Statim ex Listeri obser vationibus hiera Galeni simplex quinquinae substituta est in ea praesidium omne fuit mirum enim quales, quamque multas materias soluta alvo aeger reddiderit, quasi ex calce, aut gypso recens coagmentato, eique haud ita immites, unde podagra effcitur; ut quadragesima tandem dies, infimi ventris molestiis, inuod caput est , febri sit liberatus Ne Que vero has talarum historias, sed alias etiam in promptu habet Albertinus, quibus ostendat periculum esse, si quinquina ad

illas intermittentes febres adhibeatur, quibus liabitualium X cretionum suppresso aliqua coniuncta sit nihil ut iam mirari opo tea Ridleyum, marrisium , qui observaverint, periculosam esse quinquinam in asmaticis inveteratis, in quibus habitualis sputi

evacuatio retardetur . Quod si mulier, de qua Mortonus mentionem facit , idoneorum remediorum ope convalescebat ex gravi Oculorum inflammatione, qua cum dolore, & febri, quotiescumque utebatur quinquina , corripi solita erat, oportet sane eam non in eisdem circumstantiis, eodemque statu fuisse , quo fuit Bononiensis altera , quae cum esset aetate provectior, eamque ob causam consueta menstrua supprimerentur, suppressissetque etiam scabiem unctione sulphurea, in febrem incidit tertianam duplicem , intermittentem . Quinquinam sumpsit per aliquot dies bene valere visa est, tamen sine cris. Post febris gravior exorta es hcum oculorum inflammatione tanta, ut alterum amiserit, in altero vitium , quod numquam postea deleri potuit, Contraxerit. Hic locus Albertinum monuit tum ut innueret, dari etiam

febrium intermittentium casus alios a suis, in quibus quinquina 'haud

438쪽

asi OPUSCULA.haud bene respondet tum ut non omitteret quamdam animadversionem practicam nimias scilicet evacuationes facilius, commodiusque plerumque ferri, quam suppressiones Vel parvas Exempli loco haec sint Nimiam urinarum copiam ferunt homines per hebdomadas, atque adeo per menses integros sine noxa oenali vero suppressione paucis diebus opprimuntur. Transpirationis, sudorisque magna profusio vix offendit . Si suppriti antur, Celeres nia orbos asserunt,in lethales Menstrua, puerperium si profusiora sint, ad longum tempus, foeminas vix laedunt eisdem ex improviso suppressa perniciem afferunt . Ichor antiquae iLulae, aut

ulceris, aut herpetis, si haereat, contineatur ve , periculum magnum affert eius profusio ad longum etiam tempus saepe pro salute est Sed neque minus alias historias in promptu habet Albertinus,

quibus sincere doceat, nullum subesse metum in febribus intermittentibus, etiamsi habitualis cuiusdam evacuarionis suppressionem adiunctam habeant, modo statim post sumptam quinquinam ea cris sequatur , quam sequi convenit. Haec porro, ut sic credatur, faciunt adversus eum succum , qui febrem intermittentem facit, specifice solum valet quin Guina, eum, ne quid mali agat in corpore, ad multos dies impeditum, quasi irretitum tenet, quibus diebus nis is per cris es egeat, se se ab eadem expedito febrem rursum facit, id Circoque operae pretium est novo iterum febri fugo ipsum continenter reprimere,

donec crisi foras se se proditis ostendat. E contrario vis quinquinae specifica nulla est ad succos illos, qui

per habituales evacuationes excerni solent, unde succo illi, qui febrem essicit, admixti si in corpore haereant, nec a sumpta quinquina, vel certe post febrem per cris es exeant, quia neque vi quinquinae, neque ulla comprimente causa prohibentur, vim

suam necessario exercent, afferunt morbos eo periculosiores,

quo ipsi peioris ingenii, naturae sunt, ut etiam echistoriis con stat, quas supra retulimus. Ubi ergo dubium est, an crisis post datam quinquinam celerior futura sit, an tardior, cum tarditas in dictis casibus periculum certum ostendat, putat Albertinus vel a quinquina abstinendum prorsus esse, vel si adhibeatur, prius tum aegri tum medici rationibus consulendum. Ubi igitur febris ei cum suppressa aliqua habituali evacuatione, atque depellitur quinquina, ita tim etiam crisis omni ratione curari debet aptissima quoniam alia remedia

