Onosandri Platonici De optimo imperatore, atque adeò de re militari, Nicolao Saguntino interprete. Raphaelis Volaterrani princeps, in quo rei militaris summa continetur. Agapeti Diaconi de officio regis ad Iustinianum Imperatorem, Albano Torino inter

21쪽

dinem obtinere, sed ne parem quidem

atq; arquam attingere quiuerit: ut tot iam circumactis temporibus, latam imperil molem perpetuo quodam tenore costantissime immotam ac solidam seruasse uideantur. Nec mihi ratione ulla possim persuadere, fortuna id euenisse oc casu, ut superatis Italiae finibus auultimas orbis oras nomen & imperia

potuerit propagari: prudentia potius, consilio, arte* militari, oc rerum prae clare gestarum spledore θέ gloria. Pro

Pitia etenim coeptist nostris fauente adipisci fortunam optandum utiq; est: non ideo tamen existimandum, eam rebus praeesse omnibus atque penitus simile. dominari. Vt enim inepti at* parum considerati sunt, qui singulas calamitates uni fortunae attribuut, no 8c imp ratorum insuper desidiar& errori: Ita qui res recte oc ordine gestas fortunae Uiri ac ui, non 8c Imperatorum uirtutiati solertiae impertire indentur. Iniqui

enim ait iniurii pariter est , vel eu q ui

22쪽

DE OPT. IMPERATORE. ν repub. male gessisset ab omni prorsus culpa eximere, eat ad fortuna omnino rei jcere: uel eum qui fortiter nautiteri uictor atq; uoti compos euasisset,

usi adeo debitis fraudare laudibus, ut palmam rei bene probeq3 gestie, sortinae duntaxat acceptum oportere reseraneonseat. Caeterum cum omnes pene

mortales natura propensiores sint his potissimum fidem habere, qui ea uel memorent uel literis mandent quorum

ipsi periti sint etiam si qua ardua oc difficilia faeiu uideantur referre: narranatibus autem rem quampiam in qua semetipsos non exercuerint, tametsi nec difficilis nec incredibilis est, uix tamen adduci possunt ut ei fidem habeant:idis circo necesse esse opinor, tantu praefuri liscomnia,qus de Imperatore militaribus* consiliis hoc libro sum complexurus,iam rerum indubitatis periculis esse probata , his maxime autoribus, qui Romani nominis paretes atm principes extitere . Quorum egregia uirtus

23쪽

ου o Mos ANDRI sine controuersia apud omnes mortutes ad hanc diem consensu omniu primas obtinet. Nihil igitur raptim,nihil temere ex tempore ueconfictum nihil prorsus imbelle libellus is continebit, ted ea quae rerum uarietate certissimis documentis Romani nauiter gesserui acediderut: qui non modo quid aduersum hostes faciendum eisset, probe si uere, uerumetiamne quid sibi contra inferri posset, prudenter prospexere: nec inuenies usquam, ubi non certo aequot iure certandi usi fuerint. Hisitam fontibus equidem cuncta collegi: quanquam non sum nescius pleros Optaturos, qvscunm de hac re ab se dici possent, sua magis uideri, quam accepta ab aliis. Quippe qui maiore se laudem crederent adepturos, si ab se excogitata uiderentur alcydeprdpta, quam h haec ad alios autores referri oportere, non sua esse, plane fatereritur. Equidenihilominus me ob id ipsum commendationem consecuturum existimo. Naquem.

24쪽

DE OPT. IMPERATORE. γquemadmodum si quis prosectus militiam res strennue ibidem ac fortiter ab . alijs gestas literis θc memoriae tradidisset, no propterea laude priuaree,quodn5 quae ipse uiribus 5c ingenio aut in- . uenisset aut patrasset, sed qus alij secis- sent posteritati commendasset: Ita me puto non proinde parum commendationis Θc laudis relaturu, quod no a me hsc inueta esse ingenue fateor:quin potius hoc ipso praestare haud iniuria uti deri omnibus possum, qui di laudem sine inuidia, & fidem sine obtrectati

ne ali calunia merito relaturus sum. DE IMPERATORE

deligendo.

Imperatore ita deligi oportere ininquam,no generis di maiorum, nec fortunarum oc opum habita ratione: quorum alterum in sacerdotibus deli gendis , alterum in magistris ludorum creandis obseruari solet. Sed qustatur elusinodi, qui temperans sit,cotinens, sobrius, frugi ac tenuis uictus, laboru

25쪽

iuuenis, non se ex: si contingat quot, qui liberos habeat, qui ad dicendu idoneus sit,existimatione denim prς ditus.

Temperans, ne uoluptatibus deliniatus atm distractus, curam maximarum rerum destituat. Continentem autem esse oportet ea

qui summae latae administrationis pr est . Impotentis enim animi impetus,si facultatem forte quae collibuerit perpetrandi nactus sit, usi adeo cupiditate Preceps prolabitur,ut cohiberi facile nequeat. Sobrium etiam uolo, ut rebus maXLmis inuigilare commode possit. Saepe enim noctu per quietem animi, Imperatoris consilia cogitatione discussa summatius confirmari possunt. Victu frugi lc tenuem, quia delicia rum plenus uiuendi cultus exquisi ta ciborum cura fatigat & mergit animum, ut per Imperatorum delicias ne cessaria tempora geredarum rerum in cassum

26쪽

DE OPT. IMPERATORE.' 'cassiim terantur.