ut supra indicavimus , quinquinae adiungi possunt; opportuna

erunt

439쪽

erunt ad cris statim ciendam modo purgantia, modo iuretica, modo diaphoretica c. in quo sane evacuationis suppressae , eiusque characteris ratio est habenda . Quamquam plerumque Albertinus, ut de se ipse fatetur, purgantibus potius usus est, non solum quia medico facilius est movere secessus, quam urinas, aut sudores, sed etiam quia febres tam facto ipso, quam ab origine intermittentes, depravatis, ut plerique docent, abdominis suciacis oriuntur, qui promptius per primas vias expelluntur. Et sane Vomitorium, vel purgans unum , si tempore adhibeatur; interdum causam simul, febrem tollit. Testatur praeterea Albertinus, sibi, e quo hanc, quam dixi, cautionem in praescribenda quinquina adhibere coepit, commode omnia respondisse, etiamsi febribus intermittentibus aliqua alicuius habitualis excretionis suppresso esset adiuncta, cumque Camdem methodum is medendi rationem etiam ad illas febres traduxisset, quae quamvis nullam talem suppressionem adiunctam

habeant, sunt tamen contumaciores, magisque iterat qUant Um-

vis febri fugo resistentes quod debitae scilicet, Maccommodatae

cris es non sequantur necnon Mad febres alias, quibus viscerum obstructiones non tamquam earum effecta, sed tamquam vel antecedentia febrium , vel concomitantia , vel etiam tamquam effecta, sed admodum inveterata, adiunctae sunt res ei fere semper cessit e sententia. Idque observationibus multis, variis, quas in medicina dudum facienda collegit, plane confirmat, quibus observationibus accedunt aliae aliorum nostratium medicorum

Permultae per ipsos duodecim annos collectae, quibus eius doctrina usque adeo videtur probata esse, certa , ut illas referre non sit opus.

PETRI

440쪽

PEΤR ANTONII MICHELOTTI TRIDENTINI EPISTOLA,

specimen complectens mechaniso medica scientia universalis morborem sanguinis ut suum, obse attonum de ingenti sanguinis vomitu perquam gelidissimis bruma i tempore

potionibus curato , AD FRANCISCUM MARIAM AN OTTUM. OU de morboso sanguinis ductuum statu, maegritudinibus

inde oriundis generatim quidem , sed CD..m fera pol clipressius, nocturnis, antelucanisque tempCrab US, CIὶ Sicilicet a medicis occupationibus vacuis, hoc Octobrimense perscripsi ad te, eruditissime Vir, transmittere, per litteras sum pollicitus. Nunc ne fallere videar expectationem tuam sCorum, quae de hoc ipso argumento in tanta temporis angustia lucubrando meditatus sum , specimen , quoquo modo se id habeat,

tecum communi o.

Sanguinis ductuum nomine non arterias dumtaxat, venas, sed cor cum suis auriculis hic intelligi velim per illius enim,

harum cava sanguinem excurrere, medicorum praeterit neminem. Ut cor eius auriculae, arteriae, ac venae sanguinem ad praescriptas providentis naturae leges per universum nostrum corpus impingant; non tantum quamdam , ad invicem, ad coccineum liquorem per eorum caveas fluentem, refluentem, proportionem , aequilibrium a quibusdam medicis , prima mechanices elementa vix cognoscentibus, aut non probe intelligentibus, perperam nuncupatam habere debent; verum etiam liberas concavitates peculiari diametro ditatas, praeter laevorem , certam soliditatem,

ac dens tatem , firmitudinis, roborisve verbo appellatam , cruoris ipsorum parietes extrorsum ad perpendiculum continenter urgentis vi, aliisque potentiis, hos eosdem pelliceos parietes frangere, aut dilacerare nitentibus, valide resistere valentem tali insuper cruorem ductantes canales exili oportet sint mollitia, ut Misa in is