Patientia uero labora ad Imperatore eo in primis attinet,quod eu inter milistares labores ultimum esse oportet qui defatigetur at lassescat. t Acer esse debet ingenio, quod celeredi ut inquit Homerus uolucrem eum esse oportet, quo cogitatioe currat perinta per omnia,ati futura coni jciat animo longel prospiciat. Vbi enim non expediatiale praeuisi accidunt casus. cogitur imperator raptim inire cosilia,ec salutem rerum temere sorti commu

Non sit auarus & lucri cupidus: hoe

enim in primis eum praestare oportet. Qui nam argenti ac auri munerum' uenimio no tenetur amore, is magnificἡ rebus omnibus administrandis prest. det. Plerim enim etsi fortitudine qua, .dam & robore aduersus arma atq; coopias hostium praestare possunt interrititi, auro tamen illecti mollescunt: quod

id efficax telum est, di ad captanda e

27쪽

go O NOS ANDRIeorquendamue uictoriam uehemeter

accommodatum.

Aetas Im Nec iuuenem nec senem dixi oportepe oris. re esse imperatorem, quod alter ina dulus nimis est, imbecillus alter, ad readministrandam idoneus neuter. Qua rem iuuenisrepudiadus uidetur, ne forte inconsiderate nimia audacia pec cet. Contra, senex no admittendus, ne 'pro naturali infirmitate deficiat . Proinue optima est mediocris conditio. uires enim uigori ei adest, qui nondum est senecta conbectus: prudentia uero ira eo inest, qui no admodum iuuenis estivistiner Nempe sicubi robur 8c uires corporis prudentiae sine prudentia animi,rursus ingeniumco io, sine uiribus incolumitate que corporis hac in re quis probet, nihil certo effiaciat. Nam ut corpus cui desit prude tia, parum consilio ualet: ita animus destitutus tanquam ministris uiribus

corporis , nullam rem efficere commo

de oc utiliter abibluere potest . At, qui utrobique probatus est, is futurus est

28쪽

usui rebus omnibus. Et enim ut quem omnes diligant, praesertim libero ocsuopte impulsu animi imperanti, imis pigre obediunt,dicenti credunt, obmisti quaevis pericula certatim opitulam

tur.

Patrem habentem liberos duximus admittendum: non tamen eum qui li- heris quidem careat, alioquin autem fortis probus que sitirepudiadum. Fi- iij enim si adhuc tenella aetate sunt,ani mu parentis deuinctum penitus ob mnent: Sc tanquam obsides dati patriae, mirabilem excitare possunt parentis ira patriam fidem atque beneuolentiam, atque animum eius aduersus hostes quasi admotis calcaribus suscitare atoque incendere. Sin artate iam adulta orandiusculi natu sunt, armis, tum consilio, fide, opera, laborum Imperisque societate , arcanae rei fideli ministerio, ingentem reipublicae possunt utilit

tem asterre.

Ad dicendum aptum aloe idoneum, quia

29쪽

quia hinc maximam rebus militiae ge tendis putamus usu uenturam utilitatem. Sive enim ad pugnam instruedae sint acies, oratione commoda Imper Dr milite cohortando, facile cui* pem suadebit pericula quael contenere,cla ris facinoribus inseruire: nec poterit tu ha insonans auribus , tam animos ad arma capessenda erigere, atquead P - gnam strennue ineundam impellere, quam apposita oc pro tempore ac m-modata imperatoris oratio suscitare,oc studio gloriae at uirtutis amore incendere ad magna facinora ualet. Sive in lamitate ulla accepta , animos aegros solari opus sit oratione medelam ais ret: ut multo magis ad usum exercitus, leniendis acerbitatibus casuum apposita Imperatoris oratio, quam medicoruindustria, qui ut saucios curent castra sequuntur, possit iure desiderari. Hi

enim uulner4 tantu curanda suscipitit, ille uero egros ac laguidos animos ora

ιionis commoditate solatur di leticia ar, sicit,

30쪽

DE o P T. IMPERATORE. sscit, bene ualentibus preterea animos confirmat,& excitatos diligenter prosequitur. Quanto itaq; difficilius ij mo hi curantur qui latent,quam qui tractari &cospici possunt, tanto laboriosius

est moerentes animos oratione sanare,

quam perspicuam corporis infirmitate curare. Quemadmodum itaque nunis quam ulla ciuitas exercitum expediaret, forasq; mitteret sine duce, sine cerato imperio: Ita nec Imperator est delugendus infans, tacui uisati facultas dicendi praesto non sit., Postremo existimatione praeditum diximus imperatore deligi oportere, quod uulgus egerrime ferre solet,si inis

glorijs ignobilibus* subiicitur: nee est qui nisi inuitus eum ducem sequi patiatur, quem se deteriorem intelligat. Porro clarus is sit, prςstans* opinione omnium habeatur necessie est,qui eius Adi uirtute di animo ac moribus sit, qualem esse debere supra retulimus. Verum ut neminem propter opes tantum